Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026
Υπουργείο Υγειας
Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026
Το Υπουργείο Υγείας ανακοινώνει την έναρξη Δημόσιας Διαβούλευσης επί του νομοσχεδίου με τίτλο: «Ο περί Σύστασης και Λειτουργίας Μονάδας Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας και συναφών θεμάτων Νόμος του 2026».
Το εν θέματι νομοσχέδιο αποσκοπεί στη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένου νομικού πλαισίου για τη σύσταση, οργάνωση, και λειτουργία της Μονάδας Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας εντός του Υπουργείου Υγείας με στόχο τη δημιουργία κεντρικού φορέα αρμόδιου για τον σχεδιασμό, την οργάνωση, την υλοποίηση, την εποπτεία και την αξιολόγηση των πληθυσμιακών ανιχνευτικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου σε εθνικό επίπεδο, διασφαλίζοντας την ενιαία εφαρμογή, την επιστημονική τεκμηρίωση, την αποτελεσματικότητα και τον ποιοτικό έλεγχο των εν λόγω προγραμμάτων προς όφελος της δημόσιας υγείας.
Ειδικότερα, μέσω του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου προβλέπεται η σύσταση της Μονάδας Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας ως αρμόδιου κεντρικού φορέα για τον σχεδιασμό, την οργάνωση, την υλοποίηση, την εποπτεία και την αξιολόγηση των πληθυσμιακών ανιχνευτικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, περιλαμβανομένων προγραμμάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων, τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τον καρκίνο του προστάτη, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τα νεογνικά ανιχνευτικά προγράμματα και τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος σε νήπια.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν στη συλλογή, υποβολή, τήρηση, επεξεργασία δεδομένων υγείας που προκύπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής των ως άνω αναφερομένων προγραμμάτων, καθώς και τη δημιουργία και λειτουργία ειδικού Συστήματος Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας για σκοπούς καταγραφής, παρακολούθησης, αξιολόγησης και στατιστικής ανάλυσης των σχετικών δεδομένων.
Η θέσπιση του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου κρίνεται αναγκαία για τη διασφάλιση σαφούς νομικής βάσης αναφορικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και δεδομένων υγείας, η οποία απαιτείται για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή των πληθυσμιακών ανιχνευτικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, περιλαμβανομένης της αποστολής προσκλήσεων συμμετοχής, υπενθυμίσεων, επανελέγχων και παραπομπών για περαιτέρω διαγνωστική διερεύνηση ή παρακολούθηση.
Περαιτέρω, το εν θέματι νομοσχέδιο προβλέπει την υιοθέτηση οργανωτικών, τεχνικών και διοικητικών μέτρων για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και των δεδομένων υγείας, καθώς και τη θέσπιση υποχρεώσεων συμμόρφωσης για όλα τα εμπλεκόμενα φυσικά και νομικά πρόσωπα, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) και της σχετικής εθνικής νομοθεσίας.
Επιπρόσθετα, καθορίζονται οι σκοποί επεξεργασίας των δεδομένων, οι όροι πρόσβασης στο Σύστημα Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας, οι διαδικασίες διατήρησης και ανωνυμοποίησης δεδομένων, καθώς και οι σχετικές κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων του προτεινόμενου νομοσχεδίου.
Το Υπουργείο Υγείας καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, οργανισμούς, επαγγελματίες υγείας, επιστημονικές ενώσεις και κάθε ενδιαφερόμενο πρόσωπο να υποβάλουν τις απόψεις, σχόλια και παρατηρήσεις τους επί του προτεινόμενου νομοσχεδίου στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, μέσω της πλατφόρμας η–Διαβούλευση, το αργότερο μέχρι τις 20 Ιουλίου, 2026.
Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την
κ. Δέσπω Ιωάννου στο τηλέφωνο 22605382 ή στο email deioannou@mphs.moh.gov.cy .
