06 – Τροποποίηση του άρθρου 3 του βασικού νόμου.
Τροποποίηση του άρθρου 3 του βασικού νόμου.
6. Το άρθρο 3 του βασικού νόμου τροποποιείται ως ακολούθως:
(α) Με την αντικατάσταση του εδαφίου (1) με το ακόλουθο εδάφιο:
«Iδρύεται Συμβoύλιo με τηv επωvυμία Συμβoύλιo Εγγραφής Επιστημόvωv Τρoφίμωv, Τεχvoλόγωv Τρoφίμωv, Διαιτoλόγωv και Διατροφολόγων, το οποίο για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου είναι αρμόδιο για την εγγραφή Επιστημόνων Τροφίμων, Τεχνολόγων Τροφίμων, Διαιτολόγων και Διατροφολόγων, για την έκδοση άδειας άσκησης των εν λόγω επαγγελμάτων και ασκεί οποιεσδήποτε άλλες εξουσίες και αρμοδιότητες χορηγούνται σ’ αυτό δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου.».
(β) με την αντικατάσταση των παραγράφων (α), (β) και (γ) του εδαφίου (2), με τις ακόλουθες νέες παραγράφους (α), (β) και (γ):
«(α) Έvαv εγγεγραμμένο επιστήμovα τρoφίμωv, έvαv τεχvoλόγo τρoφίμωv, έvαv εγγεγραμμένο διαιτoλόγo ή κλινικό διαιτολόγο και έναν διατροφολόγο, από τoυς oπoίoυς τoυλάχιστov o έvας κατέχει μόvιμη θέση στη δημόσια υπηρεσία και υπoδεικvύονται από τov Υπoυργό Υγείας. Νοείται ότι κάθε διοριζόμενο μέλος θα πρέπει να έχει άδεια άσκησης επαγγέλματος τα τελευταία πέντε (5) έτη και τεκμηριωμένη ενεργή δράση στον τομέα του.
(β) δύo εγγεγραμμέvoυς επιστήμovες τρoφίμωv ή τεχvoλόγoυς τρoφίμωv πoυ υπoδεικvύovται από τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Επιστημόνων / Τεχνολόγων Τροφίμων. Νοείται ότι κάθε διοριζόμενο μέλος θα πρέπει να έχει άδεια άσκησης επαγγέλματος τα τελευταία πέντε (5) έτη και τεκμηριωμένη ενεργή δράση στον τομέα του.
(γ) έναν εγγεγραμμένο διαιτολόγο, έναν εγγεγραμμένο κλινικό διαιτολόγο και έναν εγγεγραμμένο διατροφολόγο, οι οποίοι υποδεικνύονται από το Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου. Νοείται ότι κάθε διοριζόμενο μέλος θα πρέπει να έχει άδεια άσκησης επαγγέλματος τα τελευταία πέντε (5) έτη και τεκμηριωμένη ενεργή δράση στον τομέα του.»
(γ) με την προσθήκη αμέσως μετά το εδάφιο (6) αυτού, του ακόλουθου νέου εδαφίου (7):
«Το Συμβούλιο καταβάλλει στα μέλη του τέτοια αντιμισθία ως ήθελε εγκρίνει το Υπουργικό Συμβούλιο.».
Τέλος
Δεν συμφωνούμε ότι η πρόνοια που προβλέπει την υπόδειξη μελών του Συμβουλίου από τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου δημιουργεί πρόβλημα αντιπροσωπευτικότητας ή διαφάνειας.
Ο Σύνδεσμος (ΣυΔιΚΥ) αποτελεί το αναγνωρισμένο επαγγελματικό σώμα του κλάδου με 730 μέλη, δηλαδή εκπροσωπεί το 95% των εγγεγραμμένων διαιτολόγων. Η συμμετοχή του ΣυΔιΚυ στη διαδικασία υπόδειξης μελών του ΣΕΕΤΤΔ αποτελεί διαχρονική πρακτική που εφαρμόζεται σε πληθώρα νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων στην Κύπρο. Η υπόδειξη μελών από επαγγελματικούς συνδέσμους δεν προϋποθέτει ότι όλα τα πρόσωπα που ασκούν το επάγγελμα είναι υποχρεωτικά μέλη τους, αλλά αποσκοπεί στην αξιοποίηση της συλλογικής επαγγελματικής εμπειρίας και γνώσης που διαθέτουν οι οργανωμένοι επαγγελματικοί φορείς.
