06 – Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας
6.-(1) Διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν εισήγησης του Προέδρου της Δημοκρατίας και πρότασης του Υπουργού, Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας.
(2) Ο Εθνικός Συντονιστής είναι ο επικεφαλής του Εθνικού Μηχανισμού κατά τη διάρκεια αντιμετώπισης και διαχείρισης κρίσεων με βάση το Βασικό Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κρίσεων.
(3) Ο Εθνικός Συντονιστής μπορεί να προέρχεται είτε από τον δημόσιο είτε από τον ιδιωτικό τομέα. Η θητεία του καθορίζεται στην πράξη διορισμού, λήγει το αργότερο τρεις (3) μήνες μετά τη λήξη της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας και δεν δύναται να υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη, με δυνατότητα ανανέωσης μέχρι συνολική θητεία δέκα (10) χρόνια. Ο Εθνικός Συντονιστής εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του μέχρι τον διορισμό νέου προσώπου:
Νοείται ότι, σε περίπτωση που δημόσιος υπάλληλος διορίζεται ως Εθνικός Συντονιστής, τότε αυτός καθ’ όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του στη θέση του Εθνικού Συντονιστή απολαύει των ωφελημάτων που ήθελε με απόφασή του καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο, περιλαμβανομένου του δικαιώματος συνυπολογισμού των απολαβών του ως Εθνικός Συντονιστής στις συντάξιμες απολαβές του ως δημοσίου υπαλλήλου:
Νοείται περαιτέρω ότι, στην περίπτωση αφυπηρέτησης δημοσίου υπαλλήλου από τη θέση του Εθνικού Συντονιστή, τα ωφελήματα αφυπηρέτησής του υπολογίζονται στις ετήσιες απολαβές που αυτός λαμβάνει κατά την ημερομηνία αφυπηρέτησής του ως Εθνικός Συντονιστής:
Νοείται έτι περαιτέρω ότι, σε περίπτωση που ιδιώτης διορίζεται ως Εθνικός Συντονιστής, δεν επιτρέπεται να ασκεί οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα ή εργασία ή να ασχολείται σε επιχείρηση οποιασδήποτε φύσης ή να δέχεται πληρωμή από οποιαδήποτε άλλη απασχόληση ή εργασία.
(4) Νοείται ότι, ανεξαρτήτως των διατάξεων του παρόντος άρθρου, το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται, μετά από εισήγηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, να παύσει τον Εθνικό Συντονιστή όποτε αυτό κριθεί σκόπιμο.
(5) Το πρόσωπο που διορίζεται στη θέση του Εθνικού Συντονιστή απαιτείται να είναι πρόσωπο εγνωσμένου ήθους και επαγγελματικής ακεραιότητας και να διαθέτει εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων ή εκτάκτων καταστάσεων.
(6) Ο Εθνικός Συντονιστής μπορεί να υποβάλει οποτεδήποτε παραίτηση, η οποία υποβάλλεται γραπτώς στο Υπουργικό Συμβούλιο και ισχύει από την ημερομηνία αποδοχής της.
(7) Σε κατάσταση πολιτικής προστασίας, ο Εθνικός Συντονιστής έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
(α) Έχει την αποκλειστική ευθύνη για τον συντονισμό όλων των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση κρίσεων·
(β) Έχει το γενικό πρόσταγμα σε ό,τι αφορά τη διασπορά, τις μετακινήσεις και τη διάταξη δυνάμεων κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης της κρίσης, ανεξαρτήτως υπηρεσίας που ανήκουν·
(γ) Έχει τη δυνατότητα ενεργοποίησης των απαραίτητων μέσων σε κρίση, ανεξαρτήτως υπηρεσίας που ανήκουν·
(δ) Ενημερώνει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Υπουργό, για τη συνολική εικόνα της κρίσης·
(ε) Υποβάλλει εισηγήσεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στον Υπουργό για τη βέλτιστη επιλογή ανάληψης δράσης κατά την αντιμετώπιση της κρίσης βάσει των δεδομένων που έχει συλλέξει, την ανταλλαγή απόψεων με τους επικεφαλής των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων και της τεχνογνωσίας του, και εφαρμόζει τις αποφάσεις τους·
(στ) Βρίσκεται στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων και συντονίζει τις δυνάμεις παρέμβασης σε άμεση επικοινωνία και συνεργασία με τους επικεφαλής των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων·
(ζ) Αποφασίζει για την υποβολή αιτήματος ενεργοποίησης του ευρωπαϊκού μηχανισμού rescEU ή και οποιαδήποτε άλλης διεθνούς βοήθειας·
(η) Έχει την ευθύνη, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη για κυκλοφοριακές ρυθμίσεις ή εκκένωση κοινοτήτων, να το υποδεικνύει στα Τμήματα ή/και Εμπλεκόμενους Φορείς·
(θ) Έχει την ευθύνη για τη δημόσια επικοινωνία με στόχο την μείωση του κινδύνου μετάδοσης αντιφατικών μηνυμάτων προς τους πολίτες ή/και πλημμελούς ενημέρωσης.