- Υπό επεξεργασία
- Αναρτήθηκε
09 Ιούν 2026 @ 23:00 - Ανοικτή σε σχόλια ως
21 Ιούλ 2026 @ 23:50 - 50 σχόλια
Η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας (ΕΑΗΥ) αναγνωρίζει τη σημασία της θεσμοθέτησης και λειτουργίας οργανωμένων πληθυσμιακών ανιχνευτικών προγραμμάτων υγείας, καθώς και της συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων για σκοπούς δημόσιας υγείας, επιδημιολογικής παρακολούθησης, αξιολόγησης πολιτικών υγείας και βελτίωσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Παρά ταύτα, η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι το προτεινομενο νομοσχέδιο θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητά του με το υφιστάμενο θεσμικό, οργανωτικό και τεχνικό πλαίσιο ηλεκτρονικής υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας, να αποφεύγεται η δημιουργία παράλληλων ψηφιακών υποδομών και να διασφαλίζεται η ενιαία διακυβέρνηση των δεδομένων υγείας σε εθνικό επίπεδο. Ειδικότερα:
1. Διασύνδεση με τις εθνικές ψηφιακές υποδομές υγείας: Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία και λειτουργία Συστήματος Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας, χωρίς να προβλέπεται ρητά η ένταξη, διασύνδεση ή διαλειτουργικότητά του με την Ενιαία Τράπεζα Ηλεκτρονικών Φακέλων Υγείας (ΕΤΗΦΥ) ή με τις λοιπές εθνικές υποδομές ηλεκτρονικής υγείας. Η ανάπτυξη αυτοτελούς πληροφοριακού συστήματος υγείας, χωρίς σαφή πρόβλεψη ενσωμάτωσής του στην εθνική αρχιτεκτονική ηλεκτρονικής υγείας, ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία παράλληλων υποδομών, με επιπτώσεις στη συνοχή, την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα του εθνικού οικοσυστήματος ψηφιακής υγείας.
2. Διακυβέρνηση και οριοθέτηση αρμοδιοτήτων: Το νομοσχέδιο αποδίδει στη Μονάδα αρμοδιότητες που σχετίζονται με τη διαλειτουργικότητα, την ανταλλαγή δεδομένων, την ανάπτυξη μητρώων και τον καθορισμό τεχνικών απαιτήσεων για την υποστήριξη των ανιχνευτικών προγραμμάτων. Οι αρμοδιότητες αυτές φαίνεται να αφορούν αντικείμενα τα οποία, σύμφωνα με τον περί Ηλεκτρονικής Υγείας Νόμο (Ν.5((Ι)/2019), εμπίπτουν ή συνδέονται με τις αρμοδιότητες της ΕΑΗΥ αναφορικά με τη διακυβέρνηση των πληροφοριακών συστημάτων υγείας, τον καθορισμό προτύπων και τεχνικών προδιαγραφών και τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων ηλεκτρονικής υγείας. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί σαφής οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων της Μονάδας και της ΕΑΗΥ, καθώς και ρητή πρόνοια ότι τα πληροφοριακά συστήματα της Μονάδας συμμορφώνονται με τα πρότυπα, τις προδιαγραφές και τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας που καθορίζει η ΕΑΗΥ.
3. Δημιουργία μητρώων και αρχείων δεδομένων υγείας: Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία και τήρηση μητρώων και αρχείων δεδομένων υγείας, χωρίς να αποσαφηνίζεται η σχέση τους με τα υφιστάμενα ή υπό ανάπτυξη εθνικά μητρώα και τις υποδομές ηλεκτρονικής υγείας. Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι θα πρέπει να προβλέπεται η διασύνδεση των μητρώων αυτών με τις εθνικές ψηφιακές υποδομές, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία παράλληλων αποθετηρίων δεδομένων και να εξασφαλίζεται η ενιαία, ασφαλής και αποδοτική διαχείριση των πληροφοριών υγείας.
4. Θεσμικός ρόλος της ΕΑΗΥ: Παρά το γεγονός ότι το νομοσχέδιο ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν την ανάπτυξη, διαχείριση, ανταλλαγή και αξιοποίηση δεδομένων υγείας σε εθνικό επίπεδο, δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε πρόνοια αναφορικά με τον θεσμικό ρόλο της ΕΑΗΥ ή τη συνεργασία της με τη Μονάδα. Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι, δεδομένου του θεσμικού της ρόλου, θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί κατάλληλος μηχανισμός συνεργασίας ή διαβούλευσης μεταξύ της ΕΑΗΥ και της Μονάδας σε θέματα που άπτονται των εθνικών ψηφιακών υποδομών υγείας.
5. Αποφυγή κατακερματισμού των δεδομένων υγείας: Η απουσία πρόνοιας για τροφοδότηση, αξιοποίηση ή ενημέρωση της ΕΤΗΦΥ μέσω των δεδομένων που θα προκύπτουν από τα ανιχνευτικά προγράμματα ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία παράλληλων αποθετηρίων δεδομένων, περιορίζοντας τη συνοχή, την πληρότητα και τη δυνατότητα ολοκληρωμένης αξιοποίησης των πληροφοριών υγείας σε εθνικό επίπεδο. Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι η αξιοποίηση των δεδομένων των ανιχνευτικών προγραμμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται κατά τρόπο που να ενισχύει και όχι να αποδυναμώνει την εθνική αρχιτεκτονική ηλεκτρονικής υγείας.
