02 – Ερμηνεία
2. Στον παρόντα Νόμο, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια –
«αντιμετώπιση» σημαίνει τις δράσεις, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την καταστροφή για την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσής τους, για τη διασφάλιση παροχής αρωγής και υποστήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων της καταστροφής και για την προστασία των περιουσιών, του φυσικού περιβάλλοντος και της πανίδας·
«αποκατάσταση» σημαίνει την υλοποίηση άμεσων μέτρων για την επιστροφή της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της οικονομίας στην κανονικότητα μετά από κρίση∙
«Βασικό Εθνικό Σχέδιο (ΒΕΣ)» σημαίνει το Βασικό Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κρίσεων σε Περίοδο Ειρήνης από Φυσικές και Ανθρωπογενείς Καταστροφές όπως εκάστοτε εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και περιλαμβάνει τα Ειδικά Εθνικά Σχέδια (ΕΕΣ) που καταρτίζονται βάσει αυτού∙
«Γενική Διεύθυνση» σημαίνει τη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας∙
«Γενικός Διευθυντής» σημαίνει τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας∙
«Εθνικός Μηχανισμός» σημαίνει τον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας που συστήνεται δυνάμει του άρθρου 3∙
«Εθνικός Συντονιστής» σημαίνει τον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας που διορίζεται δυνάμει του άρθρου 6∙
«Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων» σημαίνει το κέντρο επιχειρήσεων από το οποίο ασκείται ο συντονισμός όλων των δυνάμεων αντιμετώπισης κατά την κρίση∙
«Εμπλεκόμενος Φορέας» σημαίνει κάθε φορέα με ρόλο ή αντικείμενο δραστηριότητας που σχετίζεται ή δυνατόν να σχετίζεται με την πολιτική προστασία και χωρίς περιορισμό περιλαμβάνει την Αστυνομία, την Εθνική Φρουρά και άλλα τμήματα και υπηρεσίες Υπουργείων, ανεξάρτητες υπηρεσίες, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, πανεπιστήμια, ιδιωτικές επιχειρήσεις και πολίτες καθώς και κάθε ουσιώδη υπηρεσία∙
«ετοιμότητα» σημαίνει το σύνολο δράσεων και μέτρων που λαμβάνονται εκ των προτέρων για να διασφαλίσουν αποτελεσματική αντίδραση σε περιπτώσεις καταστροφών και καταστάσεων κρίσης∙
«κατάσταση πολιτικής προστασίας» σημαίνει την κατάσταση η οποία κηρύσσεται σύμφωνα με το άρθρο 4∙
«καταστροφή» σημαίνει καταστρεπτικό γεγονός στην επικράτεια της Δημοκρατίας που οφείλεται σε σεισμό, κατολίσθηση ή υποχώρηση εδάφους, πλημμύρα, κυκλώνα, ανεμοστρόβιλο, αύξηση της στάθμης της θάλασσας, θαλάσσια ρύπανση, λειψυδρία, παράκτια διάβρωση, θύελλα ή θαλασσοταραχή, τσουνάμι ή άλλη θεομηνία, τεχνολογικό ατύχημα, πυρκαγιά, έκρηξη, πανδημία, επιδημία, δυστύχημα, ναυάγιο, κλιματική αλλαγή, ατμοσφαιρική ρύπανση, ερημοποίηση εδάφους ή άλλο σοβαρής μορφής γεγονός, το μέγεθος του οποίου προκαλεί ή μπορεί να προκαλέσει κινδύνους για τη ζωή ή την υγεία ή την ευημερία σημαντικού αριθμού προσώπων ή εκτεταμένες συνέπειες στο περιβάλλον ή στους φυσικούς πόρους της Δημοκρατίας∙
«καταφύγιο» σημαίνει οποιοδήποτε κτίριο, κατασκευή ή εκσκαφή που χρησιμοποιείται ή προορίζεται ή είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί για την παροχή προστασίας από καταστροφή ή εχθρική επίθεση αλλά δεν περιλαμβάνει οποιοδήποτε καταφύγιο που χρησιμοποιείται ή προορίζεται για χρήση από τις ένοπλες δυνάμεις της Δημοκρατίας∙
«κρίση» σημαίνει καταστροφή ή επαπειλούμενη καταστροφή η οποία δύναται να επέλθει είτε από φυσικούς ή/και ανθρωπογενείς παράγοντες είτε από εχθρική ή επαπειλούμενη εχθρική επίθεση∙
