07. Τέταρτος Πυλώνας: Πρόσβαση σε Υπηρεσίες Υγείας και Θεραπευτικής Παρέμβασης

ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 2024-2028

7.1 Γενική επιδίωξη σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες:

Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα απόλαυσης του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας των ατόμων με αναπηρίες, χωρίς διακρίσεις βάσει της αναπηρίας. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, για να διασφαλίζουν την πρόσβαση, για τα άτομα με αναπηρίες, σε υπηρεσίες υγείας που να είναι προσαρμοσμένες στο φύλο. Επίσης, παρέχουν υπηρεσίες αποκατάστασης στη βάση νομοθετικής ρύθμισης, ώστε να διασφαλιστεί η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σύμφωνα με διεθνή και/ή ευρωπαϊκά πρότυπα, νομοθεσίες και/ή πρωτόκολλα.

7.2  Υφιστάμενη κατάσταση:

Τα άτομα με αναπηρίες, όπως όλοι οι πολίτες, έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας υγείας και φυσικής αποκατάστασης, που παρέχονται στο πλαίσιο του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ), που διαχειρίζεται ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ).

Αναφορικά με τις υπηρεσίες αποκατάστασης, στο ΓεΣΥ σήμερα παρέχονται:

  • Υπηρεσίες αποκατάστασης εξωνοσοκομειακά από Φυσιοθεραπευτές, Λογοπαθολόγους και Εργοθεραπευτές.
  • Υπηρεσίες ιδρυματικής (ιατρικής) αποκατάστασης σε περιπτώσεις νευρολογικών παθήσεων, πολυτραυματιών και καρδιοχειρουργικών περιστατικών. Για τις υπηρεσίες αυτές, λόγω απουσίας σχετικής νομοθεσίας (βλέπε σχετική αναφορά πιο κάτω), ο Οργανισμός συμβάλλεται με νοσηλευτήρια που ικανοποιούν πρόσθετες απαιτήσεις/κριτήρια που έχει θέσει ο Οργανισμός και καλύπτει υπηρεσίες στη βάση της περιορισμένης διαθεσιμότητας κλινών.

Σήμερα στην Κύπρο δεν υπάρχει νομοθεσία η οποία να ρυθμίζει τον τρόπο λειτουργίας κέντρων αποκατάστασης και την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών, γεγονός το οποίο δυσχεραίνει το έργο του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας να εντάξει στο Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ) τις υπηρεσίες αυτές σύμφωνα με το Νόμο. Στην παρούσα φάση, ο Οργανισμός αναγκάστηκε να εισάξει τις υπηρεσίες ιδρυματικής (ιατρικής) αποκατάστασης, επιτρέποντας την σύναψη σχετικής συμβάσης με παροχείς που διαθέτουν άδεια λειτουργίας νοσηλευτηρίου και ικανοποιούν τις πρόσθετες απαιτήσεις/κριτήρια που έχει θέσει ο Οργανισμός για τις εν λόγω υπηρεσίες, εφόσον ήταν ο μόνος τρόπος που θα ήταν εφικτός κάποιου είδους έλεγχος ως προς την ικανοποίηση προϋποθέσεων συνδεδεμένων με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Για τη διασφάλιση προσβασιμότητας σε άτομα με αναπηρίες στις υπηρεσίες φροντίδας υγείας, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας, στις συμβάσεις με τους παροχείς:

(α) έχει συμπεριλάβει πρόνοια για τήρηση οποιασδήποτε ισχύουσας νομοθεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας η οποία αφορά τους παροχείς υπηρεσιών υγείας, και

(β) έχει εισαγάγει όρο στις νέες συμβάσεις παροχέων βάσει του οποίου ο παροχέας υποχρεούται να διασφαλίζει ότι οι υπηρεσίες φροντίδας υγείας που παρέχει στο πλαίσιο του ΓεΣΥ είναι πλήρως προσβάσιμες από άτομα με αναπηρίες και ότι διαθέτει τον αναγκαίο εξοπλισμό που καθιστά τις εν λόγω υπηρεσίες προσβάσιμες σύμφωνα με τα κριτήρια, τις προδιαγραφές και τις απαιτήσεις που καθορίζονται από το Υπουργείο Υγείας. Ταυτόχρονα ο Οργανισμός βρίσκεται σε διαδικασία σχετικής τροποποίησης όλων των υφιστάμενων συμβάσεων για τη συμπερίληψη του εν λόγω όρου.

