Προσχέδιο Κανονισμών με τίτλο “Οι περί Απαγόρευσης Απόπλου Σκαφών λόγω Δυσμενών Καιρικών και Θαλάσσιων Συνθηκών Κανονισμοί του 2026”

1        Το προσχέδιο των Κανονισμών με τίτλο «οι περί Απαγόρευσης Απόπλου Σκαφών λόγω Δυσμενών Καιρικών και Θαλάσσιων Συνθηκών Κανονισμοί του 2026» αποσκοπεί στη θέσπιση ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου για την απαγόρευση απόπλου σκαφών από τα λιμάνια, τις λιμενικές εγκαταστάσεις, τα αλιευτικά καταφύγια, τις μαρίνες και τους χώρους ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής της Δημοκρατίας, όταν, σύμφωνα με το επίσημο μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, προβλέπονται δυσμενείς καιρικές και θαλάσσιες συνθήκες, με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και την ασφάλεια των σκαφών.

2        Οι Κανονισμοί προτείνονται προς έκδοση δυνάμει του άρθρου 11(β) των περί της Διεθνούς Συμβάσεως περί Ασφάλειας της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα (Κυρωτικών) και περί Συναφών Θεμάτων Νόμων του 1985 έως 2012 (Ν. 77/1985, όπως τροποποιήθηκε – Κυρωτικοί Νόμοι Σύμβασης SOLAS).

3        Οι προτεινόμενοι Κανονισμοί ετοιμάστηκαν σε συνέχεια της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 4 Σεπτεμβρίου 2026, με την οποία κρίθηκε σκόπιμο, ως άμεση μεταβατική ρύθμιση και μέχρις ότου τεθεί σε εφαρμογή το υπό επεξεργασία νομοθετικό πλαίσιο για την ίδρυση της Υπηρεσίας Ακτοφυλακής της Δημοκρατίας, για την οποία λήφθηκε Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 16 Μαρτίου 2026, να εξεταστεί η έκδοση Κανονισμών δυνάμει υφιστάμενης νομοθεσίας σχετικά με την απαγόρευση απόπλου σκαφών και την υποχρεωτική μετακίνησή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

4        Σημειώνεται ότι, για τα πλοία ολικής χωρητικότητας ίσης ή μεγαλύτερης των 300 μονάδων, το άρθρο 21 των περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Κοινοτικό Σύστημα Παρακολούθησης και Ενημέρωσης Σχετικά με την Κυκλοφορία Πλοίων) Νόμων του 2004 έως 2012 (Ν. 131(Ι)/2004, όπως τροποποιήθηκε), οι οποίοι μεταφέρουν στην εθνική έννομη τάξη την Οδηγία 2002/59/ΕΚ, παρέχει ήδη στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας την εξουσία να λαμβάνει, σε περίπτωση ιδιαίτερα δυσμενών μετεωρολογικών ή θαλάσσιων συνθηκών, κατάλληλα μέτρα, τα οποία δύνανται να περιλαμβάνουν σύσταση ή απαγόρευση απόπλου ή κατάπλου.

5        Για τα σκάφη ιδιωτικής χρήσης ολικής χωρητικότητας κάτω των 300 μονάδων δεν υφίσταται σήμερα οποιαδήποτε πρόνοια για απαγόρευση απόπλου, κενό το οποίο καλύπτουν οι προτεινόμενοι Κανονισμοί.

6        Το προσχέδιο των προτεινόμενων Κανονισμών θεσπίζει διατάξεις, μεταξύ άλλων, για τα εξής:

 

• Σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής του, στο προτεινόμενο πλαίσιο εμπίπτουν κυπριακά σκάφη και αλλοδαπά σκάφη που βρίσκονται στην επικράτεια της Δημοκρατίας, ολικής χωρητικότητας μικρότερης των 300 μονάδων, καθώς και κυπριακά και αλλοδαπά ακτοπλοϊκά επιβατηγά σκάφη ανεξαρτήτως ολικής χωρητικότητας.

 

• Προβλέπονται εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής των Κανονισμών για πολεμικά σκάφη, σκάφη που ανήκουν ή τυγχάνουν εκμετάλλευσης από τη Δημοκρατία και για σκάφη που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

 

• Υπεροχή των διατάξεων των Κανονισμών έναντι κάθε άλλης συναφούς διάταξης που αφορά την απαγόρευση απόπλου ή χρήσης σκάφους λόγω δυσμενών καιρικών ή θαλάσσιων συνθηκών.

 

• Κριτήρια απαγόρευσης απόπλου ανάλογα με το μήκος του σκάφους, τα οποία βασίζονται σωρευτικά στην προβλεπόμενη ένταση του ανέμου και στην προβλεπόμενη κατάσταση της θάλασσας, σύμφωνα με το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας. Η απαγόρευση απόπλου ισχύει όταν οι προβλεπόμενες συνθήκες, σύμφωνα με το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο, πληρούν τα κριτήρια αυτά.

 

• Εξαίρεση από την απαγόρευση των ιστιοφόρων ή αγωνιστικών ιστιοπλοϊκών σκαφών που συμμετέχουν σε εθνικές ή διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις.

 

• Υποχρεώσεις σκαφών που βρίσκονται εκτός λιμανιού ή χώρου ελλιμενισμού κατά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης, τα οποία παραμένουν σε ασφαλή τόπο καταφυγής ή κατευθύνονται άμεσα προς το πλησιέστερο ασφαλές λιμάνι ή χώρο ελλιμενισμού και συμμορφώνονται με τις ανακοινώσεις του Παράκτιου Σταθμού ΚΥΠΡΟΣ ΡΑΔΙΟ του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης και των μελών της Αστυνομίας.

 

• Μηχανισμό ενημέρωσης για την ισχύουσα, βάσει του επίσημου μετεωρολογικού δελτίου, απαγόρευση απόπλου, με μέριμνα του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, μέσω ανακοίνωσης τύπου κατόπιν ενημέρωσης από τον Διευθυντή του Τμήματος Μετεωρολογίας, την υποχρέωση των αρχών και των διαχειριστών λιμανιών και χώρων ελλιμενισμού να ενημερώνουν τα ελλιμενισμένα σκάφη, καθώς και την ενημέρωση των ναυτιλλομένων από τον Παράκτιο Σταθμό ΚΥΠΡΟΣ ΡΑΔΙΟ μέσω VHF και NAVTEX.

 

• Υποχρέωση του χειριστή ή του κυβερνήτη να ενημερώνεται για το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο πριν από κάθε απόπλου και να μη θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του σκάφους και των επιβαινόντων.

 

• Παρακολούθηση και επιβολή των Κανονισμών από την Αστυνομία, σε συνεργασία με τις λοιπές αρμόδιες αρχές.

 

• Διατάξεις ποινικού αδικήματος και διοικητικού προστίμου, το οποίο επιβάλλεται σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 8Α του εξουσιοδοτικού Νόμου.

 

• Εξουσία Υφυπουργού Ναυτιλίας, όπου κρίνεται αναγκαίο, να εκδίδει γνωστοποίηση για τη ρύθμιση διαδικασιών εφαρμογής των Κανονισμών.

 

 

7        Το προσχέδιο των προτεινόμενων Κανονισμών ετοιμάστηκε από το Υφυπουργείο Ναυτιλίας κατόπιν διαβούλευσης με τη Λιμενική και Ναυτική Αστυνομία, το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Υπουργείου Άμυνας, το Τμήμα Μετεωρολογίας και το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, το Υφυπουργείο Τουρισμού και την Αρχή Λιμένων Κύπρου.