35 – Στελέχη της Εθνικής Φρουράς

Σύμφωνα με το προοίμιο του Νομοσχεδίου, βασική επιδίωξή του αποτελεί ο εκσυγχρονισμός και η ενοποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών έκδοσης, από τον Διευθυντή Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, πιστοποιητικών υγείας, οι οποίες παρουσιάζουν κενά και διαφοροποιήσεις ως προς τις διαδικασίες έκδοσης, τη χρονική διάρκεια ισχύος των πιστοποιητικών, τις ειδικότητες των ιατρών που τα εκδίδουν και τις απαιτούμενες ιατρικές εξετάσεις και αξιολογήσεις. Δηλαδή, πρόκειται για κατηγορίες επαγγελματιών για τις οποίες ήδη προβλέπεται η έκδοση πιστοποιητικών υγείας από τον Διευθυντή Ιατρικών Υπηρεσιών, στη βάση διαφορετικών νομοθεσιών.
2. Το στρατιωτικό προσωπικό (του Στρατού της Δημοκρατίας ή/και της Εθνικής Φρουράς) δεν υπάγεται σήμερα σε διαδικασία έκδοσης πιστοποιητικού υγείας από τον Διευθυντή Ιατρικών Υπηρεσιών, αλλά σε αυτοτελές και ειδικό σύστημα υγειονομικής εξέτασης και κρίσης της ικανότητάς του.
3. Ως εκ τούτου, το άρθρο 35, σε αντιδιαστολή των όσων αναφέρονται στο προοίμιο, δεν αποσκοπεί στην ενοποίηση ή στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενης διαδικασίας έκδοσης πιστοποιητικού υγείας ούτε, όπως αναλύεται κατωτέρω, καλύπτει υφιστάμενο κενό υγειονομικής εξέτασης, αλλά εισάγει πρόσθετο σύστημα υγειονομικής πιστοποίησης.
4. Συνεπώς, η συμπερίληψη του στρατιωτικού προσωπικού στο πιο πάνω γενικό σύστημα χρήζει, κατά την άποψή μας, επανεξέτασης. Η Εθνική Φρουρά αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση, καθότι η υγειονομική καταλληλότητα του στρατιωτικού προσωπικού δεν είναι αρρύθμιστη ούτε εξαρτάται από ένα γενικό πιστοποιητικό ικανότητας προς εργασία. Αντιθέτως, τόσο η αρχική κρίση της υγειονομικής καταλληλότητας για στρατιωτική υπηρεσία (είτε ως μόνιμο προσωπικό, πριν από τη φοίτηση σε Α.Σ.Ε.Ι. ή Α.Σ.Σ.Υ. είτε ως ΣΥ.ΟΠ.) όσο και η παρακολούθηση της υγείας και η επανεξέταση της ικανότητας του στρατιωτικού προσωπικού κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του αποτελούν ήδη αντικείμενο ειδικών εσωτερικών διαδικασιών και, ανάλογα με την κατηγορία προσωπικού, ειδικών νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων (κανονιστικές διοικητικές πράξεις).
5. Η υγειονομική καταλληλότητα των προσώπων που πρόκειται να προσληφθούν ως στρατιωτικό προσωπικό στον Στρατό της Δημοκρατίας ή στην Εθνική Φρουρά ελέγχεται ήδη πριν από την πρόσληψή τους, από ειδικές Υγειονομικές Επιτροπές που συγκροτούνται για τον σκοπό αυτό. Η διαδικασία αυτή έχει διαφορετικό και ειδικότερο σκοπό από την έκδοση ενός γενικού πιστοποιητικού υγείας. Αντικείμενό της είναι η κρίση κατά πόσο ο υποψήφιος πληροί τις ειδικές απαιτήσεις υγειονομικής ικανότητας που συνδέονται με τη φύση και τις απαιτήσεις της στρατιωτικής υπηρεσίας.