Δεδομένων των παραπάνω:

  • Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει σχετική νομοθεσία που ρυθμίζει τον τρόπο λειτουργίας των παροχέων ο Οργανισμός έχει συμπεριλάβει στα ελάχιστα κριτήρια εγγραφής την υποβολή έγκυρης άδειας λειτουργίας βάσει της σχετικής νομοθεσίας. Σχετικές είναι οι περιπτώσεις ιδιωτικών νοσηλευτηρίων, Φαρμακείων και Εργαστηρίων για τα οποία εφαρμόζονται οι Νόμοι περί Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων (Έλεγχος Ίδρυσης και Λειτουργίας) Νόμος, περί Φαρμακευτικής και Δηλητηρίων Νόμος, περί Εγγραφής και Λειτουργίας Κλινικών Εργαστηρίων Νόμος αντίστοιχα. Οι νομοθεσίες που διέπουν τα κριτήρια λειτουργίας των υποδομών παροχέων υγείας μεταξύ άλλων ρυθμίζουν τις κτιριακές εγκαταστάσεις τους διασφαλίζοντας την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρίες και κατ’ επέκταση την εναρμόνισης του Κράτους με τον περί της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και Άλλων Συναφών Θεμάτων (Κυρωτικό) Νόμο (Ν.8(ΙΙΙ)2011).
  • Στις περιπτώσεις κατηγοριών παροχέων που δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί από το Κράτος νομοθεσία που να ρυθμίζει τον τρόπο λειτουργίας τους, ο Οργανισμός έχει προβεί στην εισαγωγή του ακόλουθου όρου στις νέες συμβάσεις παροχέων και βρίσκεται σε διαδικασία σχετικής τροποποίησης όλων των υφιστάμενων συμβάσεων:

«Ο Παροχέας υποχρεούται να διασφαλίζει ότι οι υπηρεσίες φροντίδας υγείας που παρέχει στο πλαίσιο του ΓεΣΥ είναι πλήρως προσβάσιμες από άτομα με αναπηρίες και ότι διαθέτει τον αναγκαίο εξοπλισμό που καθιστά τις εν λόγω υπηρεσίες προσβάσιμες σύμφωνα με τα κριτήρια, τις προδιαγραφές και τις απαιτήσεις που καθορίζονται από το Υπουργείο Υγείας και οι οποίες ανακοινώνονται από τον Οργανισμό».   

Οι Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, μετά την πανδημία του COVID-19, λόγω των μακροχρόνιων επιπτώσεων της πανδημίας, σύστησε από το 2022,  Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την ανάπτυξη δράσεων, οι οποίες θα ενισχύσουν την ψυχική υγεία του γενικού πληθυσμού όλων των ηλικιακών ομάδων. Επιπρόσθετα λόγω και των νέων λοιμωδών νοσημάτων που εμφανίζονται, επανεμφανίζονται και μεταδίδονται εύκολα και γρήγορα και πιθανόν να αποτελέσουν κίνδυνο για την Δημόσια Υγεία, η Επιτροπή εργάζεται για την ενεργοποίηση μηχανισμών και ετοιμασία σχεδίου δράσης για την ενδυνάμωση της ψυχικής υγείας του γενικού πληθυσμού όλων των ηλικιακών ομάδων από μελλοντικές απειλές κατά της Δημόσιας Υγείας.

Η Σχολιατρική Υπηρεσία (σχολίατροι και επισκέπτες/τριες υγείας) των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, προσφέρει τις υπηρεσίες της (ιατρική εξέταση και ανιχνευτικά προγράμματα) στα σχολεία, για όλα τα παιδιά με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες. Σε αυτά τα ανιχνευτικά προγράμματα δίνεται προτεραιότητα στα παιδιά με αναπηρίες. Γίνονται εξετάσεις από Σχολίατρο για τα παιδιά με αναπηρίες για απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία.

Οι κοινοτικοί νοσηλευτές του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) πραγματοποιούν κατ’οίκον επισκέψεις σε ασθενείς με μηχανική αναπνευστική υποστήριξη στο σπίτι.

Στον τομέα της αποκατάστασης στην κοινότητα των ψυχικά ασθενών και αναπήρων, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, τον Οκτώβριο 2023 λειτούργησαν τον Ξενώνα Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για ασθενείς με χρόνια προβλήματα ψυχικής υγείας σε σταθερή κατάσταση, οι οποίοι βρίσκονταν στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν παρουσιάζουν επικινδυνότητα και δύναται να αποκατασταθούν στην κοινότητα, στα πλαίσια παροχής ενός ανθρωπιστικού και υποστηριζόμενου περιβάλλοντος,  σεβόμενοι τα ανθρώπινα δικαιώματά τους. Διαμορφώθηκε κατάλληλα το πρώην Κέντρο Υγείας Λατσιών προς χρήση ως προστατευόμενος ξενώνας στην κοινότητα, δυναμικότητας δέκα κλινών και στο παρόν στάδιο διαμένουν στον χώρο έξι ασθενείς. Ο χώρος τηρεί όλες τις προδιαγραφές που απαιτούνται για λειτουργία τέτοιων χώρων και  στελεχώνεται με εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό ψυχικής υγείας με 24ωρη κάλυψη 7 ημέρες την εβδομάδα.

