Προσχέδιο νομοσχεδίου με τίτλο «Ο περί Ελέγχου των Συγκεντρώσεων Επιχειρήσεων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025»

1. Γενικές Παρατηρήσεις
1.1. Σκοπιμότητα και ρόλος του εκ των προτέρων ελέγχου συγκεντρώσεων
Ο εκ των προτέρων (προληπτικός) έλεγχος ορισμένων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο του Δικαίου Ανταγωνισμού για τη διασφάλιση αποτελεσματικής διάρθρωσης των αγορών. Ο σκοπός του είναι η πρόληψη της δημιουργίας ή ενίσχυσης δεσπόζουσας θέσης ή άλλων καταστάσεων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντική παρακώλυση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού στο μέλλον.
Η ύπαρξη συστήματος εκ των προτέρων ελέγχου:
● προάγει τη νομική ασφάλεια, προσφέροντας στις επιχειρήσεις καθαρό και προβλέψιμο πλαίσιο για τις συναλλαγές τους (π.χ. εξαγορές, συγχωνεύσεις),
● ενισχύει τη διαφάνεια στις αγορές, μέσω δημοσιοποίησης και αξιολόγησης των σημαντικών μεταβολών στη δομή τους,
● και συντελεί στη σταθερότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, αποτρέποντας τη δημιουργία δομών αγοράς που είναι πιθανόν να έχουν μη αναστρέψιμα αποτελεσμάτα στη λειτουργία του ανταγωνισμού.
Ωστόσο, για να επιτελείται αποτελεσματικά ο ρόλος του εκ των προτέρων ελέγχου πρέπει να επικεντρώνεται στις συγκεντρώσεις που αναμένεται ότι θα έχουν δυνητικά σημαντικές / ουσιαστικές επιπτώσεις στην αγορά.
Η επιβολή υπέρμετρων ή αναλογικά αδικαιολόγητων υποχρεώσεων κοινοποίησης ενδέχεται να οδηγήσει σε περιττή επιβάρυνση της διοίκησης (εν προκειμένω της Επιτροπής) και των επιχειρήσεων, χωρίς οποιαδήποτε ουσιαστική συνεισφορά στην προστασία του ανταγωνισμού και κατ’ επέκταση στην αποτελεσματικότητα του συστήματος προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων.
Συνεπώς, η αναθεώρηση του σχετικού νομικού πλαισίου οφείλει να διασφαλίζει τη στοχευμένη εφαρμογή του μηχανισμού προληπτικού ελέγχου, με βάση σαφή, τεκμηριωμένα και αναλογικά κριτήρια, για την επίτευξη του πιο πάνω σκοπού — δηλαδή την ύπαρξη δομών αγοράς που συμβάλλουν στη διατήρηση συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

1.2. Ανάγκη καθορισμένης στόχευσης και τεκμηριωμένης αιτιολόγησης των προτεινόμενων τροποποιήσεων
Η αξιολόγηση και υιοθέτηση οποιασδήποτε νομοθετικής τροποποίησης προϋποθέτει τη σαφή διατύπωση του σκοπού που αυτή επιδιώκει να εξυπηρετήσει.
Το Προσχέδιο Νομοσχεδίου και το σχετικό δελτίο τύπου της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού ημερ. 15/9/2025 περιορίζονται σε γενικές αναφορές περί «εκσυγχρονισμού» και «ευθυγράμμισης με ευρωπαϊκούς κανονισμούς», χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζουν:
● ποια συγκεκριμένα προβλήματα εφαρμογής του Ν. 83(Ι)/2014 εντοπίστηκαν στην πράξη,
● ποιοι επιδιωκόμενοι στόχοι τίθενται με τις προτεινόμενες αλλαγές (π.χ. επιτάχυνση διαδικασιών, μείωση διοικητικού φόρτου, αναβάθμιση συνεργασίας με ΕΕ), και
● πώς θα αξιολογηθεί η επίτευξη και επιτυχία αυτών των αλλαγών ως προς την αποτελεσματικότητα και την αναλογικότητά τους.
Η απουσία ρητής και τεκμηριωμένης αιτιολόγησης καθιστά σχεδόν αδύνατη την ακριβή διαπίστωση της στόχευσης των τροποποιήσεων και, κατά συνέπεια, την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και αναλογικότητάς τους.
Χωρίς καθορισμένο σημείο αναφοράς, δεν μπορεί να διαπιστωθεί εάν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις συντελούν σε πραγματική σύγκλιση προς ένα πιο αποτελεσματικό και στοχευμένο σύστημα ελέγχου συγκεντρώσεων ή αν απλώς μεταβάλλουν τυπικά το πλαίσιο ελέγχου χωρίς σαφή στρατηγικό προσανατολισμό.
Η έλλειψη στόχευσης ενέχει τον κίνδυνο οι τροποποιήσεις να λειτουργήσουν αποσπασματικά, δημιουργώντας ρυθμιστική ασάφεια και διοικητική επιβάρυνση, χωρίς μετρήσιμη βελτίωση της λειτουργίας του μηχανισμού προληπτικού ελέγχου των συγκεντρώσεων.
Υπό το πρίσμα αυτό, προτείνεται όπως το νομοσχέδιο συνοδευτεί από Αιτιολογική Έκθεση ή Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων (Impact Assessment), όπου θα προσδιορίζονται με σαφήνεια:
● οι λόγοι κάθε επιμέρους τροποποίησης,
● οι ποσοτικοί ή/και ποιοτικοί στόχοι που επιδιώκονται, και
● οι δείκτες αξιολόγησης αποτελεσματικότητας και αναλογικότητας του αναθεωρημένου πλαισίου ελέγχου συγκεντρώσεων.
Μόνο υπό αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις επιτυγχάνουν πραγματικό εκσυγχρονισμό, με ουσιαστική στοχοθεσία και μετρήσιμα αποτελέσματα, και όχι αποσπασματικές αλλαγές χωρίς σαφές σημείο αναφοράς ή στρατηγική κατεύθυνση.
