03 – ΜΕΡΟΣ ΙΙ – ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ-Υποχρέωση ασφάλισης ιατρικής αμέλειας
Ο περί ιατρών (Ασφάλιση Ιατρικής Αμέλειας) Κανονισμοί 2026
Υποχρέωση ασφάλισης ιατρικής αμέλειας
3. Τηρουμένων των διατάξεων των παρόντων Κανονισμών, κάθε:
(α) ιατρός αυτοτελώς εργαζόμενος και/ή εργοδοτούμενος,
(β) Εταιρεία Ιατρών,
(γ) ιατρός με ειδική άδεια για άσκηση ιατρικού επαγγέλματος ως αυτοτελώς εργαζόμενος σε ίδρυμα ή νοσοκομείο δυνάμει του άρθρου 9 του Νόμου,
(δ) ειδικός ιατρός από το εξωτερικό με άδεια δυνάμει του άρθρου 10 του Νόμου,
(ε) ιατρός που ασκεί ιατρική στην Κύπρο με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών δυνάμει του άρθρου 10Α του Νόμου,
υποχρεούται να είναι ασφαλισμένος έναντι ιατρικής αμέλειας.
Τέλος
Η βασική μου εισήγηση είναι να υποστηριχθεί η φιλοσοφία των Κανονισμών, αλλά να ζητηθούν στοχευμένες τροποποιήσεις πριν από την οριστικοποίησή τους.
(1) Υποχρέωση ασφάλισης – Κανονισμός 3
Το προσχέδιο προβλέπει υποχρέωση ασφάλισης για:
αυτοτελώς εργαζόμενους και εργοδοτούμενους ιατρούς,
Εταιρείες Ιατρών,
ιατρούς με ειδική άδεια,
ειδικούς ιατρούς από το εξωτερικό,
ιατρούς που παρέχουν υπηρεσίες στην Κύπρο υπό καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.
Κρίσιμο ζήτημα: εργοδοτούμενοι ιατροί
Εδώ υπάρχει, κατά την άποψή μου, ουσιώδες κενό.
Ο Κανονισμός 3 λέει ότι ο εργοδοτούμενος ιατρός πρέπει να είναι ασφαλισμένος. Όμως ο Κανονισμός 4(γ), όταν καθορίζει ποιοι θεωρούνται «ασφαλισμένοι» σε ένα ασφαλιστήριο, αναφέρεται στον κάτοχο του ασφαλιστηρίου και στους διοικητικούς συμβούλους/συνεταίρους του. Δεν αναφέρει ρητά τους εργοδοτούμενους ιατρούς.
Να προστεθεί ρητή πρόνοια ότι:
“ασφαλιστήριο που συνάπτεται από νοσηλευτήριο, εταιρεία ιατρών ή άλλο εργοδότη μπορεί να καλύπτει τους εργοδοτούμενους ιατρούς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί κατονομάζονται ή καλύπτονται ρητά ως ασφαλισμένοι και η κάλυψη τους είναι τουλάχιστον ισοδύναμη με την απαιτούμενη από τους Κανονισμούς.”
(2) Σχέση με το ΓεΣΥ – ίσως το σημαντικότερο θέμα
Πρόβλημα
Εάν οι νέοι Κανονισμοί εφαρμοστούν χωρίς λεπτομερή μηχανισμό αναγνώρισης της υφιστάμενης κάλυψης ΓεΣΥ, υπάρχει κίνδυνος:
διπλής ασφάλισης,
διπλής καταβολής ασφαλίστρων,
αλληλοεπικαλυπτόμενων ασφαλιστηρίων,
αβεβαιότητας ως προς το ποιο ασφαλιστήριο ανταποκρίνεται σε απαίτηση,
διοικητικής επιβάρυνσης για ιατρούς και παρόχους.
Ισχυρή εισήγηση
Να προστεθεί ειδικός Κανονισμός που να αναφέρει ρητά ότι:
“ασφαλιστήριο που παρέχεται δυνάμει του άρθρου 56 του περί Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου και πληροί τις απαιτήσεις των παρόντων Κανονισμών λογίζεται αυτοδικαίως ως ασφαλιστική κάλυψη για τους σκοπούς του άρθρου 7Ζ, χωρίς υποχρέωση σύναψης δεύτερου ασφαλιστηρίου.”
Επίσης, να δημιουργηθεί ενιαίος μηχανισμός πιστοποίησης μεταξύ Ιατρικού Συμβουλίου, ΟΑΥ και ασφαλιστικών επιχειρήσεων.
(3) Ελάχιστα όρια €450.000 / €900.000 – Κανονισμός 5
Το προσχέδιο προβλέπει:
€450.000 για φυσικό πρόσωπο/ιατρό,
€900.000 για Εταιρεία Ιατρών,
και τα ποσά αυτά ισχύουν ανά συμβάν και συνολικά για την ασφαλιστική περίοδο.
Όμως υπάρχει σημαντικό ζήτημα
Εάν ένας ιατρός έχει:
όριο €450.000 ανά απαίτηση, και
aggregate €450.000 ετησίως,
και μία σοβαρή υπόθεση απορροφήσει ολόκληρο το ποσό, τότε δεν υπάρχει ουσιαστικά υπόλοιπο κάλυψης για δεύτερη απαίτηση μέσα στο ίδιο ασφαλιστικό έτος.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ειδικότητες με αυξημένο κίνδυνο.
Εισήγηση
Να διαχωριστούν:
το όριο ανά συμβάν, και
το συνολικό ετήσιο όριο.
Ενδεικτικά:
€450.000 ανά συμβάν / τουλάχιστον €900.000 aggregate για φυσικό πρόσωπο,
€900.000 ανά συμβάν / τουλάχιστον €1.800.000 aggregate για Εταιρεία Ιατρών.
Εναλλακτικά, το aggregate θα μπορούσε να καθορίζεται μετά από αναλογιστική μελέτη κινδύνου.
Ακόμη καλύτερη προσέγγιση
Να εξεταστεί διαβάθμιση ανά ειδικότητα, αντί για ένα ενιαίο ποσό για όλους τους ιατρούς.
Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα για:
γενική/οικογενειακή ιατρική,
παθολογικές ειδικότητες,
χειρουργικές ειδικότητες,
μαιευτική/γυναικολογία,
αναισθησιολογία,
άλλες ειδικότητες υψηλού κινδύνου.
Αυτό θα ήταν δικαιότερο τόσο για τους ιατρούς όσο και για τους ασθενείς.
(4) Έξοδα υπεράσπισης – €50.000
Το ποσό των €50.000 προβλέπεται επιπλέον του ορίου αποζημιώσεων, πράγμα θετικό.
Ωστόσο, σε σοβαρή υπόθεση ιατρικής αμέλειας η δικαστική διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει:
δικηγορικές αμοιβές,
ιατρικές πραγματογνωμοσύνες,
μαρτυρία ειδικών,
δεύτερες πραγματογνωμοσύνες,
εφέσεις,
πολυετή διαδικασία.
Εισήγηση
Να εξεταστεί αύξηση του ελάχιστου ποσού, π.χ.:
€100.000 για φυσικό πρόσωπο,
€150.000–€200.000 για Εταιρεία Ιατρών,
ή να προβλεφθεί ότι τα έξοδα υπεράσπισης θα ανέρχονται σε συγκεκριμένο ποσοστό του βασικού ορίου κάλυψης.
(5) Αναδρομική κάλυψη – Κανονισμός 4(η)
Το προσχέδιο προβλέπει ως αναδρομική ημερομηνία την ημερομηνία σύναψης της πρώτης ασφαλιστικής σύμβασης, εκτός εάν η αναδρομική περίοδος είναι τουλάχιστον έξι έτη.
Εισήγηση – μεταβατική πρόνοια
Πρέπει να προβλεφθεί ρητά ότι για υφιστάμενους ιατρούς:
“η αναδρομική κάλυψη δεν θα δημιουργεί κενό για πράξεις ή παραλείψεις που έλαβαν χώρα από την έναρξη της νομοθετικής υποχρέωσης ασφάλισης, δηλαδή από 26 Ιανουαρίου 2025, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπήρχε ήδη γνωστή απαίτηση ή γνωστή περιστατική κατάσταση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απαίτηση.”
(6) Περίοδος μετά την παύση άσκησης – μόνο δύο έτη
Το προσχέδιο προβλέπει τουλάχιστον δύο έτη επέκτασης εκκρεμούς ευθύνης μετά την παύση άσκησης του επαγγέλματος. Το ποσό αυτό φαίνεται χαμηλό για ιατρική αμέλεια.
Ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος προβλέπει γενικά τριετή περίοδο για αξιώσεις λόγω αμέλειας, με ειδικούς κανόνες όταν η σωματική βλάβη γίνεται γνωστή μεταγενέστερα και με δικαστική διακριτική ευχέρεια σε ορισμένες περιπτώσεις.
Εισήγηση
Η περίοδος run-off να είναι:
τουλάχιστον έξι έτη, ή η περίοδος που απαιτείται μέχρι την πλήρη εκπνοή όλων των εφαρμοστέων χρόνων παραγραφής, συν εύλογη πρόσθετη περίοδο.
(7) Εξαιρέσεις – χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια
Ωστόσο, ο Κανονισμός 8 επιτρέπει εξαίρεση για αμέλεια που οδηγεί σε μετάδοση AIDS ή ηπατίτιδας, καθώς και για πανδημίες και νέες αναδυόμενες ασθένειες.
Εισήγηση
Να διευκρινιστεί ρητά ότι:
“η ασφαλιστική κάλυψη για τη διάγνωση, θεραπεία και διαχείριση ασθενούς με AIDS, ηπατίτιδα ή άλλη λοιμώδη νόσο δεν αποκλείεται· η εξαίρεση αφορά αποκλειστικά την ευθύνη για μετάδοση της συγκεκριμένης λοίμωξης, όπου αυτή επιτρέπεται.”