 

7.3 Στρατηγικοί στόχοι και δείκτες μέτρησης αποτελεσμάτων

Ο γενικός στρατηγικός στόχος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και θεραπευτικής παρέμβασης χωρίς διάκριση.

Οι ειδικότεροι στρατηγικοί στόχοι είναι:

7.3.1 Η ενδυνάμωση του νομοθετικού πλαισίου για τη ρύθμιση της λειτουργίας των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων, αναφορικά με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρίες (ειδικοί χώροι στάθμευσης, ράμπες πρόσβασης, ανελκυστήρες κοινού και φορείων, κατάλληλοι χώροι νοσηλείας με διευκόλυνση κίνησης τροχοκαθίσματος ανάμεσα στις κλίνες καθώς και ειδικές ευρύχωρες τουαλέτες και ντουζιέρες για τα άτομα σε τροχοκάθισμα, ειδικός εξοπλισμός και διευκολύνσεις) και η τροποποίηση όλων των υφιστάμενων συμβάσεων μεταξύ ΟΑΥ και Παροχέων (Δείκτες: αριθμός ελέγχων από τα κλιμάκια Επιθεωρητών Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων στα Ιδιωτικά Νοσηλευτήρια και αριθμός συστάσεων και διορθωτικών ενεργειών, αριθμός συμβάσεων παροχέων που συμμορφώνονται με τα κριτήρια προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρίες)

7.3.2 Θέσπιση νομοθεσίας που να ρυθμίζει τη λειτουργία των κέντρων αποκατάστασης (Δείκτες: νέα νομοθεσία)

7.3.3 Ενίσχυση της γνώσης και ορθής συμπεριφοράς των επαγγελματιών υγείας προς τους ασθενείς και τα άτομα με αναπηρίες

7.3.4 Παροχή υψηλού, ποιοτικού και αποδοτικού επιπέδου υπηρεσιών υγείας, με πλήρη σεβασμό στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας μέσω της λειτουργίας αντίστοιχων δομών και περαιτέρω αύξηση κλινών.

 

7.4 Νέες δράσεις 2024-2028

Α/Α Περιγραφή νέων δράσεων στον Πυλώνα «Πρόσβαση σε Υπηρεσίες Υγείας και Θεραπευτικής Παρέμβασης» Φορέας Υλοποίησης Κόστος

Χρονοδιά-

γραμμα

Αναμενόμενα αποτελέσματα
1 Τροποποίηση υφιστάμενων συμβάσεων μεταξύ Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας και Παροχέων υπηρεσιών φροντίδας υγείας για εισαγωγή όρου που να προνοεί τη συμμόρφωση των παροχέων με τα κριτήρια προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρίες που ορίζονται από το Υπουργείο Υγείας. Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας

 

2024 Ο Οργανισμός προέβη σε εισαγωγή του ακόλουθου όρου στις νέες συμβάσεις  παροχέων και βρίσκεται σε διαδικασία σχετικής τροποποίησης όλων των υφιστάμενων συμβάσεων.

Με τη ψήφιση νομοθεσίας που να ρυθμίζει τη λειτουργία των παροχέων φροντίδας υγείας, ο Οργανισμός θα συμπεριλάβει στα ελάχιστα κριτήρια εγγραφής στο ΓεΣΥ την υποβολή έγκυρης άδειας λειτουργίας βάσει της σχετικής νομοθεσίας και την υιοθέτηση μεταβατικής περιόδου για τους υφιστάμενους παροχείς.

2 Επέκταση της παροχής υπηρεσιών αποκατάστασης στα πλαίσια του Γενικού Συστήματος Υγείας βάσει νομοθετικής ρύθμισης για τα κέντρα αποκατάστασης. Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας

Υπουργείο Υγείας

 

€34.5*εκ.ετησίως για εξωνοσοκομειακές υπηρεσίες αποκατάστασης

€12*εκ.ετησίως για υπηρεσίες ιδρυματικής (ιατρικής) αποκατάστασης

*για όλους τους πολίτες περιλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες

2024-2028 Με την ψήφιση και εφαρμογή νομοθεσίας που θα ρυθμίζει τη λειτουργία κέντρων αποκατάστασης, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας θα επαναξιολογήσει τις υπηρεσίες και τους παροχείς με στόχο την εναρμόνιση με τις πρόνοιες τις ισχύουσας νομοθεσίας.
3 Ανάπτυξη δράσεων από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, που θα ενισχύσουν την ψυχική υγεία του γενικού πληθυσμού όλων των ηλικιακών ομάδων συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες, για την προφύλαξη τους από τις πιθανές επιπτώσεις   των νέων λοιμωδών νοσημάτων που εμφανίζονται, επανεμφανίζονται και μεταδίδονται εύκολα και γρήγορα. ΙΥ&ΥΔΥ/ Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Συνεχής διαδικασία 2024-2028 Ενδυνάμωση και θωράκιση της ψυχικής υγείας των ατόμων με αναπηρίες
4 Ενημέρωση, εκπαίδευση και διοργάνωση μαθησιακών δραστηριοτήτων ιατρών, νοσηλευτών και άλλων επαγγελματιών υγείας, καθώς και βοηθητικού προσωπικού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όσον αφορά τις ανάγκες και δικαιώματα των ασθενών και των ατόμων με αναπηρίες Διεύθυνση Νοσηλευτικών Υπηρεσιών Υπουργείου Υγείας,

 

Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας

 

2024-2028 Εφαρμογή πρακτικών που να ικανοποιούν τις ανάγκες των ασθενών, με σωστή αντιμετώπιση από τους επαγγελματίες υγείας των ατόμων με αναπηρίες
5 Αποϊδρυματοποίηση και αποκατάσταση στην κοινότητα ασθενών που νοσηλεύονται στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας σε συνεργασία του Υπουργείου Υγείας, της Διεύθυνσης Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και άλλων φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

 

Διεύθυνση Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας-ΟΚΥπΥ Διαθέσιμες πιστώσεις από προϋπολογισμό ΥΨΥ 2024-2028 Στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας παραμένουν ακόμη χρόνιοι ασθενείς με χρόνια προβλήματα ψυχικής υγείας που χρήζουν αποϊδρυματοποίησης και ενσωμάτωσής τους στην κοινότητα σε προστατευόμενους ή ημι-προστατευόμενους ξενώνες, που έχουν αξιολογηθεί ότι μπορούν να αποϊδρυματοποιηθούν αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει οικογενειακό ή κοινοτικό σύστημα για να τους αναλάβει.
6 Συγκέντρωση στατιστικών δεδομένων που να αφορούν την υγεία και τα άτομα με αναπηρίες / παθήσεις που προκαλούν αναπηρία στα πλαίσια της Κατ’ οίκο Κοινοτικής Νοσηλευτικής, η οποία  συμμετέχει στο project HoCare το οποίο εφαρμόζεται σε 8 χώρες της Ευρώπης επιχορηγείται από το πρόγραμμα Interreg Europe.

 

ΟΚΥπΥ 2024-2028 Ενίσχυση της γνώσης για την αναπηρία και την υγεία.

 

 

Τέλος


2 Σχόλια

  1. Στις δράσεις θα πρέπει να περιληφθούν καλύψεις για τα πιο κάτω:

    1, Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα όσο αφορά τις παρεχόμενες υπηρεσίες θεραπειών όσο αφορά τον αριθμό τους. Συγκεκριμένα το ΓΕΣΥ δεν έχει συμβληθεί ακόμη με τον σύνδεσμο εργοθεραπευτών και η μόνη επιλογή είναι μέσω του ΟΚΥΠΥ με μειωμένη διαθεσιμότητα και σε πρωινές ώρες μόνον. Ο αριθμός παρεχόμενων Εργοθεραπειών είναι πολύ μικρός σε σχέση με τις ανάγκες και επίσης οι λογοθεραπείες.

    2. Οδοντιατρικές καλύψεις πέραν από καθαρισμό δοντιών δεν δίνονται καθόλου και υπάρχουν ήδη αναπηριών όπως ο αυτισμός και η νοητική αναπηρία που μπορεί να χρειάζεται μέχρι και ολική αναισθησία για να γίνει δυνατή διόρθωση στα δόντια / ούλη. Θα πρέπει στις δράσεις να περιληφθούν και αυτές οι ανάγκες κάλυψης μέσω του ΓΕΣΥ

    3. Υπάρχει σοβαρό πρόπλημα όσο αφορά τον διαθέσιμου αριθμό παιδοψυχίατρων και παιδονευρολόγων που δημιουργεί εξαιρετικά σοβαρά θέματα στην διαχείριση της υγείας αναπηριών που έχουν ανάγκη τέτοιες ειδικότητες.

  2. Ψευδώς αναγράφει ότι παρέχεται δωρεάν εργοθεραπεία μέσω ΓΕΣΥ αλλά και η λογοθεραπεία που παρέχεται είναι μηδαμινή.

Back to top button
Μετάβαση στο περιεχόμενο