Τροποποιήσεις του περί Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων και Διαιτολόγων Νόμου (Ν. 31(Ι)/1996) και Έκδοση Νέων Κανονισμών
Υπουργείο Υγειας
Θέμα: Προτεινόμενες Τροποποιήσεις του περί Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων και Διαιτολόγων Νόμου (Ν. 31(Ι)/1996) και Έκδοση Νέων Κανονισμών
Η παρούσα πρόταση αφορά την αναθεώρηση και τον εκσυγχρονισμό του περί Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων και Διαιτολόγων Νόμου (Ν. 31(Ι)/1996), καθώς και την εισαγωγή νέων Κανονισμών που διέπουν τη διαδικασία αδειοδότησης και την πειθαρχική εποπτεία των επαγγελματιών στους τομείς της Διατροφής, της Διαιτολογίας και της Επιστήμης/Τεχνολογίας Τροφίμων.
Η ανάγκη για τροποποίηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου προκύπτει από τις σημαντικές επιστημονικές και επαγγελματικές εξελίξεις, που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια. Οι τομείς της διατροφής και της τεχνολογίας τροφίμων έχουν αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, ενώ ταυτόχρονα έχουν διαφοροποιηθεί οι επαγγελματικές ειδικότητες και τα απαιτούμενα προσόντα. Το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν καλύπτει επαρκώς σύγχρονες ανάγκες, όπως η ρύθμιση του επαγγέλματος του διατροφολόγου, η σαφής οριοθέτηση επαγγελματικών αρμοδιοτήτων και η ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στα εξής:
Στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας και την εναρμόνισή της με ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.
Στη θεσμική κατοχύρωση όλων των συναφών επαγγελμάτων, περιλαμβανομένων των διατροφολόγων.
Στην καθιέρωση σαφών προϋποθέσεων εγγραφής, άσκησης επαγγέλματος και χρήσης επαγγελματικών τίτλων.
Στην ενίσχυση της προστασίας του κοινού από μη εξουσιοδοτημένη ή επιστημονικά ατεκμηρίωτη παροχή υπηρεσιών.
Στην προώθηση της διαφάνειας και της ποιότητας μέσω της τήρησης επαγγελματικών μητρώων και της εισαγωγής ετήσιας άδειας άσκησης επαγγέλματος.
Στην καθιέρωση υποχρέωσης συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Παράλληλα, προτείνεται η έκδοση δύο βασικών Κανονισμών:
-Κανονισμοί Αδειοδότησης: Ρυθμίζουν τη διαδικασία εγγραφής στα μητρώα, τη χορήγηση και ανανέωση επαγγελματικής άδειας, καθώς και τις απαιτήσεις συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και επαγγελματικής ευθύνης.
-Κανονισμοί Πειθαρχικού Κώδικα: Καθορίζουν τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις των επαγγελματιών, τα πειθαρχικά παραπτώματα, τις επιβαλλόμενες κυρώσεις και τις σχετικές διαδικασίες.
Η υιοθέτηση των πιο πάνω προτάσεων αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αναβάθμιση του πλαισίου λειτουργίας των σχετικών επαγγελμάτων, στην ενίσχυση της αξιοπιστίας και της επιστημονικής επάρκειας των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς και στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η παρούσα διαβούλευση αποσκοπεί στη συλλογή απόψεων και εισηγήσεων από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και πολίτες, ώστε το τελικό νομοθετικό πλαίσιο να ανταποκρίνεται πλήρως στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και της επιστημονικής κοινότητας.
To Υπουργείο Υγείας θέτει προς διαβούλευση το πιο πάνω τροποποιητικό νομοσχέδιο και κανονισμούς και προσκαλεί κάθε ενδιαφερόμενο να αποστείλει, ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας η–Διαβούλευση, απόψεις/σχόλια/παρατηρήσεις το αργότερο μέχρι τις 03/06/2026. Για τυχόν περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με την κα Καρολίνα Στυλιανού, Ανώτ. Λειτουργό Νοσοκομειακού Εργαστηρίου στο τηλ. 22605607.
06 Μαΐου, 2026
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
Λευκωσία
- Υπό επεξεργασία
- Αναρτήθηκε
05 Μάι 2026 @ 0:00 - Ανοικτή σε σχόλια ως
03 Ιούν 2026 @ 23:50 - 101 σχόλια
Η προτεινόμενη σύνθεση του Συμβουλίου ήδη διασφαλίζει την εκπροσώπηση των εμπλεκόμενων επαγγελματικών κλάδων και του δημόσιου τομέα, με στόχο την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Όσον αφορά τον περιορισμό των θητειών, δεν προκύπτει τεκμηριωμένη ανάγκη επιβολής ανώτατου ορίου, καθώς η δυνατότητα επαναδιορισμού επιτρέπει τη διατήρηση πολύτιμης εμπειρίας και θεσμικής συνέχειας στη λειτουργία του Συμβουλίου. Επιπρόσθετα, τα μέλη του Συμβουλίου δεσμεύονται ήδη από τις γενικές αρχές αμεροληψίας και αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων που διέπουν τη λειτουργία των διοικητικών οργάνων.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η τροποποίηση της προτεινόμενης ρύθμισης.
Δεν θεωρείται σκόπιμη η προσθήκη ειδικής πρόνοιας που να εξαιρεί ή να κατοχυρώνει τη Φυσικοπαθητική (Naturopathy) ή άλλα μη ρυθμιζόμενα επαγγέλματα στο πλαίσιο του παρόντος Νόμου.
Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ρύθμιση της άσκησης των επαγγελμάτων του διαιτολόγου, κλινικού διαιτολόγου και διατροφολόγου, η θέσπιση συστήματος εγγραφής και αδειοδότησης και η προστασία της δημόσιας υγείας μέσω της διασφάλισης ότι πρόσωπα που παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες στους συγκεκριμένους τομείς διαθέτουν τα απαιτούμενα επιστημονικά προσόντα και υπόκεινται σε εποπτεία και πειθαρχικό έλεγχο.
Το νομοσχέδιο δεν αποσκοπεί στη ρύθμιση ούτε στην αξιολόγηση άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων που δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του. Κατά συνέπεια, η ειδική αναφορά σε συγκεκριμένες μη ρυθμιζόμενες επαγγελματικές δραστηριότητες θα μπορούσε να δημιουργήσει ερμηνευτική ασάφεια ως προς το καθεστώς τους ή να εκληφθεί ως έμμεση νομοθετική αναγνώριση ή θεσμική κατοχύρωσή τους, χωρίς να έχει προηγηθεί η αναγκαία αξιολόγηση από την Πολιτεία.