6. Μετά την πρόσληψη, το στρατιωτικό προσωπικό εξακολουθεί να υπόκειται σε συστηματική υγειονομική παρακολούθηση. Ειδικότερα, οι Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί και Συμβασιούχοι Οπλίτες υποβάλλονται κάθε έτος σε Ετήσια Υγειονομική Εξέταση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες της Εθνικής Φρουράς. Η Ετήσια Υγειονομική Εξέταση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εργαστηριακές αναλύσεις αίματος, ενώ προβλέπεται επίσης, με την καθορισμένη περιοδικότητα, η διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος και ακτινογραφίας θώρακος. Ειδικότερα, για πρόσωπα άνω των 35 ετών προβλέπεται ηλεκτροκαρδιογράφημα ανά διετία, ενώ ακτινογραφία θώρακος διενεργείται επίσης ανά διετία. Επιπλέον, παραπέμπεται, εφόσον κριθεί απαραίτητο στο αρμόδιο ιατροσυμβούλιο για την κρίση της ικανότητας άσκησης των καθηκόντων του, τον ορισμό ειδικών καθηκόντων ή τον χαρακτηρισμό τους ως «Γραφείου». Συνεπώς, το στρατιωτικό προσωπικό υπόκειται ήδη σε οργανωμένο, υποχρεωτικό και περιοδικό σύστημα παρακολούθησης της κατάστασης της υγείας του. Η προσθήκη υποχρέωσης έκδοσης και ανανέωσης πιστοποιητικού υγείας δυνάμει του προτεινόμενου Νόμου δεν φαίνεται, ως εκ τούτου, να καλύπτει οποιοδήποτε υφιστάμενο κενό υγειονομικής παρακολούθησης.
7. Υπό το πρίσμα αυτό, η υπαγωγή του στρατιωτικού προσωπικού στο προτεινόμενο σύστημα δεν δημιουργεί απλώς πρόσθετη υποχρέωση ιατρικής εξέτασης. Δημιουργεί ένα δεύτερο και παράλληλο σύστημα κρίσης της υγειονομικής καταλληλότητας προσώπων για τα οποία υφίσταται ήδη ειδικό καθεστώς. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι το Νομοσχέδιο συνδέει την κατοχή και διατήρηση σε ισχύ του πιστοποιητικού με τη δυνατότητα συνέχισης της εργασίας ή/και διατήρησης της σχετικής ιδιότητας, χωρίς να ρυθμίζει τη σχέση του νέου αυτού συστήματος με τις υφιστάμενες στρατιωτικές διαδικασίες.
Ωστόσο, υφίστανται ειδικές πρόνοιες για όλες τις κατηγορίες προσωπικού, οι οποίες ρυθμίζουν ζητήματα που αφορούν την υγειονομική τους ικανότητα και τις συνέπειες που δύναται να επιφέρει στην υπηρεσιακή τους κατάσταση η ακαταλληλότητα για λόγους υγείας.
8. Ως εκ τούτου, υφίσταται ήδη ειδικό σύστημα το οποίο καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο της υπηρεσιακής σχέσης του στρατιωτικού προσωπικού από υγειονομικής απόψεως. Την εξέταση της καταλληλότητας πριν από την πρόσληψη, την περιοδική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας, την επανεξέταση της ικανότητας όταν προκύψει ζήτημα υγείας και, όπου συντρέχει περίπτωση, τις συνέπειες που δύναται να προκύψουν στην υπηρεσιακή κατάσταση του επηρεαζόμενου προσώπου.
9. Υπό τα πιο πάνω δεδομένα, το βασικό ζήτημα που προκύπτει από το άρθρο 35 δεν είναι απλώς η επανάληψη ιατρικών εξετάσεων. Η εφαρμογή των γενικών διατάξεων του Νομοσχεδίου στο στρατιωτικό προσωπικό δημιουργεί στην πράξη δεύτερο μηχανισμό κρίσης της καταλληλότητάς του να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του.
10. Σύμφωνα με το προτεινόμενο σύστημα, η έκδοση του πιστοποιητικού δεν θα γίνεται από τα αρμόδια στρατιωτικά υγειονομικά όργανα, αλλά από εξετάζοντα ιατρό. Ο εν λόγω ιατρός θα αξιολογεί τις απαιτούμενες εξετάσεις και θα δύναται είτε να εκδώσει είτε να μην εκδώσει το πιστοποιητικό υγείας. Περαιτέρω, σε περίπτωση διαφωνίας με τη μη έκδοση του πιστοποιητικού, η ένσταση δεν θα εξετάζεται από τα αρμόδια στρατιωτικά υγειονομικά όργανα αλλά από τριμελή Επιτροπή ιατρών που θα καθορίζεται από την Αρμόδια Αρχή δυνάμει του Νομοσχεδίου.