Επιπρόσθετα, ο Σύνδεσμος δεν διορίζει τα μέλη του ΣΕΕΤΤΔ (Συμβούλιο Εγγραφής Επιστημόνων Τεχνολόγων Τροφίμων και Διαιτολόγων) ούτε ασκεί έλεγχο επί του Συμβουλίου. Η αρμοδιότητά του περιορίζεται στην υπόδειξη υποψηφίων, ενώ ο διορισμός των μελών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας. Ως εκ τούτου, η τελική σύνθεση του Συμβουλίου δεν καθορίζεται μονομερώς από τον Σύνδεσμο.
Περαιτέρω, το Συμβούλιο δεν αποτελεί όργανο εκπροσώπησης επαγγελματικών συμφερόντων αλλά ανεξάρτητο ρυθμιστικό και εποπτικό σώμα, το οποίο λειτουργεί προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας της δημόσιας υγείας. Για τον λόγο αυτό, η σύνθεσή του βασίζεται σε συνδυασμό εκπροσώπων που υποδεικνύονται από διαφορετικούς φορείς, περιλαμβανομένου του Υπουργείου Υγείας και των επαγγελματικών συνδέσμων (ΣυΔιΚυ και Παγκύπριος Σύνδεσμος Επιστημόνων Τεχνολόγων Τροφίμων- ΠΣΕΤΤ) , ώστε να διασφαλίζεται πολυφωνία, τεχνογνωσία και ισορροπία στη λήψη αποφάσεων.
Εξάλλου, η μη υποχρεωτική συμμετοχή σε επαγγελματικό σύνδεσμο αποτελεί επιλογή του κάθε επαγγελματία και δεν μπορεί από μόνη της να αναιρεί τον θεσμικό ρόλο του αναγνωρισμένου επαγγελματικού φορέα ούτε να καθιστά προβληματική τη συμμετοχή του στις διαδικασίες υπόδειξης μελών. Η αποδοχή της συγκεκριμένης θέσης θα οδηγούσε στην πράξη σε αμφισβήτηση του ρόλου όλων των επαγγελματικών οργανώσεων που συμμετέχουν στη στελέχωση συλλογικών οργάνων, χωρίς να προκύπτει αντικειμενική ανάγκη για κάτι τέτοιο.
Ως εκ τούτου, η υφιστάμενη ρύθμιση κρίνεται ισορροπημένη και επαρκής, διασφαλίζοντας τόσο τη συμμετοχή του οργανωμένου επαγγελματικού χώρου όσο και την απαιτούμενη θεσμική ανεξαρτησία του Συμβουλίου, και δεν κρίνεται αναγκαία η τροποποίησή της.
Η πρόταση για εκλογή των μελών του Συμβουλίου από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών, καθώς και για επιβολή ανώτατου ορίου συνεχόμενων θητειών οπως εισηγηθεικε εκ νεου στα σχολια δεν κρίνεται αναγκαία η υιοθέτησή της στο παρόν στάδιο.
Η προτεινόμενη τροποποίηση του νόμου αποσκοπεί πρωτίστως στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου αδειοδότησης, εποπτείας και άσκησης των επαγγελμάτων που ρυθμίζονται από τον νόμο, καθώς και στην ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας. Η σύνθεση του Συμβουλίου έχει διαμορφωθεί με τρόπο που να διασφαλίζει την εκπροσώπηση των εμπλεκόμενων επαγγελματικών κλάδων, του Υπουργείου Υγείας και των επαγγελματικών συνδέσμων, επιτυγχάνοντας ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής εκπροσώπησης και δημόσιου συμφέροντος.
Περαιτέρω, η νομοθεσία ήδη προβλέπει συγκεκριμένη διάρκεια θητείας και διαδικασίες διορισμού ή υπόδειξης των μελών, ενώ οι αποφάσεις του Συμβουλίου λαμβάνονται συλλογικά και υπόκεινται στον έλεγχο της νομιμότητας που προβλέπει η έννομη τάξη. Ως εκ τούτου, δεν τεκμηριώνεται ότι η απουσία περιορισμού στον αριθμό των θητειών δημιουργεί από μόνη της κίνδυνο καταχρηστικής άσκησης εξουσίας.
Επιπλέον, η θέσπιση απόλυτου περιορισμού δύο συνεχόμενων θητειών θα μπορούσε να στερήσει από το Συμβούλιο πρόσωπα με αποδεδειγμένη εμπειρία, τεχνογνωσία και γνώση του ρυθμιστικού πλαισίου, χωρίς να προκύπτει αντικειμενική ανάγκη ή τεκμηριωμένο πρόβλημα που να δικαιολογεί τέτοιο περιορισμό.
