14 – Μορφές Αξιολόγησης και Ελέγχου
14.
(1) Μη αποκλειομένων άλλων μορφών αξιολόγησης ή/και ελέγχου, κάθε Παροχέας Εκπαίδευσης, οφείλει να:―
(α) εφαρμόζει και απαιτεί την εφαρμογή εσωτερικού ελέγχου των διαδικασιών του·
(β) εφαρμόζει διαδικασία εσωτερικής αξιολόγησης, η οποία διεξάγεται από τον ίδιο τον παροχέα και περιλαμβάνει απαραίτητα τη συστηματική συλλογή ερωτηματολόγιου αξιολόγησης για κάθε εκπαιδευτικό πρόγραμμα και που συμπληρώνεται από τον κάθε εκπαιδευόμενο·
(γ) συνεργάζεται και παρέχει τις οποιεσδήποτε διευκολύνσεις, σε εξουσιοδοτημένους, από την αρμόδια αρχή, λειτουργούς, για την διενέργεια οποιουδήποτε ελέγχου ή αξιολόγησης, με βάση τις πρόνοιες του Νόμου και των Κανονισμών.
(2) Μη αποκλειομένων άλλων μορφών εποπτείας ή/και ελέγχου, κάθε Παροχέας Υπηρεσιών, οφείλει να:―
(α) εφαρμόζει και απαιτεί την εφαρμογή διαδικασίας εσωτερικού ελέγχου των παρεχόμενων υπηρεσιών·
(β) συνεργάζεται και παρέχει τις οποιεσδήποτε διευκολύνσεις, σε εξουσιοδοτημένους, από την αρμόδια αρχή, λειτουργούς, για την διενέργεια οποιουδήποτε ελέγχου ή εποπτείας, με βάση τις πρόνοιες του Νόμου και των Κανονισμών.
Τέλος
Το Άρθρο 14 ρυθμίζει τις μορφές αξιολόγησης και ελέγχου των Παρόχων Εκπαίδευσης, περιλαμβανομένων επιτόπιων ή/και διοικητικών ελέγχων που αφορούν τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Νόμου.
Νομικά ζητήματα / Παρατηρήσεις:
1. Αοριστία ως προς τις μορφές και την έκταση των ελέγχων: Η διάταξη αναφέρεται σε αξιολόγηση και έλεγχο χωρίς σαφή προσδιορισμό των ειδών ελέγχου (π.χ. τακτικός, έκτακτος, επιτόπιος), της συχνότητας και της έκτασής τους. Η αοριστία αυτή επηρεάζει την προβλεψιμότητα και την ασφάλεια δικαίου για τους Παρόχους Εκπαίδευσης.
2. Έλλειψη διαδικαστικών εγγυήσεων κατά τη διενέργεια ελέγχων: Δεν προβλέπονται ρητά βασικές διαδικαστικές εγγυήσεις, όπως προηγούμενη ενημέρωση, δικαίωμα ακρόασης, καταγραφή ευρημάτων και αιτιολογημένη κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. Η παράλειψη αυτή επηρεάζει τη συμμόρφωση με τις αρχές της χρηστής διοίκησης.
3. Απουσία αντικειμενικών και επαληθεύσιμων κριτηρίων αξιολόγησης: Η διάταξη δεν καθορίζει συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα κριτήρια βάσει των οποίων διενεργείται η αξιολόγηση των Παρόχων Εκπαίδευσης, γεγονός που ενισχύει την ευρεία διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης.
4. Σχέση με λοιπές διατάξεις του Νόμου: Το Άρθρο 14 συνδέεται λειτουργικά με τα Άρθρα 11–13 (Πάροχοι Εκπαίδευσης, Εκπαιδευτές και Προγράμματα Εκπαίδευσης), χωρίς ωστόσο να προβλέπει αυτοτελώς διοικητικές ή κυρωτικές συνέπειες.
Συμπέρασμα – Παρατήρηση: Προκύπτει ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των μορφών αξιολόγησης και ελέγχου των Παρόχων Εκπαίδευσης, με σαφή καθορισμό διαδικασιών και αντικειμενικών κριτηρίων, καθώς και με πρόβλεψη βασικών διαδικαστικών εγγυήσεων, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και η διαφάνεια κατά την εφαρμογή του Άρθρου 14.
