Ο ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026
Υπουργείο Εσωτερικων - Κεντρικη Διοικηση
Το Υπουργείο Εσωτερικών θέτει σε δημόσια διαβούλευση τον περί Πολιτικής Προστασίας Νόμο.
1. Σκοπός της προτεινόμενης νομοθεσίας είναι η δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για τη σύσταση του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας μέσω του οποίου θα συντονίζονται όλα τα τμήματα/υπηρεσίες και εμπλεκόμενοι φορείς για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στην προετοιμασία, αντιμετώπιση και διαχείριση κρίσεων.
2. Το Υπουργείο Εσωτερικών καλεί όπως τυχόν σχόλια για το εν λόγω νομοσχέδιο υποβληθούν ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας η-Διαβούλευση, μέχρι τις 23/01/2026.
Όνομα λειτουργού δημόσιας διαβούλευσης: Σύλβια Σπύρου
Email: sspyrou@cd.moi.gov.cy
Τηλέφωνο: 22403429
- Υπό επεξεργασία
- Αναρτήθηκε
11 Ιαν 2026 @ 0:00 - Ανοικτή σε σχόλια ως
23 Ιαν 2026 @ 23:50 - 43 σχόλια
Περιεχόμενα
| 01 - Συνοπτικός τίτλος | 1 σχόλιο |
| 02 - Ερμηνεία | 10 σχόλια |
| 03 - Εθνικός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας | 7 σχόλια |
| 04 - Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας | 3 σχόλια |
| 05 - Βασικό Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κρίσεων | 5 σχόλια |
| 06 - Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας | 5 σχόλια |
| 07 - Μόνιμο Επιστημονικό Συμβούλιο Πολιτικής Προστασίας | 5 σχόλια |
| 08 - Κανονισμοί | 1 σχόλιο |
Καταρχήν να χαιρετίσω την προσπάθεια από μέρους του ΥΠΕΣ για την κατάθεση σχετικού Νομοσχεδίου στο πλαίσιο της προσπάθειας για αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας στην ΚΔ.
Η ως άνω προσπάθεια γίνεται στο πλαίσιο της ήδη αφενός εξαγγελθείσας Πολιτικής της παρούσας κυβέρνησης για δημιουργία Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και εκσυγχρονισμού- αναδιοργάνωσης της υφιστάμενης Υπηρεσίας Πολιτικής Άμυνας σε Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας με αυξημένες δυνατότητες, αρμοδιότητες και ευθύνες ώστε να δύναται να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απειλές και προκλήσεις έναντι της ασφάλειας και προστασίας των πολιτών και των διαμενόντων στην επικράτεια της ΚΔ και αφετέρου στο πλαίσιο των κατευθύνσεων της νέας στρατηγικής της ΕΕ (European Preparedness Union Strategy), η οποία συντάχθηκε με βάση την έκθεση του πρώην Φινλανδού πρωθυπουργού «Ministo» και που προκρίνει τη δημιουργία στα Κράτη Μέλη κατάλληλων δομών οι οποίες θα επιλαμβάνονται πλέον κάθε μορφής κρίσεων με συντονισμό – εκμετάλλευση του συνόλου των δυνατοτήτων του κράτους και της Κοινότητας (Whole Government – Whole Society και πολιτικόστρατιωτική συνεργασία).
Η νέα στρατηγική της ΕΕ προέκυψε μέσα από την επισταμένη μελέτη διδαγμάτων που καταγράφηκαν από συμπεράσματα – κριτικές διαφόρων μορφών συμβάντων, κρίσεων – πολέμων που έλαβαν χώρα εντός και εκτός του περιβάλλοντος της ΕΕ.
Έγινε λοιπόν αντιληπτό ότι σε καμία χώρα δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται κρίσεις οποιασδήποτε μορφής, ανθρωπογενείς, φυσικές, τεχνολογικές, υβριδικές, άμυνας και ασφάλειας χωρίς τον συντονισμό – συνέργεια του συνόλου των δυνατοτήτων πολιτικών και στρατιωτικών.
Στο περιβάλλον της ΚΔ η ευθύνη – αρμοδιότητα εν γένη της πολιτικής προστασίας και αρωγής στον πληθυσμό είναι κατανεμημένη κατ΄αρμοδιότητα σε πολλούς δημόσιους φορείς (κρατικούς – ημικρατικούς) και με σε μεγάλο βαθμό εξάρτησης σε φορείς – δομές – οργανισμούς ακόμη και πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα.