Επιπλέον, η εισαγωγή εξαίρεσης υπέρ συγκεκριμένων επαγγελμάτων ή πρακτικών που παρέχουν διατροφικές συμβουλές εκτός του ρυθμιστικού πλαισίου του νόμου θα μπορούσε να υπονομεύσει τον επιδιωκόμενο σκοπό της προστασίας του κοινού, ιδίως σε περιπτώσεις όπου παρέχονται συμβουλές που αφορούν τη διαχείριση νοσημάτων, κλινικών καταστάσεων ή άλλων θεμάτων υγείας.
Σημειώνεται ότι το δικαίωμα οποιουδήποτε προσώπου να ασκεί νόμιμη δραστηριότητα εξακολουθεί να διέπεται από τη γενική νομοθεσία της Δημοκρατίας. Ωστόσο, η χρήση των επαγγελματικών τίτλων που προστατεύονται από τον παρόντα Νόμο, καθώς και η παροχή υπηρεσιών που εμπίπτουν στο νομοθετικά καθορισμένο πεδίο άσκησης των ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων, πρέπει να περιορίζεται στα πρόσωπα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις εγγραφής και αδειοδότησης.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η προσθήκη ειδικής εξαίρεσης ή αναφοράς στη Φυσικοπαθητική ή σε άλλα μη ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, καθώς κάτι τέτοιο θα υπερέβαινε το αντικείμενο και τον σκοπό του παρόντος νομοθετήματος και θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα ασφάλειας δικαίου και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Επιπρόσθετα, εάν η Φυσικοπαθητική ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα θεωρεί ότι πρέπει να αναγνωριστεί ως επάγγελμα υγείας ή να αποκτήσει ειδικό ρυθμιστικό καθεστώς, αυτό θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο ξεχωριστής νομοθετικής διαδικασίας, με αξιολόγηση των απαιτούμενων προσόντων, του πεδίου άσκησης και των μηχανισμών εποπτείας, και όχι μέσω εξαίρεσης σε νομοθεσία που αφορά διαφορετικό επάγγελμα.
Το γεγονός ότι το πρόγραμμα σπουδών των Διαιτολόγων–Διατροφολόγων και Κλινικών Διαιτολόγων περιλαμβάνει μαθήματα όπως Βιολογία, Χημεία, Ανατομία, Παθοφυσιολογία και Βιοχημεία δεν συνεπάγεται την απόκτηση της επαγγελματικής ιδιότητας του Βιολόγου, του Χημικού ή άλλου επιστήμονα των αντίστοιχων κλάδων. Τα μαθήματα αυτά αποτελούν βασικές επιστημονικές γνώσεις που υποστηρίζουν την εκπαίδευση και την άσκηση της Διαιτολογίας–Διατροφής, χωρίς να παρέχουν το εύρος, το βάθος και την εξειδίκευση που απαιτούνται για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων σε άλλες επιστημονικές ειδικότητες. Η επαγγελματική ιδιότητα και τα δικαιώματα άσκησης ενός επαγγέλματος καθορίζονται από το συνολικό πρόγραμμα σπουδών, τα μαθησιακά αποτελέσματα και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει κάθε επιστημονικό κλάδο.
Δεν θεωρείται σκόπιμη η προσθήκη ειδικής πρόνοιας που να εξαιρεί ή να κατοχυρώνει τη Φυσικοπαθητική (Naturopathy) ή άλλα μη ρυθμιζόμενα επαγγέλματα στο πλαίσιο του παρόντος Νόμου.
Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ρύθμιση της άσκησης των επαγγελμάτων του διαιτολόγου, κλινικού διαιτολόγου και διατροφολόγου, η θέσπιση συστήματος εγγραφής και αδειοδότησης και η προστασία της δημόσιας υγείας μέσω της διασφάλισης ότι πρόσωπα που παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες στους συγκεκριμένους τομείς διαθέτουν τα απαιτούμενα επιστημονικά προσόντα και υπόκεινται σε εποπτεία και πειθαρχικό έλεγχο.
Το νομοσχέδιο δεν αποσκοπεί στη ρύθμιση ούτε στην αξιολόγηση άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων που δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του. Κατά συνέπεια, η ειδική αναφορά σε συγκεκριμένες μη ρυθμιζόμενες επαγγελματικές δραστηριότητες θα μπορούσε να δημιουργήσει ερμηνευτική ασάφεια ως προς το καθεστώς τους ή να εκληφθεί ως έμμεση νομοθετική αναγνώριση ή θεσμική κατοχύρωσή τους, χωρίς να έχει προηγηθεί η αναγκαία αξιολόγηση από την Πολιτεία.
Επιπλέον, η εισαγωγή εξαίρεσης υπέρ συγκεκριμένων επαγγελμάτων ή πρακτικών που παρέχουν διατροφικές συμβουλές εκτός του ρυθμιστικού πλαισίου του νόμου θα μπορούσε να υπονομεύσει τον επιδιωκόμενο σκοπό της προστασίας του κοινού, ιδίως σε περιπτώσεις όπου παρέχονται συμβουλές που αφορούν τη διαχείριση νοσημάτων, κλινικών καταστάσεων ή άλλων θεμάτων υγείας.
Σημειώνεται ότι το δικαίωμα οποιουδήποτε προσώπου να ασκεί νόμιμη δραστηριότητα εξακολουθεί να διέπεται από τη γενική νομοθεσία της Δημοκρατίας. Ωστόσο, η χρήση των επαγγελματικών τίτλων που προστατεύονται από τον παρόντα Νόμο, καθώς και η παροχή υπηρεσιών που εμπίπτουν στο νομοθετικά καθορισμένο πεδίο άσκησης των ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων, πρέπει να περιορίζεται στα πρόσωπα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις εγγραφής και αδειοδότησης.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η προσθήκη ειδικής εξαίρεσης ή αναφοράς στη Φυσικοπαθητική ή σε άλλα μη ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, καθώς κάτι τέτοιο θα υπερέβαινε το αντικείμενο και τον σκοπό του παρόντος νομοθετήματος και θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα ασφάλειας δικαίου και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Επιπρόσθετα, εάν η Φυσικοπαθητική ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα θεωρεί ότι πρέπει να αναγνωριστεί ως επάγγελμα υγείας ή να αποκτήσει ειδικό ρυθμιστικό καθεστώς, αυτό θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο ξεχωριστής νομοθετικής διαδικασίας, με αξιολόγηση των απαιτούμενων προσόντων, του πεδίου άσκησης και των μηχανισμών εποπτείας, και όχι μέσω εξαίρεσης σε νομοθεσία που αφορά διαφορετικό επάγγελμα.
