07 – Βασικές Κλινικές Πρακτικές για υποστήριξη του Μητρικού Θηλασμού (Βήματα 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10)

Βασικές Κλινικές Πρακτικές για υποστήριξη του Μητρικού Θηλασμού (Βήματα 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10)
Βήμα 3ο : ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
Συζήτηση της σημασίας και διαχείρισης του μητρικού θηλασμού με τις έγκυες γυναίκες και τις οικογένειές τους:
Όλες οι έγκυες πρέπει να έχουν βασικές πληροφορίες σχετικά με τον θηλασμό, προκειμένου να πάρουν ενημερωμένες αποφάσεις.
Η εγκυμοσύνη είναι μια βασική περίοδος για να ενημερωθούν οι γυναίκες για τη σημασία του θηλασμού, να λάβουν υποστήριξη στις αποφάσεις τους, να βοηθηθούν για να κατανοήσουν τις πρακτικές της μαιευτικής φροντίδας που διευκολύνουν την επιτυχία του θηλασμού.
Οι μητέρες επίσης χρειάζεται να πληροφορηθούν ότι οι πρακτικές του τοκετού παίζουν σημαντικό ρόλο στην εδραίωση του θηλασμού
Εθνικά Πρότυπα:
1) Ένα πρωτόκολλο για την προγεννητική συζήτηση του θηλασμού να περιλαμβάνει τουλάχιστον:
o τη σημασία του θηλασμού,
o γενικές συστάσεις για τον αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους 6 μήνες, τους κινδύνους χορήγησης φόρμουλας ή άλλων υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, και το γεγονός ότι ο θηλασμός συνεχίζει να είναι σημαντικός μετά από 6 μήνες με την εισαγωγή και άλλων τροφών,
o τη σημασία της άμεσης και συνεχιζόμενης επαφής δέρμα με δέρμα,
o τη σημασία της έγκαιρης έναρξης του θηλασμού,
o τη σημασία της συνδιαμονής μητέρας – βρέφους (rooming in), u τα βασικά στοιχεία της σωστής τοποθέτησης και προσκόλλησης, u την αναγνώριση των σημείων πείνας.
2) Τουλάχιστον το 70% των μητέρων που έλαβαν προγεννητική φροντίδα στη Μονάδα αναφέρουν πως έχουν λάβει προγεννητικές συμβουλές για τον θηλασμό.
3) Τουλάχιστον το 60% των μητέρων που έλαβαν προγεννητική φροντίδα στη Μονάδα είναι σε θέση να περιγράψουν επαρκώς αυτό που συζητήθηκε για δύο (2) από τα θέματα που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Βήμα 4ο : ΑΜΕΣΗ ΜΕΤΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ
Διευκόλυνση της άμεσης και αδιάκοπης «Επαφής Δέρμα με Δέρμα» και υποστήριξη της μητέρας για έναρξη του θηλασμού το συντομότερο δυνατόν μετά τον τοκετό
• Συνιστάται η «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» να αρχίζει αμέσως μετά τον τοκετό, ανεξάρτητα από τη μέθοδο τοκετού.
• Πρόωρη και αδιάκοπη επαφή δέρμα με δέρμα (χωρίς την παρέμβαση ρούχων) πρέπει να διευκολύνεται και να ενθαρρύνεται μεταξύ μητέρων και βρεφών το συντομότερο δυνατόν μετά τη γέννηση.
Η Επαφή Δέρμα με Δέρμα, θα πρέπει να είναι αδιάκοπη για τουλάχιστον 60 λεπτά (εκτός εάν υπάρχουν τεκμηριωμένοι ιατρικοί λόγοι που το εμποδίζουν) ή μέχρι να συμπληρωθεί ο πρώτος θηλασμός.
• Σε περίπτωση που η μητέρα δεν είναι άμεσα διαθέσιμη, η Επαφή Δέρμα με Δέρμα ενθαρρύνεται για να πραγματοποιείται με τον σύντροφο ή άλλο υποστηρικτικό πρόσωπο της οικογένειας, εφόσον αυτό είναι εφικτό και ασφαλές για το βρέφος.