Τέλος, πρόσωπα που πληρούν τα νόμιμα προσόντα και τυγχάνουν της εμπιστοσύνης των φορέων, υποδεικνύονται από τα μέλη των Συνδέσμων ( ΣυΔιΚυ & ΠΣΕΤΤ) και επικυρώνονται στις ολομέλειες ή τα διορίζουν από το Υπουργικό Συμβούλιο δεν θα πρέπει να αποκλείονται εκ προοιμίου από τη δυνατότητα επαναδιορισμού τους αποκλειστικά λόγω του αριθμού των προηγούμενων θητειών τους. Η αξιολόγηση της καταλληλότητας κάθε υποψηφίου πρέπει να γίνεται με βάση τα προσόντα, την εμπειρία και την προσφορά του και όχι μέσω ενός οριζόντιου και απόλυτου περιορισμού.
Ως εκ τούτου, η υφιστάμενη ρύθμιση κρίνεται επαρκής για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του Συμβουλίου και δεν κρίνεται αναγκαία η εισαγωγή περιορισμού θητειών ή η τροποποίηση της διαδικασίας συγκρότησής του στο πλαίσιο του παρόντος νομοσχεδίου.
Το Συμβούλιο Εγγραφής αποκτά ιδιαίτερα αυξημένες αρμοδιότητες αναφορικά με την εγγραφή επαγγελματιών, την αναγνώριση προσόντων, τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση, τις εξειδικεύσεις και άλλες κρίσιμες διαδικασίες που επηρεάζουν άμεσα την άσκηση του επαγγέλματος.
Για τον λόγο αυτό, η σύνθεση και ο τρόπος διορισμού των μελών του Συμβουλίου πρέπει να διασφαλίζουν τη διαφάνεια, τη δημοκρατική εκπροσώπηση, την πολυφωνία και την αποφυγή συγκέντρωσης εξουσίας.
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, δεν υφίσταται υποχρέωση των εγγεγραμμένων Διαιτολόγων, Διατροφολόγων, Κλινικών Διαιτολόγων, Επιστημόνων Τροφίμων και Τεχνολόγων Τροφίμων να είναι μέλη συγκεκριμένου επαγγελματικού συνδέσμου ή οργάνωσης. Ως εκ τούτου, θεωρείται προβληματικό η αποκλειστική υπόδειξη μελών του Συμβουλίου να γίνεται μέσω συγκεκριμένων συνδέσμων, οι οποίοι δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην το σύνολο των επαγγελματιών.
Για σκοπούς ισότιμης εκπροσώπησης και διαφάνειας, εισηγούμαστε όπως τα μέλη του Συμβουλίου προκύπτουν μέσω εκλογικής διαδικασίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών κάθε κλάδου.
Παράλληλα, προτείνεται η εισαγωγή περιορισμού θητειών ώστε κανένα μέλος να μην δύναται να υπηρετεί για περισσότερες από δύο συνεχόμενες θητείες, με στόχο την ανανέωση, την αντικειμενικότητα και την αποφυγή μακροχρόνιας συγκέντρωσης επιρροής.
Επιπρόσθετα, θεωρείται αναγκαία η συμπερίληψη σαφούς πρόνοιας περί σύγκρουσης συμφερόντων, περιλαμβανομένης της υποχρέωσης δήλωσης οποιουδήποτε άμεσου ή έμμεσου επαγγελματικού ή οικονομικού συμφέροντος και της αποχής μέλους από αποφάσεις στις οποίες δυνατόν να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων.
Παράλληλα, θεωρείται αναγκαίο το Συμβούλιο να λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία μέσω δημοσίευσης των βασικών αποφάσεων, κανονισμών, ακαδημαϊκών και επαγγελματικών κριτηρίων, καθώς και των οικονομικών απαιτήσεων, τελών ή άλλων επιβαρύνσεων που επηρεάζουν την εγγραφή, αναγνώριση προσόντων, πιστοποιήσεις, συνεχιζόμενη εκπαίδευση και γενικότερα την άσκηση του επαγγέλματος.
Περαιτέρω, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν μηχανισμοί οικονομικής διαφάνειας και λογοδοσίας ως προς τη διαχείριση των εισπραττόμενων τελών και οικονομικών πόρων του Συμβουλίου, περιλαμβανομένης της δημοσιοποίησης ετήσιων οικονομικών καταστάσεων, οικονομικών απολογισμών ή άλλων κατάλληλων μορφών οικονομικού ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η χρηστή διοίκηση, η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη των εγγεγραμμένων επαγγελματιών.
