Post,Author,Content
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","andreas k","Η έκδοση περιστασιακής άδειας άσκησης, δικαιολογείται μέχρι σήμερα από την ανάγκη παροχής υπηρεσιών οι οποίες δεν μπορούσαν να προσφερθούν από ιατρούς εγγεγραμμένους στη Δημοκρατία. Η προϋπόθεση αυτή αποτελούσε ουσιώδη εγγύηση του εξαιρετικού χαρακτήρα της ρύθμισης.

Με την κατάργηση της προϋπόθεσης αυτής όμως, μεταβάλλεται ουσιωδώς η φύση και ο σκοπός της ρύθμισης. Επισκέπτες ιατροί θα μπορούν πλέον να παρέχουν υπηρεσίες οι οποίες ήδη προσφέρονται στην Κυπριακή Δημοκρατία από πλήρως εγγεγραμμένους και αδειοδοτημένους ιατρούς. Δεν προκύπτει, επομένως, ότι καλύπτεται οποιοδήποτε πραγματικό κενό σε υπηρεσίες, τεχνογνωσία ή πρόσβαση των ασθενών σε περίθαλψη.

Αντιθέτως, δημιουργείται ο κίνδυνος εγκαθίδρυσης ενός παράλληλου συστήματος παροχής υπηρεσιών υγείας, το οποίο θα λειτουργεί υπό ειδικό καθεστώς, με επισκέπτες ιατρούς, χωρίς κατ’ ανάγκη την ίδια απαίτηση γλωσσικής επάρκειας και με υπηρεσίες που θα απευθύνονται αποκλειστικά σε συγκεκριμένη κατηγορία ατόμων, δηλαδή αλλοδαπούς ή μη μόνιμους κατοίκους της Δημοκρατίας.

Η διαφοροποίηση αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα ως προς την αρχή της ίσης μεταχείρισης, αλλά και ως προς την εύλογη αιτιολόγηση της διαφορετικής μεταχείρισης. Εφόσον μία ιατρική υπηρεσία επιτρέπεται να παρέχεται νόμιμα εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ποια αντικειμενική βάση αποκλείεται από αυτήν ο Κύπριος πολίτης ή ο μόνιμος κάτοικος; Και εάν η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών της κυπριακής κοινωνίας, τότε ποιο ακριβώς δημόσιο ή κοινωνικό συμφέρον εξυπηρετεί;

Περαιτέρω, από τη στιγμή που η περιστασιακή άδεια παύει να περιορίζεται σε πραγματικά εξαιρετικές περιπτώσεις, καθίσταται ακόμη πιο επιτακτικό οι επισκέπτες ιατροί να υπόκεινται σε ουσιαστικά ισοδύναμες απαιτήσεις με τους πλήρως εγγεγραμμένους ιατρούς της Δημοκρατίας ως προς την αναγνώριση και επαλήθευση των προσόντων τους, την επαγγελματική και πειθαρχική εποπτεία, τη γλωσσική επάρκεια, την ασφαλιστική κάλυψη και την κλινική ευθύνη.

Παράλληλα, απαιτείται σαφής νομοθετική ρύθμιση ως προς τη διάρκεια και τη συχνότητα των περιστασιακών αδειών, το ακριβές εύρος των επιτρεπόμενων ιατρικών πράξεων, την ευθύνη σε περίπτωση επιπλοκών, καθώς και τη διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού. 

Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού αποτελεί ασφαλώς θεμιτό οικονομικό στόχο. Ο ιατρικός τουρισμός, όμως, κατά κανόνα σημαίνει προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό προκειμένου να λάβουν υπηρεσίες από το υφιστάμενο σύστημα υγείας και τους επαγγελματίες υγείας της χώρας υποδοχής. Δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη τη δημιουργία ειδικού καθεστώτος εισαγωγής ξένων ιατρών για την παροχή υπηρεσιών αποκλειστικά σε ξένους ασθενείς.

Η επίκληση, επομένως, του ιατρικού τουρισμού δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει παρέκκλιση από το γενικό ρυθμιστικό πλαίσιο άσκησης της ιατρικής, διαφορετική μεταχείριση ανάλογα με την ιδιότητα του ασθενούς, στρέβλωση της εγχώριας αγοράς υπηρεσιών υγείας ή τη δημιουργία ενός ειδικού και παράλληλου συστήματος από το οποίο δεν προκύπτει σαφές όφελος για την κυπριακή κοινωνία.

Δημιουργείται ένα ουσιώδες ερώτημα:

Ποιο συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον εξυπηρετεί η αλλαγή αυτή και ποιο τμήμα της κυπριακής κοινωνίας πρόκειται να ωφεληθεί από αυτήν;

Οι Κύπριοι ασθενείς και οι μόνιμοι κάτοικοι δεν φαίνεται να ωφελούνται, αφού εξαιρούνται από το ίδιο το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης. Οι δε ιατρικές υπηρεσίες που θα καλυφθούν, δεν έχουν διευκρινιστεί. 

Εάν, λοιπόν, η ρύθμιση δεν καλύπτει κενό του κυπριακού συστήματος υγείας και δεν αποφέρει άμεσο όφελος στους πολίτες του, απαιτείται σαφής απάντηση ως προς το ποιον τελικά εξυπηρετεί."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",CyCardioThoracic,"ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ, ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ
============================================================================

Η Κυπριακή Εταιρεία Χειρουργών Θώρακα, Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων επιθυμεί να καταθέσει τις απόψεις της αναφορικά με το προτεινόμενο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικό) Νομοσχέδιο και ειδικότερα την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 10(2) του βασικού νόμου.

Δυστυχώς, διαπιστώνουμε ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις μεταβάλλουν ουσιωδώς την αρχική φιλοσοφία και τον σκοπό της υφιστάμενης ρύθμισης, δημιουργώντας τον κίνδυνο σημαντικών στρεβλώσεων και σοβαρών συνεπειών για την ορθολογική λειτουργία του συστήματος υγείας.

Θα θέλαμε εξαρχής να τονίσουμε ότι αντιλαμβανόμαστε και στηρίζουμε την προσπάθεια ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της Κύπρου και ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού. Η χώρα μας διαθέτει αξιόλογες νοσηλευτικές υποδομές και ιατρικό δυναμικό υψηλού επιπέδου και θεωρούμε ότι η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την κυπριακή οικονομία, τα νοσηλευτήρια και το σύστημα υγείας γενικότερα.

Η επιτυχία όμως μιας τέτοιας πολιτικής προϋποθέτει ένα σαφές και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα εξασφαλίζει ταυτόχρονα την ποιότητα και ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών, τη διαφάνεια, τη συνέχεια της φροντίδας και την ορθολογική λειτουργία του συστήματος υγείας.

1. Η ανάγκη τεκμηρίωσης της προτεινόμενης ρύθμισης

Θεωρούμε ότι, πριν από την εισαγωγή μιας τόσο σημαντικής αλλαγής στο υφιστάμενο πλαίσιο άσκησης της ιατρικής, θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει σαφής εικόνα για το μέγεθος και τη φύση της δραστηριότητας που αναμένεται να δημιουργηθεί.

Δεν γνωρίζουμε τον αναμενόμενο αριθμό προσωρινών αδειών, τις ειδικότητες στις οποίες προβλέπεται να εφαρμοστεί η ρύθμιση, τον αριθμό των ασθενών που αναμένεται να προσελκυσθούν και την αναμενόμενη επίδραση στην υφιστάμενη αγορά υπηρεσιών υγείας.

Θα ήταν επίσης σημαντικό να αποσαφηνιστεί ποια συγκεκριμένη ανάγκη καλείται να αντιμετωπίσει η προτεινόμενη αλλαγή και ποια πρόσθετη αξία αναμένεται να δημιουργήσει για το κυπριακό σύστημα υγείας.

Η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων θα επέτρεπε την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της προτεινόμενης ρύθμισης και θα συνέβαλλε στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού και βιώσιμου πλαισίου για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού.