• Άμεση φροντίδα «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» και έναρξη του θηλασμού είναι εφικτό μετά από καισαρική τομή με περιοχική αναισθησία (επισκληρίδιο). Μετά από μια καισαρική τομή με γενική αναισθησία, η επαφή δέρμα με δέρμα και η έναρξη του θηλασμού αρχίζει όταν η μητέρα είναι σε ικανοποιητική εγρήγορση για να κρατήσει το βρέφος.
• Η «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» είναι ιδιαίτερα σημαντική στα πρόωρα και στα βρέφη με χαμηλό βάρος γέννησης.
• Η μέθοδος καγκουρό (kangaroo care) αποτελεί την έγκαιρη, συνεχή και παρατεταμένη «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» μεταξύ της μητέρας και του βρέφους, και θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως ο κύριος τρόπος φροντίδας μόλις το βρέφος είναι σταθερό (ορίζεται ως η απουσία σοβαρής άπνοιας, αποκορεσμού και βραδυκαρδίας), λόγω του αποδεδειγμένου οφέλους από την άποψη της επιβίωσης, της θερμικής προστασίας και της έναρξης του θηλασμού.
Το βρέφος κρατιέται σταθερά ή υποστηρίζεται στο στήθος της μητέρας, συχνά ανάμεσα στους μαστούς, με τη μητέρα σε μία ημικεκλιμένη και υποστηριζόμενη θέση.
• Όλες οι μητέρες θα πρέπει να υποστηριχθούν για να ξεκινήσει ο θηλασμός το συντομότερο δυνατόν μετά τη γέννηση, μέσα στην πρώτη ώρα.
Ο πρώιμος θηλασμός είναι σημαντικός για την τόνωση της παραγωγής γάλακτος και την εδραίωση της προμήθειας μητρικού γάλακτος.
• Κατά την άμεση «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» και για τουλάχιστον τις πρώτες 2 ώρες μετά τον τοκετό, θα πρέπει να υπάρχει λογική επαγρύπνηση και προφυλάξεις ασφαλείας ούτως ώστε οι επαγγελματίες υγείας να μπορούν να παρατηρούν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται οποιαδήποτε σημάδια κινδύνου.
• Αν οι μητέρες δεν είναι σε θέση να αρχίσουν τον θηλασμό κατά την πρώτη ώρα μετά τη γέννηση, θα πρέπει να υποστηρίζονται για να παρέχουν «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» και να θηλάζουν αμέσως μόλις είναι ικανές.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων που θηλάζουν αναφέρουν ότι τα βρέφη τους τοποθετήθηκαν σε «Επαφή Δέρμα με Δέρμα» αμέσως ή μέσα σε 5 λεπτά μετά τη γέννηση και ότι αυτή η επαφή διήρκεσε 1 ώρα ή περισσότερο ή μέχρι τη συμπλήρωση του πρώτου θηλασμού, εκτός αν υπήρχαν τεκμηριωμένοι ιατρικά δικαιολογημένοι λόγοι να καθυστερήσει η επαφή.
2) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων των τελειόμηνων νεογνών αναφέρουν ότι τα βρέφη τους είχαν τοποθετηθεί στο στήθος μέσα σε 1 ώρα μετά τη γέννηση, εκτός εάν υπήρχαν τεκμηριωμένοι ιατρικά δικαιολογημένοι λόγοι.

Βήμα 5ο : ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΟΝ ΘΗΛΑΣΜΟ
Υποστήριξη στις μητέρες για να ξεκινήσουν και να διατηρήσουν τον θηλασμό και να διαχειριστούν τις συνήθεις δυσκολίες
• Οι μητέρες πρέπει να λαμβάνουν πρακτική υποστήριξη για να μπορέσουν να ξεκινήσουν και να διατηρήσουν τον θηλασμό και να διαχειρίζονται συνήθεις δυσκολίες θηλασμού.
• Η πρακτική υποστήριξη περιλαμβάνει την παροχή συναισθηματικής και με κίνητρα στήριξης, παροχή πληροφοριών και διδασκαλία δεξιοτήτων που θα επιτρέψουν στη μητέρα να θηλάσει με επιτυχία.
