10 – Πρώτοι Βοηθοί
ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2025
10.
(1) Κάθε πρώτος βοηθός οφείλει να πληροί και συμμορφώνεται με τα πιο κάτω:
(α) κατέχει σε ισχύ πιστοποιητικό πρώτου βοηθού εγκεκριμένο από την αρμόδια αρχή·
(β) παρέχει πρώτες βοήθειες σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης που κατέχει·
(γ) συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας και συμμορφώνεται με τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής·
(δ) συμμορφώνεται με τις πρόνοιες του Νόμου και των Κανονισμών.
(2) Ιατρός ή Νοσηλευτής ή Διασώστης Πλήρωμα Ασθενοφόρου ή Πρώτος Βοηθός, δύναται να παρέχουν οργανωμένες υπηρεσίες πρώτων βοηθειών, εφόσον συμβάλλονται με Πάροχο Υπηρεσιών και ενεργούν σύμφωνα με το Οργανωμένο Σύστημα Παροχής Υπηρεσιών, του Παρόχου Υπηρεσιών.
Τέλος
Το Άρθρο 10 ρυθμίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες φυσικά πρόσωπα δύνανται να ενεργούν ως Πρώτοι Βοηθοί, περιλαμβανομένων απαιτήσεων εκπαίδευσης, πιστοποίησης, ανανέωσης γνώσεων και συμμόρφωσης με καθοριζόμενα πρότυπα.
Νομικά ζητήματα / Παρατηρήσεις:
1. Αοριστία προτύπων εκπαίδευσης και πιστοποίησης: Η διάταξη παραπέμπει σε πρότυπα, προγράμματα ή πιστοποιήσεις χωρίς σαφή προσδιορισμό των ελάχιστων απαιτήσεων στον ίδιο τον Νόμο. Η έλλειψη ρητής τυποποίησης δημιουργεί κανονιστική αβεβαιότητα για τα φυσικά πρόσωπα που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν ως Πρώτοι Βοηθοί.
2. Δυναμική παραπομπή σε μελλοντικές ρυθμίσεις: Η εξάρτηση της ιδιότητας του Πρώτου Βοηθού από μελλοντικές αποφάσεις, εγκρίσεις ή κατευθυντήριες οδηγίες, χωρίς σαφή μηχανισμό ενσωμάτωσης ή επικαιροποίησης, μεταφέρει ουσιώδες ρυθμιστικό περιεχόμενο εκτός του νομοθετικού πλαισίου.
3. Ανανέωση πιστοποίησης χωρίς καθορισμένη διαδικασία: Η υποχρέωση ανανέωσης γνώσεων ή πιστοποίησης δεν συνοδεύεται από σαφή πρόβλεψη ως προς τη διαδικασία, τη συχνότητα και τα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης. Η απουσία αυτή επηρεάζει την προβλεψιμότητα και την ίση μεταχείριση.
4. Σύνδεση με επακόλουθες κυρώσεις: Δεδομένου ότι η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Άρθρου 10 δύναται να έχει συνέπειες σε επίπεδο ελέγχων ή κυρώσεων, η σαφήνεια των υποχρεώσεων καθίσταται κρίσιμη για τη συμμόρφωση με την αρχή της νομιμότητας.
5. Επιβάρυνση φυσικών προσώπων χωρίς στάθμιση αναλογικότητας: Οι σωρευτικές απαιτήσεις εκπαίδευσης, πιστοποίησης και ανανέωσης, όπως διατυπώνονται, δεν συνοδεύονται από ρητή στάθμιση ως προς τη φύση της δραστηριότητας, το επίπεδο κινδύνου ή το πεδίο εφαρμογής, γεγονός που εγείρει ζήτημα αναλογικότητας.
Συμπέρασμα – Παρατήρηση: Προκύπτει ανάγκη περαιτέρω αποσαφήνισης των προϋποθέσεων και διαδικασιών που διέπουν την ιδιότητα του Πρώτου Βοηθού, με σαφή καθορισμό ελάχιστων προτύπων, αντικειμενικών κριτηρίων ανανέωσης και ρητή ενσωμάτωση της αρχής της αναλογικότητας, ώστε να διασφαλίζεται η προβλεψιμότητα, η ίση μεταχείριση και η αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου.
