01 – ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Το Υπουργείο Υγείας και η Εθνική Επιτροπή για την Προστασία, την Προαγωγή και την Υποστήριξη του Μητρικού Θηλασμού Κύπρου (ΕΕΜΘ) , αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα και μοναδικότητα του μητρικού θηλασμού για τη Δημόσια Υγεία, στοχεύουν στην προώθηση της δημιουργίας κουλτούρας φιλικής προς τον μητρικό θηλασμό και στην εφαρμογή δράσεων για την προστασία, την προαγωγή και την υποστήριξη του μητρικού θηλασμού, στην Κύπρο.
Καταρχήν η Εθνική Πολιτική Μητρικού Θηλασμού παρέχει, το πλαίσιο δράσης όσων εμπλέκονται στην παροχή υπηρεσιών υγείας στη μητέρα και το βρέφος και την εφαρμογή Φιλικών προς το Βρέφος πρακτικών.
H παρούσα Πολιτική εδράζεται και υποστηρίζεται από το υφιστάμενο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο ρυθμίζει ζητήματα προστασίας της μητρότητας, της βρεφικής και παιδικής υγείας, της εφαρμογής του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, καθώς και της δημιουργίας υποστηρικτικού περιβάλλοντος για τον μητρικό θηλασμό σε χώρους υγείας, εργασίας και στην κοινότητα.
Παράλληλα, η Εθνική Πολιτική προάγει τη διεύρυνση των Φιλικών προς το Βρέφος πρακτικών πέραν των μαιευτηρίων, ενισχύοντας πρωτοβουλίες για τη δημιουργία φιλικών προς το βρέφος και τη μητέρα κοινοτήτων, με στόχο τη διασφάλιση της συνέχειας της υποστήριξης του μητρικού θηλασμού σε όλα τα στάδια της μητρότητας.
Η προώθηση της δημιουργίας φιλικής προς το βρέφος κοινωνίας και κοινοτήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Εθνικής Πολιτικής για τον μητρικό θηλασμό. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, απαιτείται η ενεργή συμμετοχή όλων των φορέων, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας ώστε να διασφαλιστεί ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για τις μητέρες και τα βρέφη. Μέτρα όπως η ενημέρωση και εκπαίδευση των γονέων, η δημιουργία χώρων θηλασμού σε δημόσιες και εργασιακές υποδομές και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών υγείας, κοινωνικών δομών και τοπικών αρχών, συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση κουλτούρας που προωθεί και υποστηρίζει τον μητρικό θηλασμό.
Παράλληλα, η ενίσχυση των δικτύων υποστήριξης, η αποφυγή εμπορικών επιρροών και η προαγωγή της αλληλοβοήθειας μεταξύ οικογενειών και κοινοτήτων, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας και της προστασίας της υγείας των παιδιών. Έτσι, η κοινωνία γίνεται σύμμαχος της μητέρας, προσφέροντας πρακτική και συναισθηματική στήριξη σε κάθε στάδιο της μητρότητας και του θηλασμού.
Η Εθνική Πολιτική για τον Μητρικό Θηλασμό στην Κύπρο ισχύει για την περίοδο 2026-2030, σηματοδοτώντας μια συνεχή δέσμευση στην προαγωγή και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού σε εθνικό επίπεδο. Η ουσιαστική εφαρμογή της πολιτικής διασφαλίζει τη συνέχιση των θετικών αποτελεσμάτων για τη δημόσια υγεία, ενισχύει τη βιωσιμότητα των σχετικών δράσεων και συμβάλλει στην εδραίωση μιας κουλτούρας που σέβεται και προστατεύει τη μητρότητα και την υγεία των παιδιών.
Τέλος
Η αναφορά στην εφαρμογή Φιλικών προς το Βρέφος πρακτικών τόσο στα μαιευτήρια όσο και στην κοινότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική και κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, σε σχέση με τα Φιλικά προς το Βρέφος Νοσοκομεία/Μαιευτήρια, αξίζει να σημειωθεί ότι η πιστοποίηση των μαιευτηρίων αποτελεί διακηρυγμένο στόχο εδώ και αρκετά χρόνια. Παρότι, όπως είναι γνωστό, έχει προηγηθεί σημαντική προεργασία (ανάπτυξη κριτηρίων, εργαλείων αξιολόγησης, διαδικασιών και σχετικών πόρων), η διαδικασία δεν έχει μέχρι σήμερα προχωρήσει ουσιαστικά στην εφαρμογή και πιστοποίηση. Θα ήταν σημαντικό η Πολιτική να αποσαφηνίζει ποια είναι τα εμπόδια που έχουν καθυστερήσει την υλοποίηση, καθώς και ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιο, χρονοδιάγραμμα και οι μηχανισμοί λογοδοσίας για την προώθησή της. Η εφαρμογή Φιλικών προς το Βρέφος πρακτικών στα μαιευτήρια αποτελεί κομβικό σημείο εκκίνησης για τη συνολική υποστήριξη του μητρικού θηλασμού.
Παράλληλα, η προώθηση Φιλικών προς το Βρέφος και τη Μητέρα κοινοτήτων είναι εξαιρετικά σημαντική, αλλά προϋποθέτει ουσιαστική εμπλοκή και ενεργό συμμετοχή ενός ευρέος φάσματος φορέων και κοινωνικών εταίρων. Η στήριξη του μητρικού θηλασμού δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε ενημερωτικές εκστρατείες ή στη νομική κατοχύρωση του δικαιώματος θηλασμού σε δημόσιους χώρους. Απαιτεί δράσεις σε επίπεδο κοινότητας και καθημερινής πρακτικής, με ενεργό ρόλο από εργοδότες και χώρους εργασίας, τον εμπορικό τομέα, σχολικές μονάδες, τοπικές αρχές και δήμους, επαγγελματικούς φορείς και άλλους κοινωνικούς εταίρους. Θα ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί με ποιο τρόπο η Πολιτική προγραμματίζει να εμπλέξει και να κινητοποιήσει αυτούς τους φορείς, καθώς και ποιες συγκεκριμένες κοινοτικές δράσεις και πρωτοβουλίες προβλέπονται για την καλλιέργεια μιας πραγματικά υποστηρικτικής κουλτούρας για τον μητρικό θηλασμό.