16 – Καταχώριση Συστημάτων ΤΝ Υψηλού Κινδύνου
Ο περί της Τεχνητής Νοημοσύνης Νόμος του 2026
Ο Επίτροπος δύναται να καθορίσει τον τρόπο καταχώρισης των συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ σημείο 2 του Κανονισμού, μέσω δευτερογενής νομοθεσίας.
Τέλος
Δεν θα πρέπει να δημιουργηθούν πρόσθετες υποχρεώσεις καταχώρισης των συστημάτων ΤΝ πέραν από εκείνες που προβλέπονται ρητά στον σχετικό ευρωπαϊκό κανονισμό.
Τι προτείνουμε: Να επανεξεταστεί η συγκεκριμένη πρόνοια, ώστε να υπάρχει σαφέστερος διαχωρισμός μεταξύ της αρχής που ελέγχει και επιβάλλει το πρόστιμο και του φορέα που εισπράττει το οικονομικό όφελος. Εναλλακτικά, τα ποσά θα μπορούσαν να καταλήγουν στο κράτος ή μέρος τους να αξιοποιείται για AI literacy, SME compliance support, regulatory sandbox, testing infrastructure και Responsible AI initiatives.
Γιατί: Ακόμη και χωρίς πραγματική σύγκρουση συμφέροντος, η άμεση σύνδεση enforcement και εσόδων μπορεί να δημιουργήσει την αντίληψη οικονομικού κινήτρου. Ένας πιο ανεξάρτητος μηχανισμός ενισχύει την εμπιστοσύνη προς το σύστημα εποπτείας, ενώ η επανεπένδυση μέρους των εσόδων στο AI ecosystem θα μπορούσε να επιστρέφει πραγματική αξία στην κυπριακή οικονομία.
Το κυπριακό προσχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε αναφορά σε κώδικες δεοντολογίας για συστήματα ΤΝ που δεν χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, το Άρθρο 95 του Κανονισμού ΤΝ ενθαρρύνει την ανάπτυξη εθελοντικών κωδίκων δεοντολογίας με στόχο την προώθηση βέλτιστων πρακτικών. Οι κώδικες αυτοί μπορούν επίσης να καλύπτουν ζητήματα όπως η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η προσβασιμότητα και η προστασία ευάλωτων ατόμων.
Σύσταση: Να προστεθεί διάταξη που να εξουσιοδοτεί ή να ενθαρρύνει τις αρμόδιες αρχές να υποστηρίζουν, να εγκρίνουν ή να προωθούν την ανάπτυξη κλαδικών κωδίκων δεοντολογίας για συστήματα ΤΝ μη υψηλού κινδύνου. Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί η παροχή κινήτρων για την υιοθέτησή τους, όπως η σύνδεσή τους με τη συμμετοχή σε ρυθμιστικά sandboxes, η αναγνώρισή τους κατά την εποπτική αξιολόγηση ή η συνεκτίμησή τους στο πλαίσιο διαδικασιών δημοσίων προμηθειών.
Το κυπριακό προσχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε διάταξη σχετικά με τις εκτιμήσεις επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα (Fundamental Rights Impact Assessments — FRIAs), παρά το γεγονός ότι το Άρθρο 27 του Κανονισμού ΤΝ επιβάλλει τη διενέργειά τους. Παράλληλα, δεν περιέχει καμία αναφορά στην αλληλεπίδραση μεταξύ του Κανονισμού ΤΝ και του ενωσιακού ή εθνικού πλαισίου προστασίας δεδομένων (Άρθρο 2(7) του Κανονισμού ΤΝ).
Η απουσία σχετικών εθνικών διατάξεων δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς το ποια αρχή θα λαμβάνει τις κοινοποιήσεις FRIA, εάν θα υφίσταται τυποποιημένη διαδικασία υποβολής, πώς θα συντονίζονται οι FRIAs με τις DPIAs· και κατά πόσον απαιτείται διαβούλευση με αρμόδιες αρχές.
Σύσταση: Να προστεθεί να προστεθεί διάταξη που:
Ορίζει την αρμόδια αρχή η οποία θα λαμβάνει και θα διαχειρίζεται τις κοινοποιήσεις FRIA.
Προβλέπει διαδικασία ή πρότυπο υποβολής, ενδεχομένως με παραπομπή σε πρότυπα ενωσιακού επιπέδου.
Διευκρινίζει ότι ο νόμος εφαρμόζεται χωρίς επηρεασμό του GDPR και της εθνικής νομοθεσίας προστασίας δεδομένων.
Απαιτεί τον συντονισμό των FRIAs με τις DPIAs του Άρθρου 35 GDPR, όπου και οι δύο αξιολογήσεις είναι υποχρεωτικές.
Αποσαφηνίζει εάν οι FRIAs ή οι DPIAs υπόκεινται σε προηγούμενη διαβούλευση με αρμόδιες αρχές.
Καθορίζει τον τρόπο συνεργασίας και κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ του Επιτρόπου, του Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τυχόν άλλων τομεακών εποπτικών αρχών.
Article 16 provides that the Commissioner may prescribe, by secondary legislation, the manner of registration of the high-risk AI systems referred to in Annex III point 2 of the Regulation. Two features of that are worth raising.
First, the power is discretionary. The comment already on this thread asks that the core registration obligation, its trigger, the minimum information, the treatment of confidentiality and public access, timing and the consequences of non-compliance be placed in primary law, leaving mechanics to secondary legislation. This practice supports that.
Second, and separately, the article names Annex III point 2 alone. Point 2 is critical infrastructure. No reason is given for singling it out, and the Bill says nothing about registration for any other Annex III head, including point 3, education and vocational training. Registration is the mechanism by which a supervisory authority knows what it is supervising. For a sector with no designated sectoral authority, it is also the only way the authority that does supervise it would learn that a system is in use in a school at all.
Suggestion. State why Annex III point 2 is singled out, and state what national registration, if any, attaches to systems in the other Annex III heads. If the answer is that the Union-level registration under article 49 of the Regulation is considered sufficient for those heads, saying so in terms would remove the inference that the omission is inadvertent.
Uncommon People Consulting is an independent practice working on the deliverability of national AI-in-education policy. On 27 August 2026 it made a submission to the consultation on the draft National AI Strategy 2032 carrying twelve numbered comments, and that record is public. We are an independent practice, not a candidate delivery vehicle, and we take no part in recurring delivery work; our interest is strategic work on ordinary commercial terms openly stated. That position is unchanged. This comment is filed on the evidence.
Consider placing the core registration obligation, trigger, minimum information, confidentiality/public-access treatment, timing and consequences of non-compliance in primary law, leaving filing mechanics and technical formats to secondary legislation.