Το κρατικό άρθρο 10 είναι σωστό ως προς την αρχή ότι ο Πρώτος Βοηθός ενεργεί βάσει πιστοποίησης και ότι οι «οργανωμένες υπηρεσίες» παρέχονται μέσω Παρόχου, όμως χρειάζεται σαφέστερη διατύπωση για να αποφευχθούν κενά και παρερμηνείες: ο όρος «πιστοποιητικό εγκεκριμένο από την αρμόδια αρχή» είναι ασαφής και θα πρέπει να συνδεθεί ρητά με πιστοποιητικό που εκδίδεται από αδειοδοτημένο Παροχέα Εκπαίδευσης/Φορέα Απονομής και είναι επαληθεύσιμο/ιχνηλάσιμο, το (β) να αναφέρεται σε «γνώσεις και δεξιότητες που διδάχθηκε» (και όχι ότι «κατέχει πρόγραμμα»), το (γ) να περιοριστεί σε «νόμιμες οδηγίες» για λόγους ασφάλειας/διαχείρισης συμβάντος, ενώ στο (2) πρέπει να προστεθεί ρητή πρόνοια ότι η πιστοποίηση πρώτου βοηθού δεν αποτελεί άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας· τέλος, η διάταξη για οργανωμένες υπηρεσίες πρέπει να ξεκαθαρίζει ότι ο Πάροχος Υπηρεσιών είναι αδειοδοτημένος και ότι η παροχή γίνεται εντός του εγκεκριμένου Οργανωμένου Συστήματος Παροχής Υπηρεσιών.
Πρόταση
10.—(1) Κάθε Πρώτος Βοηθός οφείλει να:
(α) κατέχει σε ισχύ πιστοποιητικό εκπαίδευσης Πρώτων Βοηθειών ή/και Αναζωογόνησης, το οποίο εκδίδεται από αδειοδοτημένο Παροχέα Εκπαίδευσης κατά τον παρόντα Νόμο και είναι επαληθεύσιμο (verification)·
(β) παρέχει πρώτες βοήθειες σύμφωνα με τις γνώσεις και δεξιότητες που διδάχθηκε στο εγκεκριμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης και εντός των δυνατοτήτων του·
(γ) συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας και συμμορφώνεται με νόμιμες οδηγίες της αρμόδιας αρχής, στο μέτρο που αφορούν την ασφάλεια και τη διαχείριση επείγοντος περιστατικού·
(δ) συμμορφώνεται με τις πρόνοιες του παρόντος Νόμου και των Κανονισμών.
(2) Νοείται ότι το πιστοποιητικό εκπαίδευσης που κατέχει Πρώτος Βοηθός αποτελεί τεκμήριο ολοκλήρωσης εγκεκριμένου προγράμματος εκπαίδευσης και δεν συνιστά άδεια άσκησης επαγγέλματος υγείας ή παροχής ιατρικών/νοσηλευτικών πράξεων πέραν των προβλεπόμενων στο πρόγραμμα εκπαίδευσης.
(3) Ιατρός ή/και Νοσηλευτής ή/και Διασώστης Πλήρωμα Ασθενοφόρου ή/και Πρώτος Βοηθός δύνανται να παρέχουν οργανωμένες υπηρεσίες Πρώτων Βοηθειών ή/και Αναζωογόνησης μόνο στο πλαίσιο Παροχέα Υπηρεσιών αδειοδοτημένου δυνάμει του παρόντος Νόμου και σύμφωνα με το εγκεκριμένο Οργανωμένο Σύστημα Παροχής Υπηρεσιών αυτού.
(4) Η συμμετοχή Πρώτου Βοηθού σε οργανωμένες υπηρεσίες κατά το εδάφιο (3) γίνεται είτε ως εργαζόμενος είτε ως ανεξάρτητος συνεργάτης/συμβαλλόμενος του Παροχέα Υπηρεσιών, νοουμένου ότι ο Παροχέας Υπηρεσιών διασφαλίζει την επάρκεια, την ένταξη στο σύστημα εποπτείας/διασφάλισης ποιότητας και τη συμμόρφωση με τους Κανονισμούς.
(5) Πρόσωπο που κατέχει πιστοποιητικό Πρώτου Βοηθού δεν δύναται να εκδίδει ή να παρουσιάζει πιστοποιητικά εκπαίδευσης ή πιστοποίησης προς τρίτους· η έκδοση πιστοποιητικών γίνεται αποκλειστικά από αδειοδοτημένο Παροχέα Εκπαίδευσης (Training Provider και/ή Awarding Body) σύμφωνα με τον παρόντα Νόμο.