Κρίνεται ότι οι πιο πάνω πρόνοιες θα ενισχύσουν τη θεσμική αξιοπιστία, τη λογοδοσία και την αντικειμενική λειτουργία του Συμβουλίου προς όφελος τόσο των επαγγελματιών όσο και της προστασίας της δημόσιας υγείας.
Προτείνεται περίοδος 24 μηνών από την ψήφιση του Νόμου, κατά την οποία:
Απόφοιτοι αναγνωρισμένων κολεγίων (συμπεριλαμβανομένου του CNM London) μπορούν να υποβάλουν αίτηση εγγραφής χωρίς πρόσθετες εξετάσεις, προσκομίζοντας πιστοποιητικό σπουδών.
Παρακολούθηση σεμιναρίων γεφύρωσης (bridging courses) για κάλυψη τυχόν κενών στην ευρωπαϊκή νομοθεσία περί διατροφικών ισχυρισμών και ευρωπαϊκών κανονισμών.
Παρατίθεται σχετικό παράδειγμα από τη Μεγάλη Βρετανία, όπου λειτουργεί Συμβούλιο (GNCouncil) μέσω αναγνωρισμένων επαγγελματικών ενώσεων, με σκοπό τη διατήρηση επαγγελματικών προτύπων, την υποστήριξη της αναγνωρισμένης εκπαίδευσης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στην πρακτική της φυσικής υγειονομικής περίθαλψης:
https://gncouncil.co.uk/our-professional-associations/
Παρά τη διεύρυνση της σύνθεσης του Συμβουλίου, με την προσθήκη δύο διατροφολόγων, εκ των οποίων ο ένας διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και ο άλλος προτείνεται από τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου, εξακολουθεί να υφίσταται ενδεχόμενο σύγκρουσης συμφέροντος. Παράλληλα, ελλοχεύει ο κίνδυνος ο έλεγχος της εγγραφής των Διατροφολόγων στο Μητρώο να παραμένει, ουσιαστικά, στα χέρια της επαγγελματικής ομάδας των Διαιτολόγων, οι οποίοι εξακολουθούν να διατηρούν την πλειοψηφία στο Συμβούλιο.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι, κατά τα τελευταία έτη, αιτήσεις Διατροφολόγων απορρίπτονταν από το Συμβούλιο, με αποτέλεσμα οι εν λόγω αιτητές να μην έχουν τη δυνατότητα εγγραφής στο Μητρώο. Υπό το πρίσμα αυτό, προβληματική καθίσταται και η πρόνοια σύμφωνα με την οποία, για να προταθεί Διατροφολόγος ως μέλος του Συμβουλίου, θα πρέπει να είναι μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου κατά τα τελευταία πέντε έτη. Τούτο διότι, στην πράξη, δεν υπάρχουν Διατροφολόγοι στον Σύνδεσμο οι οποίοι να μην έχουν ουσιαστικά υποχρεωθεί να εξασφαλίσουν πτυχία ή μεταπτυχιακά στη Διαιτολογία και, κατ’ επέκταση, να έχουν εγκαταλείψει την επαγγελματική τους ιδιότητα ως Διατροφολόγοι.
Εισήγηση:
Ο Διατροφολόγος μέλος του Συμβουλίου θα πρέπει να υποδεικνύεται μέσω ανεξάρτητου σώματος/συνδέσμου Διατροφολόγων.
Εναλλακτικά:
Τα μέλη του Συμβουλίου θα πρέπει να υποδεικνύονται/αναδεικνύονται μετά από ψηφοφορία στην οποία θα δύνανται να συμμετέχουν όλα τα πρόσωπα που θα είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων
Άρθρο 6 προτεινόμενου Νομοσχέδιου.
Σχόλιο:
Παρά τη διεύρυνση της σύνθεσης του Συμβουλίου, με την προσθήκη δύο διατροφολόγων, εκ των οποίων ο ένας διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και ο άλλος προτείνεται από τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου, εξακολουθεί να υφίσταται ενδεχόμενο σύγκρουσης συμφέροντος. Παράλληλα, ελλοχεύει ο κίνδυνος ο έλεγχος της εγγραφής των Διατροφολόγων στο Μητρώο να παραμένει, ουσιαστικά, στα χέρια της επαγγελματικής ομάδας των Διαιτολόγων, οι οποίοι εξακολουθούν να διατηρούν την πλειοψηφία στο Συμβούλιο.
Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι, κατά τα τελευταία έτη, αιτήσεις Διατροφολόγων απορρίπτονταν από το Συμβούλιο, με αποτέλεσμα οι εν λόγω αιτητές να μην έχουν τη δυνατότητα εγγραφής στο Μητρώο. Υπό το πρίσμα αυτό, προβληματική καθίσταται και η πρόνοια σύμφωνα με την οποία, για να προταθεί Διατροφολόγος ως μέλος του Συμβουλίου, θα πρέπει να είναι μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου κατά τα τελευταία πέντε έτη. Τούτο διότι, στην πράξη, δεν υπάρχουν Διατροφολόγοι στον Σύνδεσμο οι οποίοι να μην έχουν ουσιαστικά υποχρεωθεί να εξασφαλίσουν πτυχία ή μεταπτυχιακά στη Διαιτολογία και, κατ’ επέκταση, να έχουν εγκαταλείψει την επαγγελματική τους ιδιότητα ως Διατροφολόγοι.
Εισήγηση:
Ο Διατροφολόγος μέλος του Συμβουλίου θα πρέπει να υποδεικνύεται μέσω ανεξάρτητου σώματος/συνδέσμου Διατροφολόγων.
Εναλλακτικά:
Τα μέλη του Συμβουλίου θα πρέπει να υποδεικνύονται/αναδεικνύονται μετά από ψηφοφορία στην οποία θα δύνανται να συμμετέχουν όλα τα πρόσωπα που θα είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων
Δεδομένης της ενίσχυσης του ρυθμιστικού ρόλου του Συμβουλίου, εισηγούμαστε να προβλεφθούν ρητά: όρια θητειών, δήλωση και διαχείριση σύγκρουσης συμφερόντων, δημοσιοποίηση αποφάσεων, καθώς και διαφάνεια και οικονομική λογοδοσία, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης βασικών οικονομικών στοιχείων και της χρήσης των τελών και εισφορών που καταβάλλουν οι επαγγελματίες
Είναι θεμελιώδης αρχή του δημοκρατικού κράτους δικαίου ότι ένα ρυθμιστικό όργανο όπως το Συμβούλιο Εγγραφής πρέπει να εκπροσωπεί το σύνολο των επαγγελματιών του κλάδου και όχι αποκλειστικά τα μέλη ενός συγκεκριμένου συνδέσμου. Δεδομένου ότι η εγγραφή σε επαγγελματικό σύνδεσμο δεν είναι υποχρεωτική, η αποκλειστική ανάθεση σε αυτόν της αρμοδιότητας υπόδειξης μελών του Συμβουλίου δημιουργεί έλλειμμα εκπροσώπησης και κινδύνους για τη διαφάνεια και την αμεροληψία.
Η πρόταση για εκλογή των μελών του Συμβουλίου μέσω ψηφοφορίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών είναι απολύτως εύλογη και σύμφωνη με τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης. Ομοίως, ο περιορισμός σε δύο (2) συνεχόμενες θητείες είναι αναγκαίος για να αποφευχθεί η παγίωση συμφερόντων και να διασφαλιστεί η ανανέωση της σύνθεσης του Συμβουλίου.
Τέλος, η θέσπιση σαφούς πλαισίου για τη διαχείριση σύγκρουσης συμφερόντων — με υποχρέωση δήλωσης και αποχής — είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιοπιστία του Συμβουλίου και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
Προτείνεται η προσθήκη ρητών διατάξεων που να διασφαλίζουν αφενός τον περιορισμό των θητειών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και αφετέρου την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων, προς ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της εύρυθμης λειτουργίας του Συμβουλίου.
Συγκεκριμένα:
1. Περιορισμός θητειών: Να προβλεφθεί ανώτατος αριθμός συνεχόμενων θητειών για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (π.χ. δύο συνεχόμενες θητείες), μετά το πέρας των οποίων να απαιτείται η παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος πριν από ενδεχόμενη επαναδιορισμό. Η πρόνοια αυτή θα συμβάλει στην ανανέωση του οργάνου και στην αποτροπή συγκέντρωσης εξουσίας.
2. Αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων: Τα μέλη να υποχρεούνται σε δήλωση τυχόν επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων συμφερόντων που σχετίζονται με το αντικείμενο του Συμβουλίου. Να καθορίζονται σαφείς διαδικασίες ελέγχου και κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Οι πιο πάνω ρυθμίσεις είναι κρίσιμες για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και αξιοπιστίας του Συμβουλίου Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων και Διαιτολόγων και ευθυγραμμίζονται με καλές πρακτικές χρηστής διοίκησης.