Η διαμονή στο μαιευτήριο είναι μια μοναδική ευκαιρία για συζήτηση σχετικά με τον θηλασμό και οικοδόμηση εμπιστοσύνης στην ικανότητά της να θηλάσει.
1) Όλες οι μητέρες θα πρέπει να λαμβάνουν εξατομικευμένη υποστήριξη αλλά όσες γίνονται για πρώτη φορά μητέρες καθώς και όσες δεν είχαν θηλάσει προηγουμένως, θα χρειαστούν επιπλέον βοήθεια.
Ωστόσο, ακόμη και μητέρες που είχαν προηγούμενη αρνητική εμπειρία στον θηλασμό χρειάζονται υποστήριξη για την αποφυγή των προηγούμενων προβλημάτων.
Οι μητέρες που γεννούν με καισαρική τομή και οι μητέρες με παχυσαρκία θα πρέπει να έχουν πρόσθετη βοήθεια για την τοποθέτηση και την προσκόλληση του βρέφους.
2) Η πρακτική υποστήριξη του πρόωρου βρέφους, συμπεριλαμβανομένου του όψιμου πρόωρου, είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, προκειμένου να καθιερωθεί και να διατηρηθεί η παραγωγή μητρικού γάλακτος.
Τα όψιμα πρόωρα βρέφη είναι γενικά σε θέση να θηλάζουν αποκλειστικά στο στήθος, αλλά βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο ίκτερου, υπογλυκαιμίας και διατροφικών δυσκολιών από ότι τα τελειόμηνα και συνεπώς απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση.
Μητέρες διδύμων επίσης χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη, ειδικά για την τοποθέτηση και την προσκόλληση.
3) Ορισμένα θέματα είναι σημαντικό να περιλαμβάνονται στη διδασκαλία θηλασμού για τις μητέρες όπως, επίδειξη της καλής τοποθέτησης και προσκόλλησης στον μαστό, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την τόνωση της παραγωγής του γάλακτος και για να διασφαλισθεί ότι το βρέφος λαμβάνει αρκετό γάλα.
Το προσωπικό της Μονάδας πρέπει να εκπαιδεύει τις μητέρες στη διαχείριση του πετρωμένου μαστού (υπερφόρτωση), στους τρόπους διασφάλισης μιας καλής παραγωγής γάλακτος, στην πρόληψη και αντιμετώπιση τραυματισμένων και επώδυνων θηλών και στην αξιολόγηση της πρόσληψης γάλακτος.
4) Οι μητέρες θα πρέπει να εκπαιδεύονται για το πώς να αντλούν το γάλα τους ως μέσο διατήρησης της γαλουχίας στην περίπτωση προσωρινού αποχωρισμού από τα βρέφη τους.
Δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι μια μέθοδος άντλησης (με το χέρι, χειροκίνητη αντλία ή ηλεκτρική αντλία) είναι πιο αποτελεσματική από την άλλη. Ωστόσο, η άμελξη με το χέρι έχει το πλεονέκτημα ότι είναι διαθέσιμη ανεξάρτητα από το πού είναι η μητέρα και επιτρέπει στη μητέρα να ανακουφίσει την πίεση ή να αντλήσει γάλα όταν η αντλία δεν είναι διαθέσιμη.
Οι μητέρες πρέπει επίσης να υποστηριχθούν για τη συλλογή και την αποθήκευση του γάλακτος που αντλούν.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων τελειόμηνων βρεφών αναφέρουν ότι κάποιος από το προσωπικό, τους προσέφερε βοήθεια με τον θηλασμό εντός 6 ωρών μετά τη γέννηση.
2) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων πρόωρων ή άρρωστων βρεφών αναφέρουν ότι είχαν βοήθεια για να αντλήσουν το γάλα τους μέσα σε 6 ώρες μετά τη γέννηση.
3) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων των τελειόμηνων νεογνών είναι σε θέση να επιδείξουν την ορθή τοποθέτηση του βρέφους στο στήθος για θηλασμό.
4) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων τελειόμηνων μπορούν να περιγράψουν τουλάχιστον ένα (1) τρόπο για να διευκολύνουν τη παραγωγή γάλακτος για τα βρέφη τους.
5) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων των τελειόμηνων μπορούν να περιγράψουν τουλάχιστον δύο (2) ενδείξεις κατά πόσον το βρέφος θηλάζει ικανοποιητικά.
6) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων που θηλάζουν πρόωρα και τελειόμηνα βρέφη να μπορούν να επιδείξουν ή να περιγράψουν σωστά πώς να αντλούν μητρικό γάλα.

Βήμα 6ο : ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ
Στα βρέφη που θηλάζουν δεν δίνεται καμία άλλη τροφή ή υγρό πλην του μητρικού γάλακτος, εκτός εάν υπάρχει ιατρική ένδειξη
• Οι μητέρες πρέπει να αποθαρρύνονται να δίνουν στο βρέφος οποιαδήποτε τροφή ή υγρά εκτός από το μητρικό γάλα, εκτός εάν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
• Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις η κατάσταση του βρέφους ή της μητέρας αποκλείουν τη διατροφή με μητρικό γάλα και επιβάλλουν τη χρήση υποκατάστατων στη βάση των σχετικών οδηγιών του ΠΟΥ και της Εθνικής Επιτροπής Μητρικού Θηλασμού (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ).
• Τα βρέφη πρέπει να αξιολογούνται για σημεία ανεπαρκούς πρόσληψης γάλακτος και να παίρνουν συμπλήρωμα μόνο όταν ενδείκνυται, αλλά η συνηθισμένη συμπλήρωση είναι σπάνια απαραίτητη στις πρώτες μέρες της ζωής.
• Οποιαδήποτε άλλη απόφαση της μητέρας για τον τρόπο σίτισης του μωρού της, πρέπει να είναι αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής, αφού προηγουμένως ενημερωθεί πλήρως.
• Έλλειψη πόρων, χρόνου προσωπικού ή γνώσης δεν δικαιολογούν την πρόωρη εισαγωγή πρόσθετων υγρών ή τροφίμων.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 70% των βρεφών έλαβαν μόνο μητρικό γάλα κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο Μαιευτήριο.
2) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζόντων βρεφών που έλαβαν συμπλήρωμα έχουν τεκμηριωμένη ιατρική ένδειξη για το συμπλήρωμα στο ιατρικό τους αρχείο.
3) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων που αποφάσισαν να μην θηλάσουν αναφέρουν ότι συζήτησαν με το προσωπικό τις διάφορες επιλογές διατροφής και τους βοήθησε στη λήψη απόφασης.
4) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων που αποφάσισαν να μην θηλάσουν αναφέρουν ότι συζήτησαν με το προσωπικό την ασφαλή προετοιμασία, τη σίτιση και την αποθήκευση των υποκατάστατων του μητρικού γάλακτος.

Βήμα 7ο : ΣΥΝΔΙΑΜΟΝΗ (ROOMING-IN)
Ενδυνάμωση των μητέρων και διευκόλυνση της πρακτικής της συνδιαμονής μητέρων με τα βρέφη τους, στο ίδιο δωμάτιο, 24 ώρες/24ωρο (Rooming in)
• Τα μαιευτήρια πρέπει να επιτρέπουν στις μητέρες και στα βρέφη τους να παραμένουν μαζί καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Η συνδιαμονή σε δωμάτιο περιλαμβάνει την παραμονή ή διαμονή μητέρας και βρέφους μαζί στο ίδιο δωμάτιο, αμέσως μετά τον φυσιολογικό τοκετό ή την καισαρική τομή ή από τη στιγμή που η μητέρα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στο βρέφος, μέχρι και το εξιτήριο.
Αυτό σημαίνει ότι η μητέρα και το βρέφος είναι μαζί 24 ώρες / 24ωρο.
• Όταν μια μητέρα τοποθετείται σε έναν ειδικό θάλαμο για ανάνηψη από καισαρική τομή, το βρέφος πρέπει να φιλοξενείται κοντά στο δωμάτιό της.