Το γεγονός ότι το πρόγραμμα σπουδών των Διαιτολόγων–Διατροφολόγων και Κλινικών Διαιτολόγων περιλαμβάνει μαθήματα όπως Βιολογία, Χημεία, Ανατομία, Παθοφυσιολογία και Βιοχημεία δεν συνεπάγεται την απόκτηση της επαγγελματικής ιδιότητας του Βιολόγου, του Χημικού ή άλλου επιστήμονα των αντίστοιχων κλάδων. Τα μαθήματα αυτά αποτελούν βασικές επιστημονικές γνώσεις που υποστηρίζουν την εκπαίδευση και την άσκηση της Διαιτολογίας–Διατροφής, χωρίς να παρέχουν το εύρος, το βάθος και την εξειδίκευση που απαιτούνται για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων σε άλλες επιστημονικές ειδικότητες. Η επαγγελματική ιδιότητα και τα δικαιώματα άσκησης ενός επαγγέλματος καθορίζονται από το συνολικό πρόγραμμα σπουδών, τα μαθησιακά αποτελέσματα και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει κάθε επιστημονικό κλάδο.
Η συμμετοχή των επαγγελματικών συνδέσμων στη διαδικασία υπόδειξης μελών του Συμβουλίου αποτελεί καθιερωμένο και λειτουργικό μηχανισμό σε σειρά νομοθετικά ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων και αποσκοπεί στη διασφάλιση της αναγκαίας επιστημονικής γνώσης και επαγγελματικής εμπειρίας στη σύνθεση του Συμβουλίου. Η υπόδειξη υποψηφίων από επαγγελματικούς φορείς δεν συνεπάγεται αποκλειστική εκπροσώπηση των επαγγελματιών ούτε περιορίζει τη θεσμική ανεξαρτησία του Συμβουλίου, του οποίου η αποστολή είναι η προστασία του δημοσίου συμφέροντος και της δημόσιας υγείας.
Αναφορικά με την εισαγωγή εκλογικής διαδικασίας και περιορισμού θητειών, δεν προκύπτει τεκμηριωμένη ανάγκη τροποποίησης του υφιστάμενου συστήματος, το οποίο διασφαλίζει τη συνέχεια, τη θεσμική εμπειρία και την αποτελεσματική λειτουργία του Συμβουλίου.
Όσον αφορά τη σύγκρουση συμφερόντων, τα μέλη του Συμβουλίου δεσμεύονται ήδη από τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου περί αμεροληψίας, αντικειμενικότητας και αποχής από τη λήψη αποφάσεων σε περιπτώσεις προσωπικού συμφέροντος, χωρίς να απαιτείται ειδική επανάληψη των υποχρεώσεων αυτών στον παρόντα νόμο.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η υιοθέτηση των προτεινόμενων τροποποιήσεων.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις για τη σύνθεση του Συμβουλίου από τους παρόντες εισηγητές έχουν εξεταστεί, ωστόσο δεν κρίνεται αναγκαία η υιοθέτησή τους για τους ακόλουθους λόγους:
Πρώτον, η συμμετοχή επαγγελματικών συνδέσμων στη διαδικασία υπόδειξης μελών του ΣΕΕΤΤΔ (Συμβούλιο Εγγραφής Επιστημόνων Τεχνολόγων Τροφίμων και Διαιτολόγων) αποτελεί καθιερωμένη πρακτική σε σειρά νομοθετικά ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η υπόδειξη υποψηφίων από επαγγελματικούς φορείς δεν αποσκοπεί στην εκπροσώπηση ιδιωτικών συμφερόντων αλλά στην αξιοποίηση της εξειδικευμένης γνώσης και εμπειρίας των οργανωμένων επαγγελματικών κλάδων. Επιπλέον, οι σύνδεσμοι δεν διορίζουν τα μέλη του Συμβουλίου αλλά απλώς υποδεικνύουν υποψηφίους, ενώ ο τελικός διορισμός πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας.
Δεύτερον, το Συμβούλιο Εγγραφής δεν αποτελεί συνδικαλιστικό ή αντιπροσωπευτικό όργανο των επαγγελματιών αλλά ανεξάρτητο ρυθμιστικό και εποπτικό σώμα με αποστολή την προστασία της δημόσιας υγείας, τη διαχείριση των μητρώων και την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, η σύνθεσή του δεν είναι απαραίτητο να προκύπτει μέσω καθολικής εκλογικής διαδικασίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών.
Τρίτον, η εισαγωγή εκλογικής διαδικασίας για την ανάδειξη των μελών του Συμβουλίου θα συνεπαγόταν σημαντική αύξηση της διοικητικής και οικονομικής επιβάρυνσης του συστήματος, χωρίς να προκύπτει τεκμηριωμένη ανάγκη ή να διαπιστώνεται δυσλειτουργία του υφιστάμενου μοντέλου. Παράλληλα, δεν διασφαλίζεται ότι μια εκλογική διαδικασία θα εξυπηρετούσε καλύτερα τον ρυθμιστικό και επιστημονικό χαρακτήρα του Συμβουλίου.
Αναφορικά με την εισήγηση για περιορισμό σε δύο συνεχόμενες θητείες, δεν προκύπτει τεκμηριωμένος λόγος που να δικαιολογεί έναν τέτοιο απόλυτο περιορισμό (εξάλλου περιορισμός θητειών δεν υπάρχει ούτε σε άλλα συμβουλια εγγραφης). Αντιθέτως, η δυνατότητα επαναδιορισμού προσώπων με αποδεδειγμένη εμπειρία, γνώση του ρυθμιστικού πλαισίου και ενεργή επαγγελματική δράση συμβάλλει στη θεσμική συνέχεια και στην αποτελεσματική λειτουργία του Συμβουλίου. Η καταλληλότητα κάθε υποψηφίου θα πρέπει να αξιολογείται με βάση τα προσόντα, την εμπειρία και τη συνεισφορά του και όχι αποκλειστικά με βάση τον αριθμό προηγούμενων θητειών του.
