02 – Τροποποίηση του άρθρου 9 του βασικού νόμου.
Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026
2. Το εδάφιο 2 του άρθρου 9 του βασικού νόμου, τροποποιείται με την προσθήκη των λέξεων μετά τις λέξεις αλλοδαπούς ασθενείς, «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου» και τη διαγραφή της πρότασης μετά τη λέξη Δημοκρατία, «εφόσον ικανοποιηθεί ότι οι υπηρεσίες τις οποίες ο εν λόγω ιατρός προτίθεται να παρέχει δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία.
Τέλος
–
ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ (ΚΕΑΕΧ)
Επί της δημόσιας διαβούλευσης για το νομοσχέδιο
«Ο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026»
1. Εισαγωγική θέση της ΚΕΑΕΧ
Η Κυπριακή Εταιρεία Αγγειακής και Ενδαγγειακής Χειρουργικής (ΚΕΑΕΧ) αναγνωρίζει ότι η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό δύναται, υπό κατάλληλες προϋποθέσεις, να δημιουργήσει οικονομική, επιστημονική και υγειονομική δραστηριότητα στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η ΚΕΑΕΧ δεν αποδέχεται, όμως, ότι κάθε μορφή αποκαλούμενου «ιατρικού τουρισμού» συνιστά αυτομάτως δημόσιο, οικονομικό ή υγειονομικό όφελος για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ιδίως όταν ο ασθενής εισέρχεται στην Κύπρο προκειμένου να θεραπευθεί από συγκεκριμένο ιατρό τρίτης χώρας και σημαντικό μέρος της ιατρικής αμοιβής καταβάλλεται στον επισκέπτη ιατρό και εξέρχεται από την κυπριακή οικονομία, το όφελος για την εγχώρια ιατρική κοινότητα, την ανάπτυξη κυπριακής τεχνογνωσίας και το κυπριακό σύστημα υγείας δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο.
Αντιθέτως, δύναται να δημιουργηθεί ένα μοντέλο στο οποίο η κύρια ιατρική αμοιβή και η επαγγελματική υπεραξία της θεραπείας αποδίδονται εκτός Κύπρου, ενώ η χώρα παρέχει τη νοσοκομειακή υποδομή και οι εγγεγραμμένοι στην Κύπρο ιατροί καλούνται να εξασφαλίζουν τη συνέχεια της θεραπείας και να αντιμετωπίζουν ενδεχόμενες επιπλοκές.
Για τον λόγο αυτό η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι το πραγματικό καθαρό δημόσιο όφελος της προτεινόμενης ρύθμισης πρέπει να αποδεικνύεται και να ποσοτικοποιείται και όχι απλώς να τεκμαίρεται μέσω της επίκλησης του όρου «ιατρικός τουρισμός».
Η ΚΕΑΕΧ δεν αντιτίθεται στη διεθνή επιστημονική συνεργασία, στην κινητικότητα των επαγγελματιών υγείας ή στην προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό.
Αντιτίθεται, όμως, στην προτεινόμενη τροποποίηση όπως αυτή έχει σήμερα διατυπωθεί, διότι η κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης ότι οι υπηρεσίες του ιατρού τρίτης χώρας «δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία», χωρίς ταυτόχρονη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος επαγγελματικού, κλινικού, ασφαλιστικού και οικονομικού ελέγχου, εγείρει σοβαρά ζητήματα:
1. συνταγματικής ισότητας,
2. ελευθερίας άσκησης επαγγέλματος,
3. αναλογικότητας,
4. ασφάλειας δικαίου,
5. προστασίας της δημόσιας υγείας,
6. κανονιστικής συνοχής με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
7. προστασίας του Γενικού Συστήματος Υγείας,
8. προστασίας υφιστάμενων συμβατικών σχέσεων,
9. και τήρησης των αρχών καλής νομοθέτησης.
Δύο κεντρικές νομικές αρχές
Η ΚΕΑΕΧ επισημαίνει εξαρχής δύο ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας.
Πρώτον, η προτεινόμενη ειδική πρόσβαση ιατρών τρίτων χωρών στην άσκηση ιατρικών πράξεων στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν επιβάλλεται από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ έχει ήδη θεσπίσει συγκεκριμένο και ελεγχόμενο σύστημα επαγγελματικής κινητικότητας μεταξύ κρατών μελών. Για την προσωρινή και περιστασιακή παροχή υπηρεσιών απαιτεί, μεταξύ άλλων, νόμιμη εγκατάσταση του παρόχου σε κράτος μέλος και επιβάλλει αξιολόγηση της προσωρινότητας με βάση τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και τη συνέχεια της δραστηριότητας. Ο επαγγελματίας εξακολουθεί επίσης να υπάγεται στους εφαρμοστέους επαγγελματικούς και πειθαρχικούς κανόνες του κράτους υποδοχής.
Δεν είναι συνεπώς εύλογο ένας ιατρός τρίτης χώρας, ο οποίος δεν αντλεί το συγκεκριμένο δικαίωμα πρόσβασης από το ευρωπαϊκό σύστημα επαγγελματικής κινητικότητας, να αποκτά μέσω εθνικής εξαίρεσης στην πράξη ευχερέστερη ή λιγότερο ελεγχόμενη πρόσβαση στην άσκηση της ιατρικής στην Κύπρο από εκείνη που προβλέπεται για την ενωσιακά κατοχυρωμένη κινητικότητα.
Δεύτερον, η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) πρέπει να διαχωριστεί απολύτως και ρητώς από το Γενικό Σύστημα Υγείας.
Η ειδική άδεια δεν πρέπει, λόγω και μόνο της χορήγησής της:
* να θεωρείται εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο,
* να θεωρείται αναγνώριση ιατρικής ειδικότητας ή εξειδίκευσης,
* να δημιουργεί δικαίωμα σύναψης σύμβασης με τον ΟΑΥ,
* να επιτρέπει παροχή υπηρεσιών στο ΓεΣΥ μέσω συμβεβλημένου νοσηλευτηρίου ή άλλου παροχέα,
* να επιτρέπει υποβολή DRG ή άλλης απαίτησης αποζημίωσης,
* ή να χρησιμοποιείται ως παράλληλη «πύλη εισόδου» στο ΓεΣΥ.
Οι Κανονισμοί του ΓεΣΥ για τους ειδικούς ιατρούς απαιτούν, μεταξύ άλλων, ετήσια άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος, πιστοποιητικό εγγραφής στο Μητρώο Ιατρών Κύπρου και πιστοποιητικό αναγνώρισης ιατρικής ειδικότητας.
Η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν πρέπει να εξομοιώνεται με τα πιο πάνω.
2. Αντικείμενο της προτεινόμενης τροποποίησης
Το ισχύον άρθρο 10(1) του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου επιτρέπει τη χορήγηση ειδικής άδειας σε ειδικό αναγνωρισμένου κύρους από το εξωτερικό για συγκεκριμένο ασθενή, αλλά απαιτεί η περίθαλψη να γίνεται σε συνεργασία με εγγεγραμμένο ιατρό στην Κύπρο.
Το άρθρο 10(2) επιτρέπει στο Ιατρικό Συμβούλιο να χορηγεί άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας για παροχή υπηρεσιών σε αλλοδαπούς ασθενείς, υπό την υφιστάμενη προϋπόθεση ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία.
Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο προτείνει να διαγράψει ακριβώς αυτή την προϋπόθεση και να προσθέσει τις λέξεις «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου».
Η μεταβολή επομένως δεν είναι απλή νομοτεχνική διόρθωση.
Μεταβάλλει τη φύση της εξαίρεσης:
από μηχανισμό κάλυψης υπηρεσίας που δεν είναι διαθέσιμη στην Κυπριακή Δημοκρατία σε δυνητικό μηχανισμό οργανωμένης εισόδου ιατρών τρίτων χωρών στην κυπριακή αγορά ιατρικών υπηρεσιών για ασθενείς από το εξωτερικό.
3. Σοβαρό νομοτεχνικό ζήτημα
Το κείμενο του νομοσχεδίου που τέθηκε υπόψη των ενδιαφερομένων αναφέρει τροποποίηση του άρθρου 9(2).
Η επίμαχη διάταξη βρίσκεται, όμως, στο άρθρο 10(2) του ισχύοντος περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου.
Η αναφορά πρέπει να διορθωθεί πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω νομοθετική διαδικασία.
Η ακριβής ταυτοποίηση της τροποποιούμενης διάταξης αποτελεί βασική προϋπόθεση ασφάλειας δικαίου και ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης.
4. Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιβάλλει την προτεινόμενη εξαίρεση
Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ ρυθμίζει την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εντός του ενωσιακού πλαισίου.
Το άρθρο 5 προβλέπει ότι το καθεστώς προσωρινής και περιστασιακής παροχής υπηρεσιών εφαρμόζεται όταν ο πάροχος είναι νομίμως εγκατεστημένος σε κράτος μέλος για την άσκηση του ίδιου επαγγέλματος. Η προσωρινότητα αξιολογείται κατά περίπτωση, ιδίως σε σχέση με τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και τη συνέχεια της δραστηριότητας.
Επιπλέον, ο προσωρινός πάροχος υπόκειται στους επαγγελματικούς και πειθαρχικούς κανόνες του κράτους υποδοχής που συνδέονται άμεσα με τα επαγγελματικά προσόντα, τη σοβαρή επαγγελματική πλημμέλεια, την προστασία του καταναλωτή και την ασφάλεια.
Η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη θεσπίσει ειδικό καθεστώς προσωρινής παροχής υπηρεσιών για ιατρούς κρατών μελών. Το άρθρο 10Α προβλέπει προσωρινή άδεια χωρίς πλήρη εγγραφή και ορίζει ότι ο ιατρός κράτους μέλους εξακολουθεί να υπάγεται στις ισχύουσες κυπριακές πειθαρχικές διατάξεις επαγγελματικού ή διοικητικού χαρακτήρα.
Κατά συνέπεια, η υπό συζήτηση διεύρυνση για ιατρούς τρίτων χωρών αποτελεί αυτοτελή εθνική πολιτική επιλογή και όχι ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Η ΚΕΑΕΧ δεν ισχυρίζεται ότι το ενωσιακό δίκαιο απαγορεύει στην Κυπριακή Δημοκρατία να δημιουργεί, υπό προϋποθέσεις, ειδικό καθεστώς για ιατρούς τρίτων χωρών.
Ισχυρίζεται όμως ότι η Δημοκρατία οφείλει να αιτιολογήσει γιατί ένας τέτοιος επαγγελματίας πρέπει να έχει πρόσβαση μέσω συστήματος που ενδέχεται να είναι λιγότερο απαιτητικό από το ευρωπαϊκό καθεστώς επαγγελματικής κινητικότητας.
5. Η υγεία δεν αποτελεί απλώς εμπορική υπηρεσία
Το άρθρο 168 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και αναγνωρίζει ότι η οργάνωση και παροχή υπηρεσιών υγείας, η διαχείρισή τους και η κατανομή των σχετικών πόρων παραμένουν ευθύνη των κρατών μελών.
Επομένως, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει όχι μόνο τη δυνατότητα αλλά και την ευθύνη να καθορίζει υπό ποιες ουσιαστικές εγγυήσεις πραγματοποιούνται υψηλού κινδύνου ιατρικές πράξεις στο έδαφός της.
Ο αναπτυξιακός ή εμπορικός χαρακτήρας του ιατρικού τουρισμού δεν μπορεί να υπερισχύει της υποχρέωσης προστασίας της δημόσιας υγείας.
6. Διασυνοριακή περίθαλψη και ισότιμο επίπεδο ασφάλειας
Η Οδηγία 2011/24/ΕΕ έχει ως αντικείμενο τη διευκόλυνση πρόσβασης σε ασφαλή και υψηλής ποιότητας διασυνοριακή περίθαλψη εντός της Ένωσης.
Η διασυνοριακή περίθαλψη παρέχεται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους θεραπείας και τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας που αυτό έχει θεσπίσει.
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί συνεπώς ότι πρέπει να ισχύει ως θεμελιώδης νομοθετική αρχή ότι:
η ιδιότητα του ασθενούς ως ασθενούς ιατρικού τουρισμού ή μη μόνιμου κατοίκου δεν δικαιολογεί χαμηλότερο επίπεδο επαγγελματικού ελέγχου ή ασφάλειας της ιατρικής πράξης που πραγματοποιείται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
7. Συνταγματική ισότητα – Άρθρο 28
Η συνταγματική αρχή της ισότητας απαιτεί ίση προστασία και μεταχείριση από τον νόμο και τη διοίκηση.
Η ΚΕΑΕΧ δεν υποστηρίζει ότι οι εγγεγραμμένοι στην Κύπρο ιατροί έχουν αποκλειστικό δικαίωμα επί συγκεκριμένων ασθενών ούτε δικαίωμα προστασίας από θεμιτό ανταγωνισμό.
Το ζήτημα είναι η δημιουργία κανονιστικά άνισων συνθηκών για την εκτέλεση της ίδιας ιατρικής δραστηριότητας.
Ο πλήρως εγγεγραμμένος ιατρός στην Κύπρο υπόκειται σε σύστημα:
* αναγνώρισης προσόντων,
* εγγραφής,
* αναγνώρισης ειδικότητας,
* αδειοδότησης,
* επαγγελματικού και πειθαρχικού ελέγχου,
* επαγγελματικής ευθύνης,
* νοσοκομειακού credentialing,
* συνεχούς κλινικής παρουσίας,
* και ευθύνης για τη συνέχεια της θεραπείας.
Αν ο ιατρός τρίτης χώρας μπορεί να πραγματοποιεί την ίδια ιατρική πράξη στο ίδιο νοσηλευτήριο μέσω σημαντικά ελαφρύτερου συστήματος ελέγχου, η διαφοροποίηση αυτή πρέπει να έχει αντικειμενική και αναλογική αιτιολόγηση.
8. Ελευθερία άσκησης επαγγέλματος – Άρθρο 25 του Συντάγματος
Το άρθρο 25 του Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα άσκησης επαγγέλματος, ενώ επιτρέπει τη ρύθμισή του για λόγους όπως τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα, η δημόσια υγεία και το δημόσιο συμφέρον.
Η τροποποίηση δεν αφαιρεί τυπικά την άδεια άσκησης επαγγέλματος από τους εγγεγραμμένους ιατρούς.
Μπορεί όμως να δημιουργήσει ουσιώδη ρυθμιστική ασυμμετρία, εάν επιτρέπει σε άλλους επαγγελματίες να ασκούν τις ίδιες δραστηριότητες υπό λιγότερες επαγγελματικές και κανονιστικές υποχρεώσεις.
Το ζήτημα συνεπώς δεν είναι η απαγόρευση ανταγωνισμού αλλά η απαίτηση για ίσους και αντικειμενικά δικαιολογημένους κανόνες.
9. Αναλογικότητα, καλή νομοθέτηση και συμμετοχή των ενδιαφερομένων
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει θεσπίσει τον Ν. 174(I)/2021, σε εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/958.
Ο νόμος προβλέπει εκ των προτέρων αξιολόγηση της αναλογικότητας κατά τη θέσπιση ή τροποποίηση ρυθμίσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, με λεπτομερή αιτιολόγηση και, όπου είναι εφικτό, ποσοτικά στοιχεία.
Προβλέπει επίσης ότι πρέπει να εξετάζονται:
* οι κίνδυνοι για τους αποδέκτες των υπηρεσιών,
* η συνέπεια και συστηματικότητα της ρύθμισης,
* η ποιότητα των υπηρεσιών,
* η ύπαρξη λιγότερο περιοριστικών μέσων,
* η επαγγελματική ευθύνη και ασφαλιστική κάλυψη,
* η απαιτούμενη κατάρτιση και εμπειρία,
* και ο βαθμός αυτονομίας ή εποπτείας του επαγγελματία.
Ειδικά για επαγγέλματα υγείας με επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο στόχος διασφάλισης υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας.
Ιδιαίτερα σημαντικό για τη διαδικασία της παρούσας διαβούλευσης είναι ότι πρέπει να εξασφαλίζεται η πληροφόρηση και η κατάλληλη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και των αντιπροσωπευτικών ενώσεων πριν από τη θέσπιση ή τροποποίηση σχετικών ρυθμίσεων.
Η ΚΕΑΕΧ αναγνωρίζει ότι, επειδή η υπό εξέταση τροπολογία αφαιρεί υφιστάμενο περιορισμό αντί να εισάγει απλώς νέο περιορισμό, απαιτείται ειδική νομική εξέταση ως προς την ακριβή έκταση εφαρμογής του Ν. 174(I)/2021.
Για τον λόγο αυτό ζητεί:
είτε να δημοσιοποιηθεί η αξιολόγηση αναλογικότητας και ρυθμιστικών επιπτώσεων που έχει πραγματοποιηθεί,
είτε, εφόσον το Υπουργείο θεωρεί ότι ο Ν. 174(I)/2021 δεν εφαρμόζεται στην προτεινόμενη τροποποίηση, να γνωστοποιηθεί η σχετική αιτιολογημένη νομική θέση.
10. Ο αμιγώς οικονομικός σκοπός δεν αρκεί ως νομική αιτιολογία
Η επίκληση της ανάπτυξης της οικονομίας ή του ιατρικού τουρισμού δεν μπορεί να υποκαταστήσει την απαιτούμενη αξιολόγηση δημόσιου συμφέροντος, δημόσιας υγείας, ασφάλειας ασθενών και κανονιστικής αναλογικότητας.
Η οικονομική σκοπιμότητα δεν αποτελεί από μόνη της επαρκή αιτιολογία για διαφοροποίηση επαγγελματικών κανόνων όταν διακυβεύονται η δημόσια υγεία, η ασφάλεια των ασθενών και η ισότητα της επαγγελματικής μεταχείρισης.
11. Το πραγματικό οικονομικό όφελος του ιατρικού τουρισμού πρέπει να αποδειχθεί
Η προτεινόμενη τροποποίηση φαίνεται να στηρίζεται στην παραδοχή ότι η διευκόλυνση ιατρών τρίτων χωρών θα ενισχύσει τον ιατρικό τουρισμό.
Ακόμη όμως και αν αυξηθεί ο αριθμός ασθενών που εισέρχονται στην Κύπρο, δεν προκύπτει αυτομάτως ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δημιουργεί αντίστοιχο καθαρό όφελος για την κυπριακή ιατρική κοινότητα ή το σύστημα υγείας.
Όταν η κύρια ιατρική αμοιβή καταβάλλεται στον επισκέπτη ιατρό τρίτης χώρας και εξέρχεται από την κυπριακή οικονομία, το μέρος αυτό της οικονομικής δραστηριότητας δεν αποτελεί εισόδημα της εγχώριας ιατρικής κοινότητας.
Το πιθανό οικονομικό όφελος:
* του ιδιωτικού νοσηλευτηρίου,
* των ξενοδοχειακών υπηρεσιών,
* των μεταφορών,
* ή άλλων συνδεδεμένων επιχειρήσεων,
δεν πρέπει να εξομοιώνεται άκριτα με όφελος για:
* την κυπριακή ιατρική κοινότητα,
* την ανάπτυξη εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας,
* το ανθρώπινο δυναμικό του συστήματος υγείας,
* ή τα δημόσια οικονομικά.
Αντιθέτως, πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσο το προτεινόμενο μοντέλο μπορεί να οδηγήσει σε:
* απώλεια ιατρικού έργου από εγγεγραμμένους ιατρούς της Κύπρου,
* εκροή ιατρικών αμοιβών,
* περιορισμό της συσσώρευσης εμπειρίας σε κυπριακά κέντρα,
* μείωση των ευκαιριών εκπαίδευσης νέων ειδικών,
* χρησιμοποίηση της τοπικής ιατρικής κοινότητας κυρίως για την κάλυψη επιπλοκών και τη μετεγχειρητική παρακολούθηση,
* και ενδεχόμενη μετακύλιση κόστους προς το εγχώριο σύστημα υγείας.
Για τον λόγο αυτό, η ΚΕΑΕΧ ζητεί Μελέτη Ρυθμιστικών και Οικονομικών Επιπτώσεων πριν από την προώθηση της τροποποίησης.
Η μελέτη πρέπει να εξετάζει τουλάχιστον:
1. το συνολικό οικονομικό όφελος που αναμένεται από τη ρύθμιση,
2. ποιο ποσοστό της δαπάνης κάθε περιστατικού παραμένει στην Κυπριακή Δημοκρατία,
3. ποιο ποσοστό της ιατρικής αμοιβής καταβάλλεται σε επαγγελματίες εγκατεστημένους εκτός Κύπρου,
4. τον τρόπο φορολογικής μεταχείρισης των αμοιβών αυτών,
5. τις επιπτώσεις στα εισοδήματα και στην επαγγελματική δραστηριότητα των εγγεγραμμένων ιατρών,
6. τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων κέντρων,
7. την επίπτωση στην εκπαίδευση και διατήρηση εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού στην Κύπρο,
8. το αναμενόμενο κόστος επιπλοκών,
9. ποιος αναλαμβάνει το κόστος ΜΕΘ, επανεπέμβασης, παρατεταμένης νοσηλείας και αποκατάστασης,
10. και το πραγματικό καθαρό, μετά την αφαίρεση όλων των άμεσων και έμμεσων δαπανών, όφελος για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η έννοια του «ιατρικού τουρισμού» δεν μπορεί να λειτουργεί ως αυτοτεκμαιρόμενη απόδειξη δημόσιου συμφέροντος.
12. Εσωτερική ασυνέπεια μεταξύ άρθρων 10(1) και 10(2)
Το άρθρο 10(1) απαιτεί συνεργασία του προσκεκλημένου ειδικού με εγγεγραμμένο ιατρό στην Κύπρο.
Αντίθετα, στο άρθρο 10(2) δεν προβλέπεται αντίστοιχη σαφής υποχρέωση συνεργασίας κατά:
* την αρχική αξιολόγηση,
* τη λήψη της θεραπευτικής απόφασης,
* την εκτέλεση της επέμβασης,
* και τη διαχείριση των άμεσων επιπλοκών.
Ο ισχύων νόμος απαιτεί μόνο να διασφαλίζεται ότι, μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας, η ανάρρωση γίνεται υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας.
Αυτό δημιουργεί το ενδεχόμενο ο επισκέπτης ιατρός:
1. να επιλέξει τη θεραπεία,
2. να εκτελέσει την πράξη,
3. να αναχωρήσει,
ενώ άλλος ιατρός στην Κύπρο καλείται στη συνέχεια να αντιμετωπίσει τις συνέπειες ή επιπλοκές.
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι αυτό δεν είναι επαρκές σύστημα κλινικής ευθύνης.
13. Η θεραπευτική απόφαση πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τις τεχνικές δυνατότητες του εκτελεστή
Ιδίως στις χειρουργικές και επεμβατικές ειδικότητες, η ασφάλεια του ασθενούς δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική δυνατότητα εκτέλεσης μιας πράξης.
Ο ασθενής πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με ολόκληρο το επιστημονικά αποδεκτό θεραπευτικό φάσμα.
Ο ιατρός που αποφασίζει για τη θεραπεία πρέπει είτε:
* να μπορεί να αξιολογήσει και να προσφέρει το κατάλληλο εύρος θεραπευτικών επιλογών,
είτε
* η τελική απόφαση να λαμβάνεται στο πλαίσιο κατάλληλης πολυεπιστημονικής ομάδας που καλύπτει το πλήρες θεραπευτικό φάσμα.
Διαφορετικά δημιουργείται εγγενής κίνδυνος επιλογής της θεραπείας με βάση εκείνο που μπορεί τεχνικά να εκτελέσει ο συγκεκριμένος επαγγελματίας και όχι αποκλειστικά με βάση εκείνο που είναι καταλληλότερο για τον συγκεκριμένο ασθενή.
Στις αγγειακές παθήσεις η θεραπεία μπορεί να είναι:
* συντηρητική,
* ανοικτή χειρουργική,
* ενδαγγειακή,
* υβριδική,
* ή συνδυασμός των ανωτέρω.
Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να επιτρέπεται η τελική θεραπευτική ένδειξη να τίθεται αποκλειστικά από επαγγελματία ο οποίος είναι εκπαιδευμένος ή εξουσιοδοτημένος μόνο σε μία επιμέρους θεραπευτική τεχνική.
14. Υποχρεωτικές ασφαλιστικές δικλίδες για ιατρούς τρίτων χωρών
Εάν η Πολιτεία επιμείνει στην κατάργηση του υφιστάμενου κριτηρίου, η ΚΕΑΕΧ ζητεί κάθε άδεια του άρθρου 10(2) να είναι:
ασθενοκεντρική, πράξη-ειδική, νοσηλευτήριο-ειδική και χρονικά περιορισμένη.
Το ισχύον άρθρο 10(3) απαιτεί σήμερα ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης στην Κύπρο, άδεια άσκησης από την τρίτη χώρα, βιογραφικό και κατάλογο των ασθενών, ενώ η αίτηση ιδιωτικού νοσηλευτηρίου συνοδεύεται και από συμφωνητικό συνεργασίας με τον αλλοδαπό ιατρό.
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί τις προϋποθέσεις αυτές ανεπαρκείς για τη σημαντική διεύρυνση που επιχειρείται και ζητεί επιπλέον:
1. πρωτογενή επαλήθευση του βασικού ιατρικού τίτλου,
2. πρωτογενή επαλήθευση του τίτλου ειδικότητας,
3. επιβεβαίωση ότι ο ιατρός έχει νόμιμο δικαίωμα να εκτελεί τη συγκεκριμένη πράξη στη χώρα κύριας επαγγελματικής εγκατάστασής του,
4. πρόσφατο πιστοποιητικό professional good standing,
5. έλεγχο πειθαρχικού ιστορικού,
6. τεκμηρίωση επάρκειας για τη συγκεκριμένη πράξη,
7. τεκμηρίωση πρόσφατης κλινικής δραστηριότητας και επαρκούς όγκου αντίστοιχων πράξεων,
8. επαρκή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης με πλήρη ισχύ στην Κυπριακή Δημοκρατία,
9. ονομαστικό καθορισμό του νοσηλευτηρίου,
10. ονομαστικό καθορισμό των ασθενών,
11. σαφή προσδιορισμό των πράξεων που επιτρέπεται να πραγματοποιήσει,
12. ονομαστικό καθορισμό εγγεγραμμένου στην Κύπρο ιατρού της αντίστοιχης ή κατάλληλης ειδικότητας,
13. υποχρεωτικό σχέδιο άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών,
14. εξασφάλιση δυνατότητας επείγουσας επανεπέμβασης και, όπου σχετίζεται με την πράξη, ανοικτής μετατροπής,
15. σαφή κατανομή της κλινικής ευθύνης,
16. σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης,
17. υποχρεωτική αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων,
18. κατάλληλες γλωσσικές εγγυήσεις,
19. και συμμόρφωση με τις μεταναστευτικές, εργασιακές, φορολογικές και λοιπές εφαρμοστέες υποχρεώσεις.
20. Αποτροπή de facto μόνιμης άσκησης της ιατρικής
Η ειδική άδεια δεν πρέπει να μετατραπεί σε εναλλακτικό τρόπο μόνιμης επαγγελματικής εγκατάστασης.
Πρέπει να οριστούν ανώτατα όρια ως προς:
* διάρκεια,
* αριθμό ημερών,
* αριθμό επισκέψεων,
* αριθμό ασθενών,
* αριθμό πράξεων,
* περιοδικότητα,
* και δυνατότητα ανανέωσης.
Η ενωσιακή νομοθεσία θεωρεί τη διάρκεια, συχνότητα, περιοδικότητα και συνέχεια κρίσιμα στοιχεία για τον χαρακτηρισμό μιας δραστηριότητας ως προσωρινής και περιστασιακής.
Το ίδιο αντικειμενικό τεστ πρέπει κατ’ ελάχιστον να χρησιμοποιηθεί και εδώ.
Δεν πρέπει να επιτρέπεται σε ιατρό τρίτης χώρας να πραγματοποιεί τακτικές χειρουργικές λίστες στην Κύπρο μέσω διαδοχικών «προσωρινών» αδειών, υποκαθιστώντας στην πράξη την κανονική διαδικασία εγγραφής.
16. Απόλυτος νομοθετικός διαχωρισμός από το ΓεΣΥ
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί απαραίτητη την εισαγωγή ρητής νομοθετικής διάταξης.
Προτεινόμενη διάταξη:
«Για αποφυγή οποιασδήποτε αμφιβολίας, άδεια χορηγούμενη δυνάμει του εδαφίου (2) δεν συνιστά εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο, αναγνώριση τίτλου ιατρικής ειδικότητας ή εξειδίκευσης ή ετήσια άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος και δεν παρέχει στον κάτοχό της, λόγω και μόνο της άδειας αυτής, δικαίωμα εγγραφής ή σύναψης σύμβασης με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας, παροχής υπηρεσιών σε δικαιούχους του Γενικού Συστήματος Υγείας εκ μέρους συμβεβλημένου παροχέα ή υποβολής, άμεσα ή έμμεσα, απαίτησης για αποζημίωση από το Γενικό Σύστημα Υγείας.»
Οι ισχύοντες Κανονισμοί του ΓεΣΥ απαιτούν από τον ειδικό ιατρό, μεταξύ άλλων, ετήσια άδεια άσκησης, πιστοποιητικό εγγραφής στο Μητρώο Ιατρών Κύπρου και πιστοποιητικό αναγνώρισης ειδικότητας.
Η ασφαλέστερη νομική λύση συνεπώς δεν είναι η δημιουργία γενικής προϋπόθεσης «κατοικίας στην Κύπρο», η οποία θα μπορούσε να εγείρει διαφορετικά ζητήματα ενωσιακού δικαίου για επαγγελματίες της ΕΕ.
Η σωστή λύση είναι η ρητή πρόβλεψη ότι η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν υποκαθιστά καμία από τις κανονικές προϋποθέσεις συμμετοχής στο ΓεΣΥ.
17. Απαγόρευση έμμεσης παράκαμψης του ΓεΣΥ
Η απαγόρευση πρέπει να καλύπτει όχι μόνο την απευθείας εγγραφή του επισκέπτη ιατρού στον ΟΑΥ αλλά και οποιαδήποτε έμμεση χρηματοδότηση.
Πρέπει να απαγορεύεται:
* η χρήση αριθμού παροχέα άλλου ιατρού,
* η καταχώριση της πράξης ως πράξης συμβεβλημένου ιατρού,
* η χρήση συμβεβλημένου νοσηλευτηρίου ως ενδιάμεσου για υποβολή DRG που αφορά την πράξη του επισκέπτη ιατρού,
* η αποζημίωση υλικών ή υπηρεσιών της προγραμματισμένης θεραπείας μέσω του ΓεΣΥ,
* και κάθε άλλη οικονομική διευθέτηση που μετατρέπει την ιδιωτική πράξη ιατρικού τουρισμού σε έμμεση δαπάνη του ΟΑΥ.
Το περιστατικό πρέπει να χαρακτηρίζεται εξαρχής και διαφανώς ως ιδιωτικό περιστατικό ή περιστατικό ιατρικού τουρισμού, με πλήρη λογιστικό και κλινικό διαχωρισμό.
18. Το κόστος των επιπλοκών δεν πρέπει να κοινωνικοποιείται
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να αντιμετωπιστεί το ζήτημα του οικονομικού κινδύνου.
Δεν είναι αποδεκτό η αμοιβή και το οικονομικό όφελος μιας ιδιωτικής προγραμματισμένης πράξης να κατευθύνονται στον αλλοδαπό ιατρό και στους ιδιωτικούς συμβαλλομένους, ενώ το κόστος της επιπλοκής να μεταφέρεται στο ΓεΣΥ, στο δημόσιο νοσηλευτικό σύστημα ή στους εγγεγραμμένους στην Κύπρο ιατρούς.
Για κάθε περιστατικό πρέπει να υπάρχει πριν από την επέμβαση αποδεδειγμένη οικονομική και ασφαλιστική κάλυψη για:
* επείγουσα επανεπέμβαση,
* ΜΕΘ,
* παρατεταμένη νοσηλεία,
* αντιμετώπιση σοβαρών επιπλοκών,
* αποκατάσταση,
* και, όπου απαιτείται, επαναπατρισμό.
Η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν πρέπει από μόνη της να δημιουργεί δικαίωμα μεταφοράς του οικονομικού κινδύνου μιας ιδιωτικής θεραπείας στο ΓεΣΥ.
Τυχόν αυτοτελή δικαιώματα συγκεκριμένου ασθενούς που απορρέουν από δεσμευτικό κυπριακό ή ενωσιακό δίκαιο παραμένουν φυσικά ανεπηρέαστα.
19. Ο όρος «μη μόνιμος κάτοικος Κύπρου» πρέπει να οριστεί
Η προτεινόμενη τροποποίηση εισάγει τον όρο «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου» χωρίς να τον ορίζει.
Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς:
* εργαζομένους που διαμένουν προσωρινά στην Κύπρο,
* φοιτητές,
* κατόχους προσωρινής άδειας διαμονής,
* πρόσωπα που ζουν σημαντικό μέρος του έτους στην Κύπρο,
* και πρόσωπα που ενδέχεται να έχουν αυτοτελή δικαιώματα στο ΓεΣΥ.
Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί προτιμότερο ο νόμος να αναφέρεται σε «ασθενή ιατρικού τουρισμού» και να ορίζει συγκεκριμένα την έννοια.
Προτείνεται:
«Ασθενής ιατρικού τουρισμού σημαίνει πρόσωπο του οποίου η συνήθης κατοικία βρίσκεται εκτός της Δημοκρατίας και το οποίο εισέρχεται στη Δημοκρατία ειδικά ή κυρίως για να λάβει την καθορισμένη ιατρική υπηρεσία για την οποία έχει χορηγηθεί η ειδική άδεια.»
20. Υφιστάμενες συμβάσεις και clinical privileges
Η νέα ρύθμιση δεν πρέπει να αποτελεί αυτοτελή εξουσιοδότηση προς ιδιωτικά νοσηλευτήρια ή άλλους φορείς να παραμερίζουν υφιστάμενες συμβατικές δεσμεύσεις.
Πρέπει να διαφυλάσσονται ιδίως συμβάσεις που αφορούν:
* clinical privileges,
* αποκλειστικότητα ή συγκεκριμένη κατανομή κλινικών υπηρεσιών,
* εφημερίες,
* κλινική ευθύνη,
* κάλυψη επιπλοκών,
* χρήση εξειδικευμένης υποδομής,
* αμοιβές,
* και επενδύσεις που έχουν αναληφθεί βάσει υφιστάμενων συμβατικών σχέσεων.
Προτείνεται:
«Η χορήγηση άδειας δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν επηρεάζει ούτε τροποποιεί υφιστάμενα συμβατικά δικαιώματα ή υποχρεώσεις τρίτων προσώπων και δεν μεταβάλλει την κατανομή κλινικής, επαγγελματικής ή οικονομικής ευθύνης χωρίς τη συναίνεση των επηρεαζόμενων μερών ή άλλη ειδική νόμιμη βάση.»
21. Μητρώο, διαφάνεια και λογοδοσία
Πρέπει να δημιουργηθεί ειδικό μητρώο αδειών του άρθρου 10(2).
Στο μητρώο πρέπει να καταγράφονται:
* ο ιατρός,
* η χώρα κύριας επαγγελματικής εγκατάστασης,
* η ειδικότητα,
* η διάρκεια της άδειας,
* το νοσηλευτήριο,
* οι εγκεκριμένες πράξεις,
* ο αριθμός των ασθενών,
* ο συνεργαζόμενος εγγεγραμμένος ιατρός,
* και οι σοβαρές επιπλοκές ή ανεπιθύμητα συμβάντα.
Πρέπει να δημοσιεύονται ετησίως ανωνυμοποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία.
Έτσι θα μπορεί να αξιολογείται τόσο η ασφάλεια όσο και το εάν η «περιστασιακή» δραστηριότητα παραμένει πραγματικά περιστασιακή.
22. Συγκριτικό ευρωπαϊκό κριτήριο
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να χρησιμεύσει ως κατώτατο σημείο αναφοράς ως προς τις αρχές που πρέπει να διέπουν την προσωρινή άσκηση ρυθμιζόμενου επαγγέλματος.
Στο εναρμονισμένο ευρωπαϊκό σύστημα:
* εξετάζεται η νόμιμη εγκατάσταση,
* ελέγχονται τα επαγγελματικά προσόντα,
* ελέγχεται η πραγματική προσωρινότητα της δραστηριότητας,
* εφαρμόζονται οι σχετικοί επαγγελματικοί και πειθαρχικοί κανόνες,
* και προστατεύεται η ασφάλεια του αποδέκτη των υπηρεσιών.
Η ειδική εθνική ρύθμιση για τρίτες χώρες δεν πρέπει να οδηγεί σε χαμηλότερο ουσιαστικό επίπεδο προστασίας.
23. Συγκεκριμένα αιτήματα της ΚΕΑΕΧ
Με βάση τα ανωτέρω, η ΚΕΑΕΧ ζητεί κατά κύριο λόγο:
Α. Διατήρηση της υφιστάμενης ασφαλιστικής δικλίδας
Να μην καταργηθεί η προϋπόθεση ότι η υπηρεσία που προτίθεται να παρέχει ο ιατρός τρίτης χώρας δεν παρέχεται ήδη από ιατρό στη Δημοκρατία.
Εάν η Πολιτεία θεωρεί ότι πρέπει να επιτρέπονται εξαιρέσεις για πραγματικά ειδικές περιπτώσεις, αυτές μπορούν να προβλεφθούν ως ειδικά και εξατομικευμένα αιτιολογημένες εξαιρέσεις αντί της πλήρους κατάργησης του κανόνα.
Β. Επικουρικά, σε περίπτωση κατάργησης της προϋπόθεσης, ζητούνται:
1. διόρθωση της παραπομπής στο άρθρο 10(2),
2. σαφής νομοθετικός ορισμός του ασθενούς ιατρικού τουρισμού,
3. άδεια μόνο ανά συγκεκριμένο ασθενή, πράξη και νοσηλευτήριο,
4. αυστηρός χρονικός περιορισμός,
5. ανώτατος αριθμός επισκέψεων και πράξεων,
6. έλεγχος διάρκειας, συχνότητας, περιοδικότητας και συνέχειας,
7. πρωτογενής επαλήθευση τίτλων,
8. επαλήθευση ειδικότητας,
9. professional good standing,
10. έλεγχος πειθαρχικού ιστορικού,
11. πιστοποίηση επάρκειας για τη συγκεκριμένη πράξη,
12. απόδειξη πρόσφατης εμπειρίας και επαρκούς όγκου πράξεων,
13. υποχρεωτική συνεργασία με ονομαστικά καθορισμένο εγγεγραμμένο ιατρό κατάλληλης ειδικότητας στην Κύπρο,
14. σαφής κατανομή κλινικής και αστικής ευθύνης,
15. σχέδιο αντιμετώπισης επιπλοκών,
16. διασφάλιση δυνατότητας επείγουσας μετατροπής της θεραπείας όπου απαιτείται,
17. ανεξάρτητη αξιολόγηση της θεραπευτικής ένδειξης όταν ο επισκέπτης ιατρός δεν καλύπτει το πλήρες θεραπευτικό φάσμα,
18. επαρκής ασφαλιστική κάλυψη,
19. πλήρης οικονομική κάλυψη επιπλοκών,
20. υποχρεωτική αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων,
21. ειδικό μητρώο και ετήσια δημοσίευση συγκεντρωτικών στοιχείων.
Γ. Ειδικά ως προς το ΓεΣΥ:
22. ρητή διάταξη ότι η άδεια δεν αποτελεί εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο,
23. ρητή διάταξη ότι δεν αποτελεί αναγνώριση ειδικότητας ή εξειδίκευσης,
24. ρητή διάταξη ότι δεν υποκαθιστά την ετήσια άδεια και τις λοιπές προϋποθέσεις συμμετοχής στο ΓεΣΥ,
25. ρητή διάταξη ότι δεν γεννά δικαίωμα σύμβασης με τον ΟΑΥ,
26. απαγόρευση παροχής υπηρεσίας στο ΓεΣΥ εκ μέρους συμβεβλημένου παροχέα βάσει της συγκεκριμένης άδειας,
27. απαγόρευση άμεσης ή έμμεσης υποβολής DRG ή άλλης απαίτησης αποζημίωσης,
28. απαγόρευση χρήσης αριθμού παροχέα τρίτου,
29. πλήρης λογιστικός διαχωρισμός των περιστατικών ιατρικού τουρισμού,
30. διασφάλιση ότι το κόστος της ιδιωτικής προγραμματισμένης θεραπείας και των προβλέψιμων συνεπειών της δεν μετακυλίεται στο ΓεΣΥ, με επιφύλαξη τυχόν αυτοτελών νόμιμων δικαιωμάτων του ασθενούς.
Δ. Ως προς το πραγματικό δημόσιο και οικονομικό όφελος:
31. εκπόνηση και δημοσιοποίηση Μελέτης Ρυθμιστικών και Οικονομικών Επιπτώσεων,
32. ποσοτικοποίηση του ποσοστού της δαπάνης του ασθενούς ιατρικού τουρισμού που παραμένει στην κυπριακή οικονομία,
33. καταγραφή του ποσοστού των ιατρικών αμοιβών που καταβάλλεται εκτός Κύπρου,
34. αξιολόγηση των φορολογικών συνεπειών,
35. αξιολόγηση των επιπτώσεων στην εγχώρια ιατρική απασχόληση και δραστηριότητα,
36. αξιολόγηση της επίδρασης στην ανάπτυξη κυπριακής τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων κέντρων,
37. αξιολόγηση των επιπτώσεων στην εκπαίδευση και διατήρηση ειδικευμένων ιατρών στην Κύπρο,
38. ποσοτικοποίηση του αναμενόμενου κόστους αντιμετώπισης επιπλοκών,
39. και παρουσίαση του πραγματικού καθαρού οικονομικού και δημοσιονομικού οφέλους για τη Δημοκρατία.
Ε. Θεσμικές εγγυήσεις:
40. προστασία υφιστάμενων συμβατικών δικαιωμάτων και clinical privileges,
41. δημοσιοποίηση αξιολόγησης αναλογικότητας ή αιτιολογημένης θέσης ως προς τη μη εφαρμογή του Ν. 174(I)/2021,
42. συγκριτική αξιολόγηση άλλων κρατών μελών,
43. ουσιαστική συμμετοχή των αντιπροσωπευτικών επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων πριν από την προώθηση της ρύθμισης.
44. Καταληκτική θέση της ΚΕΑΕΧ
Η ΚΕΑΕΧ δεν αποδέχεται ως αυτονόητη την παραδοχή ότι η προτεινόμενη τροποποίηση προάγει το δημόσιο συμφέρον απλώς επειδή χαρακτηρίζεται μέτρο ανάπτυξης του «ιατρικού τουρισμού».
Ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να αποτελεί θετική οικονομική και επιστημονική δραστηριότητα όταν δημιουργεί πραγματική προστιθέμενη αξία στην Κύπρο, ενισχύει την εγχώρια ιατρική τεχνογνωσία, αξιοποιεί τους εγγεγραμμένους επαγγελματίες της χώρας και δεν μεταφέρει ιδιωτικούς κινδύνους στο δημόσιο σύστημα υγείας.