Παράλληλα, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι οι ιατροί στους οποίους χορηγείται προσωρινή άδεια άσκησης της ιατρικής θα υπόκεινται σε ισοδύναμες απαιτήσεις ως προς την επαγγελματική ευθύνη, την εποπτεία, τη λογοδοσία και την τήρηση των επαγγελματικών και δεοντολογικών υποχρεώσεων που ισχύουν για τους εγγεγραμμένους ιατρούς στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η προσωρινή φύση της άδειας δεν θα πρέπει να συνεπάγεται διαφορετικό επίπεδο ελέγχου ή προστασίας των ασθενών.

2. Η κατάργηση της προϋπόθεσης περί μη διαθεσιμότητας της υπηρεσίας στην Κύπρο

Διαφωνούμε κάθετα με την κατάργηση της προϋπόθεσης της μη διαθεσιμότητας της υπηρεσίας στην Kύπρο.

Ενδεχόμενη κατάργηση της προϋπόθεσης,  δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ισορροπία μεταξύ της προσέλκυσης διεθνών ασθενών και της διασφάλισης ενός ισότιμου και διαφανούς πλαισίου άσκησης της ιατρικής.

Κατά την άποψή μας, ο στόχος του ιατρικού τουρισμού θα πρέπει να είναι πρωτίστως η προσέλκυση νέων ασθενών και νέας δραστηριότητας στη χώρα και όχι η απλή ανακατανομή της ήδη υφιστάμενης δραστηριότητας μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών ιατρών και η παράλληλη ανάπτυξη και ανέλιξη του ιατρικού επαγγέλματος στην Κύπρο.

Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει επίσης να αποσαφηνιστεί και ο ορισμός των ασθενών στους οποίους θα μπορούν να παρέχονται υπηρεσίες δυνάμει της προσωρινής άδειας. Η κατηγορία των μη μόνιμων κατοίκων (ή μη-δικαιούχων ΓεΣΥ) δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τους ασθενείς που ταξιδεύουν στην Κύπρο ειδικά για σκοπούς ιατρικού τουρισμού, καθώς περιλαμβάνει και πρόσωπα που βρίσκονται ή διαμένουν στη χώρα για άλλους λόγους και ήδη εξυπηρετούνται από τον υφιστάμενο ιδιωτικό τομέα. Εάν η ρύθμιση επεκτείνεται και σε αυτή την κατηγορία, υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει όχι στην προσέλκυση νέας δραστηριότητας από το εξωτερικό αλλά στην ανακατανομή της ήδη υφιστάμενης αγοράς υπηρεσιών υγείας.

3. Αξιοποίηση και ενίσχυση του υφιστάμενου ιατρικού δυναμικού

Η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει σήμερα ιατρούς υψηλού επιστημονικού επιπέδου, με εκπαίδευση, εξειδίκευση και πολυετή εμπειρία σε κορυφαία πανεπιστήμια και νοσοκομεία της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων κέντρων.

Θεωρούμε ότι η διεθνής προβολή αυτού του δυναμικού και των υφιστάμενων κυπριακών νοσηλευτηρίων θα πρέπει να αποτελέσει βασικό πυλώνα της στρατηγικής για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού.

Αυτό δεν αποκλείει τη συνεργασία με διακεκριμένους ιατρούς του εξωτερικού. Αντιθέτως, η οργανωμένη συνεργασία μεταξύ Κυπρίων ιατρών και διεθνώς αναγνωρισμένων ειδικών μπορεί να προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία, μέσω της μεταφοράς τεχνογνωσίας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης νέων θεραπευτικών δυνατοτήτων.

Θεωρούμε όμως σημαντικό η παρουσία ιατρών από το εξωτερικό να εντάσσεται σε ένα πλαίσιο συνεργασίας που ενισχύει τις υφιστάμενες δομές και δεν δημιουργεί παράλληλα και ανεξάρτητα συστήματα παροχής ιατρικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας μετά την ολοκλήρωση της ιατρικής ή χειρουργικής πράξης. Θα πρέπει να καθορίζεται με σαφήνεια ποιος αναλαμβάνει την παρακολούθηση του ασθενούς, τη διαχείριση ενδεχόμενων επιπλοκών και τη σχετική επαγγελματική ευθύνη μετά την αναχώρηση του προσωρινά αδειοδοτούμενου ιατρού από την Κύπρο. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στις χειρουργικές ειδικότητες, όπου η μετεγχειρητική παρακολούθηση και διαχείριση ενδεχόμενων επιπλοκών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ανεξάρτητα από την αρχική επέμβαση.

4. Η ιδιαίτερη σημασία των περιορισμένων νοσοκομειακών πόρων

Όσον αφορά τις χειρουργικές ειδικότητες και ειδικότερα την καρδιοχειρουργική και τη χειρουργική μεγάλων αγγείων, δεν πρέπει οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση να δημιουργεί ανταγωνισμό στη διαθεσιμότητα των πόρων όσον αφορά ανθρώπινο δυναμικό (εξειδικευμένοι νοσηλευτές, τεχνικοί εξωσωματικής κλπ).

Μεγάλης σημασίας επίσης είναι το θέμα της διαθεσιμότητας αίματος και παραγώγων. 

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θυσιάζεται στο βωμό της ανάπτυξης ιατρικού τουρισμού η  πρόσβαση των κατοίκων της Κυπριακής Δημοκρατίας στις ίδιες κρίσιμες υπηρεσίες.

Θεωρούμε επομένως απαραίτητο να προβλεφθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο παρακολούθησης της δυναμικότητας και, όπου απαιτείται, δυνατότητα λήψης διορθωτικών μέτρων ώστε η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού να μην επηρεάζει την έγκαιρη πρόσβαση του πληθυσμού σε αναγκαίες υπηρεσίες υγείας.

Συμπέρασμα

Η Κυπριακή Εταιρεία Χειρουργών Θώρακα, Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων στηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού και θεωρεί ότι η Κύπρος έχει τις δυνατότητες να εξελιχθεί σε ανταγωνιστικό διεθνή προορισμό παροχής ιατρικών υπηρεσιών.

Θεωρούμε όμως ότι η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί ένα πλαίσιο το οποίο θα συνδυάζει την εξωστρέφεια με την ασφάλεια, την προσέλκυση διεθνών ασθενών με την αξιοποίηση του υφιστάμενου ιατρικού δυναμικού και την ανάπτυξη νέας δραστηριότητας με την ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων υγείας, ενισχύοντας παράλληλα το επίπεδο και τις δυνατότητες του συνολικού συστήματος υγείας στην Κύπρο.

Υπό τα σημερινά δεδομένα και μέχρι να αποσαφηνιστούν επαρκώς τα πιο πάνω ζητήματα και να τεθούν οι αναγκαίες θεσμικές και λειτουργικές δικλείδες ασφαλείας, θεωρούμε ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν θα πρέπει να προχωρήσει στην παρούσα της μορφή."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",CyCardioThoracic,"ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ, ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ
---------------------
Η Κυπριακή Εταιρεία Χειρουργών Θώρακα, Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων επιθυμεί να καταθέσει τις απόψεις της αναφορικά με το προτεινόμενο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικό) Νομοσχέδιο και ειδικότερα την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 10(2) του βασικού νόμου.

Θα θέλαμε εξαρχής να τονίσουμε ότι αντιλαμβανόμαστε και στηρίζουμε την προσπάθεια ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της Κύπρου και ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού. Η χώρα μας διαθέτει αξιόλογες νοσηλευτικές υποδομές και ιατρικό δυναμικό υψηλού επιπέδου και θεωρούμε ότι η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την κυπριακή οικονομία, τα νοσηλευτήρια και το σύστημα υγείας γενικότερα.