Όσον αφορά το ζήτημα της σύγκρουσης συμφερόντων, σημειώνεται ότι τα μέλη συλλογικών διοικητικών οργάνων της Δημοκρατίας δεσμεύονται ήδη από τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της αμεροληψίας, της χρηστής διοίκησης και της αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων. Ειδικότερα, σε περίπτωση άμεσου ή έμμεσου προσωπικού συμφέροντος σε συγκεκριμένη υπόθεση, το ενδιαφερόμενο μέλος υποχρεούται να απέχει από τη σχετική διαδικασία και λήψη απόφασης. Οι υποχρεώσεις αυτές απορρέουν από το γενικό νομικό πλαίσιο και εφαρμόζονται ανεξάρτητα από το εάν επαναλαμβάνονται ρητά στην ειδική νομοθεσία.
Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη σύνθεση του Συμβουλίου, όπως καθορίζεται στο νομοσχέδιο, κρίνεται ισορροπημένη, λειτουργική και επαρκής για την επίτευξη των σκοπών του νόμου, ενώ οι πρόσθετες εισηγήσεις δεν κρίνονται αναγκαίες στο πλαίσιο της παρούσας τροποποίησης.
Η προτεινόμενη σύνθεση του Συμβουλίου ήδη διασφαλίζει την εκπροσώπηση των εμπλεκόμενων επαγγελματικών κλάδων και του δημόσιου τομέα, με στόχο την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Όσον αφορά τον περιορισμό των θητειών, δεν προκύπτει τεκμηριωμένη ανάγκη επιβολής ανώτατου ορίου, καθώς η δυνατότητα επαναδιορισμού επιτρέπει τη διατήρηση πολύτιμης εμπειρίας και θεσμικής συνέχειας στη λειτουργία του Συμβουλίου. Επιπρόσθετα, τα μέλη του Συμβουλίου δεσμεύονται ήδη από τις γενικές αρχές αμεροληψίας και αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων που διέπουν τη λειτουργία των διοικητικών οργάνων.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η τροποποίηση της προτεινόμενης ρύθμισης.
Οι προβληματισμοί που διατυπώνονται αντιμετωπίζονται ήδη από τις προτεινόμενες διατάξεις του νομοσχεδίου. Συγκεκριμένα, η δυνατότητα εγγραφής νομικών προσώπων στο Μητρώο δεν υποκαθιστά ούτε αντικαθιστά την υποχρέωση εγγραφής των φυσικών προσώπων που ασκούν το επάγγελμα. Αντιθέτως, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η εγγραφή του νομικού προσώπου είναι ξεχωριστή και παράλληλη με την εγγραφή των φυσικών προσώπων, τα οποία πρέπει να είναι εγγεγραμμένα μέλη του Μητρώου και να κατέχουν ανανεωμένη άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι οι μέτοχοι και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των εν λόγω νομικών προσώπων πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι επαγγελματίες των αντίστοιχων κλάδων, γεγονός που διασφαλίζει ότι ο έλεγχος και η λειτουργία των εταιρειών παραμένουν υπό την ευθύνη προσώπων που υπόκεινται στο ρυθμιστικό και πειθαρχικό πλαίσιο του νόμου.
Η πειθαρχική και επαγγελματική ευθύνη των εγγεγραμμένων επαγγελματιών διατηρείται ακέραιη και δεν μεταφέρεται ή εξαλείφεται λόγω της λειτουργίας μέσω νομικού προσώπου. Παράλληλα, η εγγραφή εταιρειών αποσκοπεί στη ρύθμιση και διαφάνεια της παροχής υπηρεσιών από οργανωμένες επαγγελματικές δομές και όχι στην αποδυνάμωση της επιστημονικής ευθύνης των επαγγελματιών.
Ως εκ τούτου, οι προτεινόμενες διατάξεις παρέχουν επαρκείς διασφαλίσεις για την προστασία του κοινού και δεν κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω τροποποίησή τους.
« Ετήσια Άδεια Άσκησης Επαγγέλματος και Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση»
Η συνεχής επιστημονική επιμόρφωση είναι σημαντική για την αναβάθμιση του επαγγέλματος.
Η πρόνοια για συνεχιζόμενη επαγγελματική εκπαίδευση εισάγεται με σκοπό τη διασφάλιση της διαρκούς επιστημονικής επάρκειας των επαγγελματιών και την προστασία της δημόσιας υγείας, σύμφωνα με σύγχρονες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές για τα ρυθμιζόμενα επαγγέλματα υγείας.
Το νομοσχέδιο ορθά καθορίζει το γενικό πλαίσιο και προβλέπει ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις, οι διαδικασίες και οι σχετικές λεπτομέρειες δύνανται να καθορίζονται με Κανονισμούς. Η προσέγγιση αυτή παρέχει την απαραίτητη ευελιξία ώστε τα κριτήρια να προσαρμόζονται στις επιστημονικές εξελίξεις και στις ανάγκες του επαγγέλματος χωρίς να απαιτείται κάθε φορά τροποποίηση της πρωτογενούς νομοθεσίας.
Επιπρόσθετα, οποιαδήποτε κριτήρια ή διαδικασίες καθοριστούν από το Συμβούλιο θα πρέπει να εφαρμόζονται με αντικειμενικότητα, διαφάνεια και ίση μεταχείριση προς όλους τους επαγγελματίες, σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω εξειδίκευση των εν λόγω θεμάτων στο επίπεδο του νόμου, καθότι αυτά δύνανται να ρυθμιστούν αποτελεσματικότερα μέσω των προβλεπόμενων Κανονισμών.
Δεν συμφωνούμε ότι απαιτείται η εισαγωγή εξουσίας ιεραρχικού ελέγχου ή επανεξέτασης των αποφάσεων του Συμβουλίου από τον Υπουργό Υγείας.
Το Συμβούλιο αποτελεί εξειδικευμένο ανεξάρτητο διοικητικό όργανο, στο οποίο ο νομοθέτης αναθέτει την άσκηση συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων που αφορούν την εγγραφή, αδειοδότηση και εποπτεία των επαγγελματιών που υπάγονται στον νόμο. Η λειτουργία του υπόκειται στις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου, ενώ οι αποφάσεις του υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο σύμφωνα με το Σύνταγμα και την κείμενη νομοθεσία.