Σε περιόδους δε κρίσεων στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας αρμόδια υπηρεσία είναι η ΚΥΠΣΕΑ του ΥΠΑΜ, όπου εφαρμόζεται, μετά την κήρυξη της χώρας σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης, ο λεγόμενος Πολιτικός Σχεδιασμός Έκτακτης Ανάγκης, μέσω του οποίου επιδιώκεται η εξασφάλιση της συνέχειας του Κράτους και η συνδρομή του Πολιτικού Τομέα στην υποστήριξη των Δυνάμεων Ασφαλείας (ΑΚ, ΠΥ και ΕΦ), για να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους.
Με βάση τα ανωτέρω, τα διδάγματα από καταστροφές – κρίσεις και και λαμβανομένων υπόψιν των ιδιαιτεροτήτων του γεωπολιτικού περιβάλλοντος της χώρας μας, φρονώ ότι θα πρέπει να γίνουν τα κάτωθι:
α. Δημιουργία φορέα διαχείρισης κρίσεων οποιασδήποτε μορφής.
β. Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Άμυνας σε Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας.
γ. Δημιουργία Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας στο ΥΠΕΣ.
δ. Αναβάθμιση δυνατοτήτων εν γένη του συνόλου των Υπηρεσιών που σχετίζονται με την Πολιτική Προστασία (Υπηρεσία Ασθενοφόρων, Τμήμα Δασών, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Αστυνομία Κύπρου κα).
ε. Θεσμική κατοχύρωση του ρόλου των εθελοντικών οργανώσεων, ΜΚΟ, πολιτών εθελοντών κατ΄αρμοδιότητα.
στ. Συγκρότηση Συμβουλευτικού Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων.
Στο προσχέδιο του Νομοσχεδίου του ΥΠΕΣ περιλαμβάνονται μεν διάφορες πρόνοιες σε σχέση με τα ανωτέρω προτεινόμενα πλην όμως όχι στο πνεύμα της στρατηγικής της ΕΕ και της πολιτικής της κυβέρνησης.
Η ευθύνη και αρμοδιότητα χειρισμού μεγάλων και σύνθετων κρίσεων είναι στο Υπουργικό Συμβούλιο της ΚΔ. Αυτό που απουσιάζει είναι ο υπό του ΥΣ τεχνοκρατικός φορέας για τη διαχείριση τους.
Ορθή η δημιουργία θέσης Γενικού Συντονιστή Διαχείρισης Κρίσεων ο οποίος θα διορίζεται επί τη βάση κριτηρίων από το ΥΣ πλην όμως άνευ κατάλληλου Επιτελείου δεν θα είναι σε θέση να φέρει εις πέρας το δύσκολο έργο του. Επιπρόσθετα τις αρμοδιότητες του θα πρέπει να τις έχει με τον διορισμό του και όχι όταν προκύψει κρίση. Επισημαίνεται ότι βασικές συνιστώσες για την επιτυχή εκτέλεση του έργου του είναι η Εκτίμηση Κινδύνου, ο περιορισμός εξάλειψη Μετριασμός ,η Προετοιμασία, η Ανταπόκριση-Ενεργοποίηση-κινητοποίηση και η Αποκατάσταση επιστροφή στην κανονικότητα.
Τέλος για να δύναται γνωρίζει – παρακολουθεί –προλαμβάνει-παρεμβαίνει και διαχειρίζεται κρίσεις θα πρέπει πέραν του Επιτελείου να έχει υπό την εποπτεία του Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων το οποίο να στελεχώνεται με βασική μόνιμη δύναμη και να ενισχύεται κατά περίπτωση με επιπρόσθετα στελέχη από τις Υπηρεσίες Διαχείρισης Κρίσεων κατά περίπτωση (π.χ. Υπουργείο Υγείας σε Υγειονομικές Κρίσεις). Η λειτουργία του θα είναι 24ωρη και θα παρακολουθεί και θα καταγράφει μέσω κατάλληλων αισθητήρων και συλλογή πληροφοριών όλα τα τεκταινόμενα ενδιαφέροντος της ΚΔ ώστε να διαμορφώνει την εικόνα καταστάσεως σε πραγματικό χρόνο. Με βάση αυτήν την εικόνα θα αποφασίζει το ΥΣ μετά από σχετική εισήγηση του Γενικού Συντονιστή τα μέτρα που θα ληφθούν ως αντίδραση σε κάθε διαμορφωθείσα κατάσταση κρίσης.
