Νόμος που τροποποιεί τους περί του Δικαιώματος Πρόσβασης σε Πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα Νόμους του 2017 εώς 2018

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως θέτει σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την τροποποίηση του περί του Δικαιώματος Πρόσβασης σε Πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα Νόμου, Ν.184(Ι)/2017, το οποίο ετοιμάστηκε από την Επίτροπο Νομοθεσίας σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικής άσκησης του δικαιώματος πρόσβασης σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα και η βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου εφαρμογής του Νόμου, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, των ζητημάτων που έχουν αναδειχθεί στο πλαίσιο της αξιολόγησης της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO).

Οι βασικότερες τροποποιήσεις αφορούν τα ακόλουθα:

• Προσωπικά δεδομένα: καταργείται η γενική εξαίρεση των πληροφοριών που αφορούν προσωπικά δεδομένα από το πεδίο εφαρμογής του Νόμου. Αντί αυτής, εισάγεται ειδική εξαίρεση για πληροφορίες των οποίων η αποκάλυψη θίγει ή δυνατό να θίξει την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή την ιδιωτική ζωή φυσικού προσώπου. Με τον τρόπο αυτό, η ύπαρξη προσωπικών δεδομένων δεν αποκλείει πλέον αυτομάτως την εφαρμογή του Νόμου, αλλά το ζήτημα εξετάζεται στο πλαίσιο των προβλεπόμενων εξαιρέσεων.
• Σχέδια δημοσίευσης: ενισχύεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης των σχεδίων δημοσίευσης των δημόσιων αρχών, με βασικό τρόπο την ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα της οικείας αρχής, ενώ οποιαδήποτε αναφορά σε τέλη συνδέεται πλέον με το ενιαίο πλαίσιο του άρθρου 11.
• Καθοδήγηση των αιτητών: όταν οι ζητούμενες πληροφορίες διέπονται από άλλη ειδική νομοθεσία, η δημόσια αρχή θα ενημερώνει και, όπου είναι δυνατό, θα καθοδηγεί τον αιτητή ως προς την εφαρμοστέα νομοθεσία, την αρμόδια αρχή και τη διαδικασία πρόσβασης.
• Προθεσμίες: η προθεσμία εξέτασης αίτησης καθορίζεται σε 21 εργάσιμες ημέρες, με δυνατότητα μίας μόνο παράτασης μέχρι 21 επιπλέον εργάσιμες ημέρες για συγκεκριμένους λόγους που καθορίζονται στον Νόμο.
• Τέλη: προβλέπεται ρητά ότι δεν επιβάλλεται τέλος για την υποβολή αίτησης και ότι τέλος θα επιβάλλεται μόνο στη βάση εύλογου κόστους, το οποίο θα εξειδικεύεται με Διάταγμα του Υπουργού. Παράλληλα, προβλέπεται ότι δεν επιβάλλεται τέλος όταν οι πληροφορίες παρέχονται ηλεκτρονικά χωρίς ουσιώδες πρόσθετο κόστος.
• Αιτήματα υψηλού κόστους: διατηρείται η δυνατότητα μη παροχής πληροφοριών όταν το κόστος υπερβαίνει το εύλογο κόστος, το σχετικό όριο του οποίου θα καθορίζεται στο Διάταγμα και δύναται να διαφοροποιείται ανά δημόσια αρχή.
• Λειτουργός Πληροφοριών: κάθε δημόσια αρχή θα ορίζει Λειτουργό Πληροφοριών, ο οποίος θα τηρεί το αρχείο αιτήσεων, θα συνεργάζεται με τον Επίτροπο και θα μεριμνά για την υποβολή των απαιτούμενων στατιστικών στοιχείων. Προβλέπεται επίσης κατάλληλη εκπαίδευση των λειτουργών αυτών.
• Αρχείο αιτήσεων και στατιστικά στοιχεία: θεσπίζεται υποχρέωση συστηματικής καταγραφής των αιτημάτων πρόσβασης και υποβολής ετήσιων στατιστικών στοιχείων, ώστε να ενισχυθούν η παρακολούθηση της εφαρμογής του Νόμου και η λογοδοσία.
• Εποπτεία και παράπονα: ενισχύονται οι δυνατότητες εποπτείας του Επιτρόπου και αναθεωρούνται επιμέρους διατάξεις που αφορούν την εξέταση παραπόνων, περιλαμβανομένης της κατάργησης της προϋπόθεσης εξάντλησης εσωτερικής διαδικασίας παραπόνων πριν από την προσφυγή στον Επίτροπο.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν τις απόψεις και παρατηρήσεις τους επί του νομοσχεδίου μέχρι 5 Νοεμβρίου 2026.