Περαιτέρω, το γεγονός ότι ένα επάγγελμα ανήκει στον τομέα της υγείας δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι ο Υπουργός Υγείας πρέπει να ασκεί ιεραρχικό έλεγχο επί των αποφάσεων του αρμόδιου επαγγελματικού ή ρυθμιστικού οργάνου. Η νομοθετική επιλογή δημιουργίας εξειδικευμένου Συμβουλίου αποσκοπεί ακριβώς στη λήψη αποφάσεων με βάση επιστημονικά και επαγγελματικά κριτήρια από αρμόδιο συλλογικό όργανο.
Επιπρόσθετα, ο Υπουργός Υγείας ήδη διατηρεί ουσιαστικό ρόλο στο πλαίσιο του νόμου, καθότι συμμετέχει στη διαδικασία συγκρότησης του Συμβουλίου μέσω του διορισμού μελών που υποδεικνύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3, ενώ το Υπουργικό Συμβούλιο διατηρεί επίσης αρμοδιότητες σε σχέση με την έκδοση Κανονισμών δυνάμει του νόμου.
Όσον αφορά τον περί Ελέγχου Αναλογικότητας πριν από τη Θέσπιση Νέας Νομοθετικής Κατοχύρωσης των Επαγγελμάτων Νόμο του 2021, ο ρόλος της αρμόδιας αρχής στο πλαίσιο της αξιολόγησης αναλογικότητας κατά τη θέσπιση ή τροποποίηση νομοθεσίας είναι διαφορετικός από τον ρόλο της διοικητικής εποπτείας ή της εξέτασης ατομικών διοικητικών αποφάσεων μετά την έναρξη εφαρμογής του νόμου.
Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται επαρκής και δεν θεωρείται αναγκαία η εισαγωγή εξουσίας ιεραρχικής προσφυγής ή επανεξέτασης των αποφάσεων του Συμβουλίου από τον Υπουργό Υγείας.
Δεν κρίνεται αναγκαία η δημιουργία ξεχωριστού Μητρώου Διατροφολόγων. Το νομοσχέδιο προβλέπει ενιαίο Μητρώο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων, εντός του οποίου δημιουργούνται διακριτές κατηγορίες και ειδικότητες, περιλαμβανομένης ξεχωριστής κατηγορίας για τους Διατροφολόγους. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την αναγνώριση των διαφορετικών επαγγελματικών κατηγοριών, διατηρώντας παράλληλα ενιαίο και αποτελεσματικό σύστημα εποπτείας και αδειοδότησης.
Σε σχέση με τις μεταβατικές διατάξεις, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδικές πρόνοιες για τη μετάβαση στο νέο καθεστώς και για την ομαλή ένταξη των επηρεαζόμενων προσώπων. Η ακριβής εφαρμογή των μεταβατικών ρυθμίσεων αποτελεί αντικείμενο των σχετικών άρθρων του νομοσχεδίου και δεν επηρεάζει τη βασική δομή του Μητρώου. Η δε πρόβλεψη μεταβατικών ρυθμίσεων αποτελεί συνήθη νομοθετική πρακτική κατά τη ρύθμιση νέων επαγγελματικών κατηγοριών.
Αναφορικά με την κριτική περί ασφάλειας δικαίου, η αναλογική εφαρμογή διατάξεων σε συναφείς επαγγελματικές κατηγορίες αποτελεί καθιερωμένη νομοτεχνική πρακτική και αποσκοπεί στην αποφυγή αχρείαστων επαναλήψεων και αντιφάσεων στο κείμενο της νομοθεσίας. Η διάκριση μεταξύ Διαιτολόγου, Κλινικού Διαιτολόγου και Διατροφολόγου, καθώς και τα αντίστοιχα προσόντα και επαγγελματικά δικαιώματα, καθορίζονται από τις ουσιαστικές διατάξεις του νόμου και δεν αναιρούνται από την ύπαρξη κοινού μητρώου.
Τέλος, το γεγονός ότι οι επαγγελματικές κατηγορίες υπάγονται στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο δεν συνεπάγεται ταυτότητα επαγγελματικών προσόντων ή αρμοδιοτήτων. Αντίθετα, το νομοσχέδιο αναγνωρίζει διακριτές κατηγορίες επαγγελματιών με διαφορετικά προσόντα και διαφορετικό πεδίο άσκησης, ενώ κοινός παραμένει ο σκοπός της προστασίας της δημόσιας υγείας και της διασφάλισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η δημιουργία ξεχωριστού Μητρώου ούτε η τροποποίηση των προτεινόμενων διατάξεων του άρθρου 6.
οσο αφορά τις εισηγήσεις για το αθρο 9 για κατάχρηση εξουσίας δεν ισχύει και δεν συμμεριζόμαστε την άποψη ότι οι προτεινόμενες διατάξεις οδηγούν σε υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών ή σε έλλειψη αντικειμενικότητας. Αντιθέτως, η ανάθεση αρμοδιοτήτων στο Συμβούλιο για την αξιολόγηση προσόντων, την εξέταση αιτήσεων και την αναγνώριση της απαιτούμενης πρακτικής άσκησης αποτελεί συνήθη πρακτική σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα και είναι αναγκαία για τη διασφάλιση ενιαίας εφαρμογής του νόμου και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Περαιτέρω, το Συμβούλιο δεν ενεργεί ανεξέλεγκτα. Οι αποφάσεις του λαμβάνονται στο πλαίσιο των διατάξεων του νόμου και των κανονισμών, υπόκεινται στις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου, περιλαμβανομένων των αρχών της νομιμότητας, της ίσης μεταχείρισης, της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης, ενώ υπόκεινται και σε δικαστικό έλεγχο.
Όσον αφορά τη σύγκρουση συμφερόντων, τα μέλη του Συμβουλίου δεσμεύονται ήδη από τις υποχρεώσεις αμεροληψίας και αποχής από τη λήψη αποφάσεων σε περιπτώσεις όπου υφίσταται προσωπικό ή άλλο συμφέρον, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία των διοικητικών οργάνων της Δημοκρατίας.
Τέλος, η θέσπιση εξαντλητικού καταλόγου κριτηρίων στο επίπεδο του νόμου θα περιόριζε αδικαιολόγητα την αναγκαία ευελιξία για την αξιολόγηση διαφορετικών ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων. Το προτεινόμενο πλαίσιο παρέχει επαρκείς εγγυήσεις διαφάνειας και αντικειμενικότητας, χωρίς να υπονομεύει την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται αναγκαία η τροποποίηση της προτεινόμενης διάταξης.
