08 – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Κατά την περίοδο αναφοράς της Δεύτερης Διετής Έκθεσης (2023–2025), η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επιτύχει ουσιαστική και μετρήσιμη πρόοδο στην εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για το Παιδί, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της στην προώθηση των δικαιωμάτων, της ευημερίας και της κοινωνικής συμπερίληψης και ένταξης όλων των παιδιών. Η πρόοδος αυτή βασίστηκε σε ένα ενισχυμένο στρατηγικό πλαίσιο, σε διατομεακή συνεργασία υψηλού επιπέδου και σε στοχευμένες επενδύσεις που ενίσχυσαν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες για παιδιά σε ανάγκη στην Κύπρο.
Η υιοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης για την ΠΕΦ αποτέλεσε καθοριστικό βήμα προς μια πιο συνεκτική και ολοκληρωμένη πολιτική για την πρώιμη παιδική ηλικία. Η στρατηγική αυτή λειτουργεί ως καταλύτης για την αναβάθμιση της ποιότητας, την επέκταση της προσβασιμότητας και την ενίσχυση της ένταξης, ενώ παράλληλα ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις προτεραιότητες της ΠΕΦ. Η ενίσχυση των μηχανισμών διακυβέρνησης, η βελτίωση των συστημάτων δεδομένων και η ενεργός συμμετοχή των ενδιαφερομένων φορέων, αλλά και των ίδιων των παιδιών, συνέβαλαν στη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και διαφανούς πλαισίου εφαρμογής.
Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών, η Κύπρος έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μέτρων που ενισχύουν την πρόσβαση στην ΠΕΦ, την εκπαίδευση, την υγεία, τη διατροφή και τη στέγαση. Η επέκταση της δωρεάν προσχολικής εκπαίδευσης, η ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, η καθολική κάλυψη υγείας, τα δωρεάν υγιεινά σχολικά γεύματα και τα μέτρα πρόληψης της αστεγίας αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα πολιτικών που έχουν άμεσο και θετικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των παιδιών και των οικογενειών τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πρόοδος στην πρώιμη ανίχνευση αναγκών υγείας, στην ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και στην αναβάθμιση των υπηρεσιών για παιδιά με αναπηρίες.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επίσης ενισχύσει τις δράσεις προστασίας του παιδιού, προωθώντας τη μετάβαση προς την οικογενειακή φροντίδα και βελτιώνοντας τα συστήματα αναδοχής και στήριξης νέων που εξέρχονται από τη φροντίδα στην κοινωνία. Παράλληλα, η προσέγγιση ευάλωτων οικογενειών έχει βελτιωθεί μέσω πολυγλωσσικής ενημέρωσης, συνεργασιών με ΜΚΟ και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων, όπως ο Ψηφιακός Βοηθός gov.cy.
Η χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους και ευρωπαϊκά ταμεία υπήρξε καθοριστική για την υλοποίηση των δράσεων, επιτρέποντας την επέκταση υπηρεσιών και την ενίσχυση της ποιότητας. Οι επενδύσεις αυτές έχουν ήδη αποδώσει μετρήσιμα αποτελέσματα, ιδιαίτερα στους τομείς της ΠΕΦ, της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, της ψυχικής υγείας και της στήριξης ευάλωτων οικογενειών.
Η πρόοδος στην ανάπτυξη ενός εθνικού πλαισίου παρακολούθησης, ευθυγραμμισμένου με τους δείκτες της ΕΕ, αποτελεί σημαντικό βήμα προς την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής. Παρά τις βελτιώσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις, όπως η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού σε κρίσιμους τομείς και η ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της διαλειτουργικότητας των συστημάτων δεδομένων.
Η συμμετοχή των ενδιαφερομένων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών, της κοινωνίας των πολιτών, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των δομών νεολαίας έχει ενισχυθεί, συμβάλλοντας σε μια πιο συμμετοχική και δημοκρατική διαδικασία εφαρμογής. Ωστόσο, η θεσμοθέτηση της συμμετοχής των παιδιών παραμένει ένας τομέας που απαιτεί περαιτέρω ανάπτυξη, ώστε οι φωνές των παιδιών να ενσωματώνονται συστηματικά στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση πολιτικών.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η Κύπρος έχει ήδη θέσει σαφείς προτεραιότητες για την επόμενη φάση εφαρμογής της ECG. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η περαιτέρω επέκταση της ΠΕΦ, η ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, η αναβάθμιση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, η βελτίωση της διαλειτουργικότητας δεδομένων, η αύξηση της κοινωνικής στέγασης και η θεσμοθέτηση της συμμετοχής των παιδιών. Η επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης βρίσκεται υπό εξέταση, ώστε να αντικατοπτρίζει τις νέες προτεραιότητες και τα ευρήματα της παρακολούθησης.
Συνολικά, η Κύπρος παρουσιάζει υψηλό βαθμό συμμόρφωσης με τη Σύσταση της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για το Παιδί και έχει επιτύχει ουσιαστική πρόοδο στην εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες για όλα τα παιδιά. Παρά τις προκλήσεις που παραμένουν, τα θεμέλια για συνεχή και βιώσιμη πρόοδο είναι ισχυρά. Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην πλήρη εφαρμογή της ECG και στη συνεχή προώθηση των δικαιωμάτων και της ευημερίας των παιδιών.
Τέλος