Νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Έκδοση και Αναγνώριση Πιστοποιητικών και Ναυτική Εκπαίδευση) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026»

Το προτεινόμενο Νομοσχέδιο τροποποιεί τα άρθρα 14, 17, 17Α, 47, 47Α και  51 των περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Έκδοση και Αναγνώριση Πιστοποιητικών και Ναυτική Εκπαίδευση) Νόμων του 2008 έως 2023 (Ν. 27(Ι)/2008 όπως τροποποιήθηκε).

Σκοπός των προτεινόμενων τροποποιήσεων είναι η εισαγωγή των ακόλουθων:

(α) Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στην αποσαφήνιση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εφαρμόζει την εναλλακτική οδό πιστοποίησης που προβλέπεται στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 2.2 του Κανονισμού ΙΙ/1 της Σύμβασης STCW («ή να έχουν άλλως αναγνωρισμένη θαλάσσια υπηρεσία συνολικής διάρκειας τουλάχιστον τριάντα έξι (36) μηνών»), της παραγράφου 2.2 του Κανονισμού ΙΙΙ/1 της Σύμβασης STCW («ή να έχουν ολοκληρώσει συνδυασμένη πρακτική εκπαίδευση δεξιοτήτων μηχανουργείου και αναγνωρισμένη θαλάσσια υπηρεσία διάρκειας τουλάχιστον τριάντα έξι (36) μηνών, εκ των οποίων τουλάχιστον τριάντα (30) μήνες πρέπει να αποτελούν θαλάσσια υπηρεσία στο τμήμα μηχανής.») και της παραγράφου 2.2 του Κανονισμού ΙΙΙ/6 της Σύμβασης STCW («ή να έχουν ολοκληρώσει συνδυασμένη πρακτική εκπαίδευση δεξιοτήτων μηχανουργείου και αναγνωρισμένη θαλάσσια υπηρεσία διάρκειας τουλάχιστον τριάντα έξι (36) μηνών, εκ των οποίων τουλάχιστον τριάντα (30) μήνες πρέπει να αποτελούν θαλάσσια υπηρεσία στο τμήμα μηχανής. »)

Η πιστοποίηση αξιωματικών καταστρώματος από την Αρμόδια Αρχή βασίζεται αποκλειστικά στην επιτυχή ολοκλήρωση εγκεκριμένου προγράμματος εκπαίδευσης και κατάρτισης, σύμφωνα με τις λοιπές απαιτήσεις των Κανονισμών ΙΙ/1, ΙΙΙ/1 και ΙΙΙ/6 της Σύμβασης STCW. Ως εκ τούτου, η εξαίρεση της συγκεκριμένης πρόνοιας αποτυπώνει τη διαχρονικά εφαρμοζόμενη πρακτική της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς να επηρεάζει τη συμμόρφωσή της προς τις ουσιώδεις απαιτήσεις της Σύμβασης STCW.

(β) Η προτεινόμενη τροποποίηση εισάγει ως προϋπόθεση για την έκδοση πιστοποιητικού κυβερνήτη ακτοπλοϊκού σκάφους την κατοχή γνώσης της αγγλικής γλώσσας επιπέδου Β1, σύμφωνα με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες (CEFR), προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι κυβερνήτες διαθέτουν το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο γλωσσικής επάρκειας για την ασφαλή και αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων τους.

Η απαίτηση αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, οι κυβερνήτες ενδέχεται να χρειαστεί να επικοινωνούν στην αγγλική γλώσσα με επιβάτες ή χρήστες των υπηρεσιών που δεν γνωρίζουν την ελληνική, με άλλα σκάφη ή με αρμόδιες αρχές, καθώς και να κατανοούν οδηγίες λειτουργίας και τεχνικά εγχειρίδια εξοπλισμού, σημαντικό μέρος των οποίων διατίθεται αποκλειστικά στην αγγλική γλώσσα.

Το επίπεδο Β1 συνιστά την ελάχιστη αναγκαία και αναλογική απαίτηση για την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων της θέσης, χωρίς να δημιουργεί δυσανάλογο περιορισμό στην πρόσβαση στο επάγγελμα.

(γ) Η προτεινόμενη τροποποίηση εισάγει ως προϋπόθεση για την υπηρεσία ως μέλους πληρώματος σε ακτοπλοϊκό σκάφος την κατοχή γνώσης της αγγλικής γλώσσας επιπέδου Α2, σύμφωνα με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες (CEFR), με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και της αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των μελών του πληρώματος, των επιβατών και των αρμόδιων αρχών.

Το επίπεδο Α2 αποτελεί ένα βασικό και αναλογικό επίπεδο γλωσσικής επάρκειας, το οποίο επιτρέπει στα μέλη του πληρώματος να κατανοούν και να χρησιμοποιούν απλές εκφράσεις και οδηγίες που σχετίζονται με τα καθήκοντά τους, ιδίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή συνεργασίας με άλλα πρόσωπα ή αρχές. Δεν συνιστά υπέρμετρη απαίτηση, αλλά το ελάχιστο αναγκαίο επίπεδο για τη βασική επικοινωνία στο ναυτιλιακό περιβάλλον, συμβάλλοντας στην προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα, στην ασφάλεια των επιβατών και του πληρώματος και στην αποτελεσματική εφαρμογή των διεθνών προτύπων ασφάλειας.

Ειδικότερα, στα ακτοπλοϊκά επιβατηγά σκάφη, τα μέλη του πληρώματος έρχονται σε άμεση επαφή με επιβάτες διαφορετικών εθνικοτήτων και καλούνται να παρέχουν βασικές πληροφορίες, οδηγίες ασφαλείας και υποστήριξη, ιδίως σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η κατοχή βασικής γνώσης της αγγλικής γλώσσας διευκολύνει την αποτελεσματική επικοινωνία με αλλοδαπούς επιβάτες και ενισχύει το επίπεδο ασφάλειας επί του σκάφους.

(δ) Η προτεινόμενη τροποποίηση παρέχει στην Αρμόδια Αρχή διακριτική εξουσία να αναγνωρίζει σχολές ναυτικής εκπαίδευσης που εδρεύουν εκτός της Κυπριακής Δημοκρατίας.

(ε) Η προτεινόμενη τροποποίηση παρέχει εξουσία στον Υφυπουργό Ναυτιλίας παρά τω Προέδρω να καθορίζει, με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, τη γενική πολιτική και τα συναφή κριτήρια για την αναγνώριση σχολών ναυτικής εκπαίδευσης που εδρεύουν εκτός της Κυπριακής Δημοκρατίας, ιδίως σε σχέση με τη διασφάλιση της ποιότητας της παρεχόμενης ναυτικής εκπαίδευσης, την εποπτεία από την Αρμόδια Αρχή, τη ναυτιλιακή πολιτική της Δημοκρατίας και την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η γνωστοποίηση αυτή δεν θα επηρεάζει σχολές που έχουν ήδη αναγνωριστεί από την Αρμόδια Αρχή.

(στ) Η προτεινόμενη τροποποίηση παρέχει εξουσία στον Υφυπουργό Ναυτιλίας παρά τω Προέδρω να καθορίζει, με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, τα καταβλητέα τέλη που αφορούν την αναγνώριση και επιθεώρηση σχολών ναυτικής εκπαίδευσης.