Το Άρθρο 14 κινείται στη σωστή κατεύθυνση, όμως χρειάζεται σαφέστερη και πιο «αναλογική» διατύπωση ώστε οι έλεγχοι/αξιολογήσεις να είναι τυποποιημένοι, τεκμηριωμένοι και εφαρμόσιμοι στην πράξη, χωρίς δυσανάλογο διοικητικό βάρος. Ειδικά η υποχρέωση ερωτηματολογίου για κάθε πρόγραμμα πρέπει να επιτρέπει ισοδύναμα ψηφιακά εργαλεία, ανωνυμοποίηση/συγκεντρωτική χρήση δεδομένων και συμμόρφωση με GDPR. Παράλληλα, η πρόνοια για εξουσιοδοτημένους ελέγχους καλό είναι να συνοδεύεται από ελάχιστες εγγυήσεις: έγγραφη εξουσιοδότηση με σαφές αντικείμενο/έκταση, περιορισμός σε αναγκαία και συναφή στοιχεία, και ρητή προστασία εμπιστευτικότητας, εμπορικού απορρήτου και πνευματικής ιδιοκτησίας (εκπαιδευτικό υλικό, τράπεζες ερωτήσεων, εργαλεία αξιολόγησης). Τέλος, είναι χρήσιμο να προβλεφθεί ότι μέρος των ελέγχων μπορεί να διενεργείται και εξ αποστάσεως (remote) με ασφαλή ηλεκτρονικά μέσα, όπου είναι πρακτικά εφικτό, ώστε να μειώνεται κόστος και καθυστερήσεις.
Πρόταση
14.—(1) Μη αποκλειομένων άλλων μορφών αξιολόγησης ή/και ελέγχου, κάθε Παροχέας Εκπαίδευσης οφείλει να:
(α) εφαρμόζει βασικά, τεκμηριωμένα και αναλογικά μέτρα παρακολούθησης της ποιότητας των προγραμμάτων που υλοποιεί, ανάλογα με το μέγεθος, τη φύση και τον κίνδυνο των δραστηριοτήτων του, μέσω κατάλληλων καταγραφών που τηρεί ο ίδιος, περιλαμβανομένης της συλλογής ανατροφοδότησης από τους εκπαιδευομένους·
(β) συλλέγει, κατά το τέλος κάθε προγράμματος ή/και σε δειγματοληπτική/ισοδύναμη βάση όπου αυτό είναι πρακτικά αναγκαίο και αναλογικό, ερωτηματολόγιο αξιολόγησης ή/και ισοδύναμο εργαλείο (έντυπο ή ψηφιακό), κατά τρόπο συμβατό με τον Γενικό Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 (GDPR) και την εκάστοτε ισχύουσα εθνική νομοθεσία, νοουμένου ότι τα δεδομένα δύνανται να ανωνυμοποιούνται ή/και να χρησιμοποιούνται σε συγκεντρωτική μορφή για σκοπούς βελτίωσης ποιότητας·
(γ) διαθέτει εσωτερικές διαδικασίες τελικής αξιολόγησης/επιβεβαίωσης επίτευξης μαθησιακών αποτελεσμάτων, σε μορφή ανάλογη του προγράμματος και σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις των Κανονισμών και του εγκεκριμένου προγράμματος, χωρίς να επιβάλλεται συγκεκριμένη μεθοδολογία πέραν των αναγκαίων ελάχιστων προϋποθέσεων εγκυρότητας και αξιοπιστίας·
(δ) συνεργάζεται με την Αρμόδια Αρχή και παρέχει εύλογες διευκολύνσεις σε εξουσιοδοτημένους λειτουργούς/ελεγκτές για σκοπούς ελέγχου ή αξιολόγησης, νοουμένου ότι:
(i) η εξουσιοδότηση επιδεικνύεται εγγράφως και αναφέρει το αντικείμενο, την έκταση, τη νομική βάση και το χρονικό πλαίσιο του ελέγχου,
(ii) ο έλεγχος διενεργείται βάσει προκαθορισμένων, τυποποιημένων και δημοσιευμένων κριτηρίων/εντύπων όπου αυτά υπάρχουν, και συντάσσεται έκθεση ελέγχου,
(iii) ο έλεγχος περιορίζεται σε στοιχεία αναγκαία και συναφή προς τον σκοπό του, κατά τρόπο αναλογικό, και
(iv) διασφαλίζονται η εμπιστευτικότητα, το εμπορικό ή/και επιχειρησιακό απόρρητο, η πνευματική ιδιοκτησία (περιλαμβανομένων εκπαιδευτικού υλικού, εξεταστικών εργαλείων/τραπεζών ερωτήσεων, διαδικασιών αξιολόγησης, know-how και συστημάτων διασφάλισης ποιότητας) και τα προσωπικά δεδομένα·
(ε) νοείται ότι, στο πλαίσιο ελέγχου/αξιολόγησης:
(i) πρόσβαση ή/και λήψη αντιγράφων επιτρέπεται μόνο στο απολύτως αναγκαίο μέτρο και μόνο για τα στοιχεία που είναι ουσιωδώς συναφή προς το αντικείμενο του ελέγχου,
(ii) δεν απαιτείται παράδοση ή αποκάλυψη πλήρους εκπαιδευτικού υλικού, τραπεζών ερωτήσεων, εξεταστικών εργαλείων ή εσωτερικών διαδικασιών αξιολόγησης πέραν του απολύτως αναγκαίου για να διαπιστωθεί συμμόρφωση, και η Αρμόδια Αρχή δύναται να ικανοποιείται με επίδειξη, επιτόπια επαλήθευση ή/και ασφαλή επιθεώρηση χωρίς αντιγραφή,
(iii) κάθε πληροφορία ή υλικό που λαμβάνεται ή καθίσταται γνωστό στο πλαίσιο του ελέγχου τελεί υπό υποχρέωση εχεμύθειας και δεν κοινοποιείται ούτε χρησιμοποιείται για σκοπούς ξένους προς τον παρόντα Νόμο.