Η επιτυχία όμως μιας τέτοιας πολιτικής προϋποθέτει ένα σαφές και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα εξασφαλίζει ταυτόχρονα την ποιότητα και ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών, τη διαφάνεια, τη συνέχεια της φροντίδας και την ορθολογική λειτουργία του συστήματος υγείας.
Δυστυχώς, διαπιστώνουμε ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις μεταβάλλουν ουσιωδώς την αρχική φιλοσοφία και τον σκοπό της υφιστάμενης ρύθμισης, δημιουργώντας τον κίνδυνο σημαντικών στρεβλώσεων και σοβαρών συνεπειών για την ορθολογική λειτουργία του συστήματος υγείας.

1. Η ανάγκη τεκμηρίωσης της προτεινόμενης ρύθμισης
Θεωρούμε ότι, πριν από την εισαγωγή μιας τόσο σημαντικής αλλαγής στο υφιστάμενο πλαίσιο άσκησης της ιατρικής, θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει σαφής εικόνα για το μέγεθος και τη φύση της δραστηριότητας που αναμένεται να δημιουργηθεί.

Δεν γνωρίζουμε τον αναμενόμενο αριθμό προσωρινών αδειών, τις ειδικότητες στις οποίες προβλέπεται να εφαρμοστεί η ρύθμιση, τον αριθμό των ασθενών που αναμένεται να προσελκυσθούν και την αναμενόμενη επίδραση στην υφιστάμενη αγορά υπηρεσιών υγείας.

Θα ήταν επίσης σημαντικό να αποσαφηνιστεί ποια συγκεκριμένη ανάγκη καλείται να αντιμετωπίσει η προτεινόμενη αλλαγή και ποια πρόσθετη αξία αναμένεται να δημιουργήσει για το κυπριακό σύστημα υγείας.

Η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων θα επέτρεπε την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της προτεινόμενης ρύθμισης και θα συνέβαλλε στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού και βιώσιμου πλαισίου για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού.

Παράλληλα, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι οι ιατροί στους οποίους χορηγείται προσωρινή άδεια άσκησης της ιατρικής θα υπόκεινται σε ισοδύναμες απαιτήσεις ως προς την επαγγελματική ευθύνη, την εποπτεία, τη λογοδοσία και την τήρηση των επαγγελματικών και δεοντολογικών υποχρεώσεων που ισχύουν για τους εγγεγραμμένους ιατρούς στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η προσωρινή φύση της άδειας δεν θα πρέπει να συνεπάγεται διαφορετικό επίπεδο ελέγχου ή προστασίας των ασθενών.

2. Η κατάργηση της προϋπόθεσης περί μη διαθεσιμότητας της υπηρεσίας στην Κύπρο
Διαφωνούμε κάθετα με την κατάργηση της προϋπόθεσης της μη διαθεσιμότητας της υπηρεσίας στην Kύπρο.
Ενδεχόμενη κατάργηση της προϋπόθεσης,  δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ισορροπία μεταξύ της προσέλκυσης διεθνών ασθενών και της διασφάλισης ενός ισότιμου και διαφανούς πλαισίου άσκησης της ιατρικής.

Κατά την άποψή μας, ο στόχος του ιατρικού τουρισμού θα πρέπει να είναι πρωτίστως η προσέλκυση νέων ασθενών και νέας δραστηριότητας στη χώρα και όχι η απλή ανακατανομή της ήδη υφιστάμενης δραστηριότητας μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών ιατρών και η παράλληλη ανάπτυξη και ανέλιξη του ιατρικού επαγγέλματος στην Κύπρο.

Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει επίσης να αποσαφηνιστεί και ο ορισμός των ασθενών στους οποίους θα μπορούν να παρέχονται υπηρεσίες δυνάμει της προσωρινής άδειας. Η κατηγορία των μη μόνιμων κατοίκων (ή μη-δικαιούχων ΓεΣΥ) δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τους ασθενείς που ταξιδεύουν στην Κύπρο ειδικά για σκοπούς ιατρικού τουρισμού, καθώς περιλαμβάνει και πρόσωπα που βρίσκονται ή διαμένουν στη χώρα για άλλους λόγους και ήδη εξυπηρετούνται από τον υφιστάμενο ιδιωτικό τομέα. Εάν η ρύθμιση επεκτείνεται και σε αυτή την κατηγορία, υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει όχι στην προσέλκυση νέας δραστηριότητας από το εξωτερικό αλλά στην ανακατανομή της ήδη υφιστάμενης αγοράς υπηρεσιών υγείας.

3. Αξιοποίηση και ενίσχυση του υφιστάμενου ιατρικού δυναμικού
Η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει σήμερα ιατρούς υψηλού επιστημονικού επιπέδου, με εκπαίδευση, εξειδίκευση και πολυετή εμπειρία σε κορυφαία πανεπιστήμια και νοσοκομεία της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων κέντρων.
Θεωρούμε ότι η διεθνής προβολή αυτού του δυναμικού και των υφιστάμενων κυπριακών νοσηλευτηρίων θα πρέπει να αποτελέσει βασικό πυλώνα της στρατηγικής για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού.

Αυτό δεν αποκλείει τη συνεργασία με διακεκριμένους ιατρούς του εξωτερικού. Αντιθέτως, η οργανωμένη συνεργασία μεταξύ Κυπρίων ιατρών και διεθνώς αναγνωρισμένων ειδικών μπορεί να προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία, μέσω της μεταφοράς τεχνογνωσίας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης νέων θεραπευτικών δυνατοτήτων.
Θεωρούμε όμως σημαντικό η παρουσία ιατρών από το εξωτερικό να εντάσσεται σε ένα πλαίσιο συνεργασίας που ενισχύει τις υφιστάμενες δομές και δεν δημιουργεί παράλληλα και ανεξάρτητα συστήματα παροχής ιατρικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας μετά την ολοκλήρωση της ιατρικής ή χειρουργικής πράξης. Θα πρέπει να καθορίζεται με σαφήνεια ποιος αναλαμβάνει την παρακολούθηση του ασθενούς, τη διαχείριση ενδεχόμενων επιπλοκών και τη σχετική επαγγελματική ευθύνη μετά την αναχώρηση του προσωρινά αδειοδοτούμενου ιατρού από την Κύπρο. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στις χειρουργικές ειδικότητες, όπου η μετεγχειρητική παρακολούθηση και διαχείριση ενδεχόμενων επιπλοκών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ανεξάρτητα από την αρχική επέμβαση.

4. Η ιδιαίτερη σημασία των περιορισμένων νοσοκομειακών πόρων
Όσον αφορά τις χειρουργικές ειδικότητες και ειδικότερα την καρδιοχειρουργική και τη χειρουργική μεγάλων αγγείων, δεν πρέπει οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση να δημιουργεί ανταγωνισμό στη διαθεσιμότητα των πόρων  όσον αφορά ανθρώπινο δυναμικό (εξειδικευμένοι νοσηλευτές, τεχνικοί εξωσωματικής κλπ).

Μεγάλης σημασίας επίσης είναι το θέμα της διαθεσιμότητας αίματος και παραγώγων. 

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θυσιάζεται στο βωμό της ανάπτυξης ιατρικού τουρισμού η  πρόσβαση των κατοίκων της Κυπριακής Δημοκρατίας στις ίδιες κρίσιμες υπηρεσίες.
Θεωρούμε επομένως απαραίτητο να προβλεφθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο παρακολούθησης της δυναμικότητας και, όπου απαιτείται, δυνατότητα λήψης διορθωτικών μέτρων ώστε η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού να μην επηρεάζει την έγκαιρη πρόσβαση του πληθυσμού σε αναγκαίες υπηρεσίες υγείας.

Συμπέρασμα
Η Κυπριακή Εταιρεία Χειρουργών Θώρακα, Καρδιάς και Μεγάλων Αγγείων στηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού και θεωρεί ότι η Κύπρος έχει τις δυνατότητες να εξελιχθεί σε ανταγωνιστικό διεθνή προορισμό παροχής ιατρικών υπηρεσιών.

Θεωρούμε όμως ότι η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί ένα πλαίσιο το οποίο θα συνδυάζει την εξωστρέφεια με την ασφάλεια, την προσέλκυση διεθνών ασθενών με την αξιοποίηση του υφιστάμενου ιατρικού δυναμικού και την ανάπτυξη νέας δραστηριότητας με την ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων υγείας, ενισχύοντας παράλληλα το επίπεδο και τις δυνατότητες του συνολικού συστήματος υγείας στην Κύπρο.