• Είναι σημαντικό η φροντίδα του βρέφους να γίνεται στην παρουσία της μητέρας, πρακτική που έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο την εκπαίδευσή της, ώστε να μπορεί να περιποιηθεί το βρέφος της, αλλά και να νιώθει ασφαλής για τις διαδικασίες που τηρούνται στη συγκεκριμένη Μονάδα Υγείας, να αναγνωρίζει τις προσπάθειες του προσωπικού για παροχή ποιοτικής φροντίδας καθώς και το βρέφος να μην βιώνει ανασφάλεια λόγω διαχωρισμού από τη μητέρα.
• Τα βρέφη πρέπει να χωρίζονται από τις μητέρες τους μόνο για δικαιολογημένους ιατρικούς λόγους και λόγους ασφάλειας.
Η συνδιαμονή μπορεί να μην είναι δυνατή όταν τα βρέφη πρέπει να μετακινηθούν για εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα.
Εάν τα πρόωρα ή άρρωστα βρέφη πρέπει να βρίσκονται σε ξεχωριστό χώρο, για να είναι επαρκής η θεραπεία και παρακολούθησή τους, πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες ώστε η μητέρα να αναρρώνει μετά τον τοκετό μαζί με το βρέφος της, ή να μην έχει περιορισμούς για την επίσκεψη στο βρέφος της.
Οι μητέρες θα πρέπει να έχουν επαρκή χώρο για να αντλούν το γάλα κοντά στα βρέφη τους.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων τελειόμηνων βρεφών αναφέρουν ότι τα βρέφη τους διέμεναν μαζί τους από τη γέννηση και τυχόν χωρισμός δεν διήρκησε περισσότερο από 1 ώρα, ή, αν όχι, ότι υπάρχουν ιατρικά δικαιολογημένοι λόγοι για το ότι είναι χωριστά.
2) Παρακολουθήσεις στους μεταγεννητικούς θαλάμους επιβεβαιώνουν ότι τουλάχιστον το 80% των μητέρων και των βρεφών είναι μαζί ή, αν όχι, ότι υπάρχουν ιατρικά δικαιολογημένοι λόγοι για το ότι είναι χωριστά.

Βήμα 8ο : ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΙΚΗ ΣΙΤΙΣΗ
Υποστήριξη των μητέρων για να αναγνωρίζουν και ανταποκρίνονται στα σημεία πείνας των βρεφών τους για τη σίτιση
• Πρέπει να υποστηριχθούν οι μητέρες να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στη σίτιση του βρέφους ως μέρος της φροντίδας της γαλουχίας.
• Ανεξάρτητα από το εάν θηλάζουν ή όχι, οι μητέρες θα πρέπει να υποστηρίζονται να αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται στα σημάδια πείνας των βρεφών τους για σίτιση, για εγγύτητα και για άνεση, και για να είναι ικανές να ανταποκρίνονται στα σημάδια, με μια ποικιλία από επιλογές.
Ανταποκριτική σίτιση (που ονομάζεται επίσης κατ’ απαίτηση ή καθοδηγούμενη από το βρέφος σίτιση) δεν θέτει περιορισμούς στη συχνότητα ή το μήκος των σιτίσεων του βρέφους, και οι μητέρες συμβουλεύονται να θηλάζουν κάθε φορά που το βρέφος πεινά ή όσο συχνά θέλει το βρέφος.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι μητέρες ότι το κλάμα είναι ένα αργό σημάδι πείνας και ότι είναι καλύτερα να ταΐζουν το βρέφος νωρίτερα, δεδομένου ότι βέλτιστη τοποθέτηση και προσκόλληση είναι πιο δύσκολα όταν ένα βρέφος βρίσκεται σε δυσφορία.
• Υποστηρίζοντας τις μητέρες να ανταποκριθούν με διάφορους τρόπους σε συμπεριφορικά σημεία για τη σίτιση, την άνεση ή την εγγύτητα, τους δίνει τη δυνατότητα να οικοδομήσουν μια σχέση φροντίδας και γαλούχησης με τα βρέφη τους και αυξάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, στον θηλασμό και στην ανάπτυξη και εξέλιξη των βρεφών τους.