«κύκλος διαχείρισης καταστροφών» σημαίνει το σύνολο των τακτικών και διαχειριστικών αποφάσεων και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων σε όλα τα στάδια και τις φάσεις του κύκλου της καταστροφής, ήτοι της πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης∙
«Μόνιμο Επιστημονικό Συμβούλιο» σημαίνει το Μόνιμο Επιστημονικό Συμβούλιο Πολιτικής Προστασίας που συστήνεται βάσει του άρθρου 7(1) του Νόμου∙
«οργανισμός δημόσιου δικαίου» σημαίνει νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή άλλο οργανισμό δημόσιου δικαίου υπό οποιαδήποτε ονομασία ή τίτλο, που ιδρύθηκε και λειτουργεί για το δημόσιο συμφέρον με βάση νόμο και ο όρος περιλαμβάνει τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης∙
«οργανισμός ιδιωτικού δικαίου» σημαίνει εταιρεία, συνεταιρισμό, σωματείο, ίδρυμα ή οποιοδήποτε άλλο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου∙
«ουσιώδης υπηρεσία» σημαίνει υπηρεσία που κηρύχθηκε ουσιώδης με βάση το άρθρο 3(4)(θ)∙
«πολιτική προστασία» περιλαμβάνει κάθε μέτρο το οποίο-
(α) αποτελεί μορφή άμυνας έναντι εχθρικής επίθεσης ή αποστερεί από οποιαδήποτε εχθρική επίθεση ολόκληρη ή μέρος της ενέργειας της, ανεξάρτητα αν το μέτρο αυτό λαμβάνεται πριν, κατά ή μετά την εν λόγω επίθεση, δεν περιλαμβάνει όμως την κατασκευή και διατήρηση καταφυγίων που προορίζονται για χρήση από τις ένοπλες δυνάμεις της Δημοκρατίας ή
(β) αποτελεί τρόπο αντιμετώπισης καταστροφής ή περιορισμού των αποτελεσμάτων της και περιλαμβάνει τις συστηματικές ενέργειες για πρόληψη, σχεδίαση, εκπαίδευση, προπαρασκευή, ανταπόκριση και χειρισμό των επιπτώσεων της, ανεξάρτητα αν το μέτρο λαμβάνεται προληπτικά ή κατά ή μετά την εν λόγω καταστροφή∙
«πρόληψη» σημαίνει το σύνολο των δράσεων και μέτρων που στοχεύουν στον περιορισμό των δυνητικών επιπτώσεων των κινδύνων και στην ελαχιστοποίηση των φυσικών, τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών∙
«συντονισμός» σημαίνει την οργάνωση, προτεραιοποίηση και παρακολούθηση των απαιτούμενων δράσεων, καθώς και την εξασφάλιση της διαλειτουργικότητας, της εφαρμογής των κανόνων επιχειρησιακής δράσης και της συνεργασίας μεταξύ των Τμημάτων ή/και των Εμπλεκόμενων Φορέων για την επίτευξη κοινού σκοπού∙
«Τμήμα» σημαίνει Τμήμα ή Υπηρεσία που υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας∙
«Υπουργική Ομάδα Χειρισμού Κρίσεων (ΥΟΧΚ)» σημαίνει την Ομάδα Υπουργών που καθορίζεται στο Βασικό Εθνικό Σχέδιο∙
«Υπουργός» σημαίνει τον Υπουργό Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας.
Τέλος
Στην ερμηνεία “αποκατάσταση” να διαγραφεί η λέξη άμεσων, αφού τα μέτρα μπορεί να έχουν και πιο μακροχρόνιο ορίζοντα και να μην είναι μόνο άμεσα.
Στην ερμηνεία “Βασικό Εθνικό Σχέδιο (ΒΕΣ)” αναφέρεται σε Ειδικά Εθνικά Σχέδια (ΕΕΣ). Να δοθεί ερμηνεία για Ειδικά Εθνικά Σχέδια.
Στην ερμηνεία “Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων” να προστεθεί άρθρο που να ρυθμίζει τις αρμοδιότητες του και από ποιους αποτελείται.
Στην ερμηνεία “Καταστροφή” να προστεθεί και η εχρθρική ενέργεια.
1. Άρθρο 2 – Ερμηνεία (Ορισμοί)
Προσθήκη νέου ορισμού:
«Αρμόδια Αρχή Δημόσιας Υγείας» σημαίνει το Υπουργείο Υγείας και τις εξουσιοδοτημένες υπηρεσίες του, οι οποίες έχουν την ευθύνη για την επιτήρηση, την αξιολόγηση κινδύνου, την έκδοση υγειονομικών πρωτοκόλλων και τη διαχείριση του υγειονομικού σκέλους κρίσεων που σχετίζονται με πανδημίες, επιδημίες και λοιπές απειλές για τη δημόσια υγεία.
Γιατί στους ορισμούς γίνεται αναφορά στον Γενικό Διευθυντή , αφού δεν αναφέρεται πουθενά στο υπόλοιπο κείμενο του νομοσχεδίου; Το ίδιο ισχύει και για τον όρο Γενική Διεύθυνση.
