ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2025

Μετά από προσεκτική ανάγνωση του προτεινόμενου νομοσχεδίου όπως το κείμενο είναι σήμερα διατυπωμένο, δημιουργεί αντικειμενικό κίνδυνο επικάλυψης, σύγκρουσης αρμοδιότητας και διπλής ρύθμισης με το υφιστάμενο και λειτουργικό πλαίσιο Πρώτων Βοηθειών στην Εργασία (Κ.Δ.Π. 198/2009), με πρακτικές και νομικές συνέπειες αντίθετες από τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Με απλά λόγια: ένα νομοσχέδιο που προορίζεται για τη δημόσια εκπαίδευση, όπως είναι σήμερα διατυπωμένο, μπορεί να “αγγίξει” (ακόμη και ακούσια) τις Πρώτες Βοήθειες στην Εργασία, προκαλώντας σοβαρές παρενέργειες σε εργοδότες, παρόχους εκπαίδευσης και, τελικά, στους ίδιους τους πολίτες.

1) Σύγκρουση αρμοδιότητας και δημιουργία “δεύτερου ρυθμιστή” στο ίδιο πεδίο

Το ισχύον καθεστώς Πρώτων Βοηθειών στην Εργασία (Κ.Δ.Π. 198/2009) αποτελεί μέρος της νομοθεσίας Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και εφαρμόζεται/ελέγχεται από την Επιθεώρηση Εργασίας. Το προτεινόμενο νομοσχέδιο θεμελιώνει νέο ρυθμιστικό πλαίσιο υπό τον/την Υπουργό Υγείας για υπηρεσίες και προγράμματα Πρώτων Βοηθειών/Αναζωογόνησης.

Χωρίς ρητό και ανεπιφύλακτο «τείχος εφαρμογής» (scope carve-out), ο ίδιος βασικός όρος («Πρώτες Βοήθειες») κινδυνεύει να ρυθμίζεται ταυτόχρονα από δύο αρχές με αντικρουόμενες απαιτήσεις.

Συνέπεια: αβεβαιότητα συμμόρφωσης, συγκρούσεις ερμηνειών, διοικητική επιβάρυνση, καθυστερήσεις σε εγκρίσεις και πιθανοί νομικοί κίνδυνοι.

2) Ορισμοί που “σκιάζουν” το εργασιακό πλαίσιο (ιδίως ο ορισμός «Πρώτος Βοηθός»)

Ο ορισμός του «Πρώτου Βοηθού» στο νομοσχέδιο συνδέεται με πιστοποιητικό «σε ισχύ» που εκδίδεται από παρόχους αδειοδοτημένους βάσει του παρόντος.

Αυτό δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο «νομικού ανταγωνισμού ορισμών»: ένας εργασιακά νόμιμος πρώτος βοηθός (με βάση Κ.Δ.Π. 198/2009) μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν είναι “πρώτος βοηθός” εκτός εργασίας κατά το νέο πλαίσιο απλώς επειδή το πιστοποιητικό του δεν είναι “του παρόντος νόμου”.

Συνέπεια: σύγχυση σε επιθεωρήσεις, σε προκηρύξεις/διαγωνισμούς, σε πολιτικές εταιρειών, σε ασφαλιστικούς ελέγχους και σε συμβάσεις.

3) Κίνδυνος διπλής αδειοδότησης μέσω του Άρθρου 8 (παρόχοι εκπαίδευσης)

Το Άρθρο 8 εισάγει καθεστώς αδειοδότησης για «παρόχους εκπαίδευσης» και «παρόχους υπηρεσιών», με διαδικασίες και τέλη. Επειδή οι όροι είναι ευρείς, χωρίς ρητή εξαίρεση, παραμένει σοβαρό ενδεχόμενο πάροχοι που σήμερα λειτουργούν νόμιμα στην αγορά “First Aid at Work” βάσει του ισχύοντος πλαισίου να θεωρηθούν ότι υπάγονται στο νέο καθεστώς και να απαιτείται πρόσθετη άδεια Υπουργείου Υγείας.