Όσο αφορά την διασφάλιση του τίτλου RD/ RDN από την Κυπριακή νομοθεσία, αυτό είναι υψίστης σημασίας, αφού θεωρείται αναγνωρισμένος παγκόσμια .
Τροποποίηση του άρθρου 3 του βασικού νόμου:
Δεν συμφωνούμε ότι η πρόνοια που προβλέπει την υπόδειξη μελών του Συμβουλίου από τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου δημιουργεί πρόβλημα αντιπροσωπευτικότητας ή διαφάνειας.
Ο Σύνδεσμος (ΣυΔιΚΥ) αποτελεί το αναγνωρισμένο επαγγελματικό σώμα του κλάδου με 730 μέλη, δηλαδή εκπροσωπεί το 95% των εγγεγραμμένων διαιτολόγων. Η συμμετοχή του ΣυΔιΚυ στη διαδικασία υπόδειξης μελών του ΣΕΕΤΤΔ αποτελεί διαχρονική πρακτική που εφαρμόζεται σε πληθώρα νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων στην Κύπρο. Η υπόδειξη μελών από επαγγελματικούς συνδέσμους δεν προϋποθέτει ότι όλα τα πρόσωπα που ασκούν το επάγγελμα είναι υποχρεωτικά μέλη τους, αλλά αποσκοπεί στην αξιοποίηση της συλλογικής επαγγελματικής εμπειρίας και γνώσης που διαθέτουν οι οργανωμένοι επαγγελματικοί φορείς.
Επιπρόσθετα, ο Σύνδεσμος δεν διορίζει τα μέλη του ΣΕΕΤΤΔ (Συμβούλιο Εγγραφής Επιστημόνων Τεχνολόγων Τροφίμων και Διαιτολόγων) ούτε ασκεί έλεγχο επί του Συμβουλίου. Η αρμοδιότητά του περιορίζεται στην υπόδειξη υποψηφίων, ενώ ο διορισμός των μελών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας. Ως εκ τούτου, η τελική σύνθεση του Συμβουλίου δεν καθορίζεται μονομερώς από τον Σύνδεσμο.
Περαιτέρω, το Συμβούλιο δεν αποτελεί όργανο εκπροσώπησης επαγγελματικών συμφερόντων αλλά ανεξάρτητο ρυθμιστικό και εποπτικό σώμα, το οποίο λειτουργεί προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας της δημόσιας υγείας. Για τον λόγο αυτό, η σύνθεσή του βασίζεται σε συνδυασμό εκπροσώπων που υποδεικνύονται από διαφορετικούς φορείς, περιλαμβανομένου του Υπουργείου Υγείας και των επαγγελματικών συνδέσμων (ΣυΔιΚυ και Παγκύπριος Σύνδεσμος Επιστημόνων Τεχνολόγων Τροφίμων- ΠΣΕΤΤ) , ώστε να διασφαλίζεται πολυφωνία, τεχνογνωσία και ισορροπία στη λήψη αποφάσεων.
Εξάλλου, η μη υποχρεωτική συμμετοχή σε επαγγελματικό σύνδεσμο αποτελεί επιλογή του κάθε επαγγελματία και δεν μπορεί από μόνη της να αναιρεί τον θεσμικό ρόλο του αναγνωρισμένου επαγγελματικού φορέα ούτε να καθιστά προβληματική τη συμμετοχή του στις διαδικασίες υπόδειξης μελών. Η αποδοχή της συγκεκριμένης θέσης θα οδηγούσε στην πράξη σε αμφισβήτηση του ρόλου όλων των επαγγελματικών οργανώσεων που συμμετέχουν στη στελέχωση συλλογικών οργάνων, χωρίς να προκύπτει αντικειμενική ανάγκη για κάτι τέτοιο.
Ως εκ τούτου, η υφιστάμενη ρύθμιση κρίνεται ισορροπημένη και επαρκής, διασφαλίζοντας τόσο τη συμμετοχή του οργανωμένου επαγγελματικού χώρου όσο και την απαιτούμενη θεσμική ανεξαρτησία του Συμβουλίου, και δεν κρίνεται αναγκαία η τροποποίησή της.
Η εισήγηση συγχέει δύο διαφορετικά ζητήματα: αφενός την πρόσβαση σε πρόγραμμα σπουδών μέσω των Παγκύπριων Εξετάσεων και αφετέρου τις προϋποθέσεις άσκησης ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος υγείας.
Η επιτυχία στις Παγκύπριες Εξετάσεις ή άλλες εξετάσεις γιατί δεν είναι οι μόνες για όλα τα πανεπιστήμια διεθνώς και η εισδοχή σε πανεπιστήμιο, είτε στην Ελλάδα είτε αλλού, αποτελούν διαδικασία ακαδημαϊκής πρόσβασης και δεν συνεπάγονται αυτομάτως κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων ή δικαίωμα εγγραφής σε επαγγελματικό μητρώο. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα για την άσκηση επαγγελμάτων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, νοουμένου ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι αντικειμενικές, αναλογικές και εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν εισάγουν διάκριση εις βάρος αποφοίτων ελληνικών ή άλλων πανεπιστημίων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντιθέτως, τα κριτήρια εγγραφής συνδέονται με το περιεχόμενο, το επίπεδο και την επάρκεια των επαγγελματικών προσόντων που απαιτούνται για την ασφαλή άσκηση της κλινικής διαιτολογίας και όχι με τη χώρα προέλευσης του τίτλου σπουδών.
Επιπρόσθετα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν αυτομάτως κάθε ακαδημαϊκό τίτλο για σκοπούς άσκησης ρυθμιζόμενου επαγγέλματος. Επιτρέπει την αξιολόγηση της ουσιαστικής ισοδυναμίας των προσόντων και, όπου διαπιστώνονται ουσιώδεις διαφορές ως προς τις απαιτούμενες γνώσεις, δεξιότητες ή κλινική εκπαίδευση, τη θέσπιση εύλογων και αναλογικών προϋποθέσεων.
Η αναφορά σε συγκεκριμένες χώρες ή πανεπιστήμια (Κύπρος, Ελλάδα, άλλα κράτη μέλη της ΕΕ ή διεθνώς) ως προνομιακή κατηγορία εγγραφής θα μπορούσε μάλιστα να δημιουργήσει ζητήματα συμβατότητας με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της ελεύθερης κυκλοφορίας επαγγελματιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτό, το νομοθετικό πλαίσιο ορθώς εστιάζει στα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα και όχι στη γεωγραφική προέλευση του τίτλου σπουδών.