Η τροποποίηση της νομοθεσίας οφείλει να στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου μέσω της ενίσχυσης των αρχών της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της χρηστής διοίκησης. Δεδομένου ότι η εγγραφή στο Μητρώο δεν συνεπάγεται υποχρεωτική συμμετοχή σε συγκεκριμένο επαγγελματικό σύνδεσμο, κρίνεται απαραίτητο όπως τα μέλη του Συμβουλίου Εγγραφής αναδεικνύονται μέσω καθολικής και διαφανούς εκλογικής διαδικασίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών κάθε κλάδου, καταργώντας την αποκλειστική αρμοδιότητα υπόδειξης από οποιαδήποτε οργάνωση. Παράλληλα, η θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου δύο συνεχόμενων θητειών για τα μέλη του Συμβουλίου κρίνεται αναγκαία, καθώς αποτρέπει τη δημιουργία μόνιμων διοικητικών κατεστημένων και επιτρέπει τη σταδιακή ανανέωση του Σώματος με νέους επιστήμονες. Τέλος, η εισαγωγή ρητών προνοιών για τη διαχείριση της σύγκρουσης συμφερόντων, με την υποχρέωση δήλωσης και αποχής των μελών από σχετικές αποφάσεις, κρίνεται καθοριστική για τη θωράκιση της αντικειμενικότητας και του κύρους του Συμβουλίου
Η τροποποίηση της σύνθεσης του Συμβουλίου και των προϋποθέσεων διορισμού των μελών του οδηγεί στα ακόλουθα αποτελέσματα τα οποία δεν διασφαλίζουν την αντικειμενικότητα, αμεροληψία, δίκαιη διαδικασία και ασφάλεια δικαίου δεδομένης της ευρείας διακριτικής ευχέρειας του Συμβουλίου, χωρίς έλεγχο από τον Υπουργό Υγείας, να αποφασίζει ποια προσόντα αποδέχεται ή μη για σκοπούς εγγραφής:
• Όλα τα μέλη είναι ήδη εγγεγραμμένα άρα ασκούν το επάγγελμα και κατά συνέπεια έχουν τη δυνατότητα να κρατούν το επάγγελμα κλειστό αφού αποφασίζουν για δυνητικούς ανταγωνιστές τους στην άσκηση του επαγγέλματος.
• Από τα 9 μέλη, μόνο ένα είναι υποχρεωτικά μέλος της δημόσιας υπηρεσίας και θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ασκεί κάποιο έλεγχο το Υπουργείο Υγείας
• Από τα 9 μέλη, σε ότι αφορά στο επάγγελμα των διαιτολόγων /διατροφολόγων θα υπάρχουν τρεις διαιτολόγοι (δυνητικά ακόμα και τρεις κλινικοί διαιτολόγοι) και μόνο δύο διατροφολόγοι
• Για τα επόμενα 6 τουλάχιστον χρόνια δεν θα μπορεί να διοριστούν διατροφολόγοι αφού θα πρέπει να έχουν άδεια άσκησης επαγγέλματος για τουλάχιστον πέντε έτη ενώ ο νόμος για τους διατροφολόγους θα έχει εφαρμογή 12 μήνες μετά την ψήφιση του
• Η κατάρτιση του πρώτου μητρώου διατροφολόγων θα γίνει επομένως αποκλειστικά από διαιτολόγους/κλινικούς διαιτολόγους που είναι στο υφιστάμενο συμβούλιο. Θα πρέπει να εισαχθούν μεταβατικές διατάξεις αναφορικά με την πρώτη συγκρότηση του Συμβουλίου μετά την ψήφιση του νόμου ούτως ώστε να συμμετέχουν και διατροφολόγοι εξ αρχής.
• Η προϋπόθεση της τεκμηριωμένης ενεργής δράσης στον τομέα είναι γενική και αόριστη και στόχο έχει ουσιαστικά τον διορισμό εκ νέου των ίδιων προσώπων που αποτελούν μέλη στο Συμβούλιο κάποια εκ των οποίων συμμετέχουν από το 1996 με την ίδρυση του Συμβουλίου κατ΄επανάληψη δημιουργώντας συνθήκες υπερεξουσιών σε σχέση με την έγκριση αιτήσεων εγγραφής λαμβανομένης υπόψη της ευρείας διακριτικής ευχέρειας
Σημειώνεται ότι, τακτικά μέλη του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων με δικαίωμα ψήφου, και άρα με δυνατότητα να επηρεάσουν το αποτέλεσμα των προσώπων που θα υποδείξει ο Σύνδεσμος για διορισμό, μπορούν να είναι σύμφωνα με το καταστατικό του σωματείου μόνο οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο, δημιουργώντας έτσι ένα εντελώς κλειστό κύκλο προσώπων που αποφασίζουν τελικά στο ποιος και με ποια προσόντα θα έχει πρόσβαση στο επάγγελμα.