Στον όρο «Εμπλεκόμενοι Φορείς» θα πρέπει να γίνεται σαφής αναφορά και στο Τμήμα Δασών, αφού εμπλέκεται στη διαχείριση (όλος ο κύκλος) των δασικών πυρκαγιών, που αποτελούν εν δυνάμει «καταστροφή». Κατά παρόμοιο τρόπο, θα πρέπει να περιληφθούν ονομαστικά και οι άλλοι φορείς.
Οι όροι «πολιτική προστασία» και «κατάσταση πολιτικής προστασίας» είναι συγκεχυμένοι. Αντικειμενικά, η πολιτική προστασία είναι το σύνολο των μέτρων που διαμορφώνουν μια κατάσταση . Η περιγραφή/ ερμηνεία που δίνεται στην Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας παραπέμπει σε έκτακτη κατάσταση. Εισήγηση: να παραμείνει ως έχει ο όρος Πολιτική Προστασία και ο όρος «Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας» να μετονομαστεί σε «Έκτακτη Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας». Η αλλαγή αυτή αφορά σε όλο το κείμενο.
1 – Στην ερμηνεία της «αποκατάστασης» να προστεθούν πέραν από τα άμεσα και μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα. Η ερμηνεία θα έχει ως εξής:
«αποκατάσταση» σημαίνει την υλοποίηση άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων για την επιστροφή της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της οικονομίας στην κανονικότητα μετά από κρίση
2 – Ο όρος «Γενικός Διευθυντής» δεν χρησιμοποιείται πουθενά στο νομοσχέδιο εκτός από τις ερμηνείες. Επίσης μέσα από το Νομοσχέδιο δεν απορρέει οποιαδήποτε διασύνδεση του Γενικού Διευθυντή και του Εθνικού Συντονιστή
3 – Η Ερμηνεία του «Εθνικού Μηχανισμού» να τροποποιηθεί για να συνάδει με το υπόλοιπο μέρος του νομοσχεδίου και να μην συγκρούεται με το Βασικό Εθνικό Σχέδιο και τα Ειδικά Εθνικά Σχέδια με την προσθήκη του λεκτικού Συντονιστικό. Η ερμηνεία θα έχει ως εξής:
«Εθνικός Συντονιστικός Μηχανισμός» σημαίνει τον Εθνικό Συντονιστικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας που συστήνεται δυνάμει του άρθρου 3.
Τροποποίηση όρου σε όλο το νομοσχέδιο.
4 – Τροποποίηση της Ερμηνείας «Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων» όπως πιο κάτω:
«Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων» σημαίνει το συντονιστικό κέντρο από το οποίο ασκείται ο συντονισμός σε στρατηγικό επίπεδο, όλων των δυνάμεων αντιμετώπισης κατά την κρίση∙
5 – Το Τμήμα Δασών ως ένα από τα πιο σημαντικά Τμήματα για την προστασία των Δασών και των παραδασόβιων Κοινοτήτων και κατ΄ επέκταση σημαντικός φορέας αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της πολιτικής προστασίας θα πρέπει να κατονομάζεται ξεκάθαρα στους «Εμπλεκόμενους Φορείς».
6 – Μετονομασία του όρου «Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας« (για κρίση + Κατάσταση Πολιτικής Προστασίας)= σε «Ειδική / Έκτακτη Κατάσταση ΠΠ». Η μετονομασία είναι αναγκαία έτσι ώστε να υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ της πολιτικής προστασίας και της έκτακτης κατάστασης που θα πρέπει να κηρύσσεται σε περίπτωση κρίσης.
**η προσβασιμότητα πρέπει να διασφαλίζεται σε ΟΛΑ τα άτομα, με οποιαδήποτε μορφή αναπηρίας.
στο σημείο “«καταφύγιο» σημαίνει οποιοδήποτε κτίριο, κατασκευή ή εκσκαφή που χρησιμοποιείται ή προορίζεται ή είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί για την παροχή προστασίας από καταστροφή ή εχθρική επίθεση αλλά δεν περιλαμβάνει οποιοδήποτε καταφύγιο που χρησιμοποιείται ή προορίζεται για χρήση από τις ένοπλες δυνάμεις της Δημοκρατίας”- Πρέπει να υπάρχουν ειδικές πρόνοιες και κριτήρια για τα καταφύγια, που να διασφαλίζουν την προσβασιμότητα σε Άτομα με Αναπηρίες.
Στον ορισμό «Εμπλεκόμενος Φορέας» εισηγούμαι να αναγραφούν ως τέτοιες, ρητά και οι Ομάδες Εξειδικευμένων Εθελοντών ενόψει του ότι, ήδη συνδράμουν μαζί με τις Κρατικές Υπηρεσίες.