Όσον αφορά την Πολιτική Άμυνα, αυτή να αναδιοργανωθεί ώστε να γίνει μια αποτελεσματική Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας με αρμοδιότητα την εκπαίδευση Ενημέρωση του πληθυσμού, την εξασφάλιση υποδομών πολιτικής προστασίας(καταφύγια) κατά περίπτωση κινδύνου και την αρωγή στον πληθυσμό σε περιόδους καταστροφών με βάση τις ευθύνες- αρμοδιότητες που θα τις ανατεθούν μέσω του σχεδιασμού.
Η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας είναι μία αναγκαιότητα για τον συντονισμό όλων των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης που είναι στην αρμοδιότητα του ΥΠΕΣ (Επαρχιακές Διοικήσεις, ΕΟΑ, Δήμοι, Συμπλέγματα Κοινοτήτων, Επίτροπος Ορεινών Κοινοτήτων κλπ).
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπό την Εποπτεία -Διεύθυνση-Συντονισμό του ΥΠΕΣ θα πρέπει να καταστεί ο κύριος φορέας ανταπόκρισης και αρωγής του πληθυσμού στις περιοχές ευθύνης της σε συνεργασία με την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας. Οι εθελοντές, ΜΚΟ και άλλες οντότητες θα πρέπει να ενσωματωθούν ως οργανικά τμήματα για εκπαίδευση – συντονισμό στις Υπηρεσίες του Κράτους με βάση των αποστολή τους. (π.χ Ομάδες Πυρόσβεσης στην ΠΥ ή Τμήμα Δασών, εθελοντές νοσοκόμοι στον ΟΚΥπΥ κα).
Αναφορικά με το επιτελείο του Γενικού Συντονιστή Διαχείρισης Κρίσεων αυτό δύναται σε μεγάλο βαθμό να στελεχωθεί μέσω της ενσωμάτωσης της ΚΥΠΣΕΑ και του ΚΣΕΔ που διαθέτουν την σχετική εμπειρία – οργάνωση και εξιδεικευμένη γνώση. Το ίδιο και στη στελέχωση της βασικής δομής του Εθνικού Κέντρου Επιχειρήσεων. Εννοείται βέβαια ότι θα απαιτηθεί η ανέγερση κατάλληλης υποδομής και προμήθεια εξοπλισμού με συστήματα όπως επικοινωνίες, Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης(PWS), Σύστημα Ενημέρωσης-Επικοινωνίας(112), Βάση Δεδομένων κ.α.τα οποία και θα λειτουργούν επ΄ωφελεία του συνόλου των Υπηρεσιών Έκτακτης Ανάγκης.
Τέλος ο απαιτούμενος Σχεδιασμός θα προκύψει με συγχώνευση των Βασικών Σχεδίων «ΚΡΟΝΟΣ» και «ΖΗΝΩΝ» (συμπεριλαμβανομένων των Ειδικών τους Σχεδίων), ώστε να είναι ένας και ενιαίος για κάθε περίπτωση.
Τα νέα Σχέδια θα συνταχθούν από τις αρμόδιες Υπηρεσίες υπό τον συντονισμό-καθοδήγηση του Επιτελείου του Γενικού Συντονιστή Έκτακτης Ανάγκης.
Ευελπιστώ ότι με τις ανωτέρω εισηγήσεις – προτάσεις συμβάλλω εποικοδομητικά στη δύσκολη προσπάθεια δημιουργίας κατάλληλων Μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων στην ΚΔ.