Δεδομένης της σημασίας και της έκτασης των προτεινόμενων αλλαγών, καθώς και του εύρους των θεμάτων που επηρεάζονται (διοικητικές διαδικασίες, κατώτατα όρια, δικαιώματα υπεράσπισης, προστασία δεδομένων κ.ά.), θα ήταν σκόπιμο η δημόσια διαβούλευση να επαναληφθεί μετά τη δημοσίευση της εν λόγω Αιτιολογικής Έκθεσης ή Μελέτης Εκτίμησης Επιπτώσεων. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί ουσιαστική συμμετοχή των ενδιαφερομένων φορέων, στη βάση πλήρους και τεκμηριωμένης πληροφόρησης, στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση για τη νομιμοποιητική και ποιοτική αρτιότητα του τελικού νομοθετήματος.

1.3. Ανάγκη θέσπισης νέου νόμου περί ελέγχου συγκεντρώσεων
Δεδομένου του εύρους και της πολυπλοκότητας των προτεινόμενων τροποποιήσεων, καθώς και του γεγονότος ότι οι αλλαγές επηρεάζουν πολλαπλά κεφάλαια και θεμελιώδεις έννοιες του Ν. 83(Ι)/2014 (π.χ. πεδίο εφαρμογής, διαδικασίες κοινοποίησης, δικαιώματα υπεράσπισης, συνεργασία με ευρωπαϊκούς θεσμούς), εισηγούμαστε όπως εξεταστεί η κατάρτιση νέου, ενιαίου Νόμου περί Ελέγχου των Συγκεντρώσεων Επιχειρήσεων. Η ψήφιση ενός νέου, ενοποιημένου νομικού κειμένου θα συμβάλει, μεταξύ άλλων, στη νομοτεχνική καθαρότητα και απλοποίηση του πλαισίου, στην αποφυγή ερμηνευτικών αντιφάσεων μεταξύ βασικού και τροποποιητικού νόμου, και στη διευκόλυνση της εφαρμογής του Νόμου τόσο από την Επιτροπή όσο και από τις επιχειρήσεις και τους νομικούς συμβούλους τους.

2. Ειδικές Παρατηρήσεις
2.1. Κριτήρια καθορισμού συγκέντρωσης μείζονος σημασίας (Άρθρο 3)
Σύμφωνα με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του άρθρου 3 του Ν. 83(Ι)/2014, πράξη συγκέντρωσης επιχειρήσεων κρίνεται ως «μείζονος σημασίας» όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
i) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις έχουν κύκλο εργασιών που υπερβαίνει το ποσό των €3.500.000 εκάστη· και
ii) δύο τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν κύκλο εργασιών εντός της Δημοκρατίας που υπερβαίνει, για κάθε μία, το ποσό των €200.000.
Από το κείμενο του Προσχεδίου Νομοσχεδίου δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί μελέτη ή εμπειρική ανάλυση για τον καθορισμό του νέου κατωτάτου ορίου των €200.000 κύκλου εργασιών εντός της Δημοκρατίας. Η επιλογή του συγκεκριμένου ποσού δεν φαίνεται να εδράζεται σε σαφή ή τεκμηριωμένα κριτήρια επιλογής, σε συνάρτηση με τους διακηρυγμένους γενικούς στόχους της τροποποίησης (π.χ. εκσυγχρονισμός). Αν υφίσταται σχετική μελέτη ή τεχνική τεκμηρίωση, θα ήταν σκόπιμο να δημοσιοποιηθεί, ώστε να καταστεί δυνατή η ουσιαστική αξιολόγηση της σκοπιμότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της προτεινόμενης τροποποίησης.
Οι εν λόγω τροποποιήσεις, σε συνδυασμό με τη μη αύξηση των κατωτάτων ορίων και την διαγραφή της υποπαραγράφου (iii) – σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον €3.500.000 από το σύνολο του κύκλου εργασιών όλων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων θα πρέπει να πραγματοποιείται εντός της Δημοκρατίας – δεν φαίνεται να εξυπηρετούν τον επιδιωκόμενο σκοπό του νομοσχεδίου, που είναι ο εκσυγχρονισμός και η βελτίωση του πλαισίου ελέγχου συγκεντρώσεων. Αντιθέτως, οι τροποποιημένες πρόνοιες είναι ουσιαστικά πιο «χαλαρές», με αποτέλεσμα να διευρύνουν το πεδίο των πράξεων συγκέντρωσης που υπόκεινται σε υποχρέωση κοινοποίησης και να αυξάνουν τον ήδη σημαντικό αριθμό υποθέσεων ενώπιον της Επιτροπής.
Από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία αναφορικά με τον αριθμό κοινοποιήσεων ή/και αποφάσεων που αφορούν υποθέσεις συγκεντρώσεων, διαπιστώνεται αυξητική τάση κατά την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία. Η τάση αυτή αποδεικνύει ότι το ισχύον πλαίσιο ήδη εξασφαλίζει επαρκή εποπτεία των πράξεων συγκέντρωσης που ενδεχομένως να έχουν κάποια σημασία, υπό την έννοια της αισθητής επίδρασης, για τον ανταγωνισμό.
Περαιτέρω, από την εξέταση του περιεχομένου των αποφάσεων της Επιτροπής προκύπτει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κοινοποιηθεισών συγκεντρώσεων δεν δημιουργεί «επηρεαζόμενες αγορές» , καθώς αφορούν πράξεις με περιορισμένο οικονομικό αποτύπωμα ή ανεπαίσθητες οριζόντιες ή/και κάθετες επικαλύψεις.
Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη μείωση των ορίων για τον χαρακτηρισμό μιας συγκέντρωσης ως μείζονος σημασίας, η οποία συνεπάγεται υποχρέωση κοινοποίησης, δεν προκύπτει από τεκμηριωμένη ανάγκη εκσυγχρονισμού ή ευθυγράμμισης με το ενωσιακό δίκαιο, αλλά, αντιθέτως, ενδέχεται να επιβαρύνει αδικαιολόγητα τη διοίκηση και τις επιχειρήσεις, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα και την αναλογικότητα του μηχανισμού ελέγχου συγκεντρώσεων.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη τις οικονομικές και εμπορικές εξελίξεις των τελευταίων 25 ετών, οι οποίες περιλαμβάνουν την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ,
την παγκοσμιοποίηση των αγορών, και τον πληθωρισμό που έχει αυξήσει τον μέσο κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων.
Η αναπροσαρμογή των υφιστάμενων ορίων είναι, επομένως, αναγκαία ώστε ο έλεγχος συγκεντρώσεων να επικεντρώνεται πράγματι στις πράξεις που αναμένεται ότι θα έχουν αισθητή επίδραση στον ανταγωνισμό, και όχι σε μικρές συναλλαγές που δεν δημιουργούν επηρεαζόμενες αγορές.
Μια τέτοια προσέγγιση θα οδηγήσει σε ορθολογικότερη κατανομή πόρων και μείωση του διοικητικού βάρους τόσο για την Επιτροπή όσο και για τις επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, προτείνεται:
1. Αύξηση του κατώτατου ορίου κύκλου εργασιών των €3.500.000 για κάθε συμμετέχουσα επιχείρηση.
2. Αύξηση του ορίου κύκλου εργασιών εντός της Δημοκρατίας των €200.000 σε για κάθε επιχείρηση.
3. Επαναφορά της τρίτης προϋπόθεσης, δηλαδή του αθροιστικού κύκλου εργασιών εντός της Δημοκρατίας όλων των συμμετεχουσών επιχειρήσεων, με ενδεχόμενη αύξηση του ποσού των €3.500.000, ώστε να αντικατοπτρίζει τις σύγχρονες οικονομικές συνθήκες.
Η αναπροσαρμογή των κριτηρίων κρίνεται επιβεβλημένη ώστε να:
1. Βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων. Η εφαρμογή υπέρμετρα χαμηλών κατωτάτων ορίων οδηγεί στην κοινοποίηση πράξεων που δεν έχουν καμία ουσιαστική επίπτωση στη δομή του ανταγωνισμού. Αντίθετα, η αναπροσαρμογή των ορίων σε ρεαλιστικά επίπεδα επιτρέπει στην Επιτροπή να επικεντρώνει τους ελεγκτικούς της πόρους σε πράξεις που είναι πράγματι ικανές να παρακωλύσουν τον ανταγωνισμό ή να προκαλέσουν σημαντικές μεταβολές στη διάρθρωση της αγοράς. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η ουσιαστική αποτελεσματικότητα του μηχανισμού προληπτικού ελέγχου, αφού αποφεύγεται η κατ’ ουσίαν τυπική επεξεργασία υποθέσεων που είναι απίθανο να εγείρουν ανταγωνιστικές ανησυχίες.
2. Ελαχιστοποιηθούν καθυστερήσεις και διοικητικές επιβαρύνσεις. Η διεύρυνση του πεδίου κοινοποίησης συνεπάγεται αύξηση του αριθμού υποθέσεων που απαιτούν εξέταση, χωρίς αναλογική προστιθέμενη αξία για την προστασία του ανταγωνισμού. Αυτό οδηγεί αφενός σε καθυστέρηση της εξέτασης σημαντικών υποθέσεων, αφετέρου σε αύξηση του διοικητικού κόστους και φόρτου για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να κοινοποιούν συναλλαγές περιορισμένης σημασίας. Η προσαρμογή των ορίων θα συμβάλει στην επιτάχυνση της διαδικασίας, τη μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου και την αποτελεσματικότερη κατανομή του χρόνου και των πόρων τόσο της Επιτροπής όσο και των επιχειρήσεων.
3. Εστιαστούν οι περιορισμένοι πόροι της Επιτροπής σε υποθέσεις ουσιαστικής σημασίας. Ένα στοχευμένο πλαίσιο κοινοποίησης διασφαλίζει ότι η Επιτροπή θα ασχολείται κυρίως με σύνθετες ή δομικά σημαντικές συγκεντρώσεις ή υποθέσεις που αφορούν την εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας (Ν. 13(Ι)/2022), όπου οι επιπτώσεις στην αγορά είναι πιο πιθανές ή/και πιο σοβαρές. Η εστίαση αυτή ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της Επιτροπής ως θεματοφύλακα του υγιούς και ανόθευτου ανταγωνισμού, επιτρέποντάς της να επενδύει στην ποιοτική ανάλυση των κρίσιμων υποθέσεων, αντί στην ποσοτική διαχείριση μεγάλου όγκου απλών υποθέσεων.
Παράλληλα, η προτεινόμενη προσέγγιση συνάδει με το πνεύμα του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004, ο οποίος αποσκοπεί στην προστασία του ανόθευτου ανταγωνισμού, εξασφαλίζοντας ότι ο εκ των προτέρων έλεγχος συγκεντρώσεων εφαρμόζεται μόνο σε πράξεις με ουσιαστική οικονομική σημασία, δηλαδή σε συγκεντρώσεις που ενδέχεται να παρακωλύσουν ουσιωδώς τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, και όχι σε μικρές ή αμελητέες συναλλαγές.

2.2. Δεσμεύσεις και διορθωτικά μέτρα (Άρθρο 22(2))
Η προσθήκη του νέου εδαφίου (2) στο άρθρο 22 αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα έγκρισης μιας συγκέντρωσης υπό όρους ή/και δεσμεύσεις, χωρίς να απαιτείται πλήρης διερεύνηση. Η ρύθμιση αυτή εναρμονίζεται με το άρθρο 6(2) του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 και επιτρέπει στην Επιτροπή να εγκρίνει πράξεις συγκέντρωσης ήδη στο αρχικό στάδιο εξέτασης (Phase I remedies), εφόσον οι αναληφθείσες δεσμεύσεις αίρουν τις αρχικές αμφιβολίες περί συμβατότητας της υπό εξέταση συγκέντρωσης.
