Ο περί Έκδοσης Πιστοποιητικών Υγείας Νόμος του 2026
Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας
Σκοπός του νομοσχεδίου είναι:
- Η ρύθμιση της διαδικασίας έκδοσης των Πιστοποιητικών Υγείας που εκδίδονται από τον Διευθυντή των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας. Η ανάγκη αυτή προέκυψε λόγω μη ύπαρξης ενιαίου νομικού πλαισίου καθότι σήμερα η έκδοση των Πιστοποιητικών Υγείας γίνεται βάσει μεγάλου αριθμού υφιστάμενων νομοθεσιών /κανονισμών είτε βάσει σχετικών αποφάσεων/οδηγιών/εγκυκλίων.
- Η θέσπιση ενιαίας διαδικασίας αναφορικά με την έκδοση των Πιστοποιητικών Υγείας επειδή έχει διαπιστωθεί ότι δεν ακολουθούνται ενιαίες διαδικασίες.
- Η θεσμοθέτηση Επιτροπής Ενστάσεων.
Σύμφωνα με τις υφιστάμενες νομοθεσίες/κανονισμούς ή τις σχετικές αποφάσεις/οδηγίες/εγκυκλίους, τα Πιστοποιητικά Υγείας τα οποία εκδίδονται από τον Διευθυντή των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, εκδίδονται από κυβερνητικούς ιατρούς. Προϊόντος του χρόνου, μετά την ίδρυση και λειτουργία του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, ο αριθμός των κυβερνητικών ιατρών συνεχώς φθίνει. Ως εκ τούτου, προκύπτει ανάγκη να υπάρξει νομοθετική πρόνοια για την ρύθμιση του θέματος αυτού.
Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας
Αρ. Τηλ.: 22605601
Όνομα λειτουργού δημόσιας διαβούλευσης: Χριστιάνα Χέπη
Email: director@mphs.moh.gov.cy
Τηλέφωνο: 22605601
Πληθυσμός και Κοινωνία
Υγεία
Νομοσχέδιο
- Υπό επεξεργασία
- Αναρτήθηκε
10 Αυγ 2026 @ 8:48 - Ανοικτή σε σχόλια ως
15 Σεπ 2026 @ 23:50 - 134 σχόλια
Η θέσπιση ενιαίου νομικού πλαισίου για την έκδοση Πιστοποιητικών Υγείας αποτελεί θετική και αναγκαία πρωτοβουλία, καθώς μπορεί να διασφαλίσει ομοιομορφία διαδικασιών, διαφάνεια, σαφή ιατρικά κριτήρια και καλύτερη προστασία της δημόσιας υγείας.
Κατά την οριστικοποίηση του νομοθετικού πλαισίου θεωρείται, ωστόσο, ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστούν δύο βασικές αρχές.
Πρώτον, η Ιατρική της Εργασίας πρέπει να διατηρηθεί και να κατοχυρωθεί ως βασική ειδικότητα μεταξύ των ιατρών που δύνανται να εκδίδουν τα προβλεπόμενα Πιστοποιητικά Υγείας. Ο Ιατρός Εργασίας διαθέτει ειδική εκπαίδευση στην αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ της κατάστασης υγείας, των απαιτήσεων ενός επαγγέλματος και των επαγγελματικών κινδύνων και, ως εκ τούτου, η συμμετοχή του είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν το πιστοποιητικό αφορά επαγγελματικές δραστηριότητες.
Δεύτερον, απαιτείται σαφής νομοθετικός και εννοιολογικός διαχωρισμός μεταξύ του Πιστοποιητικού Υγείας και της ιατρικής εκτίμησης καταλληλότητας για συγκεκριμένη εργασία (Fitness for Work/Fit for Job).
Το Πιστοποιητικό Υγείας αποτελεί διαδικασία μέσω της οποίας διαπιστώνεται η πλήρωση συγκεκριμένων, προκαθορισμένων ιατρικών προϋποθέσεων που συνδέονται με την άσκηση μιας δραστηριότητας, επαγγέλματος ή την προστασία της δημόσιας υγείας.
Αντίθετα, η εκτίμηση καταλληλότητας για εργασία αποτελεί εξατομικευμένη διαδικασία της Ιατρικής της Εργασίας και δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ανεξάρτητα από τη γνώση της συγκεκριμένης θέσης εργασίας, των καθηκόντων, των πραγματικών συνθηκών εργασίας και της Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου.
Η επαγγελματική καταλληλότητα αφορά επομένως τη σχέση:
άτομο – συγκεκριμένη εργασία – συγκεκριμένοι επαγγελματικοί κίνδυνοι – συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό το Πιστοποιητικό Υγείας δεν θα πρέπει να μετατραπεί σε γενικό «πιστοποιητικό ικανότητας προς εργασία» ούτε να υποκαθιστά την επιτήρηση της υγείας που προβλέπεται από τη νομοθεσία περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία.
Η σαφής διάκριση των δύο θεσμών θα αποτρέψει επικαλύψεις και διαφορετικές ερμηνείες, θα προστατεύσει τα δικαιώματα των εργαζομένων και θα εξασφαλίσει ότι κάθε ιατρική αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση τον πραγματικό σκοπό της.