Σε συνέχεια του πρώτου μου σχολίου παραθέτω και τους πιο κάτω ορισμούς που αναγράφονται στο προσχέδιο Νόμου που ενισχύουν την εισήγησή μου.
«κύκλος διαχείρισης καταστροφών» σημαίνει το σύνολο των τακτικών και διαχειριστικών αποφάσεων και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων σε όλα τα στάδια και τις φάσεις του κύκλου της καταστροφής, ήτοι της πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και αποκατάστασης∙
«πρόληψη» σημαίνει το σύνολο των δράσεων και μέτρων που στοχεύουν στον περιορισμό των δυνητικών επιπτώσεων των κινδύνων και στην ελαχιστοποίηση των φυσικών, τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών∙
Στο άρθρο 1.2. Αναγράφονται τα εξής: «αντιμετώπιση» σημαίνει τις δράσεις, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την καταστροφή για την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσής τους, για τη διασφάλιση παροχής αρωγής και υποστήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων της καταστροφής και για την προστασία των περιουσιών, του φυσικού περιβάλλοντος και της πανίδας·
Στο άρθρο 2.2 «καταστροφή» σημαίνει καταστρεπτικό γεγονός στην επικράτεια της Δημοκρατίας που οφείλεται σε σεισμό, κατολίσθηση ή υποχώρηση εδάφους, πλημμύρα, κυκλώνα, ανεμοστρόβιλο, αύξηση της στάθμης της θάλασσας, θαλάσσια ρύπανση, λειψυδρία, παράκτια διάβρωση, θύελλα ή θαλασσοταραχή, τσουνάμι ή άλλη θεομηνία, τεχνολογικό ατύχημα, πυρκαγιά, έκρηξη, πανδημία, επιδημία, δυστύχημα, ναυάγιο, κλιματική αλλαγή, ατμοσφαιρική ρύπανση, ερημοποίηση εδάφους ή άλλο σοβαρής μορφής γεγονός, το μέγεθος του οποίου προκαλεί ή μπορεί να προκαλέσει κινδύνους για τη ζωή ή την υγεία ή την ευημερία σημαντικού αριθμού προσώπων ή εκτεταμένες συνέπειες στο περιβάλλον ή στους φυσικούς πόρους της Δημοκρατίας∙
Κατά την άποψη μου, και λαμβάνοντας υπόψη τον ορισμό της «καταστροφής», η «αντιμετώπιση» ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να σημαίνει τις δράσεις, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την καταστροφή, ΑΛΛΑ να περιλαμβάνει και προ- δραστικές ενέργειες και δράσεις και πριν από την «καταστροφή».
Γι’ αυτό εισηγούμαι όπως το άρθρο 1.2 τροποποιηθεί ως εξής:
«αντιμετώπιση» σημαίνει τις δράσεις, πριν, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την καταστροφή για την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσής τους, για τη διασφάλιση παροχής αρωγής και υποστήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων της καταστροφής και για την προστασία των περιουσιών, του φυσικού περιβάλλοντος και της πανίδας·
Στο σχέδιο αναφέρεται ρητά η Αστυνομία και η Εθνική Φρουρά.
Αυτές κατονομάζονται στους ορισμούς («Εμπλεκόμενοι Φορείς»), αναφέρονται επανειλημμένα στο άρθρο 3(4), αποκτούν ρητή θεσμική παρουσία στο κείμενο. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι: «Η πολιτική προστασία είναι κυρίως θέμα ασφάλειας και στρατού». Αυτό στρατιωτικοποιεί την πολιτική προστασία, υποβαθμίζει τον πολιτικό και ανθρωπιστικό της χαρακτήρα, είναι αντίθετο με ευρωπαϊκά πρότυπα (όπου η Πολιτική Άμυνα/Πυροσβεστική είναι στον πυρήνα)
ΔΕΝ αναφέρεται ρητά, Πολιτική Άμυνα, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Τμήμα Δασών, Υπηρεσίες Υγείας, Λιμενικό κ.λπ.). Αναφέρονται μόνο έμμεσα, ως «Τμήματα», «Υπηρεσίες», «Εμπλεκόμενοι Φορείς»
ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ (Νομική Ασάφεια)
Σε νόμο πλαίσιο ό,τι κατονομάζεται έχει θεσμικό βάρος, ό,τι μένει γενικό, μπορεί να υποβαθμιστεί στην πράξη, να αποκλειστεί με κανονισμούς, να αγνοηθεί σε κρίση
Η Πολιτική Άμυνα, η Πυροσβεστική και το Τμήμα Δασών είναι πυλώνες πολιτικής προστασίας, όχι απλοί «φορείς». Η μη ρητή αναφορά αποδυναμώνει τον ρόλο τους, δημιουργεί νομικό κενό αρμοδιοτήτων. Η μη αναφορά τους εδώ είναι απόκλιση, όχι επιλογή ουδετερότητας.