Παρότι υπάρχει εξαίρεση στο Άρθρο 11(3), αυτή αφορά μόνο συγκεκριμένα εδάφια του Άρθρου 11 και δεν καθαρίζει την υπαγωγή/απαλλαγή από το Άρθρο 8.

Συνέπεια: σοβαρή απορρύθμιση της αγοράς εκπαίδευσης, αύξηση κόστους, πάγωμα προγραμμάτων, καθυστερήσεις για εργοδότες που πρέπει να συμμορφωθούν άμεσα με Κ.Δ.Π. 198/2009.

4) Χώροι εργασίας με “δημόσια διάσταση” (mall/σχολεία/ξενοδοχεία): κίνδυνος διπλής συμμόρφωσης και σύγχυσης αρμοδιοτήτων

Κίνδυνος σύγχυσης και διπλής συμμόρφωσης σε χώρους εργασίας που είναι ταυτόχρονα και χώροι με παρουσία κοινού (mall, σχολεία, ξενοδοχεία, πολυχώροι, και αλλα):

Σε χώρους εργασίας όπου υπάρχει ταυτόχρονα παρουσία κοινού, οι ρυθμίσεις πρώτων βοηθειών στην εργασία καλύπτουν ήδη οργανωτικά τη δυνατότητα παροχής πρώτων βοηθειών εντός των χώρων.

Συγκεκριμένα: Οι ρυθμίσεις παροχής πρώτων βοηθειών στον χώρο εργασίας ήδη καλύπτουν, πέραν των εργοδοτουμένων, και τρίτα πρόσωπα που είναι παρόντα στους χώρους της επιχείρησης (Κανον. 4 του Κ.Δ.Π. 198/2009).

Συνεπώς, οι ορισμένοι πρώτοι βοηθοί/αρμόδια πρόσωπα πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι και κατάλληλοι ώστε να παρέχουν πρώτες βοήθειες όταν προκύψει ανάγκη εντός των χώρων, όχι μόνο για προσωπικό αλλά και για επισκέπτες/πελάτες.

Το νέο νομοσχέδιο όμως εισάγει έννοιες “δημόσιας” εκπαίδευσης/αναζωογόνησης και ρυθμίζοντας επίσης «υπηρεσίες» υπό το Υπουργείο Υγείας. Αν δεν υπάρξει ρητός “φράχτης” ότι το πλαίσιο του Υπουργείου Υγείας δεν καταλαμβάνει την εκπαίδευση και τους ορισμούς της εργασιακής νομοθεσίας, ελλοχεύει ο κίνδυνος σε έναν έλεγχο να θεωρηθεί ότι επειδή ένας χώρος εργασίας έχει “δημόσια διάσταση”, οι ορισμένοι πρώτοι βοηθοί πρέπει να είναι πιστοποιημένοι αποκλειστικά μέσω του νέου συστήματος του Υπουργείου Υγείας. Αυτό θα δημιουργήσει πρακτικά διπλή συμμόρφωση, αβεβαιότητα, και ενδεχόμενο αχρείαστης επαναπιστοποίησης για επιχειρήσεις που σήμερα συμμορφώνονται πλήρως με τον Κ.Δ.Π. 198/2009.

5) Ανεπαρκής “οριοθέτηση” μεταξύ δημόσιας εκπαίδευσης, εργασιακής εκπαίδευσης και κάλυψης εκδηλώσεων/υπηρεσιών

Το νομοσχέδιο ρυθμίζει και «υπηρεσίες» (όχι μόνο εκπαίδευση). Στην πράξη, πολλές υπηρεσίες/εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα σε χώρους εργασίας (ξενοδοχεία, σχολεία, πολυχώροι, εμπορικά κέντρα). Έτσι, η γραμμή μεταξύ “δημοσίου” και “εργασίας” γίνεται θολή.

Συνέπεια: πιθανή διπλή υπαγωγή ενός χώρου/διοργανωτή, διπλές απαιτήσεις(Και First Aid at Work αλλά και δημόσιας εκπαίδευσης/αναζωογόνησης ), και σύγχυση για το ποιος ελέγχει τι.