Ως εκ τούτου, προτείνεται το τελικό νομοθετικό κείμενο να κατοχυρώνει ρητά:
α) τη συμμετοχή των Ιατρών Εργασίας στον Κατάλογο Εξεταζόντων Ιατρών και
β) ότι το Πιστοποιητικό Υγείας που εκδίδεται δυνάμει του παρόντος Νόμου δεν αποτελεί και δεν υποκαθιστά τη βεβαίωση καταλληλότητας για συγκεκριμένη εργασία, η οποία διενεργείται στο πλαίσιο της επιτήρησης της υγείας και της νομοθεσίας περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία.
ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 3
Ανάγκη σαφούς διάκρισης μεταξύ «Πιστοποιητικού Υγείας» και «Βεβαίωσης Καταλληλότητας για Εργασία – Fitness for Work»
Στον ορισμό του «Πιστοποιητικού Υγείας» χρησιμοποιείται ο όρος «καταλληλότητα» του αιτητή για την άσκηση συγκεκριμένου επαγγέλματος ή/και συγκεκριμένης θέσης εργασίας.
Η συγκεκριμένη διατύπωση δημιουργεί κίνδυνο σύγχυσης μεταξύ δύο διαφορετικών ιατρικών και θεσμικών διαδικασιών:
α) του Πιστοποιητικού Υγείας που θεσπίζεται με τον παρόντα Νόμο και
β) της ιατρικής εκτίμησης καταλληλότητας για συγκεκριμένη εργασία (Fitness for Work/Fit for Job), η οποία αποτελεί μέρος της επιτήρησης της υγείας στο πλαίσιο της νομοθεσίας περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία.
Η εκτίμηση καταλληλότητας για εργασία δεν αποτελεί γενική πιστοποίηση της κατάστασης υγείας ενός προσώπου. Πρόκειται για εξατομικευμένη αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ:
της υγείας του εργαζομένου – των συγκεκριμένων καθηκόντων – του πραγματικού εργασιακού περιβάλλοντος – των επαγγελματικών κινδύνων.
Για την ορθή εκτίμηση της καταλληλότητας απαιτείται γνώση των ουσιωδών απαιτήσεων της συγκεκριμένης θέσης, καθώς και των κινδύνων που έχουν αναγνωριστεί στην Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου του συγκεκριμένου χώρου εργασίας.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται να προστεθεί στον Νόμο ρητή διάταξη ότι:
«Το Πιστοποιητικό Υγείας που εκδίδεται δυνάμει του παρόντος Νόμου δεν αποτελεί ούτε υποκαθιστά την ιατρική εκτίμηση ή βεβαίωση καταλληλότητας για συγκεκριμένη εργασία (Fitness for Work), η οποία διενεργείται στο πλαίσιο της περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία νομοθεσίας και της επιτήρησης της υγείας των εργαζομένων.»
Η προσθήκη αυτή είναι απαραίτητη ώστε να αποφεύγεται επικάλυψη δύο διαφορετικών θεσμών και να είναι απολύτως σαφές τόσο στους ιατρούς όσο και στους εργοδότες και εργαζομένους ποιος είναι ο σκοπός κάθε διαδικασίας.
ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 – ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ
Διατήρηση και θεσμική κατοχύρωση της ειδικότητας της Ιατρικής της Εργασίας
Χαιρετίζεται ιδιαίτερα η ρητή συμπερίληψη των Ιατρών Εργασίας στον Κατάλογο Εξεταζόντων Ιατρών του άρθρου 5(1).
Θεωρείται απαραίτητο η συγκεκριμένη πρόνοια να διατηρηθεί στο τελικό κείμενο του Νόμου και ο Ιατρός Εργασίας να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των ειδικοτήτων που δικαιούνται να ενταχθούν στον Κατάλογο.
Η Ιατρική της Εργασίας αποτελεί την κατεξοχήν ιατρική ειδικότητα με επιστημονικό αντικείμενο την αλληλεπίδραση μεταξύ υγείας και εργασίας. Ο Ιατρός Εργασίας διαθέτει ειδική εκπαίδευση στην αξιολόγηση:
των φυσικών, χημικών, βιολογικών, εργονομικών και ψυχοκοινωνικών επαγγελματικών κινδύνων,
των ουσιωδών απαιτήσεων διαφορετικών επαγγελμάτων,
της επίδρασης της κατάστασης υγείας στην ασφαλή εκτέλεση συγκεκριμένων καθηκόντων,
της επίδρασης της εργασίας στην υγεία του εργαζομένου και
της ανάγκης προσαρμογής της εργασίας στις δυνατότητες και στα χαρακτηριστικά του εργαζομένου.
Η εξειδίκευση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία δεδομένου ότι σημαντικός αριθμός των κατηγοριών που περιλαμβάνονται στο Μέρος ΙΙΙ του Νομοσχεδίου αφορά επαγγέλματα με ειδικούς ή αυξημένους επαγγελματικούς κινδύνους.
