01 – Συνοπτικός Τίτλος

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Επαγγελματιών Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών (ΠΣΕΑΔ) συμμετέχει στη δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Εσωτερικών αναφορικά με το ανωτέρω νομοσχέδιο. Ο ΠΣΕΑΔ χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Υπουργείου για αναθεώρηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, με στόχο την κάλυψη υφιστάμενων κενών και την αντιμετώπιση πρακτικών δυσκολιών που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή του Ν.104(I)/2017 ( όπως ισχύει σήμερα ). Η ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης αποτελεί θετικό και αναγκαίο βήμα.

Ωστόσο, ορισμένες από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, όπως έχουν διατυπωθεί, ενδέχεται να επιφέρουν δυσανάλογο διοικητικό και οικονομικό βάρος, να περιορίσουν την αυτονομία των σωματείων και να επηρεάσουν αρνητικά την εύρυθμη λειτουργία τους. Επισημαίνεται ότι η πλειονότητα των σωματείων στην Κύπρο είναι μικρού μεγέθους, βασίζονται αποκλειστικά στον εθελοντισμό και δεν διαθέτουν επαρκείς διοικητικούς ή οικονομικούς πόρους για να ανταποκριθούν σε αυξημένες κανονιστικές απαιτήσεις.

Κατά συνέπεια, ορισμένες πρόνοιες του νομοσχεδίου ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και στο διεθνές δίκαιο, οδηγώντας ενδεχομένως σε ακούσια συρρίκνωση του εθελοντικού τομέα.

Με βάση τα πιο πάνω, ο ΠΣΕΑΔ υποβάλλει τις Παρατηρήσεις- Εισηγήσεις του με στόχο: την ανάδειξη των βασικότερων σημείων που χρήζουν αναθεώρησης ή επαναξιολόγησης, την τεκμηρίωση πιθανών συγκρούσεων με το συνταγματικό και διεθνές πλαίσιο, και την υποβολή ρεαλιστικών και εφαρμόσιμων εισηγήσεων.

Η παρέμβαση γίνεται με πνεύμα συνεργασίας και θεσμικής ευθύνης, με γνώμονα την ενίσχυση της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, στην σωματειακή της μορφή.

Ο ΠΣΕΑΔ επικεντρώνεται στα βασικότερα σημεία του νομοσχεδίου για τα οποία διατυπώνει επιφυλάξεις ή εισηγήσεις, χωρίς αυτό να υποδηλώνει διαφωνία και/ή συμφωνία με τα υπόλοιπα. Τέλος επικεντρώνεται μόνο στις τροποποιήσεις-προσθήκες που αναφέρονται στα σωματεία κι όχι σε άλλες νομικές οντότητες (π.χ ομοσπονδία, ίδρυμα κλπ.).

ΤΕΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Συνολικά, το υπό τροποποίηση νομοθετικό πλαίσιο εισάγει ένα σαφώς αυστηρότερο και πιο απαιτητικό σύστημα εποπτείας, λειτουργίας και διάλυσης των σωματείων, με σημαντική αύξηση των διοικητικών υποχρεώσεων και των εξουσιών του Εφόρου. Παρότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιδιώκουν την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, σε αρκετά σημεία δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την πραγματική λειτουργική δυνατότητα των σωματείων στην Κύπρο, τα οποία στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι μικρά, εθελοντικά και χωρίς διοικητική υποστήριξη.
Ως αποτέλεσμα, ορισμένες πρόνοιες ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσανάλογο διοικητικό βάρος, αυξημένο κίνδυνο ακούσιας παραβατικότητας και ακόμη και σε αδικαιολόγητη διάλυση σωματείων για λόγους που δεν συνδέονται με την ουσία της λειτουργίας τους. Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται αναγκαίο το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο να επανεξεταστεί στη βάση της αρχής της αναλογικότητας και της προστασίας της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 11 ΕΣΔΑ και ερμηνεύεται διαχρονικά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Ειδικότερα, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η διάλυση σωματείου θα εφαρμόζεται αποκλειστικά ως έσχατο μέτρο (ultima ratio), μόνο σε περιπτώσεις όπου υφίσταται σοβαρός λόγος και επιτακτική κοινωνική ανάγκη, και αφού προηγουμένως έχουν εξαντληθεί ηπιότερα μέσα συμμόρφωσης. Παράλληλα, οι διοικητικές υποχρεώσεις που επιβάλλονται στα σωματεία θα πρέπει να είναι ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες και αναλογικές προς το μέγεθος και τις πραγματικές δυνατότητές τους.
Ο ΠΣΕΑΔ θεωρεί ότι απαιτείται εξορθολογισμός, αναλογικότητα και σαφείς πρόνοιες που να καθιστούν το νέο πλαίσιο λειτουργικό στην πράξη, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τόσο την αναγκαία διαφάνεια όσο και την ουσιαστική προστασία της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και τη βιώσιμη λειτουργία του εθελοντικού τομέα.