• Προγραμματισμένη σίτιση, που προδιαγράφει μια προκαθορισμένη και συνήθως χρονομετρημένη, σε συχνότητα και σε χρονοδιάγραμμα των σιτίσεων, δεν συνιστάται.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων τελειόμηνων βρεφών μπορούν να περιγράψουν τουλάχιστον δύο σημεία πείνας του βρέφους.
2) Τουλάχιστον το 80% των θηλαζουσών μητέρων τελειόμηνων βρεφών αναφέρουν ότι τις έχουν συμβουλεύσει να θηλάζουν τα βρέφη τους όσο συχνά και για όσο χρόνο επιθυμούν τα βρέφη.

Βήμα 9ο : ΜΠΙΜΠΕΡΟ, ΘΗΛΕΣ ΚΑΙ ΠΙΠΙΛΕΣ
Παροχή συμβουλευτικής προς τις μητέρες σχετικά με τη χρήση μπιμπερό, ψευδο- θηλών και πιπίλας και τους κινδύνους χρήσης τους
• Ορθή καθοδήγηση και ορθές συμβουλές στις μητέρες και στα άλλα μέλη της οικογένειάς τους ώστε να καταστούν ικανοί να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη χρήση ή την αποφυγή πιπίλας και ή μπιμπερό και θηλών μέχρι την επιτυχή εδραίωση του θηλασμού.
• Ενώ οι κατευθυντήριες γραμμές τoυ ΠΟΥ δεν απαιτούν απόλυτη αποφυγή του μπιμπερό, των θηλών και της πιπίλας για τα τελειόμηνα, υπάρχουν λόγοι που τεκμηριώνουν την επίδειξη προσοχής στη χρήση τους, συμπεριλαμβανομένης της υγιεινής, της διαμόρφωσης του στόματος και της αναγνώρισης των σημείων πείνας.
• Η φυσιολογία του θηλασμού στον μαστό είναι διαφορετική από τη φυσιολογία του θηλασμού από ένα μπιμπερό και μια ψευδοθηλή. Είναι πιθανό ότι η χρήση μπιμπερό και ψευδοθηλής να οδηγήσει σε δυσκολίες στον θηλασμό, ιδιαίτερα εάν η χρήση παρατείνεται.
• Εάν αντλούμενο γάλα ή τροφές ενδείκνυνται ιατρικώς για τελειόμηνα, μέθοδοι σίτισης όπως κύπελλα, κουτάλια ή μπιμπερό και θηλές μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Μονάδα.
Είναι σημαντικό το προσωπικό της Μονάδας να φροντίζει κατάλληλα την υγιεινή και τον καθαρισμό αυτών των σκευών, δεδομένου ότι μπορεί να αποτελέσουν έδαφος αναπαραγωγής μικροβίων.
Το προσωπικό θα πρέπει επίσης να ενημερώνει τις μητέρες και τα μέλη της οικογένειάς τους για τους κινδύνους υγιεινής που συνδέονται με τον ανεπαρκή καθαρισμό των σκευών σίτισης.
• Για τα πρόωρα βρέφη, στοιχεία αποδεικνύουν ότι η χρήση των μπιμπερό με θηλές παρεμβαίνει στην εκμάθηση του θηλασμού από τον μαστό.
Αν το αντλούμενο μητρικό γάλα ή άλλες τροφές ενδείκνυνται ιατρικά για πρόωρα βρέφη, τρόποι διατροφής όπως κύπελλα ή κουτάλια είναι προτιμότερα από τα μπιμπερό και τις θηλές.
Αφετέρου, για πρόωρα βρέφη που δεν μπορούν να θηλάσουν άμεσα, ο μη θρεπτικός θηλασμός και η στοματική διέγερση μπορεί να είναι επωφελείς έως ότου εδραιωθεί ο θηλασμός.
Μη διατροφικό θήλασμα ή η από του στόματος διέγερση περιλαμβάνει τη χρήση πιπίλας, ένα δάκτυλο με γάντι ή στήθος που δεν παράγει ακόμη γάλα.