Προτείνεται συνεπώς:
1. Να διατηρηθεί ρητά η Ιατρική της Εργασίας μεταξύ των βασικών ειδικοτήτων του άρθρου 5(1).
2. Η δυνατότητα συμμετοχής των Ιατρών Εργασίας να μην μπορεί να περιοριστεί ή να καταργηθεί με μεταγενέστερη διοικητική πράξη ή τροποποίηση του Καταλόγου.
3. Κατά τον καθορισμό των ιατρικών κριτηρίων για επαγγελματικές κατηγορίες στις οποίες υφίστανται ειδικοί επαγγελματικοί κίνδυνοι, να προβλέπεται συμμετοχή ή επιστημονική γνωμοδότηση ειδικού Ιατρού Εργασίας.
Με τον τρόπο αυτό το νέο σύστημα θα αξιοποιήσει την ειδικότητα που έχει ως κύριο επιστημονικό αντικείμενο ακριβώς τη σχέση μεταξύ υγείας, επαγγέλματος και επαγγελματικού κινδύνου.
ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 7(9) – ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ
Αποφυγή σύγχυσης του Πιστοποιητικού Υγείας με τη βεβαίωση επαγγελματικής καταλληλότητας
Η σημερινή διατύπωση του άρθρου 7(9), σύμφωνα με την οποία μέσω του Πιστοποιητικού Υγείας βεβαιώνεται ότι ο αιτητής είναι «κατάλληλος» για συγκεκριμένο επάγγελμα ή θέση εργασίας, χρειάζεται επανεξέταση.
Ο όρος «κατάλληλος για συγκεκριμένη θέση εργασίας» παραπέμπει ευθέως στην έννοια του Fitness for Work, η οποία όμως αποτελεί διαφορετική διαδικασία.
Η επαγγελματική καταλληλότητα δεν είναι δυνατό να αξιολογείται μόνο βάσει μιας γενικής κλινικής εξέτασης ή προκαθορισμένων εργαστηριακών εξετάσεων.
Προϋποθέτει γνώση:
των συγκεκριμένων καθηκόντων,
του εξοπλισμού και των μεθόδων εργασίας,
των πραγματικών συνθηκών του χώρου εργασίας,
των ωραρίων και της οργάνωσης της εργασίας,
των φυσικών, χημικών, βιολογικών, εργονομικών και ψυχοκοινωνικών εκθέσεων και
κυρίως της Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου της συγκεκριμένης θέσης εργασίας.
Δύο εργαζόμενοι μπορεί να έχουν τον ίδιο επαγγελματικό τίτλο, αλλά να εργάζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, με διαφορετικά καθήκοντα και τελείως διαφορετικό επίπεδο επαγγελματικού κινδύνου.
Συνεπώς, η έννοια του FIT FOR JOB δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το συγκεκριμένο JOB.
Προτείνεται το άρθρο 7(9) να αναδιατυπωθεί ώστε το Πιστοποιητικό Υγείας να βεβαιώνει ότι ο αιτητής:
«πληροί τα ειδικά, αντικειμενικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα ιατρικά κριτήρια που καθορίζονται από τον παρόντα Νόμο για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, επαγγελματική άδεια ή ιδιότητα και ότι, όπου αυτό αποτελεί σκοπό του πιστοποιητικού, δεν συντρέχει κατάσταση υγείας που συνεπάγεται τεκμηριωμένο και μη αποδεκτό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία».
Και να προστεθεί:
«Η έκδοση του παρόντος Πιστοποιητικού Υγείας δεν αποτελεί ούτε υποκαθιστά την εκτίμηση καταλληλότητας για συγκεκριμένη εργασία στο πλαίσιο της επιτήρησης της υγείας σύμφωνα με την περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία νομοθεσία.»
Η διάκριση αυτή θα αποτρέψει τη δημιουργία ενός γενικού «πιστοποιητικού ικανότητας προς εργασία», το οποίο ενδέχεται να εκδίδεται χωρίς γνώση του πραγματικού εργασιακού περιβάλλοντος και της Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου.
ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 8
Σαφής διάκριση του κόστους του Πιστοποιητικού Υγείας από το κόστος της επιτήρησης της υγείας των εργαζομένων
Το άρθρο 8 προβλέπει ότι το τέλος έκδοσης του Πιστοποιητικού Υγείας καταβάλλεται από τον αιτητή.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι η συγκεκριμένη πρόνοια αφορά αποκλειστικά το Πιστοποιητικό Υγείας που θεσπίζεται με τον παρόντα Νόμο και δεν επεκτείνεται στις ιατρικές εξετάσεις, στην επιτήρηση της υγείας ή στην εκτίμηση καταλληλότητας που απαιτούνται λόγω των κινδύνων μιας συγκεκριμένης εργασίας.
Όταν η ιατρική αξιολόγηση απαιτείται στο πλαίσιο της Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία λόγω της έκθεσης του εργαζομένου σε επαγγελματικούς κινδύνους, αυτή αποτελεί μέρος των υποχρεώσεων προστασίας της υγείας και ασφάλειας στην εργασία και το σχετικό οικονομικό βάρος δεν πρέπει να μετακυλίεται στον εργαζόμενο.