Υπό τα σημερινά δεδομένα και μέχρι να αποσαφηνιστούν επαρκώς τα πιο πάνω ζητήματα και να τεθούν οι αναγκαίες θεσμικές και λειτουργικές δικλείδες ασφαλείας, θεωρούμε ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν θα πρέπει να προχωρήσει στην παρούσα της μορφή."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Cyprus Society of Cardiology","ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ   (ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΙΣ)

Η Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική αναπτυξιακή προοπτική για τη χώρα και να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία της Κύπρου στον τομέα της υγείας. Θεωρούμε, ωστόσο, ότι η επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να πραγματοποιείται εντός ενός σαφούς και αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου, με πρωταρχικό γνώμονα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και την ασφάλεια των ασθενών.

Η προτεινόμενη κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης, σύμφωνα με την οποία η περιστασιακή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν παρέχεται ήδη από ιατρό στην Κυπριακή Δημοκρατία, αποτελεί ουσιαστική διεύρυνση του υφιστάμενου καθεστώτος. Δεν έχει, όμως, παρουσιαστεί επαρκής τεκμηρίωση ότι η συγκεκριμένη προϋπόθεση αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού ή ότι η κατάργησή της είναι αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Η ισχύουσα νομοθεσία ήδη παρέχει τη δυνατότητα πρόσκλησης ιατρών τρίτων χωρών στις περιπτώσεις όπου συγκεκριμένη υπηρεσία δεν είναι διαθέσιμη στην Κύπρο. 

Εγείρεται ένα θεμελιώδες ερώτημα ως προς την ίδια την αναγκαιότητα της προτεινόμενης τροποποίησης. Δεν προκύπτει ότι υφίσταται διαπιστωμένο κενό στην παροχή ιατρικών υπηρεσιών στην Κυπριακή Δημοκρατία, το οποίο να καθιστά αναγκαία τη διεύρυνση της δυνατότητας άσκησης ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών. 
Υπό αυτές τις συνθήκες, θα πρέπει να τεκμηριωθεί σαφώς ποιο συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον εξυπηρετεί η κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης και γιατί η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αξιοποίησης και ενίσχυσης του ήδη υφιστάμενου ιατρικού δυναμικού και των δομών υγείας της χώρας.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ζήτημα της διασφάλισης της επαγγελματικής και κλινικής επάρκειας των ιατρών που θα λαμβάνουν τέτοια άδεια. Για την προσωρινή παροχή υπηρεσιών από ιατρούς κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα άρθρα 10Γ και 10Δ του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπουν, μεταξύ άλλων, έλεγχο επαγγελματικών προσόντων, επιβεβαίωση ότι δεν υφίσταται απαγόρευση άσκησης του επαγγέλματος, καθώς και δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πειθαρχικές ή ποινικές κυρώσεις επαγγελματικού χαρακτήρα. Για τους ιατρούς τρίτων χωρών, το άρθρο 10(3) αναφέρει ως βασικά δικαιολογητικά την επαγγελματική ασφάλιση, την άδεια άσκησης στην τρίτη χώρα, βιογραφικό σημείωμα και στοιχεία των ασθενών, χωρίς να προβλέπει ρητά στο συγκεκριμένο εδάφιο αντίστοιχους μηχανισμούς ελέγχου.

Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην Καρδιολογία, όπου πολλές θεραπευτικές πράξεις είναι εξειδικευμένες, επεμβατικές και δυνητικά υψηλού κινδύνου. Η κατοχή τίτλου ειδικότητας δεν τεκμηριώνει από μόνη της την επάρκεια για κάθε εξειδικευμένη πράξη. Θα πρέπει επομένως να εξασφαλίζεται επίσημη επαλήθευση του τίτλου ειδικότητας, της επαγγελματικής κατάστασης και της πρόσφατης κλινικής δραστηριότητας, καθώς και τεκμηριωμένη εμπειρία και επάρκεια στη συγκεκριμένη επέμβαση ή τεχνική που πρόκειται να πραγματοποιηθεί.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η γλωσσική επάρκεια. Ο ίδιος ο περί Εγγραφής Ιατρών Νόμος ορίζει στο άρθρο 7Ε ότι για την άσκηση της ιατρικής στη Δημοκρατία είναι απαραίτητη η πολύ καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας, ενώ το άρθρο 10Γ απαιτεί αποδεδειγμένη γνώση της ελληνικής ακόμη και για ιατρό άλλου κράτους μέλους που παρέχει προσωρινά υπηρεσίες στην Κύπρο. Παράλληλα, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, το άρθρο 53 της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ προβλέπει την κατοχή των γλωσσικών γνώσεων που είναι αναγκαίες για την άσκηση του επαγγέλματος.

Η απαίτηση αυτή δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα επικοινωνίας με τον ίδιο τον ασθενή, ο οποίος στο πλαίσιο του ιατρικού τουρισμού μπορεί να είναι αλλοδαπός. Αφορά κυρίως την ασφαλή και άμεση συνεννόηση με ολόκληρη τη θεραπευτική ομάδα — νοσηλευτές, ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, εργαστήρια και απεικονιστικά τμήματα. Σε περίπτωση αιφνίδιας επιδείνωσης ή σοβαρής επιπλοκής όπως π.χ. ανακοπή , η ακριβής και χωρίς καθυστέρηση επικοινωνία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας μπορεί να είναι καθοριστική ακόμα και για τη ζωή του ασθενούς. 

Παράλληλα, χρειάζεται σαφέστερη ρύθμιση της συνέχειας της φροντίδας και της ευθύνης σε περίπτωση επιπλοκών. Η πρόβλεψη ότι η ανάρρωση του ασθενούς θα επιβλέπεται από ιατρό σχετικής ειδικότητας μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού είναι θετική, αλλά δεν απαντά πλήρως στο ποιος αναλαμβάνει την κλινική ευθύνη σε περίπτωση σοβαρής επιπλοκής, ποιος αποφασίζει για πιθανή επανεπέμβαση, πώς διασφαλίζεται η ολοκληρωμένη παράδοση του περιστατικού και με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η επαγγελματική και πειθαρχική λογοδοσία του αρχικού θεράποντος.
Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού πρέπει να ενισχύει την ποιότητα και το κύρος των υπηρεσιών υγείας της Κύπρου και δεν θα πρέπει να οδηγεί στη δημιουργία διαφορετικών ή λιγότερο αυστηρών προϋποθέσεων για ιατρούς που ασκούν το ίδιο ρυθμιζόμενο επάγγελμα στη Δημοκρατία. Κάθε ιατρός που παρέχει υπηρεσίες στην Κύπρο, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσής του και της διάρκειας παραμονής του, πρέπει να υπόκειται σε επαρκείς και ισοδύναμες εγγυήσεις επαγγελματικής επάρκειας, εποπτείας, επικοινωνίας, λογοδοσίας και προστασίας των ασθενών.
Για τους πιο πάνω λόγους, η Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου τάσσεται εναντίον της προτεινόμενης τροποποίησης και θεωρεί ότι η υφιστάμενη προϋπόθεση θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Χειρουργική Εταιρεία Κύπρου (ΧΕΚ)","ΘΕΣΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η προτεινόμενη τροποποίηση δεν προωθεί τον ιατρικό τουρισμό – δημιουργεί επικίνδυνα παράλληλα συστήματα άσκησης της ιατρικής.

Η Χειρουργική Εταιρεία Κύπρου εκφράζει την έντονη διαφωνία και ανησυχία της αναφορικά με την προτεινόμενη τροποποίηση του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου, η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη διεύρυνση της δυνατότητας παροχής ιατρικών υπηρεσιών από ιατρούς που δεν ασκούν μόνιμα το επάγγελμα στην Κυπριακή Δημοκρατία προς «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου», ενώ ταυτόχρονα διαγράφεται η υφιστάμενη προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία τέτοια άδεια μπορούσε να παραχωρείται εφόσον οι συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν παρέχονταν από ιατρό στη Δημοκρατία.

Θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη αλλαγή μεταβάλλει ουσιωδώς τη φιλοσοφία και τον σκοπό της υφιστάμενης νομοθετικής ρύθμισης και δημιουργεί σοβαρά ζητήματα που αφορούν τόσο την άσκηση της ιατρικής στην Κύπρο όσο και την ασφάλεια και τα δικαιώματα των ίδιων των ασθενών.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως μέτρο ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού.

Ο πραγματικός ιατρικός τουρισμός προϋποθέτει την ανάπτυξη και διεθνή προβολή των υπηρεσιών υγείας που προσφέρει η ίδια η χώρα, την αξιοποίηση της επιστημονικής κατάρτισης των ιατρών της, την ενίσχυση των νοσηλευτηρίων και των υποδομών της και τη δημιουργία ενός αξιόπιστου και ποιοτικού πλαισίου μέσα από το οποίο ασθενείς από το εξωτερικό επιλέγουν την Κύπρο για τη θεραπεία τους.

Αντίθετα, η δυνατότητα εισόδου ιατρών από το εξωτερικό για την παροχή υπηρεσιών σε μη μόνιμους κατοίκους, ακόμη και σε τομείς στους οποίους υπάρχουν ήδη κατάλληλα καταρτισμένοι και εγγεγραμμένοι ιατροί στην Κυπριακή Δημοκρατία, δεν αποτελεί ανάπτυξη του κυπριακού ιατρικού τουρισμού.

Αποτελεί τον κίνδυνο μετατροπής της Κύπρου σε χώρο εμπορικής δραστηριοποίησης ξένων ιατρικών και οικονομικών συμφερόντων.

Μια τέτοια εξέλιξη υποβαθμίζει τον ρόλο του Κύπριου ιατρού, μειώνει το κύρος και την επαγγελματική του αξιοπρέπεια και δημιουργεί συνθήκες άνισης μεταχείρισης μεταξύ των ιατρών που είναι μόνιμα εγκατεστημένοι και εγγεγραμμένοι στην Κυπριακή Δημοκρατία και εκείνων που θα μπορούν να έρχονται προσωρινά στη χώρα για συγκεκριμένες εμπορικές δραστηριότητες.

Οι Κύπριοι ιατροί εργάζονται μέσα σε ένα αυστηρό θεσμικό, επαγγελματικό και δεοντολογικό πλαίσιο. Έχουν διαρκή παρουσία στη χώρα, αναλαμβάνουν την ευθύνη της παρακολούθησης των ασθενών τους και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος υγείας. Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύει και να αναβαθμίζει αυτό το πλαίσιο και όχι να δημιουργεί εξαιρέσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε δύο διαφορετικές ταχύτητες άσκησης της ιατρικής.

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι συνέπειες για τους ίδιους τους ασθενείς.

Η προτεινόμενη τροποποίηση ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας παράλληλων συστημάτων πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας, με διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με την προέλευση ή το καθεστώς διαμονής του ασθενούς.

Η ιατρική περίθαλψη, και ιδιαίτερα η χειρουργική θεραπεία, δεν ολοκληρώνεται με την πραγματοποίηση μιας επέμβασης. Απαιτεί προεγχειρητική αξιολόγηση, συνεχή μετεγχειρητική παρακολούθηση, αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών και σαφή κατανομή της ιατρικής ευθύνης.

Τίθεται, επομένως, ένα θεμελιώδες ερώτημα: ποιος θα αναλαμβάνει την ευθύνη και τη συνέχεια της περίθαλψης όταν ένας ιατρός που έχει έρθει προσωρινά στην Κύπρο αποχωρήσει από τη χώρα;

Η δημιουργία ενός μοντέλου στο οποίο ο ασθενής θα υποβάλλεται σε θεραπεία ή χειρουργική επέμβαση από έναν προσωρινά δραστηριοποιούμενο ιατρό και στη συνέχεια η αντιμετώπιση ενδεχόμενων επιπλοκών θα μεταφέρεται σε άλλους ιατρούς ή στο κυπριακό σύστημα υγείας δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε ασφαλής ούτε ορθολογική πολιτική υγείας. Υπενθυμίζουμε ότι ο ιατρικός τουρισμός καταναλώνει νοσηλευτές, χειρουργεία, κλίνες αυξημένης φροντίδας, αίμα και διαγνωστικές υπηρεσίες και εισηγείται εκτίμηση επιπτώσεων στο ανθρώπινο δυναμικό.

Η Χειρουργική Εταιρεία Κύπρου υποστηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού και θεωρεί ότι η Κύπρος διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο παροχής υψηλού επιπέδου υπηρεσιών υγείας.

Αυτό, όμως, πρέπει να επιτευχθεί με την ενίσχυση της κυπριακής ιατρικής και όχι με την παράκαμψή της.
Με επένδυση στους Κύπριους ιατρούς και επαγγελματίες υγείας.
Με αναβάθμιση των νοσηλευτηρίων και των υποδομών.
Με πιστοποίηση και διεθνή προβολή των κυπριακών κέντρων αριστείας.
Με διασφάλιση υψηλών προτύπων ποιότητας, ασφάλειας και συνέχειας στη φροντίδα των ασθενών.
Και με ένα ενιαίο θεσμικό και δεοντολογικό πλαίσιο που θα εφαρμόζεται ισότιμα σε όλους όσοι ασκούν την ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού πρέπει να σημαίνει ότι φέρνουμε ασθενείς στην Κύπρο για να αξιοποιήσουν την ποιότητα της κυπριακής ιατρικής. Δεν μπορεί να σημαίνει ότι παραδίδουμε την άσκηση της ιατρικής στην Κύπρο σε εξωτερικά οικονομικά συμφέροντα.

Για τους λόγους αυτούς, η Χειρουργική Εταιρεία Κύπρου καλεί το Υπουργείο Υγείας να ανακαλέσει την τροποποίηση που εισηγείται και καλεί τη Βουλή των Αντιπροσώπων και όλους τους αρμόδιους φορείς να επανεξετάσουν τη συγκεκριμένη τροποποίηση και να προχωρήσουν σε ουσιαστικό διάλογο με τις επιστημονικές ιατρικές εταιρείες και τους θεσμικούς εκπροσώπους του ιατρικού κόσμου πριν από την προώθηση οποιασδήποτε αλλαγής και του ιατρικού τουρισμού.

Η προστασία της ποιότητας της ιατρικής, της αξιοπρέπειας του Κύπριου ιατρού και, πάνω απ’ όλα, της ασφάλειας του ασθενούς πρέπει να αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",AIoannouCM4,"Το παρόν νομοσχέδιο, όπως έχει κατατεθεί προς διαβούλευση, δεν πρέπει να ψηφιστεί. Δεν πρόκειται για τεχνική βελτίωση ούτε για εναρμόνιση με ευρωπαϊκή πρακτική αντιθέτως, απομακρύνει την Κύπρο από κάθε αναγνωρισμένο ευρωπαϊκό πρότυπο ρύθμισης της άσκησης της ιατρικής από υπηκόους τρίτων χωρών, το πράττει καταργώντας τη μοναδική διάταξη προστασίας που υπάρχει σήμερα στον νόμο, και το πράττει μάλιστα με τρόπο δυσανάλογο ακόμη και σε σχέση με τον ίδιο τον δηλωμένο σκοπό του. Η θέση αυτή δεν εκφράζει αντίθεση στον ιατρικό τουρισμό ως στόχο πολιτικής, αλλά κατηγορηματική αντίθεση στον συγκεκριμένο νομοθετικό μηχανισμό, ο οποίος είναι επικίνδυνος για την ασφάλεια των ασθενών και καταστροφικός για το επάγγελμα του ιατρού στην Κύπρο.