Η διαδικασία αδειοδότησης και εγγραφής ενός/μίας επιστήμονα στα Μητρώα του Συμβουλίου Εγγραφής Επιστημόνων, Τεχνολόγων Τροφίμων και Διαιτολόγων δεν γίνεται μεμονωμένα. Βασίζεται σε ένα αυστηρό, θεσμοθετημένο δίκτυο συνεργασίας μεταξύ του Συμβουλίου και των δύο ανώτατων εκπαιδευτικών αρχών της Κύπρου: του ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. [Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥΣΑΤΣ)] και του Φορέα ΔΙ.Π.Α.Ε. [Φορέας ΔΙ.Π.Α.Ε.].Οι δύο αυτοί φορείς αποτελούν τους «εγγυητές» της ακαδημαϊκής ποιότητας, παρέχοντας στο ΣΕΕΤΤΔ το απαραίτητο νομικό και επιστημονικό υπόβαθρο για να εκδώσει την άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Τέλος, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας, ενίσχυσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθιέρωσης συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης και προστασίας του κοινού από ανεπαρκώς καταρτισμένες ή μη ελεγχόμενες επαγγελματικές πρακτικές.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται σκόπιμη η διαφοροποίηση των προϋποθέσεων εγγραφής με βάση τη χώρα φοίτησης ή τον τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, αλλά η διατήρηση ενιαίων, αντικειμενικών και επιστημονικά τεκμηριωμένων κριτηρίων για όλους/όλες τους/τις αιτητές/τριες .
Όσον αφορά την “Παρατήρηση / Εισήγηση επί του Άρθρου 9 – Προϋποθέσεις Εγγραφής στο Μητρώο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων”
Η εισήγηση συγχέει δύο διαφορετικά ζητήματα: αφενός την πρόσβαση σε πρόγραμμα σπουδών μέσω των Παγκύπριων Εξετάσεων και αφετέρου τις προϋποθέσεις άσκησης ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος υγείας.
Η επιτυχία στις Παγκύπριες Εξετάσεις ή άλλες εξετάσεις γιατί δεν είναι οι μόνες για όλα τα πανεπιστήμια διεθνώς και η εισδοχή σε πανεπιστήμιο, είτε στην Ελλάδα είτε αλλού, αποτελούν διαδικασία ακαδημαϊκής πρόσβασης και δεν συνεπάγονται αυτομάτως κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων ή δικαίωμα εγγραφής σε επαγγελματικό μητρώο. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα για την άσκηση επαγγελμάτων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, νοουμένου ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι αντικειμενικές, αναλογικές και εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν εισάγουν διάκριση εις βάρος αποφοίτων ελληνικών ή άλλων πανεπιστημίων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντιθέτως, τα κριτήρια εγγραφής συνδέονται με το περιεχόμενο, το επίπεδο και την επάρκεια των επαγγελματικών προσόντων που απαιτούνται για την ασφαλή άσκηση της κλινικής διαιτολογίας και όχι με τη χώρα προέλευσης του τίτλου σπουδών.
Επιπρόσθετα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν αυτομάτως κάθε ακαδημαϊκό τίτλο για σκοπούς άσκησης ρυθμιζόμενου επαγγέλματος. Επιτρέπει την αξιολόγηση της ουσιαστικής ισοδυναμίας των προσόντων και, όπου διαπιστώνονται ουσιώδεις διαφορές ως προς τις απαιτούμενες γνώσεις, δεξιότητες ή κλινική εκπαίδευση, τη θέσπιση εύλογων και αναλογικών προϋποθέσεων.
Η αναφορά σε συγκεκριμένες χώρες ή πανεπιστήμια (Κύπρος, Ελλάδα, άλλα κράτη μέλη της ΕΕ ή διεθνώς) ως προνομιακή κατηγορία εγγραφής θα μπορούσε μάλιστα να δημιουργήσει ζητήματα συμβατότητας με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της ελεύθερης κυκλοφορίας επαγγελματιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτό, το νομοθετικό πλαίσιο ορθώς εστιάζει στα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα και όχι στη γεωγραφική προέλευση του τίτλου σπουδών.
Η διαδικασία αδειοδότησης και εγγραφής ενός/μίας επιστήμονα στα Μητρώα του Συμβουλίου Εγγραφής Επιστημόνων, Τεχνολόγων Τροφίμων και Διαιτολόγων δεν γίνεται μεμονωμένα. Βασίζεται σε ένα αυστηρό, θεσμοθετημένο δίκτυο συνεργασίας μεταξύ του Συμβουλίου και των δύο ανώτατων εκπαιδευτικών αρχών της Κύπρου: του ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. [Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥΣΑΤΣ)] και του Φορέα ΔΙ.Π.Α.Ε. [Φορέας ΔΙ.Π.Α.Ε.].Οι δύο αυτοί φορείς αποτελούν τους «εγγυητές» της ακαδημαϊκής ποιότητας, παρέχοντας στο ΣΕΕΤΤΔ το απαραίτητο νομικό και επιστημονικό υπόβαθρο για να εκδώσει την άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Τέλος, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας, ενίσχυσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθιέρωσης συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης και προστασίας του κοινού από ανεπαρκώς καταρτισμένες ή μη ελεγχόμενες επαγγελματικές πρακτικές.
Ως εκ τούτου, δεν κρίνεται σκόπιμη η διαφοροποίηση των προϋποθέσεων εγγραφής με βάση τη χώρα φοίτησης ή τον τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, αλλά η διατήρηση ενιαίων, αντικειμενικών και επιστημονικά τεκμηριωμένων κριτηρίων για όλους/όλες τους/τις αιτητές/τριες .
Παρότι η αιτιολογική έκθεση αναφέρει ότι το προτεινόμενο νομοσχέδιο αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας και την εναρμόνισή της με ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, οι προτεινόμενες διατάξεις δεν φαίνεται να προωθούν επαρκώς τους στόχους αυτούς. Ειδικότερα, δεν καθίσταται σαφές κατά πόσο επιτυγχάνεται ουσιαστική εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά και την Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, δεδομένου ότι εξακολουθούν να περιλαμβάνονται πρόνοιες που αποδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα σε αναγνωρίσεις ή ιδιότητες μέλους επαγγελματικών φορέων άλλων χωρών αντί να βασίζονται πρωτίστως στην αξιολόγηση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων από τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.