Η αρχή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική και στο πλαίσιο της Οδηγίας 89/391/ΕΟΚ, σύμφωνα με την οποία τα μέτρα που αφορούν την ασφάλεια, την υγιεινή και την υγεία στην εργασία δεν πρέπει να συνεπάγονται οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων.
Προτείνεται συνεπώς να προστεθεί στο άρθρο 8 διάταξη ως εξής:
«Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται σε ιατρικές εξετάσεις, προγράμματα επιτήρησης της υγείας ή εκτιμήσεις καταλληλότητας για εργασία που διενεργούνται λόγω επαγγελματικών κινδύνων και απορρέουν από την περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία νομοθεσία. Το κόστος των εν λόγω διαδικασιών δεν βαρύνει τον εργοδοτούμενο.»
Με την προσθήκη αυτή αποσαφηνίζονται δύο διακριτά συστήματα:
Πιστοποιητικό Υγείας → διαδικασία του παρόντος Νόμου
Επιτήρηση Υγείας / Fitness for Work → διαδικασία Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, συνδεδεμένη με την Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας.
ΣΤΕΚ: Συνολικά, θεωρούμε θετική την προσπάθεια δημιουργίας ενός ενιαίου πλαισίου και τη δυνατότητα έκδοσης πιστοποιητικών από περισσότερους εγκεκριμένους ιατρούς. Ωστόσο, η νέα νομοθεσία πρέπει να καταστήσει τη διαδικασία ευκολότερη, ταχύτερη και περισσότερο λειτουργική και όχι να δημιουργήσει πρόσθετο κόστος, καθυστερήσεις και εμπόδια στις προσλήψεις και στη λειτουργία των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, όμως, θα πρέπει οι επαγγελματικές κατηγορίες, οι εξετάσεις και η συχνότητα ανανέωσης να καθοριστούν ανάλογα με τα πραγματικά καθήκοντα και τον συγκεκριμένο κίνδυνο κάθε θέσης.
Θα πρέπει επίσης να διευκρινίσουμε ότι η δήλωση συμπτωμάτων από τον εργαζόμενο δεν μπορεί από μόνη της να αντικαταστήσει πάντοτε την ιατρική αξιολόγηση, αφού ο εργαζόμενος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει εάν η κατάστασή του είναι μεταδοτική. Μπορεί, ωστόσο, να αποτελεί μέρος μιας ολοκληρωμένης διαδικασίας, μαζί με σαφείς οδηγίες προς τους εργαζομένους, αξιολόγηση από γιατρό όταν χρειάζεται και μέτρα υγιεινής από την επιχείρηση.
Άρα, η θέση μας δεν είναι να μην υπάρχουν πιστοποιητικά, αλλά να αποφεύγεται μια οριζόντια και ίδια υποχρέωση για όλες τις ειδικότητες, χωρίς σύνδεση με τον πραγματικό κίνδυνο της εργασίας.
Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας (ΕΑΗΥ), στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της δυνάμει του περί Ηλεκτρονικής Υγείας Νόμου του 2019 (Ν.59(Ι)/2019), μελέτησε το προσχέδιο του «περί Έκδοσης Πιστοποιητικών Υγείας Νόμου του 2026».
Η ΕΑΗΥ αναγνωρίζει τη σημασία θέσπισης ενιαίου και σύγχρονου πλαισίου για την έκδοση πιστοποιητικών υγείας και θεωρεί σημαντικό η προβλεπόμενη ηλεκτρονική διαδικασία να ενταχθεί εξαρχής στο εθνικό οικοσύστημα ηλεκτρονικής υγείας.
Λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη του myHealth Cyprus και της Ενιαίας Τράπεζας Ηλεκτρονικών Φακέλων Υγείας (ΕΤΗΦΥ), στην οποία θα τηρείται ο Ολοκληρωμένος Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας του Πολίτη (ΟΗΦΥΠ), η ΕΑΗΥ εισηγείται τα ακόλουθα:
1. Ρητή πρόνοια για διασύνδεση και διαλειτουργικότητα
Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό να περιληφθεί στο νομοσχέδιο ρητή πρόνοια για τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα της υπηρεσίας έκδοσης, διαχείρισης και επαλήθευσης πιστοποιητικών υγείας με τις εθνικές υποδομές και υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας που αναπτύσσονται από την ΕΑΗΥ.
Ειδικότερα, θα πρέπει να προβλέπεται η δυνατότητα παροχής της υπηρεσίας μέσω του myHealth Cyprus, καθώς και η μελλοντική διασύνδεσή της με την ΕΤΗΦΥ/ΟΗΦΥΠ, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, την εθνική αρχιτεκτονική ηλεκτρονικής υγείας και τις απαιτήσεις ασφάλειας και προστασίας δεδομένων.