Η ρήτρα αυτή σύμφωνα με το (άρθρο 10(2), Ν.78(Ι)/2026) (Το Ιατρικό Συμβούλιο δύναται να χορηγεί σε μη εγγεγραμμένο ιατρό με ειδικά προσόντα άδεια παροχής υπηρεσιών σε αλλοδαπούς ασθενείς, για περιορισμένη περίοδο, μόνο εφόσον ικανοποιηθεί ότι οι υπηρεσίες αυτές δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία)  είναι το μοναδικό σημείο του ισχύοντος νόμου που εμποδίζει τη χορήγηση άδειας σε τομείς όπου η Κύπρος διαθέτει ήδη πλήρες, καταρτισμένο ιατρικό δυναμικό. Χωρίς αυτήν, το Ιατρικό Συμβούλιο θα μπορεί να χορηγεί άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας ακόμη και σε ειδικότητες πλήρως καλυμμένες από Κύπριους ειδικούς όπως η καρδιολογία και η καρδιοχειρουργική,. Η διαγραφή της είναι μη αποδεκτή και πρέπει να αποσυρθεί εξ ολοκλήρου από το νομοσχέδιο.

Επιπρόσθετα, ο βασικός νόμος (Κεφ. 250) διαθέτει ήδη, στα άρθρα 7Α–7ΣΤ και 10Α–10Ε, πλήρες καθεστώς για την προσωρινή/περιστασιακή παροχή υπηρεσιών από ιατρούς εγκατεστημένους σε άλλο κράτος-μέλος ΕΕ, σε εφαρμογή της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ: προηγούμενη γνωστοποίηση στο Ιατρικό Συμβούλιο, ανταλλαγή πληροφοριών με τις αρχές του κράτους προέλευσης ως προς τη νομιμότητα εγκατάστασης, την ορθή επαγγελματική συμπεριφορά και την απουσία πειθαρχικών ή ποινικών κυρώσεων, και μηχανισμό διεκπεραίωσης καταγγελιών.
Το υπό τροποποίηση άρθρο 10 αφορά ρητά διαφορετική κατηγορία δηλαδή ιατρούς τρίτων χωρών, για τους οποίους δεν υφίσταται κανένα αντίστοιχο σύστημα αυτόματης αναγνώρισης προσόντων σε επίπεδο ΕΕ. Είναι, επομένως, κατηγορηματικά ασυνεπές η Κύπρος να διατηρεί αυστηρό μηχανισμό ελέγχου για γιατρούς ΕΕ με εναρμονισμένα προσόντα, και ταυτόχρονα να αφαιρεί τον μοναδικό της μηχανισμό ελέγχου ακριβώς για την κατηγορία γιατρών που εκ φύσεως χρειάζεται τον περισσότερο έλεγχο. 

Σημαντικό να τονίσουμε ότι ο περί Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων (Έλεγχος Ίδρυσης και Λειτουργίας) Νόμος του 2001 (90(Ι)/2001) διέπει την αδειοδότηση και εποπτεία των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων/κλινικών όπου de facto θα παρέχονται οι υπηρεσίες ιατρικού τουρισμού. Είναι αξιοσημείωτο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ξεχωριστή διαβούλευση για τροποποίηση του ίδιου αυτού νόμου, χωρίς όμως το παρόν νομοσχέδιο να προβαίνει σε καμία ρητή παραπομπή ή διασύνδεση μαζί του. Ο θεσμικός μηχανισμός εποπτείας που θα μπορούσε να ακυρώσει την άδεια περιστασιακής άσκησης σε συγκεκριμένο, αδειοδοτημένο και εποπτευόμενο ίδρυμα, υπάρχει ήδη στην κυπριακή έννομη τάξη απλώς δεν χρησιμοποιείται. Οποιαδήποτε ρύθμιση περιστασιακής άδειας πρέπει να συνδέεται ρητά, διά παραπομπής, με τον Ν.90(Ι)/2001, ώστε η κλινική ευθύνη και εποπτεία να ανήκει σε συγκεκριμένο αδειοδοτημένο νοσηλευτήριο.

Κανένα κράτος-μέλος με ανεπτυγμένο σύστημα υγείας δεν επιτρέπει την άσκηση ιατρικής από υπηκόους τρίτων χωρών χωρίς αυστηρό, πολυεπίπεδο έλεγχο. Μερικά παραδείγματα:
Γαλλία: η διαδικασία Procédure d'Autorisation d'Exercice (PAE) για ιατρούς με πτυχίο εκτός ΕΕ απαιτεί: επιτυχία σε εθνικό διαγωνιστικό εξεταστικό σύστημα (Épreuves de Vérification des Connaissances, με ποσοστό επιτυχίας γύρω στο 15%), ακολούθως περίοδο εποπτευόμενης κλινικής άσκησης (Parcours de Consolidation des Compétences, περίπου 2 έτη), και τελική έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Άδειας Άσκησης. Σύνολο περίπου 3 έτη. Χωρίς αυτήν, είναι αδύνατη η εγγραφή στον Ιατρικό Σύλλογο Γαλλίας.
Γερμανία: Η προσωρινή άδεια (Berufserlaubnis, έως 2 έτη) χορηγείται μόνο κατόπιν ελέγχου ισοδυναμίας προσόντων, απόδειξης γλωσσικής επάρκειας, και σύνδεσης με συγκεκριμένο νοσηλευτικό ίδρυμα που αναλαμβάνει την εποπτεία.
Ηνωμένο Βασίλειο (ιστορικό πρότυπο, εξακολουθεί να ισχύει ως εθνικό καθεστώς) : Το άρθρο 27 του Medical Act 1983 προέβλεπε temporary registration μόνο για αποδεδειγμένα εξειδικευμένους επισκέπτες ιατρούς, με ρητό χρονικό όριο και έλεγχο από το General Medical Council.
Το κυπριακό νομοσχέδιο δεν προβλέπει τίποτα από αυτά και αφαιρεί ακόμη και τον έλεγχο αναγκαιότητας που σήμερα υπάρχει. Η Κύπρος δεν εναρμονίζεται με ευρωπαϊκή πρακτική αλλά δυστυχώς απομακρύνεται εντελώς από αυτήν. Η απουσία μηχανισμού ισοδυναμίας προσόντων, γλωσσικής επάρκειας, θεσμικής εποπτείας και συνέχειας φροντίδας είναι άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια των ασθενών. Ιατρός χωρίς μόνιμη εγγραφή, χωρίς επαληθευμένη ισοδυναμία προσόντων και χωρίς σαφή θεσμική ευθύνη, ο οποίος αναχωρεί από τη χώρα μετά την παροχή της υπηρεσίας, αφήνει τον ασθενή χωρίς μηχανισμό διαχείρισης επιπλοκών και τον ίδιο τον ιατρό ουσιαστικά ανεξέλεγκτο ως προς πειθαρχική ευθύνη.

Η κατάργηση του ελέγχου αναγκαιότητας δημιουργεί ανοικτή πρόσβαση αγοράς για ιατρούς τρίτων χωρών σε κλάδους όπου η Κύπρος διαθέτει ήδη πλήρες, υψηλής ποιότητας ιατρικό δυναμικό  χωρίς αυτοί οι ιατροί να υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις εγγραφής, συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, πειθαρχικού ελέγχου και επαγγελματικής ασφάλισης που φέρουν οι μόνιμα εγγεγραμμένοι Κύπριοι ιατροί. Πρόκειται για ρύθμιση δύο ταχυτήτων που υπονομεύει την αρχή της ισότιμης μεταχείρισης επαγγελματιών υγείας, εκθέτει τους Κύπριους ιατρούς σε αθέμιτο ανταγωνισμό σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης και ζήτησης και υποβαθμίζει συνολικά το επίπεδο ελέγχου ποιότητας της ιατρικής άσκησης στη χώρα.

