Post,Author,Content "02 - Τροποποίηση άρθρου 110 του βασικού νόμου",aicitizen,"Η πρόθεση του νομοσχεδίου είναι ορθή, εφόσον αντιμετωπίζει πραγματικές περιπτώσεις Κυπρίων πολιτών που ζουν και εργάζονται μόνιμα στο εξωτερικό και έχουν αλλοδαπό/ή σύζυγο. Όμως η πρόταση: 3 έτη διαμονής στην Κύπρο → τουλάχιστον 6 μήνες, κατά τη διακριτική ευχέρεια του Υπουργού, όταν υπάρχουν ειδικές συνθήκες και ο γάμος διήρκεσε τουλάχιστον 3 έτη χρειάζεται ισχυρότερες δικλείδες. Ο λόγος είναι απλός: τριετής γάμος + έξι μήνες στην Κύπρο ≠ αυτομάτως ουσιαστικός δεσμός με την Κυπριακή Δημοκρατία. Η κυπριακή υπηκοότητα είναι μόνιμη νομική ιδιότητα. Επομένως, η ευχέρεια πρέπει να επιτρέπει ευελιξία χωρίς να μετατρέπεται σε de facto αυτόματη πολιτογράφηση συζύγων που έχουν περιορισμένη πραγματική σχέση με την Κύπρο. (1) Άρθρο 110(2)(α) – σχέση με Κύπριο πολίτη Η ισχύουσα διάταξη απαιτεί ο αιτητής να είναι σύζυγος ή χήρος/χήρα Κύπριου πολίτη ή σύζυγος προσώπου που, αν ζούσε, θα είχε καταστεί ή θα είχε δικαίωμα να καταστεί Κύπριος πολίτης. θα εισηγούμουν η νέα εξαίρεση του άρθρου 110(2) να συνδέεται ρητά με την προϋπόθεση ότι ο γάμος είναι: - έγκυρος, - αναγνωρισμένος από τη Δημοκρατία, - υφιστάμενος κατά τον κρίσιμο χρόνο ή εμπίπτει ρητά στην περίπτωση χηρείας, και πραγματικός και όχι εικονικός. (2) Άρθρο 110(2)(β) – η μείωση από 3 έτη σε 6 μήνες Η ισχύουσα διάταξη απαιτεί τρία χρόνια διαμονής με τον/τη σύζυγο στην Κύπρο. Να γίνει αποδεκτή η δυνατότητα των έξι μηνών, αλλά όχι ως λευκή επιταγή. Θα πρότεινα η διάταξη να απαιτεί σωρευτικά: - γάμο τουλάχιστον τριών ετών, - πραγματική και συνεχή οικογενειακή σχέση, - τουλάχιστον έξι μήνες πραγματικής και νόμιμης κοινής διαμονής στην Κύπρο, - αποδεδειγμένο ουσιαστικό δεσμό του ζεύγους με την Κύπρο, - μη ύπαρξη απάτης ή εικονικού γάμου, - καλό χαρακτήρα, - και τεκμηριωμένες ειδικές περιστάσεις. (3) Τι πρέπει να σημαίνει «ειδικές συνθήκες» Εδώ υπάρχει σοβαρό κενό. Η φράση «ειδικές συνθήκες οποιασδήποτε συγκεκριμένης περίπτωσης» είναι πολύ ανοικτή. Αφήνει μεγάλο περιθώριο στη διοικητική διακριτική ευχέρεια. Θα εισηγούμουν να προστεθεί μη εξαντλητικός κατάλογος. Για παράδειγμα: «Για τους σκοπούς της παρούσας επιφύλαξης, ως ειδικές συνθήκες δύνανται να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η μόνιμη εργασία ή υπηρεσία του Κύπριου συζύγου στο εξωτερικό, η μόνιμη διαμονή του ζεύγους στο εξωτερικό για επαγγελματικούς ή οικογενειακούς λόγους, η φοίτηση τέκνων, σοβαροί λόγοι υγείας ή άλλες αντικειμενικά τεκμηριωμένες περιστάσεις που καθιστούν δυσανάλογη την απαίτηση τριετούς διαμονής στη Δημοκρατία.» Αυτό δεν πρέπει να είναι κλειστός κατάλογος. Αλλιώς η νομοθεσία δεν θα μπορεί να αντιμετωπίσει μελλοντικές πραγματικές περιπτώσεις. (4) Το μεγαλύτερο ζήτημα: ουσιαστικός δεσμός με την Κύπρο Αν κάποιος: είναι παντρεμένος με Κύπριο, ζει μόνιμα στο εξωτερικό, έχει ζήσει στην Κύπρο μόνο έξι μήνες, δεν εργάζεται στην Κύπρο, δεν έχει περιουσία, δεν έχει παιδιά που ζουν στην Κύπρο, δεν έχει κοινωνικό/οικογενειακό δεσμό, τότε πρέπει να υπάρχει κάποιος άλλος αντικειμενικός δείκτης που να δικαιολογεί την απόδοση υπηκοότητας. Δεν θα έβαζα υποχρεωτικά όλα τα πιο πάνω ως προϋποθέσεις. Θα έβαζα όμως: «ουσιαστικό δεσμό με τη Δημοκρατία» ως συνολικό κριτήριο