Η σχετική πρόνοια θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η υπηρεσία δεν θα αναπτυχθεί ως απομονωμένη πληροφοριακή υποδομή, αλλά με δυνατότητα διαλειτουργικότητας με τις υφιστάμενες και μελλοντικές υποδομές ηλεκτρονικής υγείας.
2. Αξιοποίηση δεδομένων και διαλειτουργικότητα
Η πληροφοριακή αρχιτεκτονική θα πρέπει να επιτρέπει, όταν η ΕΤΗΦΥ/ΟΗΦΥΠ τεθεί σε λειτουργία και υπάρχει η απαιτούμενη νομική βάση, την ασφαλή αξιοποίηση των αναγκαίων δεδομένων που θα είναι διαθέσιμα στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας.
Παράλληλα, θα πρέπει να υποστηρίζεται η ασφαλής ανταλλαγή δεδομένων με άλλα εξουσιοδοτημένα πληροφοριακά συστήματα, στη βάση καθορισμένων προτύπων διαλειτουργικότητας και ελάχιστου αναγκαίου συνόλου δεδομένων, ώστε να περιορίζεται, όπου είναι εφικτό και νομικά επιτρεπτό, η επανάληψη εξετάσεων και η εκ νέου προσκόμιση στοιχείων από τον πολίτη.
3. Ηλεκτρονικό πιστοποιητικό και προστασία δεδομένων
Η ΕΑΗΥ εισηγείται την πλήρη ψηφιοποίηση του πιστοποιητικού υγείας, με ασφαλή ηλεκτρονική έκδοση και δυνατότητα ηλεκτρονικής επαλήθευσης από εξουσιοδοτημένους φορείς.
Το πιστοποιητικό θα πρέπει να περιλαμβάνει μόνο το αναγκαίο σύνολο πληροφοριών για τον συγκεκριμένο σκοπό και η επαλήθευσή του να μην συνεπάγεται πρόσβαση στον πλήρη ιατρικό φάκελο ή στα υποκείμενα δεδομένα υγείας.
4. Ασφάλεια και διαχείριση δεδομένων
Η ηλεκτρονική υποδομή θα πρέπει να σχεδιαστεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας και προστασίας δεδομένων και να υποστηρίζει κατάλληλους μηχανισμούς ταυτοποίησης, ελέγχου πρόσβασης και καταγραφής ενεργειών.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής διαχείρισης και επαλήθευσης της ισχύος και της κατάστασης των πιστοποιητικών.
5. Τεχνικές προδιαγραφές και εφαρμογή
Η ΕΑΗΥ εισηγείται όπως οι τεχνικές προδιαγραφές, τα πρότυπα διαλειτουργικότητας και οι απαιτήσεις για την ηλεκτρονική έκδοση και ανταλλαγή δεδομένων καταρτίζονται σε διαβούλευση με την ΕΑΗΥ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.
Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη τον απαιτούμενο χρόνο για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, εισηγείται να εξεταστεί κατάλληλη μεταβατική περίοδος και σταδιακή εφαρμογή της ηλεκτρονικής διαδικασίας.
Συνολική θέση της ΕΑΗΥ
Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι το προτεινόμενο νομοσχέδιο αποτελεί ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό, την τυποποίηση και την ψηφιοποίηση της διαδικασίας έκδοσης πιστοποιητικών υγείας.
Η ψηφιακή διάσταση της διαδικασίας θα πρέπει, ωστόσο, να σχεδιαστεί ως αναπόσπαστο μέρος του εθνικού οικοσυστήματος ηλεκτρονικής υγείας και όχι ως απομονωμένη πληροφοριακή υποδομή.
Ειδικότερα, η ΕΑΗΥ θεωρεί σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η υπηρεσία πιστοποιητικών υγείας:
• θα δύναται να παρέχεται μέσω του myHealth Cyprus ή άλλων εξουσιοδοτημένων ψηφιακών καναλιών συμβατών με την εθνική αρχιτεκτονική ηλεκτρονικής υγείας,
• θα μπορεί να διασυνδεθεί με την ΕΤΗΦΥ/ΟΗΦΥΠ όταν αυτή τεθεί σε λειτουργία,
• θα μπορεί, όπου υπάρχει η απαιτούμενη νομική βάση και τα δεδομένα είναι σχετικά, αναγκαία, κατάλληλα, επαρκή και επίκαιρα, να αξιοποιεί δεδομένα και αποτελέσματα εξετάσεων που θα είναι διαθέσιμα στον ΟΗΦΥΠ,
• θα υποστηρίζει ασφαλή διαλειτουργικότητα και ανταλλαγή δεδομένων με άλλα εξουσιοδοτημένα πληροφοριακά συστήματα,
• θα βασίζεται, όπου απαιτείται, σε δομημένα και κωδικοποιημένα δεδομένα και όχι αποκλειστικά σε μη δομημένη πληροφορία,
• θα περιορίζει, όπου είναι εφικτό και νομικά επιτρεπτό, την επανάληψη εξετάσεων και την εκ νέου προσκόμιση εγγράφων από τον πολίτη,
• θα επιτρέπει την ηλεκτρονική επαλήθευση της εγκυρότητας και της κατάστασης των πιστοποιητικών χωρίς αποκάλυψη του πλήρους ιατρικού ιστορικού, και
• θα εφαρμόζει κοινά πρότυπα δεδομένων, διαλειτουργικότητας, ασφάλειας και προστασίας δεδομένων, στη βάση σαφώς καθορισμένου μοντέλου διακυβέρνησης, ρόλων, δικαιωμάτων πρόσβασης και ροών δεδομένων.