Ωστόσο, ούτε το άρθρο 22, ούτε το άρθρο 25 του Ν. 83(Ι)/2014 καθορίζουν τα κριτήρια αξιολόγησης των δεσμεύσεων, τη μορφή ή τη δομή τους (διαρθρωτικές ή συμπεριφορικές) και την υποχρέωση αποτελεσματικής διαβούλευσης με ενδιαφερόμενους τρίτους , ούτε προβλέπουν μηχανισμό παρακολούθησης ή διαδικασία επανεξέτασης σε περίπτωση μεταβολής των συνθηκών της αγοράς. Το ισχύον άρθρο 25 περιορίζεται στη διαδικασία υποβολής πληροφοριών και στην εξασφάλιση στοιχείων, χωρίς να προβλέπει τις ουσιαστικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν την αποδοχή, παρακολούθηση ή αναθεώρηση των δεσμεύσεων.
Περαιτέρω, το άρθρο 45, όπως τροποποιείται, προβλέπει πλέον τη δυνατότητα ανάκλησης ή τροποποίησης απόφασης της Επιτροπής σε περίπτωση «μεταβολής των πραγματικών γεγονότων ή/και δεδομένων». Η πρόνοια αυτή είναι σημαντική, καθώς εισάγει ένα στοιχείο ευελιξίας και δυναμικής προσαρμογής σε ενδεχόμενες μη προβλέψιμες εξελίξεις. Εντούτοις, η διάταξη παραμένει γενική και δεν καθορίζει τη διαδικασία επανεξέτασης, ούτε τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορεί να ζητηθεί ή να αποφασιστεί η προσαρμογή ή χαλάρωση δεσμεύσεων σε περιπτώσεις βελτίωσης των συνθηκών ανταγωνισμού (π.χ. είσοδος νέου παρόχου, τεχνολογική εξέλιξη, διαφοροποίηση καναλιών διανομής).
Για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της διαδικαστικής προβλεψιμότητας (procedural predictability), προτείνεται όπως:
1. Εισαχθεί εξουσιοδοτική πρόνοια ανάλογη με το άρθρο 23(1)(ζ) του περί Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου (Ν. 13(Ι)/2022) που να παρέχει στην Επιτροπή τη
δυνατότητα να καθορίζει, με απόφασή της, το πλαίσιο για την υποβολή, αξιολόγηση, αποδοχή και παρακολούθηση δεσμεύσεων καθώς και τη διαδικασία επανεξέτασης ή «χαλάρωσης» δεσμεύσεων. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να βασίζεται στα πρότυπα της Ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις δεσμεύσεις βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 (2008/C 267/01) .
2. Προστεθεί ρητή πρόνοια ότι η Επιτροπή αποδέχεται μόνο δεσμεύσεις που είναι κατάλληλες, αναγκαίες και αναλογικές προς τον εντοπισμένο ανταγωνιστικό κίνδυνο, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση, την ένταση και τη διάρκεια των επιπτώσεων στη λειτουργία του αποτελεσματικού ανταγωνισμού.
3. Καθοριστεί σαφές χρονικό και διαδικαστικό πλαίσιο, ώστε οι δεσμεύσεις να υποβάλλονται εντός καθορισμένης προθεσμίας πριν την ολοκλήρωση της πλήρους διερεύνησης, διασφαλίζοντας προβλεψιμότητα και αποτρέποντας αιφνιδιασμούς.
4. Προβλεφθεί εύλογη παράταση προθεσμίας για την έκδοση απόφασης σε περιπτώσεις όπου οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υποβάλλουν δεσμεύσεις ή τροποποιήσεις της συναλλαγής στο πλαίσιο της αρχικής εξέτασης (Phase I remedies). Συγκεκριμένα, γίνεται εισήγηση όπως η προθεσμία παρατείνεται από 30 σε 40 εργάσιμες ημέρες, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής χρόνος αξιολόγησης των δεσμεύσεων και διαβούλευσης με την Υπηρεσία ή τρίτους. Η ρύθμιση αυτή εναρμονίζεται με την ενωσιακή πρακτική του άρθρου 10(1) του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004, όπου προβλέπεται ανάλογη παράταση (25 → 35 εργάσιμες ημέρες) κατά την υποβολή δεσμεύσεων στη Φάση Ι.
Η καθιέρωση των πιο πάνω αρχών θα διασφαλίσει ότι οι δεσμεύσεις λειτουργούν ως ουσιαστικά αναλογικά διορθωτικά μέτρα, όχι ως επιπρόσθετα ρυθμιστικά βάρη, και θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εφαρμόζει έναν ευέλικτο και αναλογικό μηχανισμό εποπτείας, προσαρμοσμένο στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και συμβατό με το πνεύμα του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 και την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2008/C 267/01.

2.3 Δικαιώματα υπεράσπισης, πρόσβαση στον φάκελο, εμπιστευτικότητα και GDPR (Άρθρα 34, 34Α και 34Β)
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αποτελούν σημαντική εξέλιξη, καθώς εισάγουν πλήρες διαδικαστικό πλαίσιο για τη διαχείριση υποθέσεων πιθανών παραβάσεων του Νόμου 83(Ι)/2014.
Συγκεκριμένα, το Προσχέδιο Νομοσχεδίου τυποποιεί και ενισχύει τη διαδικασία Έκθεσης Αιτιάσεων (άρθρο 34), εισάγοντας για πρώτη φορά αναλυτικό και πλήρως ρυθμιζόμενο πλαίσιο ως προς τη μορφή, το περιεχόμενο, τα δικαιώματα των μερών και τα επόμενα στάδια της διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής. Παράλληλα, εισάγεται για πρώτη φορά σαφές και ρητώς καθορισμένο καθεστώς για τον χαρακτηρισμό και τη διαχείριση εμπιστευτικών πληροφοριών (άρθρο 34Α) και το δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο (άρθρο 34Β), με παραπομπές στις αρχές του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (GDPR).
Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα περιορισμού της πρόσβασης με βάση την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα, ιδίως για λόγους προστασίας ερευνητικών μεθόδων ή εμπιστευτικότητας, κάτι που χρήζει ειδικής στάθμισης ώστε να μην υπονομεύονται τα δικαιώματα υπεράσπισης.
Παρότι πρόκειται για θετικό βήμα εκσυγχρονισμού, η ρύθμιση απονέμει στην Επιτροπή πολύ ευρεία διακριτική ευχέρεια να περιορίζει την πρόσβαση των μερών σε στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, επικαλούμενη λόγους εμπιστευτικότητας, ερευνητικών μεθόδων ή προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Υφίσταται, συνεπώς, ο κίνδυνος περιορισμού της ουσιαστικής πρόσβασης στα αποδεικτικά στοιχεία, γεγονός που θα μπορούσε να θίξει τα δικαιώματα υπεράσπισης και την αρχή της δίκαιης διαδικασίας (procedural fairness).
Παράλληλα, το προτεινόμενο σύστημα χαρακτηρισμού εμπιστευτικών στοιχείων προβλέπει ότι οι πληροφορίες που δεν έχουν επισημανθεί ρητά από το μέρος ως εμπιστευτικές τεκμαίρεται ότι δεν έχουν εμπιστευτικό χαρακτήρα, εκτός εάν η Επιτροπή αποφασίσει διαφορετικά. Η πρόβλεψη αυτή παρέχει στην Επιτροπή διακριτική εξουσία να χαρακτηρίσει αυτεπαγγέλτως ορισμένα στοιχεία ως επιχειρηματικά απόρρητα ή πληροφορίες εμπιστευτικής φύσεως, γεγονός θετικό για την προστασία ευαίσθητων δεδομένων, αλλά και δυνητικά προβληματικό αν δεν συνοδεύεται από σαφή κριτήρια και υποχρέωση αιτιολόγησης κάθε σχετικής απόφαση.
Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, εισηγούμαστε όπως:
1. Διευκρινιστούν τα στοιχεία στα οποία πρέπει να έχει υπάρξει ουσιαστική πρόσβαση. Προς αποφυγή αμφιβολιών κατά την εφαρμογή του άρθρου 34Β(3), προτείνεται να προστεθεί ρητή πρόνοια ότι η Επιτροπή δεν δύναται να στηριχθεί σε στοιχεία στα οποία ο αποδέκτης της Έκθεσης Αιτιάσεων δεν είχε ουσιαστική και έγκαιρη πρόσβαση, εκτός εάν πρόκειται για απολύτως εσωτερικά έγγραφα που δεν χρησιμοποιούνται ως αποδεικτικά μέσα αλλά μόνο για εσωτερική ανάλυση. Η προσθήκη αυτή ενισχύει τη σαφήνεια και την προβλεψιμότητα της διαδικασίας, χωρίς να περιορίζει τις ερευνητικές εξουσίες της Επιτροπής
2. Καθοριστεί υποχρέωση ειδικής και αιτιολογημένης στάθμισης σε κάθε περιορισμό πρόσβασης. Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι κάθε περιορισμός πρόσβασης σε επιχειρηματικά απόρρητα ή πληροφορίες εμπιστευτικής φύσεως πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένος, με σαφή στάθμιση μεταξύ (α) της ανάγκης προστασίας εμπιστευτικότητας, και (β) του δικαιώματος υπεράσπισης των μερών. Μια τέτοια πρόνοια θα εξασφαλίσει διαφάνεια και λογοδοσία στις αποφάσεις περιορισμού πρόσβασης και θα αποτρέψει την καταχρηστική ή υπερβολικά εκτεταμένη επίκληση της «αναλογικότητας».
3. Προστασία δικαιώματος υπεράσπισης σε σχέση με περιορισμούς βάσει GDPR. Αν και το Προσχέδιο Νομοσχεδίου ενσωματώνει αναφορές στην αναγκαιότητα και αναλογικότητα κατά τον GDPR, προτείνεται να προστεθεί ότι οι περιορισμοί πρόσβασης σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν μπορούν να καθιστούν αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την υπεράσπιση των μερών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα πρέπει να προτιμάται η ανωνυμοποίηση ή η μερική απόκρυψη αντί της πλήρους εξαίρεσης πληροφοριών. Με αυτό τον τρόπο, θα μπορεί να διατηρείται η ισορροπία μεταξύ προστασίας δεδομένων και δίκαιης διαδικασίας (procedural fairness).
4. Ασφαλιστική δικλείδα για τον εμπιστευτικό χαρακτήρα πληροφοριών. Προτείνεται να προβλεφθεί ότι, σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς τον εμπιστευτικό χαρακτήρα συγκεκριμένων πληροφοριών, η Επιτροπή ζητά επιβεβαίωση από το μέρος που τις υπέβαλε πριν τις διαθέσει σε τρίτους ή σε άλλα μέρη της διαδικασίας. Η ρύθμιση αυτή θα αποτρέψει ακούσιες αποκαλύψεις ευαίσθητων εμπορικών δεδομένων (όπως τιμολογιακές πολιτικές, εκπτώσεις, ή πελατειακές σχέσεις) και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων στη διαδικασία.
Οι πιο πάνω εισηγήσεις στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας, της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου κατά την εφαρμογή των άρθρων 34–34Β. Η θεσμοθέτηση διαδικασιών που διασφαλίζουν ισορροπία μεταξύ της προστασίας εμπιστευτικότητας και της ουσιαστικής πρόσβασης στα αποδεικτικά μέσα είναι αναγκαία προϋπόθεση για να μην εξουδετερωθεί ή/και υπονομευθεί, στην πράξη, η άσκηση του δικαιώματος υπεράσπισης.