Θα πρέπει να υπάρχει ισότητα στην εκπροσώπηση των διαιτολόγων, κλινικών διαιτολόγων και διατροφολόγων από τη στιγμή που ο νόμος κάνει αυτούς τους διαχωρισμούς σε σχέση με το επάγγελμα.
Πέραν των πιο πάνω, δεν τροποποιείται ο νόμος ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι –
• Τα μέλη του συμβουλίου που, το οποίο αποφασίζει ποιος θα έχει πρόσβαση στο επάγγελμα, διορίζονται μέσα από διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες
• Υπάρχει περιορισμός θητειών ούτως ώστε να μην δημιουργούνται συνθήκες εξάρτησης της πρόσβασης στο επάγγελμα από συγκεκριμένου επαγγελματίες. Οι θητείες θα πρέπει να περιοριστούν στο μέγιστο των δύο θητειών
• Τα μέλη του Συμβουλίου δεν βρίσκονται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων. Για παράδειγμα μέλη του Συμβουλίου δεν μπορούν να συμμετέχουν σε ακαδημαϊκά προγράμματα στην Κύπρο, η παρακολούθηση των οποίων να μπορεί να γίνει μοχλός πίεσης για την πρόσβαση στο επάγγελμα
Η τροποποίηση της νομοθεσίας θα πρέπει να στοχεύσει στον εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου. Η ψήφιση των μελών του Συμβουλίου μέσω εκλογικών διαδικασιών από ίδια τα μέλη του Συμβουλίου εγγραφής θα ενισχύσει την προσπάθεια αυτή. Επιπλέον προτείνεται περιορισμός των θητειών των μελών του Συμβουλίου εγγραφής, για να αποτραπεί η δημιουργία «μόνιμων» κατεστημένων και να ενισχυθεί η αξιοκρατία και η διαφάνεια στη λειτουργία του Συμβουλίου. Είναι σημαντικό να τεθούν δικλείδες ασφαλείας ώστε να περιοριστούν οι υπερεξουσίες και να αποφευχθούν τυχόν καταχρηστικές πρακτικές που μπορεί να προκύψουν από την πολυετή παραμονή των ίδιων προσώπων στις ίδιες θέσεις. Ο περιορισμός σε δύο συνεχόμενες θητείες ανοίγει τον δρόμο για νέους επαγγελματίες των κλάδων να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο σε μία εποχή όπου η φιλοσοφία του περιορισμού των θητειών εφαρμόζεται σταδιακά και πολλά επίπεδα της πολιτικής και διοικητικής ζωής της Κύπρου.
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, δεν υπάρχει οποιαδήποτε υποχρέωση των εγγεγραμμένων Διαιτολόγων, Κλινικών Διαιτολόγων και Διατροφολόγων να είναι μέλη στον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου.
Ως εκ τούτου, ο εν λόγω Σύνδεσμος δεν εκπροσωπεί το σύνολο των επαγγελματιών του κλάδου. Για τον λόγο αυτό, δεν θεωρείται ορθό να του δίνεται η αρμοδιότητα να υποδεικνύει τα μέλη του Συμβουλίου Εγγραφής, το οποίο αποτελεί θεσμικό όργανο που αφορά όλους τους επαγγελματίες.
Η πρόνοια αυτή θα πρέπει να επανεξεταστεί, ώστε να διασφαλίζεται η δίκαιη εκπροσώπηση όλων των επαγγελματιών και η διαφάνεια στη διαδικασία επιλογής των μελών του Συμβουλίου.
Άρθρο 6 – Τροποποίηση άρθρου 3 (Σύνθεση και Διορισμός Μελών του Συμβουλίου)
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, δεν υφίσταται οποιαδήποτε υποχρέωση των εγγεγραμμένων Διαιτολόγων, Διατροφολόγων, Κλινικών Διαιτολόγων, Επιστημόνων Τροφίμων και Τεχνολόγων Τροφίμων να είναι μέλη συγκεκριμένου επαγγελματικού συνδέσμου ή επαγγελματικής οργάνωσης.