Υπό το πρίσμα αυτό, η ΕΑΗΥ εισηγείται όπως, πριν από την οριστικοποίηση του νομοσχεδίου και ιδίως πριν από την ανάπτυξη οποιασδήποτε σχετικής πληροφοριακής υποδομής, πραγματοποιηθεί συντονισμένη τεχνική και θεσμική διαβούλευση μεταξύ του Υπουργείου Υγείας, των Ιατρικών Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, της ΕΑΗΥ και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο τον καθορισμό της απαιτούμενης πληροφοριακής αρχιτεκτονικής και της διασύνδεσής της με τις εθνικές υποδομές ηλεκτρονικής υγείας, των ρόλων και αρμοδιοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων, των ροών δεδομένων και του ελάχιστου αναγκαίου συνόλου δεδομένων, των κανόνων αξιοποίησης δεδομένων από τον ΟΗΦΥΠ, των μηχανισμών διαλειτουργικότητας και APIs, καθώς και των απαιτήσεων ασφάλειας, προστασίας δεδομένων, ηλεκτρονικής επαλήθευσης και διακυβέρνησης της σχετικής ηλεκτρονικής υπηρεσίας.
Η ΕΑΗΥ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου για τη συνδρομή της στην περαιτέρω επεξεργασία των σχετικών τεχνικών, θεσμικών και επιχειρησιακών απαιτήσεων.
Η ΟΣΑΚ υποστηρίζει την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για την έκδοση Πιστοποιητικών Υγείας, ιδιαίτερα μετά την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων και τη σταδιακή μείωση του αριθμού των κυβερνητικών ιατρών.
Βασικός στόχος της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι ο περιορισμός της ταλαιπωρίας, των καθυστερήσεων και των διαφορετικών πρακτικών που εφαρμόζονται σήμερα. Το νέο πλαίσιο δεν πρέπει να αυξάνει τη γραφειοκρατία, το κόστος ή άλλα εμπόδια για τους πολίτες, ιδιαίτερα για τα άτομα με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες.
Η διαδικασία έκδοσης Πιστοποιητικού Υγείας πρέπει να είναι απλή, γρήγορη, προσιτή και προσβάσιμη σε όλους. Πρέπει, επίσης, να στηρίζεται στις αρχές της ισότιμης πρόσβασης, της αποφυγής περιττών ή μη επιστημονικά τεκμηριωμένων εξετάσεων, του σεβασμού του ιατρικού απορρήτου, της ειδικής αιτιολόγησης των αποφάσεων και της κατοχύρωσης αποτελεσματικού δικαιώματος ένστασης.
Ως εκ τούτου, η ΟΣΑΚ στηρίζει την ενοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταρρύθμιση θα διευκολύνει πραγματικά τον πολίτη και θα προστατεύει αποτελεσματικά τα δικαιώματα των ατόμων με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΝΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ-
Πρόταση 1 — Νέο άρθρο: Εργασιακές συνέπειες μη έκδοσης ή αναστολής
«(1) Η περίοδος κατά την οποία πρόσωπο δεν δύναται να εργαστεί δυνάμει του άρθρου 11(3) λογίζεται ως δικαιολογημένη απουσία και αντιμετωπίζεται κατά τα ισχύοντα για την αναρρωτική άδεια δυνάμει της οικείας νομοθεσίας και της σύμβασης εργασίας. (2) Ο εργοδότης δύναται, κατόπιν συνεννόησης με τον εργαζόμενο, να προσφέρει προσωρινή απασχόληση σε καθήκοντα που δεν καλύπτονται από το πιστοποιητικό του οποίου ανεστάλη η ισχύς. (3) Δεν επιτρέπεται τερματισμός της απασχόλησης αποκλειστικά λόγω μη έκδοσης ή αναστολής πιστοποιητικού υγείας ενόσω εκκρεμεί ένσταση δυνάμει των άρθρων 10, 11 ή 12.»
Πρόταση 2 — Νέα εδάφια στο άρθρο 5: Εγκεκριμένα Κέντρα και μισθωτοί ιατροί
«(5) Η Αρμόδια Αρχή δύναται να εγγράφει αδειοδοτημένα νοσηλευτήρια και ιδιωτικά ιατρικά κέντρα ως Εγκεκριμένα Κέντρα Έκδοσης Πιστοποιητικών Υγείας, με ονομαστική καταχώρηση των ιατρών τους που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο. (6) Ιατρός που ασκεί το επάγγελμα ως μισθωτός σε Εγκεκριμένο Κέντρο δύναται να εγγράφεται στον Κατάλογο και να εκδίδει πιστοποιητικά υγείας. (7) Στην περίπτωση του εδαφίου (6), το τέλος του άρθρου 8 εισπράττεται από το Εγκεκριμένο Κέντρο και ο ιατρικός φάκελος του άρθρου 7(13) τηρείται ως αρχείο του Κέντρου, το οποίο ορίζεται ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας. (8) Εγκεκριμένο Κέντρο δύναται, κατόπιν έγκρισης της Αρμόδιας Αρχής, να διενεργεί εξετάσεις στις εγκαταστάσεις εργοδότη, νοουμένου ότι διασφαλίζονται η ιδιωτικότητα, το ιατρικό απόρρητο και η τήρηση των ιδίων κλινικών κριτηρίων.»