(8) Αναφορικά με την πρόληψη και την ετοιμότητα, ο Εθνικός Συντονιστής:
(α) διαμορφώνει εισηγήσεις και παρέχει συστάσεις στον Υπουργό για τη βελτίωση της λειτουργίας του Εθνικού Μηχανισμού βάσει ανάλυσης κινδύνων και εντοπισμένων αδυναμιών,
(β) παρακολουθεί την εφαρμογή των συστάσεων από τα Τμήματα ή/και τους Εμπλεκόμενους Φορείς μέσω των ετήσιων σχεδίων δράσης τους ή και άλλων σχετικών εγγράφων, ή διαβουλεύσεων για το σκοπό αυτό,
(γ) συμβουλεύει αναφορικά με την αναθεώρηση και βελτίωση των Ειδικών Εθνικών Σχεδίων,
(δ) καταρτίζει 5ετές Σχέδιο Δράσης, με τη συμβολή των Τμημάτων και Εμπλεκόμενων Φορέων, για τη βελτίωση του υφιστάμενου συστήματος αντιμετώπισης κρίσεων ώστε να δημιουργηθεί ενοποιημένο σύστημα αντιμετώπισης κρίσεων.
Τέλος
Εδάδιο 6(7)
Σε κατάσταση πολιτικής προστασίας, ο Εθνικός Συντονιστής έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
(α) Έχει την αποκλειστική ευθύνη για τον συντονισμό όλων των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση κρίσεων·. Ποιος ο ρόλος των Υπουργείων που ανήκουν τα τμήματα;
(γ) Έχει τη δυνατότητα ενεργοποίησης των απαραίτητων μέσων σε κρίση, ανεξαρτήτως υπηρεσίας που ανήκουν· Ποιος ο ρόλος των Υπουργείων που ανήκουν τα τμήματα;
Στο άρθρο 6(4) – Διαγραφή της φράσης «Νοείται ότι, ».
Στο άρθρο 6(7) – Ο Εθνικός Συντονιστής δεν πρέπει να αναλαμβάνει επιχειρησιακά καθήκοντα (π.χ. παράγραφοι 6(7)β και 6(7)η οι οποίες θα πρέπει να διαγραφούν). Αυτό τεκμαίρεται επαρκώς αν ληφθεί υπόψη ο μεγάλος αριθμός και η διαφορετική φύση των κινδύνων που θα πρέπει ενδεχομένως να τύχουν διαχείρισης από τον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας. Το τεράστιο απαιτούμενο εύρος γνώσεων και δεξιοτήτων καθιστούν το ενδεχόμενο αυτό όχι απλά αδύνατο, αλλά και άκρως επικίνδυνο.
Τα επιχειρησιακά καθήκοντα πρέπει να παραμείνουν στα αρμόδια Τμήματα, όπως άλλωστε ορίζουν και οι σχετικές νομοθεσίες. Την επιχειρησιακή διαχείριση του επεισοδίου αναλαμβάνει ο Υπεύθυνος του Επεισοδίου (Incident Commander), ο οποίος ορίζεται από το Τμήμα/Υπηρεσία που έχει την ευθύνη αντιμετώπισης του επεισοδίου βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Να προστεθεί στο Νομοσχέδιο όπου απαιτείται ότι, την διαχείριση επιχειρησιακή διαχείριση του επεισοδίου αναλαμβάνει ο Υπεύθυνος του Επεισοδίου (Incident Commander) και να εισαχθεί ορολογία για τον Υπεύθυνο του Επεισοδίου στις Ερμηνείες όπως πιο κάτω:
«Υπεύθυνος του Επεισοδίου» (Incident Commander) έχει την ευθύνη της διαχείρισης του επεισοδίου σε επιχειρησιακό επίπεδο και ορίζεται από το Τμήμα/Υπηρεσία που έχει την ευθύνη αντιμετώπισης του επεισοδίου βάσει της εθνικής νομοθεσίας.
Επίσης σημαντικό στοιχείο στο συγκεκριμένο εδάφιο με τις αρμοδιότητες του Εθνικού Συντονιστή είναι ότι, δεν γίνεται καμία αναφορά στο Βασικό Εθνικό Σχέδιο και τα Ειδικά Εθνικά Σχέδια.
Προσθήκη μετά το εδάφιο 6(8) νέου εδαφίου 6(9) με το ακόλουθο λεκτικό:
“Σε όλα τα στάδια του κύκλου διαχείρισης καταστροφών, ήτοι της πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης, ο Εθνικός Συντονιστής συνεργάζεται στενά με όλους τους Γενικούς Διευθυντές Υπουργείων και τους Προϊστάμενους των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων.”
Άρθρο 6 – Εθνικός Συντονιστής
Προσθήκη στο 6(7):
Σε περιπτώσεις κρίσεων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, ο Εθνικός Συντονιστής ασκεί τις αρμοδιότητές του σε διαρκή και θεσμικά κατοχυρωμένη συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, το οποίο διατηρεί την ευθύνη για τις επιστημονικές, κλινικές και επιδημιολογικές αποφάσεις.
Ο ρόλος του Εθνικού Συντονιστή πρέπει να είναι ο συντονισμός όλων των δυνάμεων στην υλοποίηση/ εφαρμογή των Επιχειρησιακών Σχεδίων (ΒΕΣ και ΕΕΣ). Των επιχειρήσεων πρέπει να ηγούνται οι επικεφαλής των κατά νόμο αρμόδιων φορέων / υπηρεσιών.
Ποια η σύνδεση/ σχέση του Εθνικού Συντονιστή με τη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας; Και ποια η σχέση του Γενικού Διευθυντή με τον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, ειδικά σε σχέση με την αναφορά ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ασκεί τη γενική εποπτεία και καθοδήγηση του Εθνικού Μηχανισμού ΠΠ;
ΥΠΕΡΕΞΟΥΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ (Άρθρο 6)
Ο Εθνικός Συντονιστής:
• Κηρύσσει κατάσταση πολιτικής προστασίας
• Έχει αποκλειστικό συντονισμό
• Ελέγχει δυνάμεις όλων των φορέων
• Ελέγχει τη δημόσια επικοινωνία
• Αποφασίζει για διεθνή βοήθεια
• Μπορεί να παυθεί «όποτε κριθεί σκόπιμο»
Πρόβλημα:
Δεν υπάρχει κανένα θεσμικό αντίβαρο, καμία διαδικασία ελέγχου, καμία υποχρέωση αιτιολόγησης ή καταγραφής αποφάσεων.
Προτάσεις βελτίωσης
1. Υποχρεωτική γραπτή αιτιολόγηση για:
o Κήρυξη κατάστασης πολιτικής προστασίας
o Εκκενώσεις
o Περιορισμούς κυκλοφορίας
2. Χρονικό όριο εξουσιών (π.χ. 72 ώρες) με υποχρεωτική επανέγκριση.
3. Καταγραφή αποφάσεων σε επιχειρησιακό ημερολόγιο που φυλάσσεται και ελέγχεται εκ των υστέρων.
4. Πρόβλεψη κοινοβουλευτικού ή ανεξάρτητου ελέγχου μετά την κρίση.