Γενικό Σχόλιο – Το παρόν νομοσχέδιο να διασφαλίζει τη ρητή και λειτουργική του συνάφεια με το ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την πρόληψη, ετοιμότητα και απόκριση σε σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των διαδικασιών κήρυξης και διαχείρισης πανδημιών, του ρόλου της Επιτροπής Ασφάλειας Υγείας (Health Security Committee), των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), καθώς και των προβλέψεων του Union Prevention, Preparedness and Response Plan for Health Crises και της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ετοιμότητας (EU Preparedness Strategy), προς διασφάλιση της θεσμικής εναρμόνισης, της διαλειτουργικότητας και της αποτελεσματικής συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς συντονισμού και αλληλεγγύης
1. Στο Άρθρο 2 και στον όρο «καταστροφή» να προστεθεί στην 6η γραμμή το ακόλουθο κείμενο: …ατύχημα, «ατύχημα μεγάλης κλίμακας σχετιζόμενο με επικίνδυνες χημικές ουσίες (ατύχημα SEVESO), μεγάλης έκτασης διαρροή επικίνδυνης χημικής ουσίας,» πυρκαγιά…
2. Στο Άρθρο 2 να προστεθεί στην κατάλληλη αλφαβητική σειρά ο εξής όρος: ««Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO)» σημαίνει τα Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης που προβλέπονται από τους περί Πολιτικής Άμυνας (Γενικούς) Κανονισμούς του 1997 έως 2017∙»
3. Μετά το Άρθρο 5 θα ήταν σκόπιμο να προστεθεί ένα νέο άρθρο ως ακολούθως: «Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO). 6–(1) Τα Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO) εξακολουθούν να ισχύουν στον βαθμό που δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος Νόμου.
(2) Τα Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO) μπορούν να αναθεωρούνται όποτε κρίνεται σκόπιμο από το Υπουργικό Συμβούλιο ύστερα από εισήγηση του Υπουργού.»
4. Στο τέλος του Άρθρου 6(2) που αναφέρεται στον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας θα πρέπει να προστεθεί η φράση: «και τα Εξωτερικά Σχέδια Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO).»
5. Στο Άρθρο 6(7) που αναφέρεται στον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας να προστεθεί ως σημείο (ι) το ακόλουθο κείμενο: «Την παροχή / ανακοίνωση στο επηρεαζόμενο κοινό, στις αρμόδιες υπηρεσίες και στις τοπικές αρχές των απαραίτητων πληροφοριών που αφορούν την καταστροφή ή την εχθρική επίθεση καθώς και την ενδεδειγμένη συμπεριφορά του επηρεαζόμενου κοινού κατά ή μετά την εξέλιξη της καταστροφής ή της εχθρικής επίθεσης.»
6. Στο τέλος του Άρθρου 6(8)(γ) που αναφέρεται στον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας θα πρέπει να προστεθεί η φράση: «και των Εξωτερικών Σχεδίων Επείγουσας Ανάγκης (SEVESO)»
Σε σχέση με το εν λόγω Νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί Πολιτικής Προστασίας Νόμος του 2026» και παραθέτω πιο κάτω τα σχόλια και τις απόψεις μου.
1. Καταρχήν, υπάρχουν πολύ σημαντικά γεγονότα τα οποία πρέπει να έχουμε υπόψη κατά τη λήψη των αποφάσεων μας:
(a) Το μεγαλύτερο πρόβλημα του συστήματος αντιμετώπισης των πυρκαγιών δεν ήταν και δεν είναι η απουσία δομών και σχεδιασμού για συντονισμό. Πρόβλημα με το συντονισμό μπορεί να παρατηρηθεί όταν και εκεί που υπάρχει αδυναμία εφαρμογής του σχεδιασμού. Η πυρκαγιά της Μαλιάς το 2025 αποτελεί παράδειγμα πλήρους αποτυχίας εφαρμογής του Σχεδίου διαχείρισης της κρίσης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν και είναι στις περιοχές υπαίθρου και συγκεκριμένα η μη έγκαιρη ανίχνευση και η μη ανταπόκριση με επαρκή αριθμό δυνάμεων, στο χρόνο μηδέν αλλά ούτε και αμέσως μετά στο αρχικό στάδιο. Για να καταδειχθούν οι τραγικές συνέπειες αυτών των αδυναμιών του συστήματος, είναι αρκετό να λεχθεί ότι οι δύο τελευταίες μεγάλες καταστροφικές πυρκαγιές του Αρακαπά το 2021 και της Μαλιάς το 2025 οφείλονται κατά κύριο λόγο σε αυτές τις δύο αδυναμίες, της μη έγκαιρης ανίχνευσης και της μη ανταπόκρισης με επαρκή αριθμό δυνάμεων, στο χρόνο μηδέν αλλά ούτε και αμέσως μετά στο αρχικό στάδιο.