Πρόταση 3 — Νέο άρθρο: Ηλεκτρονικό Μητρώο και επαλήθευση από εργοδότη
«(1) Η Αρμόδια Αρχή τηρεί ηλεκτρονικό μητρώο εκδοθέντων πιστοποιητικών υγείας. (2) Το πιστοποιητικό εκδίδεται ηλεκτρονικά και φέρει μοναδικό αναγνωριστικό. (3) Ο εργοδότης δύναται, με τη συγκατάθεση του εργαζομένου, να επαληθεύει μέσω του μητρώου αποκλειστικά το καθεστώς ισχύος του πιστοποιητικού και την ημερομηνία λήξης του, χωρίς πρόσβαση σε οποιοδήποτε κλινικό δεδομένο. (4) Ο εργοδότης που προβαίνει σε επαλήθευση δυνάμει του εδαφίου (3) δεν υποχρεούται να τηρεί αντίγραφο του πιστοποιητικού.»
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΡΙΩΝ (ΠΑΣΙΝ)
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων (ΠΑΣΙΝ) εκφράζει καταρχήν τη στήριξή του στον δηλωμένο σκοπό του νομοσχεδίου. Η σημερινή έκδοση πιστοποιητικών υγείας βάσει διάσπαρτων νομοθεσιών, κανονισμών, αποφάσεων και εγκυκλίων δημιουργεί ανομοιομορφία, ανασφάλεια δικαίου και άσκοπη επιβάρυνση τόσο στους πολίτες όσο και στους εργοδότες. Η θέσπιση ενιαίου πλαισίου και η θεσμοθέτηση Επιτροπής Ενστάσεων αποτελούν θετικά βήματα.
Ταυτόχρονα, ο ΠΑΣΙΝ επισημαίνει ότι τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια επηρεάζονται από το νομοσχέδιο κατά τρόπο μοναδικό, καθώς σχεδόν το σύνολο του προσωπικού τους εμπίπτει στο Μέρος ΙΙΙ: ιατροί, νοσηλευτές και επαγγελματίες υγείας (άρθρο 23), προσωπικό καθαριότητας (άρθρο 24), χειριστές τροφίμων στα τμήματα εστίασης (άρθρο 41), προσωπικό ασφαλείας (άρθρο 32) και σημαντικό ποσοστό εργαζομένων από τρίτες χώρες (άρθρο 27). Παράλληλα, τα μέλη μας είναι δυνητικοί πάροχοι της ίδιας της υπηρεσίας, μέσω των ιατρών που απασχολούν.
Ο ΠΑΣΙΝ εντοπίζει τρία διαρθρωτικά κενά τα οποία, αν δεν καλυφθούν, θα καταστήσουν τον Νόμο δυσλειτουργικό κατά την εφαρμογή του:
1. Απουσία ρύθμισης των εργασιακών συνεπειών. Το άρθρο 11(3) απαγορεύει την επανέναρξη εργασίας χωρίς ισχύον πιστοποιητικό, χωρίς όμως να ρυθμίζεται η τύχη της εργασιακής σχέσης, της αμοιβής, της αδειοδότησης απουσίας ή της δυνατότητας μετακίνησης σε άλλα καθήκοντα. Το κενό αυτό μεταφέρει ολόκληρο το κόστος και τη νομική αβεβαιότητα στον εργοδότη και στον εργαζόμενο.
2. Ρύθμιση των ουσιωδών παραμέτρων εκτός διαβούλευσης. Ο Κατάλογος Εξεταζόντων Ιατρών (άρθρο 5), τα τέλη (άρθρο 8), οι απαιτούμενες εξετάσεις (άρθρο 6(8)) και η διάρκεια ισχύος (άρθρο 9) καθορίζονται όλα με μεταγενέστερα Διατάγματα του Υπουργού Υγείας, τα οποία δεν έχουν αναρτηθεί. Η διαβούλευση διεξάγεται επομένως επί ενός πλαισίου του οποίου το πραγματικό βάρος είναι άγνωστο.
3. Απουσία ψηφιακής υποδομής. Το πιστοποιητικό προβλέπεται σε έντυπη μορφή με υπογραφή και σφραγίδα (άρθρο 7(8)). Ένα νοσηλευτήριο με εκατοντάδες εργαζομένους θα υποχρεωθεί να συλλέγει και να τηρεί χάρτινα ιατρικά πιστοποιητικά, με προφανείς κινδύνους ως προς την προστασία δεδομένων.