6. Συμβατότητα με τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (European Health Data Space – EHDS): Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία υλοποίησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2025/327 για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (EHDS). Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη νέων πληροφοριακών συστημάτων και μητρώων υγείας θα πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο διακυβέρνησης, διαλειτουργικότητας και ανταλλαγής δεδομένων, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις τόσο για την πρωτογενή όσο και για τη δευτερογενή χρήση των δεδομένων υγείας.
Υπό το φως των πιο πάνω, η ΕΑΗΥ εισηγείται όπως εξεταστεί η ενσωμάτωση κατάλληλων διατάξεων στο νομοσχέδιο που να:
i. διασφαλίζουν τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα του Συστήματος Ανιχνευτικών Προγραμμάτων Υγείας με την ΕΤΗΦΥ και τις λοιπές εθνικές υποδομές ηλεκτρονικής υγείας,
ii. προβλέπουν τη συμμόρφωση των πληροφοριακών συστημάτων της Μονάδας με τα πρότυπα, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας που καθορίζει η ΕΑΗΥ,
iii. αποσαφηνίζουν τις αρμοδιότητες της Μονάδας και της ΕΑΗΥ σε ζητήματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της υγείας,
iv. διασφαλίζουν ότι η δημιουργία νέων μητρώων και πληροφοριακών συστημάτων εντάσσεται στην εθνική αρχικτεκτονική ηλεκτρονικής υγείας,
v. αποτρέπουν τη δημιουργία παράλληλων συστημάτων αποθήκευσης και διαχείρισης δεδομένων υγείας χωρίς θεσμοθετημένη διασύνδεση με τις εθνικές υποδομές, και
vi. ενισχύουν τη συνοχή της εθνικής στρατηγικής ψηφιακής υγείας και την εναρμόνισή της με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον EHDS.
Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι οι πιο πάνω εισηγήσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση του νομοσχεδίου και στη διασφάλιση της συνοχής με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο ηλεκτρονικής υγείας.
Γενικές παρατηρήσεις
1. Το νομοσχέδιο φαίνεται να θεσπίζει τη Μονάδα ως κεντρικό φορέα για τον σχεδιασμό, οργάνωση, υλοποίηση, εποπτεία και αξιολόγηση των πληθυσμιακών ανιχνευτικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου. Αυτό είναι θετικό για την ενιαία εφαρμογή και την ποιότητα των προγραμμάτων, αλλά θα ήταν χρήσιμο να αποσαφηνιστεί ότι δεν επηρεάζονται δράσεις επιδημιολογικής επιτήρησης, στοχευμένου ελέγχου ομάδων υψηλού κινδύνου ή κλινικής διαχείρισης ασθενών, οι οποίες δεν συνιστούν οργανωμένα πληθυσμιακά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
2. Να προβλεφθεί ότι η εισαγωγή, τροποποίηση ή διακοπή οποιουδήποτε πληθυσμιακού ανιχνευτικού προγράμματος θα βασίζεται σε επιστημονική αξιολόγηση, σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά κριτήρια (WHO, Συμβούλιο της ΕΕ, αρχές Wilson και Jungner), και θα υπόκειται σε περιοδική επανεξέταση βάσει νέων επιστημονικών δεδομένων και δεικτών αποτελεσματικότητας.
3. Να αποσαφηνιστεί ότι δεν αποτελούν όλες οι μορφές ανίχνευσης ή ελέγχου οργανωμένα πληθυσμιακά ανιχνευτικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου (population screening programmes). Θα ήταν χρήσιμο το νομοσχέδιο να διακρίνει σαφώς τα οργανωμένα πληθυσμιακά προγράμματα (population screening) από άλλες μορφές ελέγχου, όπως ο στοχευμένος έλεγχος ομάδων υψηλού κινδύνου (targeted screening), ο έλεγχος στο πλαίσιο της συνήθους κλινικής φροντίδας (routine clinical care) και η ενεργή αναζήτηση περιστατικών (case finding). Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, προκειμένου να αποφεύγονται ερμηνευτικά ζητήματα ως προς το πεδίο εφαρμογής του Νόμου, καθώς και ως προς τις αρμοδιότητες της Μονάδας και των λοιπών αρμόδιων Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας.