Δημόσια διαβούλευση επί του περί του Προέδρου, των Υπουργών και των Βουλευτών της Κυπριακής Δημοκρατίας (Υποβολή και Έλεγχος Καταστάσεων Προσωπικής και Επαγγελματικής Περιουσίας) (Τροποποιητικού) Νόμου του 2026
Υπουργείο Δικαιοσύνης Και Δημόσιας Τάξης
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως θέτει σε δημόσια διαβούλευση το πιο πάνω νομοσχέδιο, το οποίο ετοιμάστηκε από την Επίτροπο Νομοθεσίας και το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, στο πλαίσιο της προώθησης της συμμόρφωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις συστάσεις του Πέμπτου Γύρου Αξιολόγησης της Ομάδας Κρατών κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO).
Οι κυριότερες προτεινόμενες τροποποιήσεις αφορούν:
- Περιοδική υποβολή δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων: Εισάγεται υποχρέωση υποβολής επικαιροποιημένης Κατάστασης Ενεργητικού και Παθητικού της Περιουσίας (ΚΕΠ) ανά τριάντα (30) μήνες από την ανάληψη του αξιώματος, συνοδευόμενης από κατάσταση εσόδων και εξόδων και κατάσταση συμφιλίωσης, επιπρόσθετα από τις υφιστάμενες υποχρεώσεις υποβολής κατά την ανάληψη και τη λήξη του αξιώματος.
- Δημοσιοποίηση των ενδιάμεσων δηλώσεων: Επεκτείνεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης του προβλεπόμενου από τον νόμο μέρους της ΚΕΠ και της καθαρής περιουσίας, ώστε να καλύπτει και τις ενδιάμεσες δηλώσεις που υποβάλλονται ανά τριάντα (30) μήνες.
- Ενιαίο σύστημα διοικητικών κυρώσεων: Προβλέπεται ενιαίος μηχανισμός επιβολής διοικητικών προστίμων από τον Έφορο Φορολογίας σε περίπτωση παράλειψης ή εκπρόθεσμης υποβολής των προβλεπόμενων καταστάσεων. Ειδικότερα, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο μέχρι €5.000 και πρόσθετο πρόστιμο μέχρι €100 για κάθε ημέρα καθυστέρησης ή συνέχισης της παράλειψης, με ανώτατο συνολικό όριο €50.000.
- Προσαρμογή των οικονομικών καταστάσεων: Αναθεωρούνται οι ορισμοί της κατάστασης εσόδων και εξόδων και της κατάστασης συμφιλίωσης, καθώς και το σχετικό Παράρτημα, ώστε να προσδιορίζεται η περίοδος αναφοράς τους σε συνάρτηση με τις υποβαλλόμενες ΚΕΠ.
- Μεταβατικές διατάξεις: Προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα πρόσωπα που ήδη κατέχουν αξίωμα κατά την έναρξη ισχύος του τροποποιητικού νόμου, καθώς και για τη χρονική εφαρμογή του νέου καθεστώτος διοικητικών κυρώσεων.
Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει δύο (2) εβδομάδες, από 27.10.2026 μέχρι 10.11.2026.
Καλούνται όλοι οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν τις απόψεις, παρατηρήσεις και εισηγήσεις τους επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων εντός της πιο πάνω προθεσμίας, μέσω της πλατφόρμας δημόσιας διαβούλευσης.
Όνομα λειτουργού δημόσιας διαβούλευσης: Νικόλας Αναστασίου
Email: nanastasiou@mjpo.gov.cy
Κυβέρνηση και Δημόσιος Τομέας
Νομοσχέδιο
- Υπό επεξεργασία
- Αναρτήθηκε
27 Οκτ 2026 @ 7:00 - Ανοικτή σε σχόλια ως
10 Νοέ 2026 @ 23:50 - 2 σχόλια
Σχόλια επί του τροποποιητικού νομοσχεδίου για τις καταστάσεις περιουσίας του Προέδρου, των Υπουργών και των Βουλευτών
1. Άρθρο 8 – Περιορισμένη μεταβατική περίοδος για τους ήδη υπηρετούντες
Προτείνεται η απαλλαγή του άρθρου 8(1) να αντικατασταθεί από μεταβατική ρύθμιση με συγκεκριμένη καταληκτική προθεσμία για την πρώτη ενδιάμεση υποβολή των ήδη υπηρετούντων. Η διάρκεια της μεταβατικής περιόδου πρέπει να καθοριστεί στον νόμο με βάση τον αναγκαίο χρόνο προετοιμασίας και ελέγχου. Η ρύθμιση πρέπει επίσης να καθορίζει πώς υπολογίζεται η επόμενη υποβολή.
Για τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο άρθρο 17(3) του βασικού νόμου χρειάζεται ιδιαίτερη πρόνοια για το σημείο αναφοράς. Όπου υπάρχει κατάλληλη και νομίμως χρησιμοποιήσιμη αρχική κατάσταση, μπορεί να αξιοποιηθεί. Όπου δεν υπάρχει, πρέπει να προβλέπεται πρώτα κατάσταση της τρέχουσας περιουσίας για τη μελλοντική εφαρμογή του νέου καθεστώτος, χωρίς αναδρομική ανακατασκευή στοιχείων που δεν υπήρχε υποχρέωση να τηρούνται. Η μεταβατική διάταξη πρέπει να ρυθμίζει ρητά τη σχέση της με το άρθρο 17(3): τυχόν νέα κατάσταση αφετηρίας θα αφορά την περιουσία κατά τον χρόνο ένταξης στο νέο καθεστώς και δεν θα εξομοιώνεται με εκπρόθεσμη αρχική ΚΕΠ κατά το άρθρο 3(1)(α). Οι ορισμοί και οι περίοδοι αναφοράς των άρθρων 2 και 3 του βασικού νόμου, καθώς και το Παράρτημα, πρέπει να προσαρμοστούν αναλόγως.
Η πρόταση δεν καταργεί την υποχρέωση κατά τη λήξη της θητείας και διατηρεί τη μη αναδρομική εφαρμογή των νέων κυρώσεων κατά το άρθρο 8(3). Η λήξη της θητείας ενεργοποιεί την αντίστοιχη υποχρέωση εξόδου, όχι αναδρομικά μια ενδιάμεση υποχρέωση που δεν ίσχυε. Σκοπός είναι η επαρκής προσαρμογή με σαφή ημερομηνία ένταξης, αντί της απαλλαγής για όλο το διάστημα κατοχής του ίδιου αξιώματος.
2. Άρθρα 2, 3 και 7 – Σαφής διάκριση σωρευτικών ποσών και μεταβολών της τελευταίας περιόδου
Το άρθρο 7 του νομοσχεδίου ήδη αντικαθιστά τις ετήσιες στήλες του Μέρους Β με μία περίοδο αναφοράς. Εφόσον διατηρηθεί η προτεινόμενη σωρευτική αναφορά στην αρχική ΚΕΠ, προτείνεται να επικαιροποιηθούν τα έντυπα και οι οδηγίες συμπλήρωσης ώστε να αναγράφουν ρητά την ημερομηνία της αρχικής κατάστασης, την ημερομηνία της τρέχουσας κατάστασης και την περίοδο που καλύπτει κάθε ποσό. Η νέα ένδειξη της περιόδου στο Μέρος Β πρέπει να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο στα σχετικά συνοδευτικά στοιχεία.
Προτείνεται να δημοσιευθεί παράδειγμα με δύο διαδοχικές ενδιάμεσες υποβολές και μία υποβολή κατά τη λήξη της θητείας. Σε ένα καθαρά υποθετικό παράδειγμα, σωρευτικά έσοδα €6.000 στην πρώτη υποβολή και €9.000 στη δεύτερη δεν αποτελούν συνολικά έσοδα €15.000. Εφόσον η βάση και τα στοιχεία παραμένουν συγκρίσιμα, τα έσοδα της τελευταίας περιόδου είναι €3.000. Στο ίδιο παράδειγμα, εάν κατά την έξοδο τα σωρευτικά έσοδα είναι €12.000, τα έσοδα μετά τη δεύτερη ενδιάμεση υποβολή είναι €3.000 και το σύνολο από την αρχική ΚΕΠ είναι €12.000, όχι €27.000.
Μπορεί να προβλεφθεί συμπληρωματικό πεδίο σύγκρισης με την αμέσως προηγούμενη υποβολή, χωρίς να αλλάζει η σωρευτική βάση που επιλέγει ο νομοθέτης. Τυχόν διορθώσεις προηγούμενων στοιχείων πρέπει να επισημαίνονται, ώστε να μη θεωρούνται νέες οικονομικές ροές. Δεν προτείνεται δημόσια αποκάλυψη οικογενειακών δεδομένων πέραν όσων επιτρέπει ο βασικός νόμος. Η συμβολή αφορά τις συγκεκριμένες επικαλυπτόμενες περιόδους της νέας ρύθμισης, όχι μια γενική πρόταση ψηφιοποίησης.
3. Άρθρα 5 και 6 – Καταγεγραμμένη διαβίβαση των περιπτώσεων εκπρόθεσμης υποβολής
Αξιοποιώντας το υφιστάμενο Αρχείο της Ειδικής Επιτροπής και τις αρμοδιότητές της, η νέα υποχρέωση ενημέρωσης του Εφόρου Φορολογίας πρέπει να συνοδεύεται από κοινή διαδικασία διαβίβασης και επιβεβαίωσης παραλαβής. Για κάθε υπόθεση να καταγράφονται ο τύπος της οφειλόμενης κατάστασης, η εφαρμοστέα προθεσμία, λαμβανομένης υπόψη τυχόν νόμιμης παράτασης κατά το άρθρο 3(5) του βασικού νόμου, η ημερομηνία παραλαβής ή η συνεχιζόμενη παράλειψη, η ημερομηνία διαβίβασης και ο υπεύθυνος χειρισμού. Στον φάκελο πρέπει να διακρίνονται οι εφαρμοστέες μεταβατικές διατάξεις και τυχόν ισχυρισμός αδυναμίας εξασφάλισης στοιχείων συζύγου ή συμβίου.
Προτείνεται να καθοριστεί και να δημοσιοποιηθεί εύλογος διοικητικός στόχος για τη διαβίβαση, με δυνατότητα αιτιολογημένης καταγραφής καθυστέρησης. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να τηρούνται σε υπηρεσιακό αρχείο με κατάλληλους περιορισμούς πρόσβασης, όχι σε νέο δημόσιο κατάλογο προσωπικών φακέλων. Η πρόταση δεν θίγει τη δημοσιοποίηση που επιβάλλει το άρθρο 4(4) του βασικού νόμου.
Η καταγραφή δεν επιφέρει αυτόματη επιβολή προστίμου, δεν υποκαθιστά την ευκαιρία ακρόασης και την αιτιολογημένη απόφαση του Εφόρου και δεν μεταβάλλει τις νόμιμες εξαιρέσεις. Δεν προϋποθέτει αποδεδειγμένη υφιστάμενη καθυστέρηση. Αποσκοπεί στην ομοιόμορφη εφαρμογή του νέου μηχανισμού από δύο διαφορετικά όργανα.
Dr. Shen Hsin-Ling
Taiwan Hope Initiative
Το νομοσχέδιο ενισχύει τη διεθνή εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
1) Άρθρο 2
Εισηγήσεις – Να προστεθεί πρόνοια ώστε:
Σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής της καθαρής περιουσίας να απαιτείται επαρκής αιτιολόγηση της προέλευσης των σχετικών πόρων.
Επίσης να καθοριστούν με σαφήνεια οι έννοιες:
δωρεές,
καταπιστεύματα (trusts),
πραγματικοί δικαιούχοι εταιρειών,
κρυπτοπεριουσιακά στοιχεία.
Οι κατηγορίες αυτές αποτελούν πλέον συνήθη διεθνή μηχανισμό κατοχής περιουσίας.
2) Άρθρο 3
Να εξεταστεί η προσθήκη διάταξης: Υποχρέωσης δήλωσης ουσιώδους μεταβολής περιουσίας εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την επέλευσή της.
Παράδειγμα:
αγορά ακινήτου,
απόκτηση συμμετοχής σε εταιρεία,
σημαντική δωρεά,
σημαντική αύξηση τραπεζικών καταθέσεων.
Η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται σε αρκετά ευρωπαϊκά συστήματα διαφάνειας.
3) Άρθρο 4
Να προστεθεί πρόνοια για:
πλήρη ηλεκτρονική υποβολή,
τυποποιημένα ψηφιακά έντυπα,
αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις με κρατικά μητρώα.
Αυτό θα μειώσει το διοικητικό κόστος και θα περιορίσει τα περιθώρια λαθών.
4) Τροποποίηση του άρθρου 7
Να υιοθετηθεί σύστημα αξιολόγησης κινδύνου (risk-based approach).
Τα κριτήρια δύνανται να περιλαμβάνουν:
ύψος μεταβολής περιουσίας,
θέση και αρμοδιότητες αξιωματούχου,
συχνότητα αλλαγών,
προηγούμενες παρατυπίες.
Με τον τρόπο αυτό οι περιορισμένοι πόροι θα επικεντρώνονται στις περιπτώσεις μεγαλύτερου κινδύνου.
5) Τροποποίηση του Παραρτήματος Ι
Να προβλεφθεί διαδικασία περιοδικής επανεξέτασης του Παραρτήματος ανά πενταετία ώστε να αξιολογείται κατά πόσον πρέπει να προστεθούν νέες κατηγορίες αξιωματούχων.
6) Τροποποίηση Παραρτήματος ΙΙΙ
Να διαμορφωθεί το Παράρτημα με τρόπο που να επιτρέπει:
ηλεκτρονική συμπλήρωση,
αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων,
συγκριτική αξιολόγηση μεταξύ περιόδων.
Μελλοντικά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και για αυτοματοποιημένους ελέγχους κινδύνου.
7) Μεταβατικές Διατάξεις
Να εξεταστεί η θέσπιση: ενιαίας ημερομηνίας πλήρους εφαρμογής του νέου καθεστώτος σε όλους τους υπόχρεους.
Έτσι θα διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση και η ομοιόμορφη εφαρμογή του νόμου.
8) Νέα Διάταξη που αξίζει να εξεταστεί
Ψηφιακή Πλατφόρμα Πόθεν Έσχες
Εισηγούμαι να προστεθεί εξουσιοδοτική διάταξη που να επιτρέπει την ανάπτυξη ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος για:
ηλεκτρονική υποβολή,
διασύνδεση με Φορολογία,
διασύνδεση με Κτηματολόγιο,
διασύνδεση με Έφορο Εταιρειών,
αυτοματοποιημένες υπενθυμίσεις,
στατιστική παρακολούθηση συμμόρφωσης.
Η πρόνοια αυτή θα ενισχύσει σημαντικά:
τη διαφάνεια,
την αποτελεσματικότητα των ελέγχων,
τη μείωση διοικητικού κόστους,
την αξιοπιστία της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της ΕΕ, της GRECO και των διεθνών οργανισμών.