11. Δημιουργείται, συνεπώς, η δυνατότητα διαφορετικής κρίσης ως προς την υγειονομική καταλληλότητα του ίδιου προσώπου. Ενδεικτικά, στρατιωτικός θα μπορούσε, βάσει του ειδικού εσωτερικού συστήματος και της κρίσης των αρμόδιων υγειονομικών οργάνων, να θεωρείται ικανός να συνεχίσει την υπηρεσία του, ενώ παράλληλα εξετάζων ιατρός δυνάμει του προτεινόμενου Νόμου θα μπορούσε να αρνηθεί την έκδοση ή ανανέωση του πιστοποιητικού υγείας του.
12. Το Νομοσχέδιο δεν καθορίζει ποια από τις δύο κρίσεις θα υπερισχύει σε μια τέτοια περίπτωση. Ούτε καθορίζει κατά πόσο η μη έκδοση ή ανανέωση πιστοποιητικού υγείας θα έχει οποιαδήποτε αυτοτελή υπηρεσιακή συνέπεια για το στρατιωτικό προσωπικό.
13. Τυχόν υπαγωγή του στρατιωτικού προσωπικού στο προτεινόμενο γενικό σύστημα προϋποθέτει συνολική επανεξέταση και ανάλογη προσαρμογή του υφιστάμενου ειδικού νομοθετικού, κανονιστικού, συμβατικού και διοικητικού πλαισίου που διέπει το ζήτημα.
14. Πέραν των πιο πάνω ουσιαστικών ζητημάτων, διαπιστώνεται και ασυνέπεια ως προς την ορολογία που χρησιμοποιείται στο Νομοσχέδιο. Ειδικότερα, στο άρθρο 3 περιλαμβάνεται ο όρος «Μέλος της Εθνικής Φρουράς», ο οποίος παραπέμπει στον ορισμό του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου. Αντιθέτως, στο άρθρο 35, το οποίο δημιουργεί την ουσιαστική υποχρέωση έκδοσης πιστοποιητικού υγείας, χρησιμοποιείται ο όρος «Στελέχη της Εθνικής Φρουράς».
Οι δύο όροι δεν είναι ταυτόσημοι και η εναλλάξ χρήση τους δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς το προσωπικό πεδίο εφαρμογής της διάταξης. Ο όρος «μέλος της Εθνικής Φρουράς» έχει ευρύτερο περιεχόμενο και περιλαμβάνει κατηγορίες προσώπων πέραν του επαγγελματικού στρατιωτικού προσωπικού, περιλαμβανομένων προσώπων που εκπληρώνουν υποχρέωση στρατιωτικής υπηρεσίας.
Αντιθέτως, ο όρος «στελέχη», όπως χρησιμοποιείται υπηρεσιακά, περιλαμβάνει Αξιωματικούς και Υπαξιωματικούς, αλλά δεν περιλαμβάνει τους Συμβασιούχους Οπλίτες. Ως αποτέλεσμα, εάν το άρθρο 35 ερμηνευθεί σύμφωνα με τη συνήθη έννοια του όρου «στελέχη», σημαντική κατηγορία επαγγελματικού στρατιωτικού προσωπικού ενδέχεται να παραμένει εκτός του πεδίου εφαρμογής του.
Περαιτέρω, στην Εθνική Φρουρά υπηρετούν, ως γνωστό, Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί άλλων κρατών, κυρίως της Ελληνικής Δημοκρατίας, οι οποίοι τοποθετούνται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στην Εθνική Φρουρά. Τα πρόσωπα αυτά εμπίπτουν στον όρο «στελέχη» και θα υπάγονται στο νέο καθεστώς.
15. Υπό το φως των πιο πάνω, εισηγούμαστε όπως:
α. το στρατιωτικό προσωπικό του Στρατού της Δημοκρατίας ή/και της Εθνικής Φρουράς εξαιρεθεί από την υποχρέωση έκδοσης πιστοποιητικού υγείας, τόσο κατά το στάδιο της πρόσληψης όσο και κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του, καθότι η υγειονομική του καταλληλότητα αποτελεί ήδη αντικείμενο ειδικών και υποχρεωτικών διαδικασιών,
β. να απαλειφθούν ή να τροποποιηθούν οι σχετικές αναφορές στην Εθνική Φρουρά κατά τρόπο που να αποτυπώνει σαφώς την πιο πάνω εξαίρεση,