16 – Ποινική ή Αστική Ευθύνη
16.
(1) Πρόσωπο που είναι παρόν σε επείγον περιστατικό εκτός νοσοκομείου και συμβάλλει στην προσπάθεια για παροχή πρώτων βοηθειών, είτε έχει εκπαιδευτεί στο παρελθόν και δεν κατέχει σε ισχύ πιστοποιητικό πρώτων βοηθειών είτε δεν έχει εκπαιδευτεί, δεν έχει ποινική ή αστική ευθύνη σε περίπτωση αποτυχίας των προσπαθειών διάσωσης ή τραυματισμό του ατόμου, εφόσον:―
(α) οι ενέργειές κατά τη διάρκεια του χειρισμού του περιστατικού είναι σύμφωνες με ότι έχει διδαχθεί στο εγκεκριμένο πρόγραμμα που εκπαιδεύτηκε ή σε κάθε περίπτωση, δεν έχει ενεργήσει με τρόπο που είναι κακόβουλος ή με τρόπο που οποιοδήποτε λογικό πρόσωπο αντιλαμβάνεται ότι είναι επιζήμιος για την υγεία· και
(β) οι ενέργειες του κατά τη διάρκεια του χειρισμού του περιστατικού περιορίζονται στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του και σε κάθε περίπτωση, οι ενέργειες αυτές είναι στο πλαίσιο των αναμενόμενων ενεργειών από λογικό πρόσωπο που προσπαθεί να σώσει τη ζωή ενός συνανθρώπου του.
(2) Πρώτος βοηθός που συμβάλλει στην προσπάθεια για παροχή πρώτων βοηθειών, δεν έχει ποινική ή αστική ευθύνη σε περίπτωση αποτυχίας των προσπαθειών διάσωσης ή τραυματισμό του ατόμου, εφόσον:―
(α) οι ενέργειές κατά τη διάρκεια του χειρισμού του περιστατικού είναι σύμφωνες με ότι έχει διδαχθεί στο εγκεκριμένο πρόγραμμα που εκπαιδεύτηκε· ή
(β) οι ενέργειες του κατά τη διάρκεια του χειρισμού του περιστατικού περιορίζονται στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του και δεν είναι κακόβουλες, με τρόπο που οποιοδήποτε λογικό πρόσωπο αντιλαμβάνεται ότι είναι επιζήμιες για την υγεία.
Τέλος
Σκοπός του Άρθρου 16 είνια η προστασία πολιτών/πρώτων βοηθών που παρεμβαίνουν καλόπιστα, όμως χρειάζεται νομοτεχνική απλοποίηση και σαφή κριτήρια ώστε να αποφεύγονται αμφισημίες και επικαλύψεις μεταξύ εδαφίων (ιδίως μεταξύ (1) και (2). Προτείνεται να υιοθετηθεί ενιαία “Good Samaritan” διατύπωση με ρητή προϋπόθεση καλής πίστης, απουσίας ανταλλάγματος και εξαίρεσης δόλου ή βαριάς αμέλειας, καθώς και σαφής διάκριση ότι η απαλλαγή δεν καλύπτει επαγγελματική/αμειβόμενη παροχή υπηρεσιών ούτε πράξεις/παραλείψεις στο πλαίσιο αδειοδότησης, αξιολόγησης ή ελέγχου. Παράλληλα, για σκοπούς ασφάλειας δικαίου στην εκπαίδευση, κρίνεται χρήσιμο να αποσαφηνιστεί ότι οι ανεξάρτητοι εκπαιδευτές/εξουσιοδοτημένοι συνεργάτες φέρουν ευθύνη για πράξεις εκτός εξουσιοδότησης ή κατά παράβαση νόμου, ενώ ο αδειοδοτημένος φορέας αξιολογείται κυρίως ως προς το σύστημα διασφάλισης ποιότητας και τους μηχανισμούς εποπτείας που εφαρμόζει.
Πρόταση
16.—(1) Πρόσωπο που παρευρίσκεται σε επείγον περιστατικό εκτός νοσηλευτηρίου και παρέχει ή επιχειρεί να παρέχει πρώτες βοήθειες ή/και καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, είτε έχει παρακολουθήσει εκπαίδευση είτε όχι, δεν υπέχει ποινική ή αστική ευθύνη για αποτυχία της προσπάθειας ή για επιπλέον τραυματισμό, εφόσον:
(α) ενήργησε καλόπιστα και χωρίς αντάλλαγμα· και
(β) δεν ενήργησε εκ δόλου ή με βαριά αμέλεια· και
(γ) οι ενέργειές του περιορίστηκαν σε ό,τι είναι εύλογο και αναμενόμενο, με βάση τις περιστάσεις και τις δυνατότητές του.
16.—(2) Πρώτος Βοηθός που κατέχει σε ισχύ πιστοποιητικό εκπαίδευσης και παρέχει ή επιχειρεί να παρέχει πρώτες βοήθειες ή/και αναζωογόνηση, δεν υπέχει ποινική ή αστική ευθύνη για αποτυχία της προσπάθειας ή για επιπλέον τραυματισμό, εφόσον:
(α) ενήργησε καλόπιστα και χωρίς αντάλλαγμα· και
(β) ενήργησε εντός του πλαισίου της εκπαίδευσης και ικανότητάς του· και
(γ) δεν ενήργησε εκ δόλου ή με βαριά αμέλεια.
16.—(3) Οι απαλλαγές ευθύνης των εδαφίων (1) και (2) δεν εφαρμόζονται σε πρόσωπο που ενεργεί έναντι αμοιβής ή στο πλαίσιο επαγγελματικής παροχής οργανωμένων υπηρεσιών πρώτων βοηθειών ή/και αναζωογόνησης, όταν η ευθύνη του ρυθμίζεται από άλλες διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, τους Κανονισμούς ή/και τους όρους άδειας.
16.—(4) Νοείται ότι οι απαλλαγές ευθύνης των εδαφίων (1) και (2) αφορούν αποκλειστικά την επείγουσα παροχή πρώτων βοηθειών από ιδιώτες/πρώτους βοηθούς στο πεδίο και δεν επεκτείνονται σε πράξεις ή παραλείψεις που τελούνται κατά την άσκηση αρμοδιοτήτων αδειοδότησης, έγκρισης, αξιολόγησης, εποπτείας ή ελέγχου δυνάμει του παρόντος Νόμου.
16.—(5) Για σκοπούς σαφούς κατανομής ευθυνών στο πλαίσιο υλοποίησης εκπαίδευσης, νοείται ότι εκπαιδευτές ή/και εκπαιδευτικά κέντρα που ενεργούν ως ανεξάρτητοι συνεργάτες/εξουσιοδοτημένα πρόσωπα φέρουν οι ίδιοι ευθύνη για τις πράξεις και παραλείψεις τους, ιδίως όταν ενεργούν εκτός του πεδίου της εξουσιοδότησης ή κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας. Ο αδειοδοτημένος Παροχέας Εκπαίδευσης και/ή Φορέας Απονομής Πιστοποιήσεων αξιολογείται, στο πλαίσιο του παρόντος Νόμου, ως προς το σύστημα διασφάλισης ποιότητας, τους όρους εξουσιοδότησης και τους μηχανισμούς εποπτείας/ελέγχου που εφαρμόζει, σύμφωνα με τους Κανονισμούς.