2.4. Διοικητικά πρόστιμα, δικαστικός έλεγχος και όροι καταβολής (Άρθρα 40 και 40Α)
Το νέο άρθρο 40Α εξομοιώνει ουσιαστικά το διοικητικό πρόστιμο με οφειλή δημοσίου δικαίου, προβλέποντας τόκο υπερημερίας από τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας πληρωμής.
Πρώτον, αυτό είναι σε γενικές γραμμές ορθολογικό: ενισχύει την εκτελεστότητα και αποτρέπει την καταχρηστική καθυστέρηση στην πληρωμή διοικητικών κυρώσεων.
Δεύτερον, ως ιδιαίτερα θετική και πρακτικά απαραίτητη κρίνεται η πρόβλεψη ότι η Επιτροπή μπορεί, «κατόπιν υποβολής αιτιολογημένου αιτήματος», να εγκρίνει καταβολή του προστίμου σε δόσεις. Αυτή η πρόνοια αναγνωρίζει ότι τα διοικητικά πρόστιμα μπορεί να είναι υψηλά και ότι η άμεση καταβολή τους σε μία δόση ενδέχεται να έχει δυσανάλογα επιζήμια αποτελέσματα (π.χ. απειλή ρευστότητας, κίνδυνος αφερεγγυότητας).
Ωστόσο, για να αποφευχθεί αδιαφάνεια ή άνιση μεταχείριση επιχειρήσεων, προτείνεται:
1. Να προστεθεί ρητή υποχρέωση όπως, κατά την αξιολόγηση αιτήματος για καταβολή σε δόσεις, η Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη αντικειμενικά κριτήρια όπως α) το ύψος του προστίμου, β) τη χρηματοοικονομική κατάσταση και ρευστότητα της επιχείρησης, γ) τυχόν συνέπειες από άμεση βεβαίωση και εκτέλεση της οφειλής στην επιχείρηση ή ευρύτερα στην αγορά, και δ) τον βαθμό συνεργασίας της επιχείρησης κατά τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής.
2. Να προβλέπεται ότι η σχετική απόφαση της Επιτροπής θα είναι αιτιολογημένη και θα κοινοποιείται γραπτώς, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση επιχειρήσεων σε αντίστοιχες περιστάσεις.
Επιπλέον, η πρόβλεψη τόκου υπερημερίας από την πάροδο της προθεσμίας πληρωμής δημιουργεί ζήτημα χρονισμού σε σχέση με το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου. Πιο συγκεκριμένα, χωρίς πρόσθετη ρύθμιση, υπάρχει ο κίνδυνος μια επιχείρηση η οποία προσφεύγει καλόπιστα κατά απόφασης της Επιτροπής να αρχίσει να συσσωρεύει τόκους υπερημερίας πριν ακόμη κριθεί η νομιμότητα ή/και το ύψος του προστίμου. Για να μην αποδυναμωθεί στην πράξη το δικαίωμα δικαστικής προστασίας, προτείνεται να διευκρινιστεί ότι:
1. ο τόκος υπερημερίας δεν αρχίζει να υπολογίζεται πριν την πάροδο της προθεσμίας άσκησης προσφυγής κατά της απόφασης της Επιτροπής, και
2. εφόσον ασκηθεί προσφυγή και ζητηθεί αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης (δηλαδή αναστολή είσπραξης), ο τόκος δεν τρέχει για όσο χρονικό διάστημα εκκρεμεί η απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου επί του αιτήματος αναστολής.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η αναγκαία ισορροπία. Αφενός, η Επιτροπή διατηρεί τη δυνατότητα να απαιτεί την έγκαιρη πληρωμή των προστίμων και να αποφεύγει καταχρηστικές καθυστερήσεις. Αφετέρου, δεν επιβάλλεται οικονομική επιβάρυνση (μέσω τόκων) σε επιχειρήσεις που απλώς ασκούν νομίμως το δικαίωμα προσφυγής τους.

2.5. Εξουσία της Επιτροπής προς συλλογή πληροφοριών (Άρθρο 42)
Σύμφωνα με την προτεινόμενη τροποποίηση, πρόσωπο, επιχείρηση ή φορέας έχει υποχρέωση να παρέχει τις αιτούμενες πληροφορίες εντός εύλογης προθεσμίας, η οποία δεν δύναται να είναι μικρότερη των 10 ημερών.
Δεδομένης της έκτασης και πολυπλοκότητας των πληροφοριών που ζητούνται σε αρκετές περιπτώσεις — ιδίως όταν περιλαμβάνουν οικονομικά, εμπορικά και τεχνικά στοιχεία — και για λόγους ισότιμης μεταχείρισης όλων των επιχειρήσεων ή ενδιαφερόμενων προσώπων, προτείνεται η προσθήκη της λέξης «εργάσιμων» μετά τη λέξη «ημερών».
Η προσθήκη της λέξης «εργάσιμων» στην ελάχιστη προθεσμία των 10 ημερών εξυπηρετεί την αρχή της ίσης μεταχείρισης και της ασφάλειας δικαίου, καθώς διασφαλίζει ότι όλες οι επιχειρήσεις διαθέτουν πραγματικό και ισότιμο (μέγιστο) χρονικό περιθώριο για:
● τη συλλογή των αιτούμενων πληροφοριών,
● την εσωτερική επεξεργασία και επαλήθευσή τους, και
● τη σύνταξη τεκμηριωμένων απαντήσεων προς την Επιτροπή.
Σε αντίθετη περίπτωση, εάν η προθεσμία περιλαμβάνει Σαββατοκύριακα ή δημόσιες αργίες, ο διαθέσιμος χρόνος για προετοιμασία περιορίζεται ουσιαστικά, γεγονός που μπορεί να θέσει ορισμένους υπόχρεους σε μειονεκτική θέση σε σχέση με άλλους.
Περαιτέρω, η εν λόγω προσθήκη συνάδει με την υφιστάμενη πρακτική άλλων προνοιών του Προσχεδίου Νομοσχεδίου, στις οποίες οι προθεσμίες εκφράζονται σε εργάσιμες ημέρες (π.χ. άρθρα 23, 30 και 37), εξασφαλίζοντας έτσι συνέπεια και σαφήνεια στο νομοθετικό κείμενο.

2.6. Ανάκληση ή τροποποίηση απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα συγκέντρωσης (Άρθρο 45)
Η προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 45, με την προσθήκη της νέας παραγράφου (αα), εισάγει τη δυνατότητα ανάκλησης ή τροποποίησης απόφασης της Επιτροπής σε περίπτωση μεταβολής των πραγματικών δεδομένων ή περιστάσεων που αποτέλεσαν τη βάση της αρχικής απόφασης.
Η πρόνοια αυτή ενισχύει τη λειτουργική ευελιξία της Επιτροπής, ωστόσο, κρίνεται σκόπιμο να εξειδικευτεί η διαδικασία και η πρωτοβουλία ενεργοποίησης της ανάκλησης ή τροποποίησης, καθώς και να διασφαλιστεί η ακρόαση των ενδιαφερόμενων μερών.
Προτείνεται η αναδιατύπωση του άρθρου 45 ώστε να προβλέπει ρητά ότι η ανάκληση ή τροποποίηση δύναται να λάβει χώρα:
(α) αυτεπάγγελτα από την Επιτροπή,
(β) κατόπιν αιτήματος συμμετέχουσας επιχείρησης, ή
(γ) κατόπιν αιτήματος τρίτης επιχείρησης ή προσώπου με έννομο συμφέρον.
Επιπλέον, η πρόνοια περί μεταβολής των πραγματικών δεδομένων πρέπει να ερμηνεύεται όχι μόνο ως λόγος ανάκλησης λόγω νέων περιοριστικών συνθηκών, αλλά και ως δυνατότητα προσαρμογής ή περιορισμού δεσμεύσεων σε περιπτώσεις όπου οι συνθήκες στην αγορά έχουν βελτιωθεί ή διαφοροποιηθεί ουσιωδώς, όπως, για παράδειγμα, με την είσοδο νέου ανταγωνιστή ή τη διαφοροποίηση των καναλιών διανομής.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να δύναται, κατόπιν αιτήματος ενδιαφερόμενης επιχείρησης (συμμετέχουσας ή με έννομο συμφέρον) ή αυτεπάγγελτα, να επαναξιολογήσει την αναγκαιότητα ή έκταση των δεσμεύσεων, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι επιβαλλόμενοι όροι δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο για τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού.
Προτείνεται η προσθήκη ρητής πρόνοιας στο ίδιο το άρθρο 45 ότι η «μεταβολή των πραγματικών δεδομένων» μπορεί να αφορά τόσο δυσμενείς όσο και ευνοϊκές εξελίξεις στην αγορά, και συνεπώς να δικαιολογεί την αναθεώρηση, προσαρμογή ή χαλάρωση δεσμεύσεων, όπου αυτές καθίστανται δυσανάλογες ή μη αναγκαίες υπό τα νέα δεδομένα.
Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, εισηγούμαστε όπως η πρόνοια διατυπωθεί ως ακολούθως:
«Η Επιτροπή δύναται να τροποποιεί τους όρους ή/και δεσμεύσεις που έχουν επιβληθεί με απόφασή της, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος συμμετέχουσας ή τρίτης επιχείρησης με έννομο συμφέρον, σε περίπτωση μεταβολής των πραγματικών γεγονότων ή/και δεδομένων της αγοράς, περιλαμβανομένων και εκείνων που συνεπάγονται βελτίωση των συνθηκών ανταγωνισμού.
Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας και διασφαλίζει ότι οι δεσμεύσεις δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο για τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού.».

2.7. GDPR, Digital Markets Act και Foreign Subsidies Regulation, (Άρθρα 2, 48 και 54)
Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις εισάγονται για πρώτη φορά στον Νόμο 83(Ι)/2014 ορισμοί που αφορούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, επιχειρηματικά απόρρητα, πληροφορίες εμπιστευτικής φύσεως, εσωτερικά έγγραφα και εργάσιμες ημέρες (άρθρο 2).
Παράλληλα, το νέο άρθρο 48 αντικαθιστά πλήρως την προηγούμενη διάταξη περί εχεμύθειας, επιτρέποντας πλέον τη διαβίβαση εμπιστευτικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για σκοπούς εφαρμογής τόσο του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1925 (Digital Markets Act – DMA) όσο και του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2560 (Foreign Subsidies Regulation – FSR).
Το νέο άρθρο 54 διευρύνει περαιτέρω το πεδίο συνεργασίας της Επιτροπής με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλες Αρχές Ανταγωνισμού, πέραν του πλαισίου του Κανονισμού (ΕΚ) 139/2004.
Οι αλλαγές αυτές ενισχύουν τη διασύνδεση της Επιτροπής με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα επιβολής κανόνων ανταγωνισμού και ψηφιακών αγορών, διευρύνοντας όμως σημαντικά τον ρόλο της Επιτροπής.
Ουσιαστικά, ο Νόμος 83(Ι)/2014 καθίσταται κόμβος (hub) για την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε πλαίσια πέραν του ελέγχου συγκεντρώσεων, χωρίς ρητές ασφαλιστικές δικλείδες για τη χρήση, αποθήκευση και επαναχρησιμοποίηση αυτών των δεδομένων.
Η διεύρυνση αυτή, αν και θετική υπό το πρίσμα της συνεργασίας, πρέπει να συνοδευτεί από σαφή όρια σχετικά με το σκοπό και το εύρος της διαβίβασης πληροφοριών, την προστασία εμπιστευτικών εμπορικών δεδομένων, και τη χρήση των στοιχείων αποκλειστικά για τον σκοπό επιβολής για τον οποίο διαβιβάστηκαν.
Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, εισηγούμαστε όπως:
1. Προστεθεί πρόνοια ότι η ανταλλαγή ή κοινοποίηση εμπιστευτικών πληροφοριών με άλλες αρχές (π.χ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, DG COMP, DG CONNECT) πραγματοποιείται μόνο στον αναγκαίο βαθμό και αποκλειστικά για τον συγκεκριμένο σκοπό επιβολής που προβλέπεται από το εκάστοτε ενωσιακό πλαίσιο (DMA, FSR,
Κανονισμός 139/2004). Οποιαδήποτε περαιτέρω χρήση ή επαναχρησιμοποίηση των στοιχείων πρέπει να απαγορεύεται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση του υποκειμένου ή χωρίς νέα νομική βάση.
2. Αναδιατυπωθεί η πρόνοια του άρθρου 48, ώστε να διευκρινίζεται ότι η διαβίβαση εμπιστευτικών πληροφοριών διενεργείται υπό την επιφύλαξη της αρχής της αναλογικότητας και της προστασίας επιχειρηματικών απορρήτων, κατά τα οριζόμενα στο ενωσιακό δίκαιο και τη νομολογία των Δικαστηρίων της ΕΕ.
3. Προστεθεί πρόνοια που θα ορίζει ότι πληροφορίες ή δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης διαδικασίας (π.χ. εξέταση συγκέντρωσης) δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται σε άλλη διαδικασία (π.χ. έρευνα βάσει DMA ή FSR), εκτός εάν προβλέπεται ρητά από το ενωσιακό δίκαιο και τηρηθούν οι απαιτούμενες διαδικαστικές εγγυήσεις. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις δεν θα δουν τις εμπιστευτικές τους πληροφορίες να μεταφέρονται σε διαφορετικά ρυθμιστικά πλαίσια χωρίς ενημέρωση ή δυνατότητα αντίδρασης.

2.8. Εξουσιοδότηση για Κανονισμούς και θεσμοθέτηση απλοποιημένης διαδικασίας κοινοποίησης (Άρθρο 55)
Η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 55, με την οποία παρέχεται στο Υπουργικό Συμβούλιο η εξουσία να εκδίδει Κανονισμούς για τη θέσπιση απλοποιημένης διαδικασίας κοινοποίησης, συνιστά θετική κατεύθυνση, καθώς αναγνωρίζει την ανάγκη διαφοροποίησης της διαδικαστικής μεταχείρισης πράξεων που δεν εγείρουν σημαντικές ανησυχίες για τον ανταγωνισμό.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη διατύπωση δημιουργεί ζητήματα συμβατότητας με την αρχή της επιχειρησιακής ανεξαρτησίας της Επιτροπής, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1 (ECN+).
Σύμφωνα με την Οδηγία, τα εθνικά όργανα ανταγωνισμού πρέπει να διαθέτουν την αυτονομία να καθορίζουν τις διαδικασίες, τις προτεραιότητες και τα κριτήρια εφαρμογής των αρμοδιοτήτων τους χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Η καθιέρωση της απλοποιημένης διαδικασίας αποτελεί καθαρά τεχνικό και διαδικαστικό ζήτημα εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού, το οποίο συνδέεται με την επιλογή υποθέσεων, τη μορφή του φακέλου κοινοποίησης και τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων.
Επομένως, ο καθορισμός των κριτηρίων και των επιμέρους διαδικαστικών βημάτων πρέπει να ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής, χωρίς να εξαρτάται από κυβερνητική έγκριση ή κανονιστική πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.
Η πρακτική των κρατών-μελών ενισχύει τη θέση αυτή. Αναφέρεται ενδεικτικά ότι η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού ρυθμίζει την απλοποιημένη διαδικασία με δική της απόφαση (π.χ. Απόφαση 790/2022). Επίσης, Οι Αρχές Ανταγωνισμού της Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ιρλανδίας και Αυστρίας καθορίζουν αντίστοιχα τις απλοποιημένες διαδικασίες μέσω αποφάσεων ή κατευθυντήριων γραμμών των ίδιων των αρχών, όχι με κυβερνητική πράξη. Σε επίπεδο ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίζει την απλοποιημένη διαδικασία μέσω Ανακοίνωσης και Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2023/914, που η ίδια εκδίδει στο πλαίσιο της θεσμικής της αρμοδιότητας.
Συνεπώς, για να διασφαλιστεί η συμβατότητα με την Οδηγία ECN+ και η θεσμική ανεξαρτησία της Επιτροπής, εισηγούμαστε τα εξής:
1. Η απλοποιημένη διαδικασία κοινοποίησης να καθορίζεται με Απόφαση της Επιτροπής, η οποία θα έχει κανονιστικό χαρακτήρα, θα δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και θα ορίζει i) τα κριτήρια επιλεξιμότητας (ενδεικτικά: απουσία επηρεαζόμενων αγορών, χαμηλά μερίδια, καθαρά ποιοτική μεταβολή ελέγχου), ii) τη διαδικασία και τα έντυπα κοινοποίησης (π.χ. σύντομο δελτίο τύπου «short form»), και iii) τις προθεσμίες, τις δυνατότητες ηλεκτρονικής υποβολής και την ανάκληση simplified όταν εντοπίζονται ενδείξεις ουσιαστικών επιπτώσεων.
2. Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εκδίδει Κανονισμούς μόνο για γενικά ή συμπληρωματικά ζητήματα, και μόνο κατόπιν τεκμηριωμένης εισήγησης της Επιτροπής, ώστε να εξασφαλίζεται θεσμική ισορροπία και δημοκρατική νομιμοποίηση χωρίς υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Αρχής.
3. H διατύπωση του άρθρου 55 μπορεί να διαμορφωθεί ως εξής:
«Η Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού καθορίζει με Απόφασή της, η οποία δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, τα κριτήρια, τη διαδικασία και τα έντυπα που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της απλοποιημένης διαδικασίας κοινοποίησης συγκεντρώσεων.
Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εκδίδει Κανονισμούς για σκοπούς του παρόντος άρθρου, κατόπιν τεκμηριωμένης εισήγησης της Επιτροπής, περιοριζόμενους σε ζητήματα γενικής φύσεως ή συντονισμού με άλλες νομοθεσίες».