Παράλληλα, η έννοια «ασθένειες που κατηγοριοποιήθηκαν ή θα κατηγοριοποιηθούν ως πανδημίες» είναι πολύ ευρεία και θα πρέπει να περιοριστεί ώστε να μην οδηγεί σε γενικευμένη εξαίρεση της ιατρικής ευθύνης σε περίοδο πανδημίας.
(8) Σκόπιμες/ανέντιμες πράξεις – προστασία των λοιπών ασφαλισμένων
Η εξαίρεση των σκόπιμων ή ανέντιμων πράξεων είναι ασφαλιστικά εύλογη.
Όμως πρέπει να προστεθεί severability / innocent insured clause.
Παράδειγμα:
Εάν ένας ιατρός μιας εταιρείας προβεί σε δόλια πράξη, δεν πρέπει αυτόματα να χάνεται η ασφαλιστική κάλυψη της εταιρείας ή άλλων ιατρών που δεν γνώριζαν και δεν συμμετείχαν στην πράξη.
Εισήγηση
Η εξαίρεση να εφαρμόζεται μόνο στο πρόσωπο που τέλεσε τη σκόπιμη ή ανέντιμη πράξη, χωρίς να επηρεάζει τα δικαιώματα των λοιπών ασφαλισμένων που ενήργησαν καλόπιστα.
(9) Αφαιρετέο ποσό μέχρι €5.000
Το προσχέδιο επιτρέπει αφαιρετέο ποσό μέχρι €5.000 ανά απαίτηση.
Για υποχρεωτική ασφάλιση με σκοπό την προστασία ασθενών, πρέπει να διασφαλιστεί ότι το deductible δεν μπορεί να προβληθεί έναντι του ασθενούς.
Να προβλεφθεί ότι:
“οποιοδήποτε αφαιρετέο ποσό αποτελεί αποκλειστικά συμβατική υποχρέωση μεταξύ ασφαλιστικής επιχείρησης και ασφαλισμένου και δεν επηρεάζει την υποχρέωση της ασφαλιστικής επιχείρησης έναντι δικαιούχου αποζημίωσης.”
Επιπλέον, θα μπορούσε να εξεταστεί χαμηλότερο ανώτατο deductible για φυσικά πρόσωπα.
(10) Υποχρέωση γνωστοποίησης απαίτησης
Η προθεσμία των επτά εργάσιμων ημερών για γνωστοποίηση απαίτησης είναι αυστηρή, έστω και αν προστίθεται η φράση «ή μόλις είναι εύλογα πρακτικό»
Εισήγηση – μεταβατική πρόνοια
Πρέπει να προβλεφθεί ρητά ότι για υφιστάμενους ιατρούς:
“η αναδρομική κάλυψη δεν θα δημιουργεί κενό για πράξεις ή παραλείψεις που έλαβαν χώρα από την έναρξη της νομοθετικής υποχρέωσης ασφάλισης, δηλαδή από 26 Ιανουαρίου 2025, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπήρχε ήδη γνωστή απαίτηση ή γνωστή περιστατική κατάσταση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απαίτηση.”
(11) Περίοδος μετά την παύση άσκησης – μόνο δύο έτη
Εισήγηση
Ιδίως για:
παιδιά,
συγγενείς ανωμαλίες,
ογκολογικές διαγνώσεις,
καθυστερημένες διαγνώσεις,
νευρολογικές βλάβες,
η διετής περίοδος μπορεί να μην προσφέρει επαρκή προστασία.
(12) Πιστοποιητικό ασφάλισης και ηλεκτρονικό μητρώο
Ο Κανονισμός 9 προβλέπει πιστοποιητικό και ο Κανονισμός 10 υποχρεώνει τον κάτοχο να το προσκομίζει στο Ιατρικό Συμβούλιο όταν ζητηθεί.
Αυτό όμως είναι κυρίως εκ των υστέρων έλεγχος.
Εισήγηση:
έκδοση ασφαλιστηρίου,
ανανέωση,
ακύρωση,
μη ανανέωση,
ουσιώδη μεταβολή,
ημερομηνία έναρξης/λήξης.
Έτσι το Ιατρικό Συμβούλιο θα μπορεί να ελέγχει σε πραγματικό χρόνο αν ο ιατρός είναι ασφαλισμένος.
(13) Πολύ σημαντικό τεχνικό λάθος στο Παράρτημα
Στο Παράρτημα Ι του προσχεδίου, το πιστοποιητικό καταλήγει να αναφέρει ότι το ασφαλιστήριο είναι σύμφωνο με τους «περί Ιατρών (Ασφάλιση Ιατρικής Αμέλειας) Κανονισμούς του 2025», ενώ το υπό διαβούλευση κείμενο αφορά τους Κανονισμούς του 2026.