Ειδικότερα, η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και η εγγραφή στο Μητρώο θα πρέπει να βασίζονται σε σαφή, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια που αξιολογούνται από το αρμόδιο Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αντί αυτού, το προτεινόμενο πλαίσιο εξακολουθεί να αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ιδιότητα μέλους ή στην αναγνώριση από επαγγελματικούς φορείς άλλων χωρών, με αποτέλεσμα το Συμβούλιο να μην ασκεί πλήρως τη δική του αξιολογική κρίση επί των προσόντων των αιτητών, αλλά να βασίζεται σε αποφάσεις και διαδικασίες εξωτερικών οργανισμών.
Η προσέγγιση αυτή εγείρει ζητήματα ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας, καθώς η πρόσβαση στο επάγγελμα στην Κύπρο επηρεάζεται από κριτήρια που καθορίζονται από επαγγελματικά σώματα ξένων χωρών και όχι αποκλειστικά από τις αρμόδιες κυπριακές αρχές. Αντίθετα, το Συμβούλιο θα πρέπει να έχει την αποκλειστική ευθύνη αξιολόγησης των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων, στη βάση των αρχών που διέπουν την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι παρόμοιες πρόνοιες υπήρχαν στο παρελθόν στον περί Εγγραφής Χημικών Νόμο, όπου η εγγραφή στο Μητρώο συνδεόταν με ιδιότητα μέλους σε επαγγελματικούς συνδέσμους του εξωτερικού. Οι πρόνοιες αυτές καταργήθηκαν με μεταγενέστερη τροποποίηση της νομοθεσίας στο πλαίσιο της εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και αντικαταστάθηκαν με διαδικασίες που βασίζονται στην αναγνώριση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων από τις αρμόδιες αρχές. Το συγκεκριμένο παράδειγμα καταδεικνύει ότι η αξιολόγηση των προσόντων από τα αρμόδια εθνικά όργανα αποτελεί ήδη καθιερωμένη νομοθετική πρακτική στην Κυπριακή Δημοκρατία και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και για το παρόν νομοσχέδιο.
Ως εκ τούτου, θεωρείται αναγκαία η περαιτέρω αναθεώρηση του νομοσχεδίου, ώστε να διασφαλίζεται πραγματική εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, ενίσχυση της θεσμικής ευθύνης του Συμβουλίου και αξιολόγηση των υποψηφίων με βάση τα προσόντα τους και όχι τη συμμετοχή τους σε επαγγελματικούς φορείς συγκεκριμένων χωρών. Επιπλέον, η νομοθεσία θα πρέπει να διασφαλίζει ίση μεταχείριση όλων των επαγγελματιών, ανεξαρτήτως της χώρας από την οποία προέρχονται τα προσόντα τους, εφόσον αυτά πληρούν τα προβλεπόμενα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά κριτήρια.
Παρατήρηση / Εισήγηση επί του Άρθρου 9 – Προϋποθέσεις Εγγραφής στο Μητρώο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων
Ο περί Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων και Διαιτολόγων Νόμος του 1996 θεωρείται πλέον αναχρονιστικός, καθώς δεν ανταποκρίνεται πλήρως στη σημερινή ακαδημαϊκή και επαγγελματική πραγματικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός Κυπρίων φοιτητών εισάγεται σε ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια μέσω των Παγκύπριων Εξετάσεων που διεξάγονται από το Υπουργείο Παιδείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι φοιτητές αυτοί εξασφαλίζουν θέση φοίτησης κατόπιν επίσημης διαδικασίας αξιολόγησης και εισδοχής που αναγνωρίζεται από το ίδιο το κυπριακό κράτος.
Ως εκ τούτου, δημιουργείται εύλογο ερώτημα και αίσθημα άνισης μεταχείρισης όταν απόφοιτοι αναγνωρισμένων ελληνικών πανεπιστημίων, στους οποίους το ίδιο το κράτος έδωσε τη δυνατότητα πρόσβασης μέσω των Παγκύπριων Εξετάσεων, αντιμετωπίζουν στη συνέχεια περιορισμούς ή πρόσθετα εμπόδια στην πλήρη άσκηση του επαγγέλματός τους στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις, απόφοιτοι πανεπιστημίων τρίτων χωρών εγγράφονται χωρίς να έχουν προηγουμένως περάσει από αντίστοιχη διαδικασία κρατικών εξετάσεων ή εισδοχής μέσω του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος.
Επιπρόσθετα, τα ελληνικά πανεπιστήμια αποτελούν αναγνωρισμένα δημόσια πανεπιστήμια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι τίτλοι σπουδών τους παρέχουν επαγγελματικά δικαιώματα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, με βάση τις προτεινόμενες τροποποιήσεις, απόφοιτοι των πανεπιστημίων αυτών ενδέχεται να αντιμετωπίζουν πρόσθετες απαιτήσεις ή περιορισμούς για την εγγραφή τους ως κλινικοί διαιτολόγοι στην Κύπρο.
Η απαίτηση για πρόσθετους τίτλους, συγκεκριμένα μεταπτυχιακά ή εγγραφή σε επαγγελματικά σώματα ξένων χωρών δημιουργεί δυσανάλογους περιορισμούς στην πρόσβαση και άσκηση του επαγγέλματος, ιδιαίτερα για αποφοίτους αναγνωρισμένων πανεπιστημίων της Ελλάδας και λοιπών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για σκοπούς ίσης μεταχείρισης, ασφάλειας δικαίου και εναρμόνισης με τις ευρωπαϊκές αρχές αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, κρίνεται αναγκαία η επανεξέταση των σχετικών προνοιών του άρθρου 9.
Ειδικότερα, εισηγούμαστε όπως στο άρθρο που αφορά τις προϋποθέσεις εγγραφής γίνεται σαφής αναφορά κατά προτεραιότητα σε αναγνωρισμένα πανεπιστήμια της Κύπρου, της Ελλάδας και λοιπών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ακολούθως να προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης ισότιμων τίτλων σπουδών από πανεπιστήμια της Αγγλίας, της Αμερικής ή άλλων χωρών, σύμφωνα πάντοτε με τις διαδικασίες ακαδημαϊκής και επαγγελματικής αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η νομοθεσία θα πρέπει να διασφαλίζει ίση μεταχείριση όλων των αποφοίτων αναγνωρισμένων πανεπιστημίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αδικαιολόγητες διακρίσεις ή πρόσθετα εμπόδια που δεν εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλες τις περιπτώσεις.