(b) Η πυρκαγιά της Μαλιάς το 2025 όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω ανέδειξε τα κυριότερα και μεγαλύτερα προβλήματα του συστήματος και από την άλλη αποτέλεσε την αφορμή για τις υπό συζήτηση αλλαγές. Είναι λοιπόν εύλογο να αναρωτηθεί κάποιος αν έχει μελετηθεί όπως πρέπει η διαχείριση της εν λόγω πυρκαγιάς και αν οι επιχειρούμενες αλλαγές όντως επιλύουν τα εν λόγω προβλήματα. Ειδικά στο θέμα του συντονισμού που είναι το αντικείμενο του εν λόγω Νομοσχεδίου κάποιος μπορεί να διερωτηθεί αν υπάρχουν άλλοι πιο απλοί τρόποι βελτίωσης του συντονισμού για τη διαχείριση μιας πυρκαγιάς.
2. Η μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Γενική Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας κατά την άποψη μου είναι προς την ορθή κατεύθυνση.
3. Ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας κατά την άποψη μου, για τους λόγους οι οποίοι παρουσιάζονται εν συντομία πιο κάτω, όχι μόνο δεν χρειάζεται, θα σημαίνει παραμερισμό ή/και υποβάθμιση άλλων θεσμών (έμμεση παραδοχή ότι σήμερα δεν λειτουργούν), επιβάρυνση των δημοσίων οικονομικών ενώ τα αποτελέσματα σε καμιά περίπτωση δε θα είναι καλύτερα, μάλλον θα υπολείπονται.
(a) Τον κεντρικό συντονιστικό ρόλο τον οποίο θα έχει ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας, χωρίς την αρμοδιότητα διοίκησης των συμβάντων κρίσης την οποία θα συνεχίσουν να έχουν οι επικεφαλής του Τμήματος Δασών και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, κάλλιστα μπορεί να τον έχει ο Διοικητής και η Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας.
(b) Θα αναμενόταν ότι ο βασικός σκοπός της σύστασης της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας θα ήταν η ανάθεση του κεντρικού συντονιστικού ρόλου τον οποίο θα έχει ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας (χωρίς την αρμοδιότητα διοίκησης των συμβάντων κρίσης την οποία θα συνεχίσουν να έχουν οι επικεφαλείς του Τμήματος Δασών και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας) και κατά αυτόν τον τρόπο θα υπήρχε περαιτέρω αναβάθμιση και ενίσχυση του αντικειμένου της πολιτικής προστασίας, αντί του επιπέδου της Γενικής Διοίκησης Πολιτικής Προστασίας. Προς τι ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας αφ’ ης στιγμής δημιουργείται Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας; Είναι απαραίτητη η δημιουργία Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας και ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας;
(c) Με βάση τις αρμοδιότητες του Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας θα απαιτείται υποστήριξη από προσωπικό και ως εκ τούτου ουσιαστικά θα μιλούμε για νέα δομή, για Φορέα. Σε ένα μικρό κράτος δεν μπορεί κάθε φορά που προκύπτουν εντελώς καινούριες αρμοδιότητες ή στην προσπάθεια βελτίωσης ενός αντικειμένου να δημιουργούνται συνεχώς νέες δομές. Πρέπει να εξετάζονται και μπορεί να εξευρίσκονται λύσεις με τις υφιστάμενες δομές. Τα ερωτήματα λοιπόν εύλογα: Προς τι ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας και η δημιουργία Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας τη στιγμή που ο ρόλος του Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας μπορεί να καλυφθεί από τη μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Γενική Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας. Προς τι η μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Γενική Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας και η δημιουργία Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας χωρίς τις αρμοδιότητες που θα δοθούν στον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας;
(d) Περαιτέρω και ειδικά σε σχέση με τις αρμοδιότητες του Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας παρατίθενται τα πιο κάτω.