Ως εκ τούτου, θεωρείται προβληματικό συγκεκριμένος σύνδεσμος ή επαγγελματική οργάνωση να διαθέτει αποκλειστική αρμοδιότητα υπόδειξης ή εκπροσώπησης των μελών του Συμβουλίου Εγγραφής, δεδομένου ότι δεν εκπροσωπεί κατ’ ανάγκην το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών των αντίστοιχων κλάδων.
Για σκοπούς διασφάλισης της διαφάνειας, της ισότιμης εκπροσώπησης και της δημοκρατικής λειτουργίας του Συμβουλίου, εισηγούμαστε όπως τα μέλη του Συμβουλίου προκύπτουν μέσω εκλογικής διαδικασίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών κάθε κλάδου και όχι μέσω υπόδειξης από συγκεκριμένο σύνδεσμο ή άλλη επαγγελματική οργάνωση.
Επιπρόσθετα, προτείνεται όπως προστεθεί πρόνοια περιορισμού θητειών, ώστε κανένα μέλος του Συμβουλίου να μην δύναται να υπηρετεί για περισσότερες από δύο (2) συνεχόμενες θητείες.
Παράλληλα, θεωρείται αναγκαία η συμπερίληψη σαφούς πρόνοιας για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, περιλαμβανομένης της υποχρέωσης δήλωσης οποιουδήποτε άμεσου ή έμμεσου επαγγελματικού, οικονομικού ή άλλου συμφέροντος, καθώς και της υποχρέωσης αποχής μέλους από διαδικασίες ή αποφάσεις στις οποίες ενδέχεται να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων
Η σύνθεση του Συμβουλίου θα πρέπει να διασφαλίζει αντικειμενικότητα, ισότιμη εκπροσώπηση όλων των επαγγελματιών και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων. Κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθούν σαφή και διαφανή κριτήρια επιλογής των μελών του Συμβουλίου. Τα μέλη του Συμβουλίου μπορούν να διοριστούν έως και δύο συνεχόμενες φορές. Η δυνατότητα επαναδιορισμού θα είναι εφικτή με την πάροδο έξι ετών.
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, δεν υφίσταται οποιαδήποτε υποχρέωση των εγγεγραμμένων Διαιτολόγων, Διατροφολόγων, Κλινικών Διαιτολόγων, Επιστημόνων Τροφίμων και Τεχνολόγων Τροφίμων να είναι μέλη συγκεκριμένου επαγγελματικού συνδέσμου. Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι οποιοσδήποτε σύνδεσμος δεν θα πρέπει να έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα υπόδειξης των μελών του Συμβουλίου Εγγραφής, καθώς δεν εκπροσωπεί κατ’ ανάγκην το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών των αντίστοιχων κλάδων.
Για σκοπούς διασφάλισης της διαφάνειας, της ισότιμης εκπροσώπησης και της δημοκρατικής διαδικασίας, εισηγούμαι όπως τα μέλη του Συμβουλίου Εγγραφής Επιστημόνων Τροφίμων, Τεχνολόγων Τροφίμων, Διαιτολόγων και Διατροφολόγων προκύπτουν μέσω ψηφοφορίας από το σύνολο των εγγεγραμμένων επαγγελματιών κάθε κλάδου και όχι μέσω υπόδειξης από συγκεκριμένο σύνδεσμο ή άλλη επαγγελματική οργάνωση.
Επιπρόσθετα, προτείνεται όπως προστεθεί σχετική πρόνοια για περιορισμό της δυνατότητας επαναδιορισμού των μελών του Συμβουλίου, ώστε κανένα μέλος να μην δύναται να υπηρετεί για περισσότερες από δύο (2) συνεχόμενες θητείες. Η πρόνοια αυτή κρίνεται σημαντική για την ενίσχυση της ανανέωσης, της πολυφωνίας και της αντικειμενικότητας στη λειτουργία του Συμβουλίου, καθώς και για την αποφυγή μακροχρόνιας παραμονής των ίδιων προσώπων στις θέσεις αυτές.
Παράλληλα, θεωρώ αναγκαία τη συμπερίληψη σαφούς πρόνοιας για τη διαχείριση και αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, περιλαμβανομένης της υποχρέωσης δήλωσης οποιουδήποτε άμεσου ή έμμεσου επαγγελματικού, οικονομικού ή άλλου συμφέροντος και της αποχής μέλους από διαδικασίες ή αποφάσεις στις οποίες ενδέχεται να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων.