42 – Τροποποίηση του άρθρου 55 του βασικού νόμου
40. Το άρθρο 55 του βασικού νόμου τροποποιείται ως ακολούθως:
(α) με την προσθήκη νέων εδαφίων (4) και (5) ως ακολούθως:
«(4) Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες με βάση τις διατάξεις των άρθρων 26 και 27 του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων και για άλλα συναφή θέματα (Τροποποιητικός) Νόμου του 2026, απαιτείται για σκοπούς συμμόρφωσης όπως υφιστάμενα ιδρύματα προβούν σε οποιεσδήποτε τροποποιήσεις της ιδρυτικής τους πράξης ή/και του καταστατικού τους, παρέχεται προς τούτο προθεσμία μέχρι την 31ή Δεκεμβρίου 2030:
Νοείται ότι η ιδρυτική πράξη ιδρύματος ή/και το καταστατικό του, ανεξαρτήτως των διατάξεων που αφορούν την τροποποίησή τους, δύνανται να τροποποιηθούν για σκοπούς συμμόρφωσης με τις διατάξεις των άρθρων 26 και 27 του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων και για άλλα συναφή θέματα (Τροποποιητικός) Νόμου του 2026, δυνάμει σχετικού διατάγματος Δικαστηρίου.
(5) Ενώσεις που έχουν συσταθεί και εγγραφεί με βάση τις καταργηθείσες με τον παρόντα Νόμο διατάξεις, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με και να υπόκεινται στις πρόνοιες των άρθρων του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων και για άλλα συναφή θέματα (Τροποποιητικός) Νόμου του 2026 που εφαρμόζονται για τις ομοσπονδίες.».
Τέλος
3. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΩΝ
3.1. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο εισάγει νέες υποχρεώσεις και πρόσθετες κανονιστικές απαιτήσεις για τα σωματεία, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά ειδική μεταβατική διάταξη που να ρυθμίζει την προσαρμογή των καταστατικών των υφιστάμενων σωματείων. Η τροποποίηση καταστατικού αποτελεί διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία της Γενικής Συνέλευσης, γεγονός που καθιστά την άμεση συμμόρφωση πρακτικά δυσχερή, ιδίως για σωματεία μικρού μεγέθους ή με περιορισμένη συμμετοχή μελών.
Για τον λόγο αυτό, εισηγούμαστε όπως περιληφθεί στο νομοσχέδιο μεταβατική πρόνοια, σύμφωνα με την οποία οι τροποποιήσεις καταστατικών που απαιτούνται αποκλειστικά για σκοπούς συμμόρφωσης με υποχρεώσεις που απορρέουν από τον νέο νόμο να μπορούν να εγκρίνονται με απλή πλειοψηφία των παρόντων μελών της Γενικής Συνέλευσης. Η ρύθμιση αυτή είναι απολύτως εύλογη, δεδομένου ότι πρόκειται για υποχρεωτικές προσαρμογές που επιβάλλονται από τον νομοθέτη και όχι για ουσιώδεις αλλαγές που αφορούν τη φυσιογνωμία ή τη λειτουργική ταυτότητα του σωματείου. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η ομαλή μετάβαση στο νέο κανονιστικό πλαίσιο, χωρίς να δημιουργούνται αδικαιολόγητα εμπόδια ή κίνδυνος ακούσιας μη συμμόρφωσης.
Προτεινόμεη μεταβατική Διάταξη και/ή Προτεινόμενη Τροποποίηση ισχύοντος άρθρου 22: με την προσθήκη : «Νοείται περαιτέρω ότι, όταν η τροποποίηση του καταστατικού απαιτείται αποκλειστικά για σκοπούς συμμόρφωσης με υποχρεώσεις που απορρέουν από τον παρόντα Νόμο ή από κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται δυνάμει αυτού, η σχετική τροποποίηση δύναται να εγκρίνεται με απλή πλειοψηφία των παρόντων μελών της Γενικής Συνέλευσης, ανεξαρτήτως τυχόν αυξημένης πλειοψηφίας που προβλέπεται στο καταστατικό»
3.2. Επιπλέον Εισήγηση για Τροποποίηση του Άρθρου 22:
Το ισχύον άρθρο 22 προβλέπει ότι για την τροποποίηση του καταστατικού, τη διάλυση ή τη μεταβολή του σκοπού σωματείου απαιτείται η συναίνεση των τριών τετάρτων (¾) του συνόλου των μελών. Στις περιπτώσεις όπου η συγκέντρωση της πλειοψηφίας αυτής καθίσταται δυσχερής, το σωματείο υποχρεούται να αιτηθεί την έκδοση διατάγματος από το Δικαστήριο, κατόπιν συγκατάθεσης του Εφόρου, ώστε να μπορέσει να συνεδριάσει με μειωμένη απαρτία (2/5).
Η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και δυσανάλογη, ιδίως για σωματεία με μεγάλο αριθμό μελών, χαμηλή συμμετοχή ή γεωγραφική διασπορά. Η ανάγκη προσφυγής στο Δικαστήριο για μια καθαρά εσωτερική οργανωτική διαδικασία δημιουργεί περιττό διοικητικό βάρος, χωρίς να εξυπηρετεί ουσιαστικό σκοπό εποπτείας ή διαφάνειας.
Εισηγούμαστε όπως το άρθρο 22 αναθεωρηθεί ώστε:
• να μην απαιτείται η έκδοση διατάγματος Δικαστηρίου, όταν δεν καθίσταται εφικτή η παρουσία των 3/4 των μελών·
• να προβλέπεται αυτοτελώς στο νόμο ότι, σε περίπτωση αδυναμίας συγκέντρωσης της αυξημένης πλειοψηφίας, η απόφαση μπορεί να ληφθεί με μειωμένη πλειοψηφία, όπως π.χ. τα 2/5 των μελών, χωρίς ενδιάμεση δικαστική διαδικασία·
• να καθορίζονται σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για τη διαπίστωση της αδυναμίας συγκέντρωσης των 3/4, ώστε να αποφεύγονται καταχρήσεις αλλά και περιττές καθυστερήσεις.
Μια τέτοια ρύθμιση θα ενισχύσει την ευελιξία και τη λειτουργικότητα των σωματείων, χωρίς να υπονομεύει τη διαφάνεια ή τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων. Παράλληλα, θα μειώσει σημαντικά το διοικητικό και οικονομικό βάρος που συνεπάγεται η προσφυγή στο Δικαστήριο για διαδικαστικά ζητήματα