Ο ΠΑΣΙΝ εισηγείται συνεπώς: (α) την προσθήκη άρθρου για τις εργασιακές συνέπειες, (β) την ανάρτηση των σχεδίων Διαταγμάτων και δεύτερο γύρο διαβούλευσης επ’ αυτών, (γ) την πρόβλεψη ηλεκτρονικής έκδοσης και ηλεκτρονικής επαλήθευσης ισχύος από τον εργοδότη, (δ) τη διενέργεια μελέτης ρυθμιστικών επιπτώσεων και σταδιακή εφαρμογή με μεταβατικές διατάξεις. Ο Σύνδεσμος δηλώνει τη διαθεσιμότητά του για τεχνική συνεργασία με τις Ιατρικές Υπηρεσίες κατά την κατάρτιση των Διαταγμάτων.
Να συμπεριλαμβάνονται και οι αθλητές. Ανήκουν στην ίδια κατηγορία.
Θέμα: Εισηγήσεις για την απλοποίηση, τη μείωση του διοικητικού κόστους και τη ρύθμιση της αμοιβής των Κλινικών Εργαστηρίων κατά τη διαδικασία έκδοσης Πιστοποιητικών Υγείας (Άρθρα 07, 08 και 44).
1. Πρακτικό Πρόβλημα (Άρθρο 07):Για εταιρείες με μεγάλο αριθμό εργαζομένων (π.χ. επισιτιστικός κλάδος, ξενοδοχεία, παραγωγή ευαίσθητων προϊόντων), η υποχρέωση φυσικής παρουσίας και ατομικής κλινικής εξέτασης των εργαζομένων στο ιατρείο (ιδιαίτερα για τον έλεγχο ονυχομυκητιάσεων) προκαλεί τεράστιο διοικητικό κόστος, απώλεια εργατοωρών και λειτουργικό έμφραγμα τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στα ιδιωτικά ιατρεία κατά τις περιόδους αιχμής.
2. Πρόταση Ροής Εργασίας (Workflow) – One-Stop Shop (Άρθρο 07):Εισηγούμαι όπως τροποποιηθεί το Άρθρο 07, ώστε να επιτρέπεται η έκδοση του Πιστοποιητικού Υγείας από τον εγκεκριμένο Κλινικό Ιατρό εξ αποστάσεως/ψηφιακά, βασιζόμενος αποκλειστικά σε αρνητικά εργαστηριακά αποτελέσματα. Συγκεκριμένα:Κατά την επίσκεψη του εργαζομένου στο Κλινικό Εργαστήριο για την καθιερωμένη εξέταση κοπράνων, να πραγματοποιείται παράλληλα λήψη δείγματος (απόξεση νυχιού) για άμεσο μικροσκόπημα ή/και καλλιέργεια από το εξειδικευμένο προσωπικό του εργαστηρίου.Εφόσον τα εργαστηριακά αποτελέσματα (κοπράνων και νυχιών) που υπογράφει ο Εργαστηριακός Κλινικός Μικροβιολόγος είναι αρνητικά, ο Κλινικός Ιατρός να δύναται να εκδώσει το πιστοποιητικό χωρίς να απαιτείται η φυσική επίσκεψη του εργαζομένου στο ιατρείο του.
3. Μείωση Κρατικού Τέλους και Ανακατανομή Ανταμοιβής (Άρθρα 08 & 44):Για να καταστεί βιώσιμη, δίκαιη και ελκυστική η πιο πάνω διαδικασία, εισηγούμαι τη ριζική διαφοροποίηση της τιμολογιακής πολιτικής στα Άρθρα 08 και 44:Μείωση του διοικητικού κόστους έκδοσης: Το τέλος/παράβολο που εισπράττουν οι κρατικές αρχές για την τελική έκδοση/έγκριση του πιστοποιητικού να μειωθεί στο ελάχιστο δυνατό, καθώς η ψηφιοποίηση της διαδικασίας μειώνει το διοικητικό φόρτο του κράτους.
Μεταφορά και ενσωμάτωση ως ανταμοιβή στα Κλινικά Εργαστήρια: Το ποσό που εξοικονομείται από τη μείωση του κρατικού τέλους να προστεθεί αυτούσιο ως θεσμοθετημένη αμοιβή/ανταμοιβή υπέρ του Κλινικού Εργαστηρίου. Η ρύθμιση αυτή θα καλύπτει το επιπλέον επιστημονικό και λειτουργικό κόστος του Εργαστηριακού Κλινικού Μικροβιολόγου για τη διενέργεια της δειγματοληψίας (απόξεση) και της εργαστηριακής διάγνωσης των μυκήτων.Με τον τρόπο αυτό, το συνολικό κόστος για την επιχείρηση ή τον εργαζόμενο παραμένει χαμηλό, ενώ τα χρήματα διοχετεύονται απευθείας εκεί που παράγεται το ιατρικό και εργαστηριακό έργο, διασφαλίζοντας την ποιότητα και την εγκυρότητα των ελέγχων για τη δημόσια υγεία.