Συμπερασματικά το νομοσχέδιο, στη σημερινή του μορφή, πρέπει να αποσυρθεί. Οποιαδήποτε επανακατάθεση πρέπει να περιλαμβάνει, ως απαράβατους όρους:
1.	Διατήρηση της ρήτρας ελέγχου αναγκαιότητας/μη διαθεσιμότητας της υπηρεσίας από ιατρό της Δημοκρατίας.
2.	Ρητό περιορισμό του σκοπού στη συνέχεια φροντίδας, με απαίτηση τεκμηριωμένης προϋπάρχουσας θεραπευτικής σχέσης ιατρού-ασθενούς.
3.	Υποχρεωτικό μηχανισμό ελέγχου ισοδυναμίας προσόντων ανά ειδικότητα, αντίστοιχο του γαλλικού ή γερμανικού προτύπου.
4.	Ρητή παραπομπή στον Ν.90(Ι)/2001 και υποχρεωτική σύνδεση κάθε άδειας με συγκεκριμένο αδειοδοτημένο ίδρυμα που αναλαμβάνει πλήρη θεσμική εποπτεία και ευθύνη.
5.	Υποχρεωτική επαγγελματική ασφάλιση ισχύουσα και στην Κύπρο.
6.	Σαφές χρονικό και λειτουργικό όριο της άδειας, με δυνατότητα άμεσης ανάκλησης."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",PASYKI,"Η ΠΑΣΥΚΙ αναγνωρίζει ότι η οργανωμένη ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία για την κυπριακή οικονομία και τις υπηρεσίες υγείας. Ο σκοπός αυτός, όμως, δεν μπορεί να επιτευχθεί με την αποδυνάμωση των θεσμικών εγγυήσεων που διέπουν την άσκηση της ιατρικής στη Δημοκρατία.
Η προτεινόμενη τροποποίηση καταργεί τη βασική προϋπόθεση βάσει της οποίας δικαιολογείται σήμερα η κατ’ εξαίρεση αδειοδότηση ιατρού τρίτης χώρας, δηλαδή τη διαπίστωση ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία. Με τη διαγραφή της προϋπόθεσης αυτής, η εξαιρετική ρύθμιση μετατρέπεται σε γενικό μηχανισμό περιστασιακής άσκησης της ιατρικής από πρόσωπα που δεν είναι εγγεγραμμένα στο κυπριακό Μητρώο Ιατρών και των οποίων οι τίτλοι, η ειδικότητα και η ειδική επάρκεια δεν προβλέπεται να αναγνωρίζονται σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες της Δημοκρατίας.
Η ελεύθερη επιλογή ιατρού από έναν μη μόνιμο κάτοικο ή η ύπαρξη εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ξένου ιατρού και ιδιωτικού νοσηλευτηρίου δεν μπορεί να υποκαθιστά την κρατική υποχρέωση διασφάλισης της ποιότητας, της ασφάλειας, της επαγγελματικής λογοδοσίας και της ισότιμης εφαρμογής των κανόνων άσκησης της ιατρικής.
Το νομοσχέδιο δεν συνοδεύεται από επαρκή αιτιολόγηση ή εκτίμηση αντικτύπου. Δεν καθορίζει ουσιαστικά κριτήρια ελέγχου προσόντων, ανώτατη διάρκεια ή συχνότητα αδειοδότησης, όρια στην επανάληψη των αδειών, επαρκείς μηχανισμούς διαχείρισης επιπλοκών και συνέχειας της φροντίδας, σαφή κατανομή ευθύνης ούτε εγγυήσεις ότι δεν θα επηρεάζεται η πρόσβαση των μονίμων κατοίκων στους περιορισμένους ανθρώπινους και υλικούς πόρους του συστήματος υγείας.
Παράλληλα, δημιουργείται άνισο ρυθμιστικό και επαγγελματικό καθεστώς εις βάρος των ιατρών που είναι μόνιμα εγγεγραμμένοι και δραστηριοποιούνται στη Δημοκρατία, οι οποίοι υπόκεινται σε πλήρη έλεγχο προσόντων, αδειοδότηση, συνεχή εποπτεία και πειθαρχική δικαιοδοσία.
Επιπρόσθετα, το επίσημο κείμενο εμφανίζει σοβαρή νομοτεχνική ασυνέπεια, αφού αναφέρεται σε τροποποίηση του άρθρου 9, ενώ η διάταξη την οποία προτίθεται να τροποποιήσει βρίσκεται στο άρθρο 10 του βασικού νόμου.
Για τους πιο πάνω λόγους, η ΠΑΣΥΚΙ θεωρεί ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και εισηγείται την απόσυρσή της. 
Οποιαδήποτε συνολική πολιτική για τον ιατρικό τουρισμό πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο νέας, ουσιαστικής διαβούλευσης και να στηρίζεται σε ολοκληρωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, με πρωταρχικές αρχές την ασφάλεια των ασθενών, την πιστοποίηση των επαγγελματιών και των υποδομών, τη συνέχεια της περίθαλψης, τη σαφή λογοδοσία και την προστασία της πρόσβασης των μονίμων κατοίκων στις υπηρεσίες υγείας.⁠"
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Ακτινολογική Εταιρεία Κύπρου (ΑΕΚ)","ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ.  
Η Ακτινολογική Εταιρεία Κύπρου ( ΑΕΚ), δεν αντιτίθεται στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, εφόσον αυτή γίνεται μέσα σε σαφές και ασφαλές θεσμικό πλαίσιο. Εκφράζει, όμως, σοβαρό προβληματισμό για την προτεινόμενη κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης, σύμφωνα με την οποία περιστασιακή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται εφόσον οι υπηρεσίες που πρόκειται να παρέχει δεν παρέχονται ήδη από ιατρό στη Δημοκρατία. Η συγκεκριμένη διαγραφή είναι  η ουσιώδης αλλαγή που προτείνει το νομοσχέδιο. 
Δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς η ανάγκη κατάργησης της δικλίδας αυτής, ούτε ποιες υπηρεσίες και ειδικότητες αναμένεται να αφορά στην πράξη.                                                                Επίσης η  δυνατότητα χορήγησης περιστασιακής άδειας για υπηρεσίες που ήδη παρέχονται από κατάλληλα καταρτισμένους και εγγεγραμμένους ιατρούς στην Κύπρο δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς ως προς την ισοτιμία των όρων άσκησης της ιατρικής, την εποπτεία και τις επιπτώσεις στο υφιστάμενο σύστημα παροχής υπηρεσιών. Αντίστοιχες ανησυχίες έχουν ήδη καταγραφεί στη δημόσια διαβούλευση και από άλλους επιστημονικούς φορείς, περιλαμβανομένου του ΠΙΣ. 
Εαν και Εφόσον η Πολιτεία θεωρεί αναγκαίο ένα ειδικό καθεστώς για σκοπούς ιατρικού τουρισμού, αυτό πρέπει να είναι σαφώς και αυστηρά οριοθετημένο ως προς τον συγκεκριμένο ιατρό, τον συγκεκριμένο μη μόνιμο κάτοικο Κύπρου, τη συγκεκριμένη ιατρική υπηρεσία ή πράξη, τον αδειοδοτημένο χώρο και τη διάρκεια της άδειας. 
Πρέπει επίσης να διασφαλίζονται πλήρης επαγγελματική ευθύνη και ασφαλιστική κάλυψη, αποτελεσματική εποπτεία και συνέχεια της φροντίδας. 
Ειδικά για την Ακτινολογία, πρέπει να διευκρινίζεται ότι οι «ιατρικές υπηρεσίες» περιλαμβάνουν τόσο τις διαγνωστικές απεικονιστικές εξετάσεις όσο και τις επεμβατικές ακτινολογικές πράξεις. Η άδεια πρέπει να περιορίζεται σε πράξεις για τις οποίες ο συγκεκριμένος ιατρός διαθέτει αναγνωρισμένη ειδικότητα, τεκμηριωμένη εκπαίδευση και επάρκεια, με πλήρη τήρηση των απαιτήσεων ακτινοπροστασίας, ποιότητας και ασφάλειας. 
Παράλληλα, η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν πρέπει να περιορίζει την πρόσβαση των ασθενών της Κύπρου στις υφιστάμενες υπηρεσίες ούτε να επιβαρύνει ανθρώπινους και υλικοτεχνικούς πόρους που ήδη βρίσκονται υπό πίεση, περιλαμβανομένων των απεικονιστικών υπηρεσιών. 
Πρόταση της ΑΕΚ:
Να μην προχωρήσει η κατάργηση της υφιστάμενης δικλίδας ως προτείνεται. Για οποιαδήποτε τροποποίηση θα πρέπει να προηγηθεί τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς της, αξιολόγηση των επιπτώσεων και σαφής καθορισμός των προϋποθέσεων και των μηχανισμών εποπτείας. 
Τέλος, να διορθωθεί η νομοτεχνική ασυμφωνία ως προς την αναφορά στο άρθρο 9/10: το αναρτημένο νομοσχέδιο αναφέρεται στο άρθρο 9, ενώ το επεξηγηματικό σημείωμα της ίδιας διαβούλευσης αναφέρεται στο άρθρο 10, εδάφιο 2"
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",nigouvas,"Παρατηρήσεις επί του περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικού) Νόμου του 2026 – Ιατροί από τρίτες χώρες και ιατρικός τουρισμός