αξιολόγησης. Και θα καθόριζα σε οδηγία τους ενδεικτικούς δείκτες. (5) Η νέα πενταετής απαίτηση για ζευγάρια που διαμένουν στο εξωτερικό Η πρόταση για περιπτώσεις όπου το ζεύγος διαμένει στο εξωτερικό να απαιτείται διαμονή τουλάχιστον πέντε ετών αποτελεί καλή ασφαλιστική δικλείδα, αλλά χρειάζεται καλύτερη διατύπωση. Η δημόσια περιγραφή του νομοσχεδίου αναφέρει αυτή την κατεύθυνση. Τι σημαίνει: «διαμένει στο εξωτερικό για πέντε χρόνια»; Πρέπει να είναι: πέντε συνεχόμενα έτη; πέντε συνολικά έτη; πέντε έτη αμέσως πριν την αίτηση; κοινή διαμονή και των δύο; ή απλώς διαμονή του Κύπριου; Να χρησιμοποιηθεί: «πραγματική και συνήθης κοινή διαμονή των συζύγων στο εξωτερικό για συνολική περίοδο τουλάχιστον πέντε ετών, αμέσως πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης» με δυνατότητα σύντομων τεκμηριωμένων απουσιών. (6) Να μην δημιουργηθεί «υπηκοότητα εξ αποστάσεως» Η νέα ρύθμιση πρέπει να εξυπηρετεί: Κύπριους πολίτες που έχουν πραγματική ζωή στο εξωτερικό. Δεν πρέπει να δημιουργήσει: διαδικασία απόκτησης κυπριακής υπηκοότητας από άτομα που έχουν ως μοναδικό ουσιαστικό δεσμό έναν γάμο με Κύπριο. Γι' αυτό η πενταετής κοινή διαμονή στο εξωτερικό και η εξαίρεση των έξι μηνών πρέπει να λειτουργούν ως δύο διαφορετικοί μηχανισμοί, όχι ως δύο εναλλακτικοί δρόμοι χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους. (7) Ασφαλιστική δικλείδα κατά εικονικών γάμων Θα πρότεινα να υπάρχει ρητή εξουσιοδότηση για έλεγχο γνησιότητας της οικογενειακής σχέσης, χωρίς να δημιουργείται αυτόματος έλεγχος κάθε αιτητή. Ενδεικτικά, να εξετάζονται risk indicators όπως: πολύ πρόσφατος γάμος, μεγάλες ασυνέπειες στις δηλώσεις των συζύγων, απουσία κοινής κατοικίας, διαφορετικές δηλώσεις για τόπο διαμονής, επαναλαμβανόμενοι γάμοι, προηγούμενες ενδείξεις μεταναστευτικής απάτης. Δεν θα έβαζα αυτά ως αυτόματους λόγους απόρριψης. Θα τα έβαζα ως λόγους για ενισχυμένο έλεγχο. (8) Καλή χαρακτήρα – να μην μείνει μόνο ως γενική έννοια Το άρθρο 110(2)(γ) απαιτεί ήδη «καλό χαρακτήρα». Θα πρότεινα όμως να εκδίδονται εσωτερικά κριτήρια εφαρμογής για: σοβαρές ποινικές καταδίκες, απάτη, πλαστογραφία, σοβαρές παραβάσεις μεταναστευτικής νομοθεσίας, εικονικό γάμο, απειλή δημόσιας ασφάλειας. Αυτό προστατεύει και τον Υπουργό από αυθαίρετη εφαρμογή του «καλού χαρακτήρα». (9) Ασφαλιστική δικλείδα για αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις Το κράτος μπορεί να αξιοποιεί ηλεκτρονικά: ημερομηνίες εισόδου/εξόδου, άδειες διαμονής, ληξιαρχικά στοιχεία, στοιχεία γάμου. Αλλά: η τελική απόφαση για την υπηκοότητα δεν πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένο σύστημα. (10) Η πρόταση που θα έκανα για το ίδιο το άρθρο 110 ""Νοείται ότι, σε περίπτωση κατά την οποία ο αιτητής έχει διαμείνει με τον/τη σύζυγό του στη Δημοκρατία για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών, ο Υπουργός δύναται, λαμβάνοντας υπόψη ειδικές και αντικειμενικά τεκμηριωμένες περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, να εγκρίνει την εγγραφή, εφόσον ο γάμος έχει διαρκέσει τουλάχιστον τρία έτη και διαπιστώνεται πραγματική και συνεχιζόμενη οικογενειακή σχέση, καθώς και ουσιαστικός δεσμός με τη Δημοκρατία, και νοουμένου ότι πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις του παρόντος εδαφίου."""