i. Οι αρμοδιότητες που αφορούν την πρόληψη και ετοιμότητα και όχι μόνο, αναμφίβολα μπορούν να ανατεθούν στον Διοικητή και στη Διοίκηση της Πολιτικής Άμυνας και η μελέτη για μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Γενική Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας ήταν προς αυτήν την κατεύθυνση. Αν αυτές οι αρμοδιότητες μπορούν να ανατεθούν στον Διοικητή και στη Διοίκηση της Πολιτικής Προστασίας, πόσο μάλλον μπορούν να ανατεθούν στη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας.
ii. Οι αρμοδιότητες που αφορούν την κατάσταση πολιτικής προστασίας εκτός της ενημέρωσης και της υποβολής εισηγήσεων στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, σήμερα, με το υφιστάμενο σύστημα, ασκούνται από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών στην περίπτωση δασικών πυρκαγιών και από τον Αρχιπύραρχο στην περίπτωση πυρκαγιών υπαίθρου. Ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας μεταξύ άλλων:
– Θα σημαίνει αφαίρεση αρμοδιοτήτων από την Υπουργική Ομάδα Χειρισμού Κρίσεων. Για τη διαχείριση της κρίσης απαιτούνται δύσκολες πολιτικές αποφάσεις, για αυτό ο παραμερισμός ή η αποδυνάμωση της Υπουργικής Ομάδας δεν είναι προς την ορθή κατεύθυνση.
– Θα σημαίνει αφαίρεση αρμοδιοτήτων και υποβάθμιση του θεσμού των επικεφαλής του Τμήματος Δασών και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Καταρχήν είναι λάθος η αφαίρεση αρμοδιοτήτων και η δημιουργία νέου θεσμού, αν τα όποια προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με άλλους απλούς τρόπους. Ειδικά όμως και σε ότι αφορά την παραχώρηση αρμοδιοτήτων στον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας σε επιχειρησιακής φύσης θέματα, είναι λάθος πέραν για πέραν, γιατί ο επικεφαλής της Υπηρεσίας ο οποίος είναι αρμόδιος για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο είναι καλύτερα και πρέπει να έχει την αρμοδιότητα για όλα τα θέματα. Πέραν τούτου με την εμπλοκή πολλών προσώπων με αρμοδιότητες επί του ιδίου αντικειμένου, αν την ώρα της κρίσης το σύστημα δε λειτουργήσει όπως πρέπει, οι συνέπειες μπορεί να είναι τραγικές.
– Η αντίληψη ότι δεν είναι επιτυχής ο συντονισμός μεταξύ των Υπηρεσιών όταν ενεργεί ως Εθνικός Συντονιστής ο Διευθυντής του Τμήματος Δασών ή ο Αρχιπύραρχος και ότι ο συντονισμός θα είναι επιτυχής μόνο όταν θα υπάρχει ένας τρίτος ανεξάρτητος συντονιστής είναι λανθασμένη. Σίγουρα υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες, η βάση όμως για επιτυχή συντονισμό είναι η ύπαρξη κατάλληλων σχεδίων και η αποτελεσματική εφαρμογή τους. Έχω την ταπεινή άποψη ότι ο συντονισμός θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα. Με τα ίδια πάντοτε δεδομένα, αν οι Υπηρεσίες δεν μπορούν να συντονιστούν υπό του Διευθυντή του Τμήματος Δασών ή του Αρχιπύραρχου, ούτε υπό του Εθνικού Συντονιστή θα μπορούν να συντονιστούν. Είναι πράγματι αδιανόητο, η διαχείριση της κρίσης να υποστηρίζεται και να επιβλέπεται από Υπουργική Ομάδα από έξι Υπουργούς δηλ. το μισό Υπουργικό Συμβούλιο και να λέμε ότι δε συντονίζονται οι Υπηρεσίες. Αδιανόητο είναι και το γεγονός ότι, δεν μπορεί να κατανοηθεί, πως σε καμιά περίπτωση δεν είναι πρόβλημα, η ανάληψη του ρόλου του Γενικού Συντονιστή, είτε από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών, είτε από τον Αρχιπύραρχο, ανάλογα με την περίπτωση, αφού υπάρχει πάντοτε ένας Γενικός Συντονιστής που έχει το γενικό πρόσταγμα. Στην περίπτωση που οι πυρκαγιές υπαίθρου (οι περιοχές της υπαίθρου όπου οι πυρκαγιές είναι δασικές) ανατεθούν στο Τμήμα Δασών ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής προστασίας μάλλον θα περιπλέξει τα πράγματα. Επίσης, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η διαχείριση ενός συμβάντος κρίσης δεν εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από το συντονισμό. Μια αποτελεσματική Διοίκηση ενός συμβάντος κρίσης προϋποθέτει την ύπαρξη του κατάλληλου συστήματος Διοίκησης του συμβάντος, την επάρκεια του όλου συστήματος αντιμετώπισης των πυρκαγιών καθώς και την επάρκεια των εμπλεκομένων Υπηρεσιών. Όπως έχει αναφερθεί και προηγουμένως τα προβλήματα είναι μεγαλύτερα σε άλλα μέρη του συστήματος καθώς και στις Υπηρεσίες παρά στον συντονισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης του συντονισμού. Κατά την ταπεινή μου άποψη όταν η διοίκηση του συμβάντος κρίσης δε θα ασκείται από τον επικεφαλής της Υπηρεσίας τα αποτελέσματα μάλλον θα είναι χειρότερα και όχι καλύτερα.