Δεν αποτελεί όμως κατ’ ανάγκην τέτοιο όφελος ένα μοντέλο στο οποίο:
* οι ιατρικές αμοιβές καταβάλλονται σε επισκέπτες επαγγελματίες και εξέρχονται από την Κύπρο,
* το αντίστοιχο ιατρικό έργο αφαιρείται από επαγγελματίες που είναι μόνιμα ενταγμένοι στο κυπριακό σύστημα,
* η εγχώρια συσσώρευση εμπειρίας περιορίζεται,
* και η κλινική ή οικονομική ευθύνη για τις επιπλοκές παραμένει στη χώρα.
Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιβάλλει στην Κυπριακή Δημοκρατία να δημιουργήσει αυτή την ειδική και διευρυμένη οδό για ιατρούς τρίτων χωρών.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικής κινητικότητας αντιθέτως συνδυάζει την ελεύθερη κυκλοφορία με επαγγελματικούς ελέγχους, αξιολόγηση της προσωρινότητας και εφαρμογή κανόνων προστασίας του ασθενούς.
Παράλληλα, το ενωσιακό δίκαιο αφήνει στην Κυπριακή Δημοκρατία την ευθύνη για την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας και την κατανομή των σχετικών πόρων, υπό την αρχή υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας.
Η προτεινόμενη τροποποίηση, όπως σήμερα είναι διατυπωμένη, καταργεί μία ουσιώδη υφιστάμενη ασφαλιστική δικλίδα χωρίς να την αντικαθιστά με ισοδύναμο σύστημα:
* ελέγχου επαγγελματικών προσόντων,
* ελέγχου της συγκεκριμένης επεμβατικής επάρκειας,
* κλινικής ευθύνης,
* αντιμετώπισης επιπλοκών,
* οικονομικής ευθύνης,
* προστασίας της εγχώριας ιατρικής κοινότητας,
* και προστασίας του ΓεΣΥ.
Για τους λόγους αυτούς, η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι το νομοσχέδιο δεν πρέπει να προωθηθεί προς ψήφιση στην παρούσα μορφή του.
Η ΚΕΑΕΧ ζητεί:
κατά κύριο λόγο, τη διατήρηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης ότι οι υπηρεσίες δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία,
και,
επικουρικά, εφόσον η Πολιτεία αποφασίσει την κατάργηση της προϋπόθεσης αυτής, τη συνολική αναδιατύπωση του άρθρου 10(2) με όλες τις ανωτέρω δεσμευτικές ασφαλιστικές δικλίδες πριν από την ψήφισή του.
Η διεθνής συνεργασία, η κινητικότητα επαγγελματιών και η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό μπορούν να αναπτύσσονται μόνο εφόσον δημιουργούν αποδεδειγμένο δημόσιο όφελος, δεν εισάγουν προνομιακό και λιγότερο εποπτευόμενο καθεστώς άσκησης της ιατρικής, δεν αποδυναμώνουν την εγχώρια ιατρική κοινότητα, δεν μετακυλίουν τον οικονομικό κίνδυνο στο ΓεΣΥ και, πάνω από όλα, δεν υποβαθμίζουν την ασφάλεια και τη συνέχεια της περίθαλψης των ασθενών.
Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα της ΚΕΑΕΧ.
Εκ του ΔΣ της ΚΕΑΕΧ
Αξιότιμοι κύριοι,
Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι η πιο πάνω τροποποίηση δεν λαμβάνει υπόψιν το νομοθετικό πλαίσιο και τους κανονισμούς λειτουργίας του ιατρικού επαγγέλματος και των νοσηλευτηρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
1. Πως θα γίνει η αξιολόγηση και η ισοτιμία των διπλωμάτων ιατρικής, ειδικοτήτων και ιατρικών εξειδικεύσεων τα οποία αποτελούν προϋπόθεση για εγγραφή στο μητρώο ιατρών.
2.Πως θα γίνει εγγραφή στον ιατρικό σύλλογο από τη στιγμή που μιλούμε για αλλοδαπούς των οποίων τα προσόντα θα είναι άγνωστα.
3. Πώς θα εργαστούν από τη στιγμή που δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα η οποία αποτελεί προϋπόθεση για εργασία.
4. Ποιός θα αξιολογεί τις ιατρικές πράξεις αφού δεν θα υπόκεινται σε έλεγχο.
5. Σε περίπτωση ιατρικής αμέλειας ποιό θα είναι το νομικό πλαίσιο για ιατρούς και νοσηλευτήριο.
6. Το ίδιο το νοσηλευτήριο πως θα αξιολογείται και πως θα ελέγχεται και από ποιούς. Αυτό συνεπάγεται ξεχωριστό νομικό πλαίσιο.
7. Η λειτουργία νοσηλευτηρίων με προσωπικό από τρίτες χώρες και ασθενείς από τρίτες χώρες δημιουργεί αυτόματα παροχή υπηρεσιών δύο ταχυτήτων.
Σε περίπτωση που τροποποιηθεί ο νόμος αυτό συνεπάγεται παρεκκλίσεις από το εύθραυστο νομικό πλαίσιο της υγείας. Αυτό θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις με αποτέλεσμα την αλλαγή της φιλοσοφίας του ΓΕΣΥ
Αξιότιμες κυρίες και αξιότιμοι κύριοι,
Απευθύνομαι στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του πιο πάνω νομοσχεδίου, όχι με σκοπό να αντιταχθώ στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού ως τομέα, αλλά με σκοπό να καταθέσω, με νηφαλιότητα και με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας, ορισμένες επαγγελματικές παρατηρήσεις και συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Θεωρώ ότι η Κύπρος μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει τον ιατρικό τουρισμό. Παράλληλα, όμως, η ανάπτυξή του θα πρέπει να σχεδιαστεί με τρόπο που να ενισχύει και όχι να αποδυναμώνει το εγχώριο σύστημα υγείας.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προσωρινή άσκηση ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών, θεωρώ σημαντικό το σχετικό καθεστώς να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη ιατρική υποδομή και να συνοδεύεται από σαφείς εγγυήσεις ως προς την ποιότητα, τη συνέχεια της φροντίδας, τη λογοδοσία και, όπου είναι εφικτό, τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
1. Το υφιστάμενο πλαίσιο και η σημασία του
Η άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος στην Κυπριακή Δημοκρατία διέπεται από συγκεκριμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και τελεί υπό την εποπτεία του Ιατρικού Συμβουλίου.
Το πλαίσιο αυτό δεν αποτελεί απλώς διοικητική διαδικασία. Οι απαιτήσεις που διέπουν την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος αποσκοπούν στη διασφάλιση της ποιότητας, της επαγγελματικής επάρκειας και της ασφάλειας των ασθενών.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το ισχύον άρθρο 10 του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπει, για τη χορήγηση άδειας σε ιατρό τρίτης χώρας, ότι το Ιατρικό Συμβούλιο πρέπει να ικανοποιείται ότι οι υπηρεσίες που προτίθεται να παρέχει ο εν λόγω ιατρός δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία. Η ίδια νομοθεσία προβλέπει, μεταξύ άλλων, ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης και υποχρέωση διασφάλισης της ανάρρωσης του ασθενούς υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας. [1]
Κατά την άποψή μου, οι συγκεκριμένες δικλίδες αποτελούν ουσιώδη στοιχεία ενός ισορροπημένου πλαισίου και θα ήταν σκόπιμο να διατηρηθούν και να ενισχυθούν, αντί να αποδυναμωθούν.
2. Η συνέχεια της φροντίδας και οι κίνδυνοι της διασυνοριακής θεραπείας
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διασυνοριακής παροχής ιατρικών υπηρεσιών είναι ότι ο θεράπων ιατρός ενδέχεται να μην παραμένει στη χώρα όπου πραγματοποιήθηκε η θεραπεία.
Η διεθνής βιβλιογραφία έχει επισημάνει ότι η συνέχεια της φροντίδας αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση στον ιατρικό τουρισμό. Η μεταφορά των ιατρικών πληροφοριών, η οργάνωση της μετεγχειρητικής παρακολούθησης και η σαφής κατανομή των ευθυνών μεταξύ των επαγγελματιών υγείας είναι ουσιώδεις παράμετροι για την ασφάλεια του ασθενούς. [2][3]
Η πρόσφατη έκδοση του CDC Yellow Book για το 2026 επισημαίνει επίσης τη σημασία της κατοχής πλήρους ιατρικού φακέλου από τον ασθενή και της εξασφάλισης κατάλληλης παρακολούθησης μετά την επιστροφή του. Το ίδιο κείμενο παραπέμπει στις συστάσεις του American College of Surgeons για τη λήψη πλήρους ιατρικού φακέλου πριν από την επιστροφή του ασθενούς στη χώρα κατοικίας του, ώστε να διευκολύνεται η συνέχεια της φροντίδας. [4]
Οι κίνδυνοι αυτοί δεν αποτελούν επιχείρημα εναντίον του ιατρικού τουρισμού καθαυτού. Αποτελούν, όμως, ισχυρό επιχείρημα υπέρ ενός πλαισίου που δεν περιορίζεται στην ασφαλή πραγματοποίηση της ίδιας της ιατρικής πράξης, αλλά καλύπτει ολόκληρη την πορεία του ασθενούς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία.
Ενδεικτικά, η British Association of Aesthetic Plastic Surgeons (BAAPS) ανέφερε το 2023 ότι ο αριθμός των ατόμων που χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από αισθητική χειρουργική στο εξωτερικό αυξήθηκε κατά 94% μέσα σε τρία χρόνια, με ορισμένους ασθενείς να χρειάζονται πολλαπλές επεμβάσεις ή εντατική θεραπεία. Το εύρημα αφορά ειδικά την αισθητική χειρουργική και δεν πρέπει να γενικεύεται στο σύνολο του ιατρικού τουρισμού. Αναδεικνύει, όμως, τη σημασία της οργανωμένης μετεγχειρητικής φροντίδας. [5]
3. Διατήρηση της προϋπόθεσης πραγματικής ανάγκης
Η δημόσια διαβούλευση αφορά την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 10(2), με σκοπό τη χορήγηση περιστασιακής άδειας σε ιατρούς τρίτων χωρών για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε ασθενείς που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου και επιλέγουν την Κύπρο για να λάβουν υπηρεσίες από ιατρό της επιλογής τους. [6]
Κατά την άποψή μου, η δυνατότητα αυτή μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθεί ένα σαφές κριτήριο πραγματικής ανάγκης.
Ειδικότερα, θεωρώ σημαντικό να διατηρηθεί στο νομοθετικό πλαίσιο η αρχή ότι προσωρινή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται μόνο όταν η συγκεκριμένη ιατρική υπηρεσία ή εξειδικευμένη πράξη δεν μπορεί να αναληφθεί από ιατρό που ήδη ασκεί νόμιμα το επάγγελμα στη Δημοκρατία.
Η αρχή αυτή δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού. Αντιθέτως, διασφαλίζει ότι η δυνατότητα εισαγωγής εξειδικευμένης ιατρικής τεχνογνωσίας χρησιμοποιείται για την κάλυψη πραγματικών αναγκών και όχι για τη δημιουργία ενός παράλληλου καθεστώτος άσκησης ιατρικής.
Εισηγούμαι, συνεπώς, όπως η προϋπόθεση αυτή διατηρηθεί ρητά στο νομοθετικό πλαίσιο και όπως το Ιατρικό Συμβούλιο διαθέτει σαφή διαδικασία τεκμηρίωσης της ανάγκης πριν από κάθε χορήγηση προσωρινής άδειας.
4. Η προσωρινή άδεια ως μηχανισμός μεταφοράς τεχνογνωσίας
Πέραν της διατήρησης του πιο πάνω κριτηρίου, θεωρώ ότι το νομοθετικό πλαίσιο θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια σημαντική ευκαιρία: την οργανωμένη μεταφορά εξειδικευμένης τεχνογνωσίας προς την Κύπρο.
Όταν ένας διεθνώς καταξιωμένος ιατρός καλείται να πραγματοποιήσει στην Κύπρο μια εξειδικευμένη πράξη που δεν μπορεί να αναληφθεί από το εγχώριο ιατρικό δυναμικό, η παρουσία του θα μπορούσε να έχει διπλό όφελος
α) να προσφέρει στον ασθενή πρόσβαση στην απαιτούμενη εξειδικευμένη θεραπεία
β) να δημιουργεί παράλληλα δυνατότητα εκπαίδευσης και μεταφοράς τεχνογνωσίας σε ιατρούς που ασκούν την αντίστοιχη ειδικότητα στην Κύπρο.
Εισηγούμαι, επομένως, όπως για τις πράξεις εκείνες που είναι κατάλληλες για εκπαίδευση θεσπιστεί, ως όρος της προσωρινής άδειας, πρόγραμμα μεταφοράς τεχνογνωσίας προς συγκεκριμένο ή συγκεκριμένους ιατρούς της αντίστοιχης ειδικότητας που ασκούν το επάγγελμα στην Κύπρο.
Η μεταφορά αυτή θα μπορούσε, ανάλογα με τη φύση της πράξης, να περιλαμβάνει συμμετοχή του τοπικού ιατρού στην προετοιμασία του ασθενούς, στην ίδια την πράξη, στην άμεση μετεγχειρητική φροντίδα και, όπου είναι επιστημονικά και δεοντολογικά ενδεδειγμένο, σε διαδοχικά εποπτευόμενα περιστατικά.
Δεν θεωρώ σκόπιμο ο αριθμός των απαιτούμενων περιστατικών να καθοριστεί οριζόντια από τον νομοθέτη. Η απαιτούμενη εμπειρία διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη φύση και την πολυπλοκότητα της πράξης.
Θα ήταν προτιμότερο τα σχετικά κριτήρια να καθορίζονται ανά ιατρική πράξη από επιστημονικά αρμόδιο όργανο, βάσει της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, των κατευθυντήριων οδηγιών της αντίστοιχης ειδικότητας και των απαιτήσεων ασφάλειας των ασθενών.
Με τον τρόπο αυτό, η προσωρινή άδεια δεν θα μετατρεπόταν σε μόνιμη εξάρτηση από επισκέπτες ιατρούς, αλλά θα μπορούσε να λειτουργεί ως μηχανισμός σταδιακής ανάπτυξης εγχώριας εξειδίκευσης.
5. Ενιαία πρότυπα ποιότητας και λογοδοσίας
Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα πρέπει να οδηγήσει στη δημιουργία διαφορετικών προτύπων ως προς την ασφάλεια και τη λογοδοσία.
Ο ασθενής που ταξιδεύει στην Κύπρο για να υποβληθεί σε ιατρική πράξη παραμένει ασθενής και δικαιούται το ίδιο υψηλό επίπεδο ασφάλειας, ενημέρωσης, προστασίας και συνέχειας της φροντίδας.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ σημαντικό κάθε προσωρινά αδειοδοτημένος ιατρός να υπόκειται σε σαφώς καθορισμένες υποχρεώσεις έναντι των αρμόδιων κυπριακών αρχών και να υπάγεται στο εφαρμοστέο πλαίσιο επαγγελματικής δεοντολογίας, εποπτείας και λογοδοσίας.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται επαρκής και ενεργή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης για τη συγκεκριμένη πράξη και για όλη την περίοδο κατά την οποία ο ιατρός παρέχει υπηρεσίες στη Δημοκρατία.
6. Η συνέχεια της φροντίδας ως ουσιώδης προϋπόθεση
Η ασφάλεια του ασθενούς δεν ολοκληρώνεται με την επιτυχή πραγματοποίηση μιας ιατρικής ή χειρουργικής πράξης. Ιδιαίτερα στις επεμβατικές πράξεις, η μετεγχειρητική παρακολούθηση, η έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών και η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας.
Η υφιστάμενη νομοθεσία ήδη αναγνωρίζει τη σημασία του ζητήματος, προβλέποντας ότι, μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας από τη Δημοκρατία, η ανάρρωση του ασθενούς πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας. [1]
Θεωρώ, ωστόσο, ότι η αρχή αυτή θα πρέπει να μετατραπεί σε σαφές και λειτουργικό πρωτόκολλο συνέχειας της φροντίδας και όχι να παραμένει σε επίπεδο γενικής νομοθετικής πρόβλεψης.
Ειδικότερα, πριν από την πραγματοποίηση κάθε επεμβατικής πράξης θα πρέπει, ανάλογα με τη φύση και τον βαθμό επικινδυνότητάς της, να υπάρχει προκαθορισμένο σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης, στο οποίο να προσδιορίζεται:
• ο χρόνος και η διάρκεια της αναγκαίας παραμονής του ασθενούς στην Κύπρο
• η ευθύνη του θεράποντος ιατρού για την άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση
• ο ιατρός ή η δομή που θα αναλάβει τη συνέχεια της φροντίδας μετά την αποχώρηση του επισκέπτη ιατρού
• η διαδικασία αντιμετώπισης τυχόν επιπλοκής
• και ο τρόπος άμεσης επικοινωνίας μεταξύ του τοπικού ιατρού και του θεράποντος ιατρού.
Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρώ ότι η μετεγχειρητική φροντίδα δεν θα πρέπει να αφήνεται στην πρωτοβουλία του ασθενούς μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού. Όταν υπάρχει προβλεπόμενος κίνδυνος επιπλοκών ή ανάγκη στενής παρακολούθησης, η σχετική συνέχεια της φροντίδας θα πρέπει να έχει οργανωθεί πριν από την πραγματοποίηση της πράξης.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η παράδοση πλήρους ιατρικού φακέλου στον ασθενή και στον ιατρό που αναλαμβάνει τη συνέχεια της θεραπείας. Ο φάκελος θα πρέπει να περιλαμβάνει, όπου εφαρμόζεται, το ιστορικό, τις προεγχειρητικές εξετάσεις, την περιγραφή της επέμβασης, τα χρησιμοποιηθέντα υλικά ή εμφυτεύματα, τις οδηγίες μετεγχειρητικής φροντίδας, τη φαρμακευτική αγωγή, τις πιθανές επιπλοκές και το προβλεπόμενο πρόγραμμα παρακολούθησης.
Θεωρώ επίσης σημαντικό ο τοπικός ιατρός που πρόκειται να αναλάβει τη συνέχεια της φροντίδας να έχει ενημερωθεί και να έχει συμφωνήσει εκ των προτέρων να αναλάβει τον συγκεκριμένο ασθενή. Δεν είναι δεοντολογικά ορθό να δημιουργείται κατάσταση στην οποία ένας Κύπριος ιατρός καλείται εκ των υστέρων να αντιμετωπίσει έναν ασθενή με μετεγχειρητική επιπλοκή, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, χωρίς πλήρη ιατρικό φάκελο και χωρίς σαφή γνώση της επέμβασης που έχει πραγματοποιηθεί.
Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία διότι, όπως έχει επισημανθεί στη διεθνή βιβλιογραφία, η διασυνοριακή μεταφορά ασθενών μπορεί να δημιουργήσει κενά στη συνέχεια της φροντίδας, ιδιαίτερα όταν οι πληροφορίες για την προηγηθείσα θεραπεία δεν μεταφέρονται έγκαιρα και με πληρότητα στον επαγγελματία υγείας που αναλαμβάνει τον ασθενή. [2][3]
Για τον ίδιο λόγο, θεωρώ σκόπιμο να προβλεφθεί ότι, για επεμβάσεις οι οποίες απαιτούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετεγχειρητικής παρακολούθησης, ο επισκέπτης ιατρός θα πρέπει να παραμένει στην Κύπρο για εύλογο και προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τη φύση της επέμβασης, αντί η αναχώρησή του να καθορίζεται αποκλειστικά από το πρόγραμμα του ίδιου ή του ασθενούς.
Με τον τρόπο αυτό, η προσωρινή άδεια δεν θα περιορίζεται στην αδειοδότηση της ίδιας της ιατρικής πράξης, αλλά θα καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα της φροντίδας: προετοιμασία – πράξη – άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση – συνέχεια της φροντίδας – αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.
Αυτό, κατά την άποψή μου, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού να συμβαδίζει με τα ίδια υψηλά πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας που πρέπει να ισχύουν για κάθε ασθενή που λαμβάνει ιατρική φροντίδα στην Κυπριακή Δημοκρατία.
7. Μακροπρόθεσμη επίδραση στην εγχώρια ιατρική
Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική οικονομική και επιστημονική ευκαιρία για την Κύπρο. Για να συμβεί αυτό, όμως, θα πρέπει να δημιουργεί προστιθέμενη αξία και για το εγχώριο σύστημα υγείας.
Ένα καθεστώς προσωρινής άσκησης που δεν συνδέεται με πραγματική ανάγκη, με μεταφορά τεχνογνωσίας και με ισχυρούς μηχανισμούς εποπτείας θα μπορούσε, μακροπρόθεσμα, να περιορίσει τα κίνητρα για ανάπτυξη και διατήρηση εγχώριας εξειδίκευσης.
Αντίθετα, ένα καλά σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση: να προσελκύσει κορυφαίους διεθνείς ειδικούς, να προσφέρει θεραπευτικές επιλογές σε ασθενείς από το εξωτερικό και ταυτόχρονα να ενισχύσει την επιστημονική και κλινική ικανότητα των ιατρών που εργάζονται στην Κύπρο.
Αυτό, κατά την άποψή μου, θα πρέπει να αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της πολιτικής για τον ιατρικό τουρισμό.
8. Παρατήρηση επί της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης
Σημειώνω, με τη δέουσα επιφύλαξη και χωρίς να αποδίδω οποιαδήποτε πρόθεση, ότι η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2026 και η προθεσμία υποβολής σχολίων έχει οριστεί για τις 10 Αυγούστου 2026. [6]
Η συγκεκριμένη χρονική περίοδος συμπίπτει σε σημαντικό βαθμό με το θερινό διάστημα αδειών, γεγονός που αντικειμενικά μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα πλήρους συμμετοχής επαγγελματικών και επιστημονικών φορέων.
Δεδομένης της σημασίας του νομοσχεδίου και των πιθανών επιπτώσεών του στην άσκηση της ιατρικής και στην ασφάλεια των ασθενών, θεωρώ ότι θα ήταν χρήσιμη μια παράταση της περιόδου διαβούλευσης, καθώς και στοχευμένη ενημέρωση και πρόσκληση προς τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο και τις επιστημονικές εταιρείες των σχετικών ειδικοτήτων.
Μια τέτοια διαδικασία δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως καθυστέρηση της μεταρρύθμισης, αλλά ως επένδυση στην ποιότητα του τελικού νομοθετικού πλαισίου.
9. Συγκεκριμένες εισηγήσεις
Με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα της ιατρικής φροντίδας και την ανάπτυξη της εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας, εισηγούμαι όπως εξεταστούν τα ακόλουθα:
1. Διατήρηση της προϋπόθεσης πραγματικής ανάγκης: Η προσωρινή άδεια ιατρού τρίτης χώρας να χορηγείται μόνο όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία ή εξειδικευμένη πράξη δεν μπορεί να αναληφθεί από ιατρό που ήδη ασκεί νόμιμα το επάγγελμα στη Δημοκρατία.
2. Τεκμηρίωση της ανάγκης πριν από κάθε άδεια: Να καθοριστεί σαφής διαδικασία με την οποία το Ιατρικό Συμβούλιο θα τεκμηριώνει την ανυπαρξία αντίστοιχης διαθέσιμης εγχώριας εξειδίκευσης.
3. Μεταφορά τεχνογνωσίας: Όπου η φύση της ιατρικής πράξης το επιτρέπει, η προσωρινή άδεια να συνοδεύεται από οργανωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης και μεταφοράς τεχνογνωσίας προς ιατρό ή ιατρούς που ασκούν την αντίστοιχη ειδικότητα στην Κύπρο.
4. Επιστημονικά καθορισμένα κριτήρια επάρκειας: Ο αριθμός και το είδος των απαιτούμενων εποπτευόμενων περιστατικών να καθορίζονται ανά ιατρική πράξη από επιστημονικά αρμόδιο όργανο, βάσει της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, των κατευθυντήριων οδηγιών και των απαιτήσεων ασφάλειας.
5. Σταδιακή απεξάρτηση από την προσωρινή εξειδίκευση: Όπου έχει επιτευχθεί επαρκής μεταφορά τεχνογνωσίας και υπάρχει πλέον εγχώρια δυνατότητα ασφαλούς διενέργειας της συγκεκριμένης πράξης, να επανεξετάζεται η ανάγκη ανανέωσης της αντίστοιχης προσωρινής άδειας.
6. Υποχρεωτικό σχέδιο συνέχειας της φροντίδας: Πριν από την πραγματοποίηση επεμβατικών πράξεων να υπάρχει, όπου απαιτείται, σαφώς καθορισμένο σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης και ανάληψης του ασθενούς στην Κύπρο.
7. Πλήρης μεταφορά ιατρικού φακέλου: Να διασφαλίζεται η παράδοση πλήρους και κατανοητού ιατρικού φακέλου στον ασθενή και στον ιατρό που αναλαμβάνει τη συνέχεια της φροντίδας.
8. Επαρκής ασφαλιστική κάλυψη: Να διασφαλίζεται ότι κάθε προσωρινά αδειοδοτημένος ιατρός διαθέτει επαρκή και ενεργή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης για τη συγκεκριμένη πράξη και για όλη την περίοδο παροχής των υπηρεσιών του στην Κυπριακή Δημοκρατία.
9. Σαφής λογοδοσία και εποπτεία: Να καθορίζεται με σαφήνεια η υπαγωγή του προσωρινά αδειοδοτημένου ιατρού στις σχετικές υποχρεώσεις επαγγελματικής δεοντολογίας, εποπτείας και λογοδοσίας που εφαρμόζονται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
10. Παράταση της δημόσιας διαβούλευσης: Να εξεταστεί παράταση της προθεσμίας και να εξασφαλιστεί ουσιαστική συμμετοχή του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου και των επιστημονικών εταιρειών.
Επίλογος
Καταθέτω τις πιο πάνω παρατηρήσεις με πλήρη σεβασμό προς τον σκοπό της νομοθετικής πρωτοβουλίας και με επίγνωση των σημαντικών οικονομικών και αναπτυξιακών δυνατοτήτων που μπορεί να προσφέρει ο ιατρικός τουρισμός στην Κύπρο.
Δεν θεωρώ ότι η επιλογή είναι μεταξύ «ιατρικού τουρισμού» και «προστασίας της εγχώριας ιατρικής». Αντιθέτως, θεωρώ ότι ο σωστά σχεδιασμένος ιατρικός τουρισμός μπορεί να υπηρετήσει και τους δύο στόχους.
Η Κύπρος μπορεί να προσελκύσει ασθενείς από το εξωτερικό και ταυτόχρονα να προσελκύσει διεθνή ιατρική τεχνογνωσία. Η πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι η δεύτερη δεν θα λειτουργήσει ως υποκατάστατο της εγχώριας εξειδίκευσης, αλλά ως καταλύτης για την ανάπτυξή της.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι κάθε προσωρινή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας θα πρέπει, όπου αυτό είναι εφικτό, να αφήνει πίσω της κάτι περισσότερο από μια ολοκληρωμένη ιατρική πράξη: θα πρέπει να αφήνει πίσω της γνώση, εμπειρία και αυξημένη δυνατότητα της Κύπρου να παρέχει η ίδια, στο μέλλον, την αντίστοιχη υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα.
Ο στόχος μου είναι αποκλειστικά η διασφάλιση ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα γίνει εις βάρος της ποιότητας και της ασφάλειας της ιατρικής φροντίδας — ούτε για τον επισκέπτη ασθενή ούτε, μεσοπρόθεσμα, για τον Κύπριο πολίτη — αλλά θα αποτελέσει πραγματική ευκαιρία διαχρονικής αναβάθμισης της εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας.
Με εκτίμηση,
Δρ Κωνσταντίνος Παρούνας
________________________________________
Βιβλιογραφία
[1] Κυπριακή Δημοκρατία, Ο περί Εγγραφής Ιατρών Νόμος, ΚΕΦ. 250, άρθρο 10, όπως ισχύει. Η κωδικοποιημένη νομοθεσία περιλαμβάνει και την τροποποίηση Ν.78(Ι)/2026.
[2] Xu T, Wang W, Du J. An Integrative Review of Patients’ Experience in Medical Tourism. INQUIRY. 2020;57. doi:10.1177/0046958020926762. PMCID: PMC7285947.
[3] Weis JL, Sirard RB, Palmieri PA. Medical tourism: the role of the primary care provider. BJGP Open. 2017;1(2). doi:10.3399/bjgpopen17X100617. PMCID: PMC6169951.
[4] Centers for Disease Control and Prevention. CDC Yellow Book 2026: Medical Tourism. 2025. Η έκδοση παραπέμπει, μεταξύ άλλων, στις συστάσεις του American College of Surgeons για πλήρη ιατρικό φάκελο και συνέχεια της φροντίδας μετά από διασυνοριακή θεραπεία.
[5] British Association of Aesthetic Plastic Surgeons (BAAPS). BAAPS Cosmetic Tourism Update. 13 November 2023. Αναφορά σε αύξηση κατά 94% των ατόμων που χρειάστηκαν νοσοκομειακή θεραπεία στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από αισθητική χειρουργική στο εξωτερικό σε διάστημα τριών ετών.
[6] Υπουργείο Υγείας Κυπριακής Δημοκρατίας. Δημόσια Διαβούλευση επί του νομοσχεδίου με τίτλο «Ο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», άρθρο 10 εδάφιο 2. Ιούλιος 2026. Προθεσμία υποβολής σχολίων: 10 Αυγούστου 2026.
[7] England C, Bromham N, Needham-Taylor A, et al. Complications and costs to the UK National Health Service due to outward medical tourism for elective surgery: a rapid review. BMJ Open. 2026;16. doi:10.1136/bmjopen-2025-109050.
Αναγνωρίζεται ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική προοπτική για την Κυπριακή Δημοκρατία. Ωστόσο, η προτεινόμενη κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης, σύμφωνα με την οποία περιστασιακή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν παρέχεται ήδη στην Κύπρο, δεν θεωρώ ότι έχει επαρκώς τεκμηριωθεί.
Η ισχύουσα νομοθεσία ήδη επιτρέπει την πρόσκληση ιατρών τρίτων χωρών όταν υπάρχει υπηρεσία ή εξειδικευμένη τεχνογνωσία που δεν είναι διαθέσιμη στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν έχει παρουσιαστεί μελέτη που να καταδεικνύει γιατί η κατάργηση αυτής της δικλείδας είναι αναγκαία για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού ή ποιο συγκεκριμένο πρόσθετο όφελος αναμένεται να προκύψει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην **ασφάλεια των ασθενών**. Για την προσωρινή παροχή υπηρεσιών από ιατρούς κρατών μελών της ΕΕ, τα άρθρα 10Γ και 10Δ του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπουν συγκεκριμένους ελέγχους επαγγελματικών προσόντων, επαγγελματικής κατάστασης και πειθαρχικών κυρώσεων. Είναι εύλογο, επομένως, να απαιτούνται τουλάχιστον ισοδύναμες εγγυήσεις για ιατρούς τρίτων χωρών, περιλαμβανομένης της επαλήθευσης τίτλου ειδικότητας, πρόσφατης κλινικής εμπειρίας, good standing και, όπου πρόκειται για επεμβατικές πράξεις, της αποδεδειγμένης επάρκειας στη συγκεκριμένη πράξη.
Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα της **γλωσσικής επάρκειας**. Η γλώσσα δεν αφορά μόνο την επικοινωνία μεταξύ ιατρού και αλλοδαπού ασθενούς. Αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ασφαλή συνεννόηση με το νοσηλευτικό προσωπικό, τους αναισθησιολόγους, τους εργαστηριακούς και απεικονιστικούς ιατρούς και γενικότερα την ομάδα που αναλαμβάνει τον ασθενή. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε επείγουσες καταστάσεις ή σε περίπτωση επιπλοκής, όπου η άμεση και ακριβής επικοινωνία μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια του ασθενούς. Η προστασία αυτή συνάδει και με τις αρχές του περί Κατοχύρωσης και Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών Νόμου, ο οποίος απαιτεί ασφαλή, επαρκή ενημέρωση και συνέχεια της φροντίδας.
Τέλος, πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια τι συμβαίνει σε περίπτωση επιπλοκής μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού: ποιος αναλαμβάνει την κλινική ευθύνη, πώς γίνεται η υποχρεωτική παράδοση του περιστατικού, ποιος αποφασίζει για ενδεχόμενη επανεπέμβαση και με ποιον τρόπο μπορεί ο ασθενής να αναζητήσει επαγγελματική ή πειθαρχική ευθύνη.
Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα πρέπει να συνεπάγεται χαμηλότερο επίπεδο ελέγχου ή προστασίας των ασθενών. Κάθε ιατρός που ασκεί ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και περιστασιακά, πρέπει να υπόκειται σε ισοδύναμες απαιτήσεις επαγγελματικής επάρκειας, εποπτείας, λογοδοσίας και ασφάλειας.
Για τους πιο πάνω λόγους, είμαι αντίθετη με την προτεινόμενη τροποποίηση και θεωρώ ότι η υφιστάμενη προϋπόθεση πρέπει να διατηρηθεί.
Η Επιστημονική Ρευματολογική Εταιρεία Κύπρου (ΕΡΕΚ), αναγνωρίζοντας τη σημασία της δημόσιας διαβούλευσης και της συμμετοχής των επιστημονικών φορέων στη διαμόρφωση της πολιτικής υγείας, επιθυμεί να καταθέσει τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί του προτεινόμενου περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικού) Νομοσχεδίου.
Καταρχάς, θεωρούμε ότι η προσπάθεια ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της Κύπρου και η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού αποτελούν θεμιτούς στόχους. Η χώρα μας διαθέτει ήδη υψηλού επιπέδου ιδιωτικές υποδομές υγείας και μπορεί να αποτελέσει ελκυστικό προορισμό για ασθενείς από το εξωτερικό.
Ωστόσο, το προτεινόμενο νομοσχέδιο εγείρει σημαντικά ερωτήματα, τα οποία θεωρούμε ότι χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας πριν από την ψήφισή του.
Πρώτον, δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί τεκμηριωμένη μελέτη επιπτώσεων της προτεινόμενης ρύθμισης. Δεν παρουσιάζονται στοιχεία σχετικά με τον αναμενόμενο αριθμό αδειών που θα χορηγούνται, τις ιατρικές ειδικότητες που θα αφορά το μέτρο, τον αναμενόμενο αριθμό ασθενών, ούτε εκτιμήσεις ως προς την επίδραση του στην αγορά υπηρεσιών υγείας και στο υφιστάμενο σύστημα παροχής ιατρικών υπηρεσιών στην Κύπρο. Η απουσία τέτοιων στοιχείων δυσχεραίνει την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της προτεινόμενης ρύθμισης.
Δεν τεκμηριώνεται επίσης ποια συγκεκριμένη ανάγκη του συστήματος υγείας καλείται να αντιμετωπίσει η προτεινόμενη ρύθμιση, ούτε παρουσιάζονται αντικειμενικά στοιχεία που να δικαιολογούν την εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η απουσία τέτοιας τεκμηρίωσης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την αναγκαιότητα και τη σκοπιμότητα της συγκεκριμένης νομοθετικής παρέμβασης.
Δεύτερον, το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα διαφορετικό καθεστώς άσκησης της ιατρικής εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι εγγεγραμμένοι ιατροί της χώρας ασκούν το επάγγελμά τους υπό ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποχρεώσεων, εποπτείας, επαγγελματικής ευθύνης και συνεχούς επιστημονικής εκπαίδευσης. Αντίθετα, προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών μέσω ειδικής άδειας, χωρίς να καθίσταται σαφές ότι το κανονιστικό πλαίσιο θα είναι ισοδύναμο ως προς τις υποχρεώσεις, τη λογοδοσία και την εποπτεία. Θεωρούμε ότι κάθε πρόσωπο που ασκεί ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και περιστασιακά, θα πρέπει να υπάγεται σε ισοδύναμες απαιτήσεις διαφάνειας, ευθύνης και ελέγχου.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι με την προτεινόμενη τροποποίηση καταργείται η υφιστάμενη προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία οι υπηρεσίες που προτίθεται να παρέχει ο εν λόγω ιατρός δεν πρέπει να παρέχονται ήδη από ιατρό στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, η περιστασιακή άδεια θα μπορεί πλέον να χορηγείται και για υπηρεσίες που παρέχονται ήδη από κατάλληλα καταρτισμένους και εγγεγραμμένους ιατρούς στη χώρα, γεγονός που ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες άνισου ανταγωνισμού και στρεβλώσεις στην αγορά ιατρικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, δεν καθίσταται σαφές από το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η συνέχεια της ιατρικής φροντίδας και η ευθύνη του θεράποντος ιατρού στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι υπηρεσίες παρέχονται από ιατρούς που ασκούν την ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία μόνο περιστασιακά. Η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ποιοτικής και ασφαλούς άσκησης της ιατρικής και οφείλει να διασφαλίζεται με σαφή τρόπο σε κάθε νομοθετική ρύθμιση που αφορά την παροχή υπηρεσιών υγείας.
Τρίτον, δημιουργείται στην πράξη μια διαφοροποίηση μεταξύ ομάδων ασθενών που βρίσκονται εντός της ίδιας χώρας. Το γεγονός ότι συγκεκριμένοι ιατροί θα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά σε μη μόνιμους κατοίκους ή σε μη δικαιούχους του ΓεΣΥ, ενώ οι Κύπριοι πολίτες ή οι δικαιούχοι του συστήματος δεν θα έχουν πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ισότιμη μεταχείριση των ασθενών.
Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στην Κύπρο διαμένει σημαντικός αριθμός αλλοδαπών κατοίκων, οι οποίοι δεν είναι δικαιούχοι του Γενικού Συστήματος Υγείας και σήμερα εξυπηρετούνται από τον ιδιωτικό τομέα της χώρας. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά αποκλειστικά νέους ασθενείς που θα ταξιδεύουν στην Κύπρο ειδικά για θεραπεία. Είναι πιθανό να επηρεάσει και την ήδη υφιστάμενη αγορά ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική αξιολόγηση.
Η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει σήμερα ιατρούς υψηλού επιστημονικού επιπέδου, με εκπαίδευση, εξειδίκευση και πολυετή εμπειρία σε κορυφαία πανεπιστήμια και νοσοκομεία της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων κέντρων. Δεν τεκμηριώνεται γιατί η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού προϋποθέτει την εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών, αντί της αξιοποίησης και περαιτέρω ενίσχυσης του ήδη υπάρχοντος ιατρικού δυναμικού της χώρας.
Η Επιστημονική Ρευματολογική Εταιρεία Κύπρου θεωρεί ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική αναπτυξιακή προοπτική για τη χώρα. Πιστεύουμε όμως ότι η επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τρόπο που να διασφαλίζει την ισότιμη εφαρμογή των κανόνων άσκησης της ιατρικής, την ορθολογική αξιοποίηση του ήδη υψηλού επιπέδου ιατρικού δυναμικού της Κύπρου και την αποφυγή δημιουργίας παράλληλων συστημάτων παροχής υπηρεσιών υγείας χωρίς επαρκή τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς τους.
Για τους πιο πάνω λόγους, θεωρούμε ότι η αναγκαιότητα της προτεινόμενης νομοθετικής τροποποίησης δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί. Η εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής στην Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να βασίζεται σε σαφή επιστημονικά, κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα, καθώς και σε πλήρη αξιολόγηση των επιπτώσεών της στο σύστημα υγείας και στο ήδη υφιστάμενο ιατρικό δυναμικό της χώρας. Μέχρι να τεκμηριωθούν επαρκώς τα πιο πάνω, θεωρούμε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την υιοθέτηση της προτεινόμενης ρύθμισης.
Διοικητικό Συμβούλιο Επιστημονικής Ρευματολογικής Εταιρείας Κύπρου
Ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) εκφράζει τις ανησυχίες του και διαφωνεί με την άρση του περιορισμού που φέρει η προτεινόμενη από το Υπουργείο Υγείας τροποποίηση του εδαφίου 2, του άρθρου 9 του Περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου.
Θεωρούμε ότι η άρση του εν λόγω περιορισμού ενδέχεται να διαμορφώσει ένα άνισο ρυθμιστικό πλαίσιο, και θα επιτρέπει την παροχή και προβολή ιατρικών υπηρεσιών από πρόσωπα που δεν ασκούν μόνιμα το επάγγελμα στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Μια τέτοια εξέλιξη δύναται να επηρεάσει δυσμενώς τους συναδέλφους που ασκούν μόνιμα την ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, τους οποίους αποτελεί καθήκον μας να προστατεύσουμε.
Αυτό δεν αποτελεί αντίθεση του Συλλόγου στον Ιατρικό Τουρισμό ο οποίος θεωρούμε πρέπει να έχει άλλη μορφή και με πιο ενισχυμένο εποπτικό μηχανισμό.
Ο ΠΙΣ είναι στη διάθεση της Πολιτείας να συζητήσει τις προτάσεις του.
Η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου χαιρετίζει και στηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στην Κύπρο, ως μια σημαντική στρατηγική που μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, στην ενίσχυση της οικονομίας, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην αξιοποίηση του υψηλού επιπέδου των επαγγελματιών υγείας και των υγειονομικών υποδομών της χώρας μας.
Η ΟΣΑΚ συμμερίζεται τον στόχο που επιδιώκουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και ανταγωνιστικού πλαισίου ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η επίτευξη του στόχου αυτού προϋποθέτει ένα σαφές, ολοκληρωμένο και λειτουργικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει πρωτίστως ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα επηρεάζει αρνητικά την πρόσβαση των πολιτών και των ασθενών της Κύπρου σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, αλλά αντίθετα θα δημιουργεί προστιθέμενη αξία για το γενικό σύστημα υγείας και για όλους τους εμπλεκόμενους.
Επισημαίνουμε ότι η αύξηση των επεμβάσεων ή η παροχή άλλων υπηρεσιών υγείας, στο πλαίσιο του ιατρικού τουρισμού, δεν απαιτεί μόνο ιατρικό προσωπικό, το οποίο δυνητικά εξασφαλίζεται με τη σχετική τροποποίηση αλλά και νοσηλευτικό προσωπικό, χειρουργεία, αναισθησιολογική κάλυψη, κλίνες αυξημένης φροντίδας, εργαστηριακή και απεικονιστική υποστήριξη, μονάδες αίματος και υπηρεσίες αποστείρωσης – δηλαδή ακριβώς τους πόρους που ήδη τελούν υπό πίεση.
Δεδομένης της υφιστάμενης έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού και της προβλεπόμενης έλλειψης ιατρών σε συγκεκριμένες ειδικότητες την επόμενη δεκαετία, η αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς μεταφράζεται αναπόφευκτα σε αυξημένους χρόνους αναμονής για τους δικαιούχους του ΓεΣΥ. Εισηγούμαστε η εφαρμογή της ρύθμισης να συνοδεύεται από τεκμηριωμένη εκτίμηση επιπτώσεων στο ανθρώπινο δυναμικό υγείας και από τη δέσμευση ότι η χορήγηση αδειών θα αναστέλλεται εκεί όπου διαπιστώνεται δυσμενής επίπτωση.
Η τροποποίηση αφορά το εδάφιο 2 του άρθρου 10 και οχι του άρθρου 9.