6) Η εξαίρεση του Άρθρου 11(3) είναι καλοπροαίρετη αλλά νομικά ανεπαρκής

Η πρόθεση να μην επηρεαστούν οι πάροχοι «Πρώτων Βοηθειών στην Εργασία» είναι εμφανής. Όμως, επειδή η εξαίρεση περιορίζεται στα εδάφια 11(1) και 11(2), παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο να απαιτείται:

• αδειοδότηση από Άρθρο 8 (αδειοδότηση), ή/και
• συμμόρφωση με άλλα άρθρα (12–14) (εκπαιδευτές, συνθήκες, έλεγχοι κ.λπ.), ή/και
• κίνδυνος ποινικών (Άρθρο 17).

Συνέπεια: ακριβώς το αντίθετο από αυτό που φαίνεται να επιδιώκει το Άρθρο 11(3).

7) Νομικό κενό ισοδυναμίας εκπαίδευσης: κίνδυνος άσκοπης διπλο-εκπαίδευσης (ίδιες ώρες/ίδιο περιεχόμενο, διαφορετικός τίτλος/αρχή)

Ένα ιδιαίτερα σοβαρό πρακτικό και νομικό κενό του προτεινόμενου νομοσχεδίου είναι ότι δεν αποσαφηνίζει τη δομή, τα ελάχιστα μαθησιακά αποτελέσματα και κυρίως την ισοδυναμία/αμοιβαία αναγνώριση μεταξύ (α) της εκπαίδευσης Πρώτων Βοηθειών στην Εργασία που απαιτείται από το ισχύον πλαίσιο (Κ.Δ.Π. 198/2009) και (β) της προτεινόμενης δημόσιας εκπαίδευσης/αναζωογόνησης υπό το Υπουργείο Υγείας.

8) Νομικός “βρόχος” και κίνδυνος εξίσωσης πιστοποιητικών: αθέμιτος ανταγωνισμός και απορρύθμιση της αγοράς “First Aid at Work”

Ένα κρίσιμο κενό του προτεινόμενου νομοσχεδίου είναι ότι, ενώ παρουσιάζεται ως πλαίσιο για δημόσια εκπαίδευση/αναζωογόνηση, δεν διαχωρίζει με απόλυτη σαφήνεια (σε επίπεδο πεδίου εφαρμογής, ορισμών και συνεπειών) ότι δεν μπορεί ούτε πρέπει να δημιουργήσει οποιαδήποτε ισοδυναμία ή “έμμεση εξίσωση” με την εκπαίδευση Πρώτων Βοηθειών στην Εργασία που διέπεται από το υφιστάμενο πλαίσιο (Κ.Δ.Π. 198/2009).

Αν το νομοσχέδιο παραμείνει ασαφές ως προς τη δομή, τα πρότυπα και το τι ακριβώς πιστοποιείται, δημιουργείται ένας νομικός “βρόχος”: μελλοντικά, υπό πίεση πρακτικών αναγκών, ελέγχων ή/και προσφυγών στην αγορά, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εργοδότες ή ακόμη και η αρμόδια αρχή της εργασίας να οδηγηθούν (εκούσια ή ακούσια) να αναγνωρίζουν πιστοποιητικά “δημόσιας” εκπαίδευσης ως επαρκή για σκοπούς “First Aid at Work”, απλώς επειδή έχουν παρόμοια διάρκεια ή τίτλο. Αυτό θα είχε δύο εξαιρετικά επιβαρυντικές συνέπειες:

1. Αθέμιτος ανταγωνισμός και στρέβλωση αγοράς: Πάροχοι που θα λειτουργούν υπό το νέο πλαίσιο “δημόσιας” εκπαίδευσης μπορεί να εμφανίζονται ως ισότιμοι ή “αυτόματα αποδεκτοί” για την αγορά της εργασίας, χωρίς να υπόκεινται στις ίδιες ειδικές απαιτήσεις, λογική συμμόρφωσης και εποπτεία που συνδέεται με την εργασιακή νομοθεσία. Έτσι, η νέα ρύθμιση κινδυνεύει να λειτουργήσει ως “παράκαμψη” της υφιστάμενης αγοράς/πλαισίου “First Aid at Work”.
2. Αποδυνάμωση της εργασιακής συμμόρφωσης και της λογοδοσίας: Η εκπαίδευση στην εργασία δεν είναι απλώς “γνώση πρώτων βοηθειών”, αλλά στοιχείο συστήματος ΥΑΕ (ρόλοι, ετοιμότητα, τεκμηρίωση, έλεγχος). Αν υπάρξει έμμεση εξίσωση, θα θολώσει ποιος ρυθμίζει τι, ποιος ελέγχει, και με ποια κριτήρια, με κίνδυνο να μετατραπεί η συμμόρφωση σε τυπική ανταλλαγή πιστοποιητικών αντί σε ουσιαστική εργασιακή ετοιμότητα.

9) Ευρωπαϊκή πρακτική (EU-27) για “Public First Aid”: απουσία ενιαίας εναρμόνισης και ανάγκη στοχευμένης, μη παρεμβατικής ρύθμισης

Σε επίπεδο ΕΕ-27, η “δημόσια” εκπαίδευση στις Πρώτες Βοήθειες (εκτός εργασίας) δεν αποτελεί ενιαία εναρμονισμένο πεδίο με ένα κοινό, οριζόντιο νομοθέτημα. Αντίθετα, διεθνώς και πανευρωπαϊκά συναντάται συνήθως με στοχευμένες και σαφώς οριοθετημένες ρυθμίσεις, όπως: (α) υποχρεωτικό μάθημα για την απόκτηση άδειας οδήγησης, (β) ένταξη στη σχολική ύλη, (γ) ειδικές ρυθμίσεις/διατάγματα για AED/CPR ή για την πρόσβαση σε απινιδωτές και βασική αναζωογόνηση, και (δ) διατάξεις τύπου “duty to rescue/ Good Samaritan” στον Ποινικό Κώδικα.

Υπό αυτό το πρίσμα, το προτεινόμενο νομοσχέδιο στην παρούσα μορφή και έκταση είναι άνευ προηγουμένου πανευρωπαϊκά, διότι επιχειρεί να θεσπίσει ένα ευρύ πλαίσιο που, λόγω των ορισμών, της αδειοδότησης και των κυρώσεων, κινδυνεύει να επικαλύψει ή να επηρεάσει σε πολλαπλά σημεία το υφιστάμενο εργασιακό καθεστώς Πρώτων Βοηθειών (Κ.Δ.Π. 198/2009), δημιουργώντας σύγχυση, διπλή ρύθμιση και στρέβλωση της συμμόρφωσης.

Για τον λόγο αυτό, η ορθή και ευθυγραμμισμένη με τα ευρωπαϊκά παραδείγματα προσέγγιση δεν είναι ένα οριζόντιο νομοθέτημα που μπορεί να “αγγίξει” τις Πρώτες Βοήθειες στην Εργασία, αλλά μια απολύτως σαφής, στοχευμένη και αυστηρά οριοθετημένη δημόσια ρύθμιση, η οποία να ακολουθεί τα ευρωπαϊκά μοντέλα (οδήγηση, σχολεία, AED/CPR ρυθμίσεις, duty-to-rescue/Good Samaritan), χωρίς να δημιουργεί νομικές επικαλύψεις ή παρερμηνείες σε σχέση με τον Κ.Δ.Π. 198/2009.

Για αυτους τους λόγος, ζητείται ρητά η ΑΠΟΣΥΡΣΗ του νομοσχεδίου από την παρούσα μορφή/διαδικασία και η επανακατάθεσή του μόνον μετά από πλήρη διυπουργική νομοτεχνική επεξεργασία και ρητή οριοθέτηση πεδίου εφαρμογής έναντι της Κ.Δ.Π. 198/2009.