• Δεν πρέπει να προωθούνται τα μπιμπερό ή οι πιπίλες σε οποιοδήποτε μέρος των εγκαταστάσεων που παρέχουν υπηρεσίες μητρότητας και φροντίδας βρεφών ή από οποιονδήποτε μέλος του προσωπικού. Όπως είναι και η περίπτωση των υποκατάστατων του μητρικού γάλακτος, τα προϊόντα αυτά εμπίπτουν εντός του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα.
Εθνικά Πρότυπα:
Τουλάχιστον το 80% των μητέρων που θηλάζουν πρόωρα και τελειόμηνα βρέφη αναφέρουν ότι έχουν διδαχθεί σχετικά με τη χρήση μπιμπερό, θηλών και πιπίλας.

Βήμα 10ο : ΦΡΟΝΤIΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΞΙΤΗΡΙΟ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ
Συντονισμός έτσι ώστε οι γονείς και τα βρέφη να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε συνεχή υποστήριξη και φροντίδα μετά την έξοδό τους από το μαιευτήριο
• Στο πλαίσιο της προστασίας, της προώθησης και της υποστήριξης του θηλασμού, το εξιτήριο από το μαιευτήριο πρέπει να είναι προγραμματισμένο και συντονισμένο, ώστε οι γονείς και τα βρέφη να έχουν πρόσβαση σε συνεχή υποστήριξη και λήψη κατάλληλης φροντίδας.
Κατά το εξιτήριο, η μητέρα θα πρέπει να ενημερώνεται για τα μέσα στήριξης της γαλουχίας στην κοινότητα.
Θα πρέπει κατά την έξοδο να διασφαλίζεται ότι οι μητέρες και τα βρέφη θα τύχουν παρακολούθησης από ειδικευμένο επαγγελματία της υγείας 2-4 ημέρες μετά τη γέννηση και τη δεύτερη εβδομάδα, για να αξιολογήσει την κατάσταση σίτισης.
Τυπωμένες ή και ηλεκτρονικές πληροφορίες είναι χρήσιμες για την παροχή πληροφόρησης αλλά αυτό δεν πρέπει να αντικαθιστά την ενεργό παρακολούθηση από ειδικευμένο επαγγελματία.
• Οι Μονάδες παροχής υπηρεσιών μητρότητας και φροντίδας βρεφών πρέπει να προσδιορίσουν τους κατάλληλους κοινοτικούς πόρους για συνεχή και σταθερή υποστήριξη του θηλασμού.
Οι κοινοτικοί πόροι περιλαμβάνουν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, τα κέντρα υγείας, τους κοινοτικούς λειτουργούς, τις επισκέπτριες υγείας, τις κλινικές μητρικού θηλασμού, τους νοσηλευτές, τις μαίες, τους συμβούλους γαλουχίας ή άλλους ομότιμους συμβούλους, τις μητέρα- προς-μητέρα ομάδες υποστήριξης ή τις τηλεφωνικές γραμμές (“hotlines”).
Η Μονάδα πρέπει να διατηρεί επαφή με τις ομάδες και τα άτομα παρέχοντας υποστήριξη όσο το δυνατόν περισσότερο, και να τους προσκαλούν στη Μονάδα όπου αυτό είναι εφικτό.
Στο πλαίσιο αυτό, ενθαρρύνεται η συνεργασία με τοπικές αρχές, οργανωμένα σύνολα και κοινοτικούς φορείς, με στόχο τη δημιουργία και διατήρηση φιλικών προς το βρέφος και τη μητέρα κοινοτήτων, που προάγουν τον μητρικό θηλασμό, μειώνουν τα κοινωνικά εμπόδια και ενισχύουν την αυτοπεποίθηση και τη συνέχιση του θηλασμού.
Εθνικά Πρότυπα:
1) Τουλάχιστον το 80% των μητέρων πρόωρων και τελειόμηνων βρεφών αναφέρουν ότι το προσωπικό, τους έχει ενημερώσει για τρόπους και σημεία πρόσβασης σε στήριξη θηλασμού στην κοινότητά τους.
2) Η Μονάδα μπορεί να αποδείξει ότι συντονίζεται με τις κοινοτικές υπηρεσίες που παρέχουν υποστήριξη για θηλασμό και βρεφική διατροφή.

Τέλος