Νοείται ότι ο έλεγχος δύναται να διενεργείται και εξ αποστάσεως (remote), μέσω ασφαλών ηλεκτρονικών μέσων, όπου αυτό είναι πρακτικά εφικτό, πρόσφορο και ισοδύναμο ως προς την αξιοπιστία του ελέγχου, με τήρηση των προνοιών του εδαφίου (1)(δ) και (1)(ε).
14.—(2) Μη αποκλειομένων άλλων μορφών εποπτείας ή/και ελέγχου, κάθε Παροχέας Υπηρεσιών οφείλει να:
(α) εφαρμόζει βασικά, τεκμηριωμένα και αναλογικά μέτρα εσωτερικής παρακολούθησης της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχει, περιλαμβανομένων, όπου ενδείκνυται, καταγραφών συμβάντων, διαδικασιών ανασκόπησης και μηχανισμών διαχείρισης παραπόνων, σε έκταση ανάλογη του μεγέθους και της φύσης των υπηρεσιών· και
(β) συνεργάζεται με την Αρμόδια Αρχή και παρέχει εύλογες διευκολύνσεις σε εξουσιοδοτημένους λειτουργούς/ελεγκτές για σκοπούς ελέγχου ή εποπτείας, υπό τους όρους του εδαφίου (1)(δ) και (1)(ε).
14.—(3) Νοείται ότι τυχόν πρόσθετες μορφές αξιολόγησης ή/και ελέγχου που απαιτούνται από την Αρμόδια Αρχή καθορίζονται με Κανονισμούς ή/και γραπτές οδηγίες γενικής εφαρμογής, οι οποίες:
(α) δημοσιεύονται ή/και κοινοποιούνται κατά τρόπο διαφανή,
(β) εφαρμόζονται ομοιόμορφα, χωρίς διακρίσεις, σε αντίστοιχες κατηγορίες παρόχων,
(γ) τεκμηριώνονται ως προς την αναγκαιότητα και τη συνάφεια τους με τον σκοπό του παρόντος Νόμου, και
(δ) τηρούν τις αρχές της αναλογικότητας και δεν επιβάλλουν δυσανάλογα διοικητικά βάρη σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους και του προφίλ κινδύνου του παρόχου.
14.—(4) Η Αρμόδια Αρχή, οι εξουσιοδοτημένοι λειτουργοί/ελεγκτές και οποιοδήποτε πρόσωπο λαμβάνει γνώση πληροφοριών στο πλαίσιο ελέγχου ή αξιολόγησης δεσμεύονται από υποχρέωση εχεμύθειας και εμπιστευτικότητας και δεν δύνανται να κοινοποιούν ή να χρησιμοποιούν πληροφορίες, έγγραφα ή υλικό παρόχου που συνιστούν εμπορικό ή επιχειρησιακό απόρρητο ή/και πνευματική ιδιοκτησία ή/και προσωπικά δεδομένα, πέραν του απολύτως αναγκαίου για την εφαρμογή του παρόντος Νόμου.
14.—(5) Σε περίπτωση που από τον έλεγχο προκύπτουν ευρήματα μη συμμόρφωσης, παρέχεται στον επηρεαζόμενο πάροχο εύλογος χρόνος για υποβολή απόψεων και, όπου ενδείκνυται, για λήψη διορθωτικών μέτρων, λαμβανομένης υπόψη της σοβαρότητας, της επείγουσας φύσης και του κινδύνου για τη δημόσια υγεία ή/και ασφάλεια, σύμφωνα με τους Κανονισμούς.