iii. Στην έννοια της «καταστροφής» εμπίπτουν πολλά και διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα που σημαίνει ότι ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας δε θα έχει την τεχνική κατάρτιση σε όλα αυτά τα γνωστικά αντικείμενα. Θεωρώ ότι όσο καλά καταρτισμένος και να είναι ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας στη διοίκηση συμβάντων κρίσης, χωρίς την τεχνική κατάρτιση και στο γνωστικό αντικείμενο τα αποτελέσματα που θα επιτυγχάνονται θα υπολείπονται.
iv. Ειδικά οι αρμοδιότητες του εδαφίου (β) του Άρθρου 7, κατά την ταπεινή μου άποψη δεν μπορούν να ασκηθούν από κανένα άλλο πέραν των επικεφαλής του Τμήματος Δασών ή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
4. Σε σχέση με το Επιστημονικό Συμβούλιο κατά την άποψη μου και είναι η εισήγηση μου για τη σύσταση και ειδικών Επιτροπών ανά θεματική ενότητα κατά τον τρόπο που λειτουργεί η Διατμηματική Επιτροπή Δασικών Πυρκαγιών.
5. Συμπερασματικά έχω την άποψη ότι το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Γενική Διοίκηση Πολιτικής Προστασίας. Η σύσταση Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας δεν είναι απολύτως αναγκαία αλλά μπορεί να έχει προστιθέμενη αξία και είναι θέμα περισσότερο πολιτικής απόφασης. Αφ’ ης στιγμής συστάθηκε Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας, ο διορισμός Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας όχι μόνο δε θα έχει καμιά προστιθέμενη αξία, μάλλον θα περιπλέξει τα πράγματα. Κατά την άποψη μου και έχοντας υπόψη τη σύσταση Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας, αντί του διορισμού Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας να εξεταστεί η δημιουργία Υφυπουργείου Πολιτικής Προστασίας το οποίο όντως θα έχει προστιθέμενη αξία.
Γενικό σχόλιο – Παντελής απουσία οποιασδήποτε πρόνοιας για τα άτομα με αναπηρίες, γεγονός που καταδεικνύει για ακόμα μια φορά, τη συστηματική αδιαφορία της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στους πολίτες με αναπηρίες, οι οποίοι δυστυχώς εξακολουθούν να παραμένουν αόρατοι στο σχεδιασμό και εφαρμογή των πολιτικών.
Γενικό σχόλιο – Θα πρέπει να γίνει διευκρίνηση στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο, ο χώρος παρουσίας των Νοσηλευτών σε περίπτωση επεισοδίου, κατά πόσο θα παρουσιάζονται στην Εφεδρεία ΕΦ που υπηρετούν ή στην υπηρεσία που εργοδοτούνται, καθώς ο υφιστάμενος κανονισμός που ορίζει χώρο παρουσίας βάσει ηλικίας, κρίνεται ως μη λειτουργικός και μη παραγωγικός. Αναφέρεται επίσης ότι το Τμήμα Πολιτικής ΄Αμυνας απαλλάσσει τους Νοσηλευτές από υπηρεσία λόγω της ανάγκης παρουσίας τους στα Νοσηλευτήρια.