Η προτεινόμενη τροποποίηση, η οποία αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού στην Κυπριακή Δημοκρατία, κινείται προς μία κατεύθυνση που μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες για τον τομέα της υγείας και την κυπριακή οικονομία.

Η δυνατότητα ασθενών που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι της Δημοκρατίας να επιλέγουν την Κύπρο ως τόπο θεραπείας και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να λαμβάνουν θεραπεία από ιατρό της επιλογής τους, μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας ως προορισμού ιατρικού τουρισμού.

Η κατάργηση, ωστόσο, της προϋπόθεσης σύμφωνα με την οποία η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν πρέπει να παρέχεται ήδη από ιατρό στη Δημοκρατία διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι η τροποποίηση πρέπει να συνοδευθεί από σαφείς και ισχυρές δικλείδες ασφαλείας, ώστε η διευκόλυνση του ιατρικού τουρισμού να μη συνεπάγεται χαμηλότερο επίπεδο ελέγχου της επαγγελματικής επάρκειας ή προστασίας των ασθενών.

Ειδικότερα, εισηγούμαστε όπως πριν από τη χορήγηση της περιστασιακής άδειας απαιτείται επαλήθευση από πρωτογενή πηγή της ισχύουσας άδειας άσκησης επαγγέλματος, της αναγνωρισμένης ειδικότητας και, όπου απαιτείται, της εκπαίδευσης και πρόσφατης εμπειρίας του ιατρού στη συγκεκριμένη ιατρική ή επεμβατική πράξη που προτίθεται να πραγματοποιήσει.

Θα πρέπει επίσης να απαιτείται πρόσφατο Certificate of Good Standing από την αρμόδια ρυθμιστική αρχή της χώρας στην οποία ο ιατρός ασκεί το επάγγελμά του, καθώς και δήλωση τυχόν υφιστάμενων ή προηγούμενων περιορισμών της άδειας άσκησης, σοβαρών πειθαρχικών κυρώσεων ή άλλων στοιχείων που επηρεάζουν την ασφαλή άσκηση του επαγγέλματος.

Για επεμβατικές και ιδιαίτερα για χειρουργικές πράξεις, θεωρούμε απαραίτητο το ιδιωτικό νοσηλευτήριο στο οποίο θα παρασχεθούν οι υπηρεσίες να διενεργεί και να τεκμηριώνει procedure-specific credentialing και granting of clinical privileges πριν από την πραγματοποίηση της πράξης.

Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στη συνέχεια της φροντίδας. Πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε επεμβατικής θεραπείας πρέπει να ορίζεται ονομαστικά ιατρός κατάλληλης ειδικότητας, εγγεγραμμένος και αδειοδοτημένος στη Δημοκρατία, ο οποίος αποδέχεται εγγράφως την ευθύνη για τη μετεγχειρητική ή μεταθεραπευτική παρακολούθηση μετά την αναχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας και διαθέτει τα κατάλληλα clinical privileges για την αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.

Η προβλεπόμενη ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης πρέπει να καλύπτει ρητά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα στην Κυπριακή Δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένων αξιώσεων που ενδέχεται να προκύψουν μετά την αναχώρηση του ιατρού από τη χώρα.

Παράλληλα, πρέπει να αποσαφηνιστεί νομοθετικά ότι η περιστασιακή άδεια αφορά αποκλειστικά την εξυπηρέτηση μη μόνιμων κατοίκων που μεταβαίνουν στην Κύπρο στο πλαίσιο ιατρικού τουρισμού και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παροχή υπηρεσιών σε μόνιμους κατοίκους της Δημοκρατίας ή ως υποκατάστατο της κανονικής εγγραφής στο Ιατρικό Μητρώο. Η επαναλαμβανόμενη ή συστηματική παροχή υπηρεσιών από τον ίδιο ιατρό πρέπει να υπόκειται σε σαφώς καθορισμένα όρια και, πέραν αυτών, να απαιτείται η κανονική διαδικασία εγγραφής.

Τέλος, εισηγούμαστε τη δημιουργία μητρώου των περιστασιακών αδειών και την υποχρεωτική αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων και βασικών αποτελεσμάτων των επεμβάσεων ή θεραπειών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο αυτό. Η εφαρμογή του θεσμού θα ήταν σκόπιμο να αξιολογείται περιοδικά, τόσο ως προς την ασφάλεια και τα κλινικά αποτελέσματα όσο και ως προς την επίδρασή του στη διαθεσιμότητα ανθρώπινων και υλικών πόρων για τους ασθενείς που διαμένουν στην Κύπρο.

Με τις πιο πάνω δικλείδες, η προτεινόμενη ρύθμιση μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού, διατηρώντας ταυτόχρονα ως αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και την αποτελεσματική εποπτεία της άσκησης της ιατρικής στη Δημοκρατία.

Προτεινόμενη πρόσθετη διάταξη

«Πριν από τη χορήγηση άδειας δυνάμει του εδαφίου (2), το Ιατρικό Συμβούλιο ικανοποιείται ότι ο αιτητής κατέχει ισχύουσα άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος και, όπου εφαρμόζεται, αναγνωρισμένο τίτλο ειδικότητας στη χώρα στην οποία ασκεί το επάγγελμά του, ότι δεν υπόκειται σε περιορισμό, αναστολή ή άλλη πειθαρχική κύρωση που επηρεάζει την άσκηση του επαγγέλματός του και ότι διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα, εκπαίδευση και πρόσφατη επαγγελματική εμπειρία για τις υπηρεσίες για τις οποίες αιτείται άδεια.

Σε περίπτωση επεμβατικής ή χειρουργικής πράξης, το ιδιωτικό νοσηλευτήριο βεβαιώνει εγγράφως ότι έχει προβεί στον απαιτούμενο έλεγχο των επαγγελματικών προσόντων και έχει παραχωρήσει στον ιατρό κλινικά δικαιώματα για τη συγκεκριμένη πράξη.

Πριν από την παροχή των υπηρεσιών ορίζεται εγγράφως ιατρός κατάλληλης ειδικότητας, εγγεγραμμένος στο Ιατρικό Μητρώο της Δημοκρατίας, ο οποίος αναλαμβάνει τη συνέχιση της φροντίδας του ασθενούς μετά την αναχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας και την αντιμετώπιση τυχόν επιπλοκών.

Άδεια δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν παρέχει δικαίωμα συστηματικής ή μόνιμης άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος στη Δημοκρατία ούτε δύναται να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο της εγγραφής στο Ιατρικό Μητρώο.»"
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Costas MIchaelides","ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ (ΝΕΚ)
CYPRUS NEUROLOGICAL SOCIETY

Προς: Υπουργείο Υγείας
Θέμα: Θέση της Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου σχετικά με την προτεινόμενη περιστασιακή άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος από ιατρούς τρίτων χωρών

Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,

Η Νευρολογική Εταιρεία Κύπρου (ΝΕΚ), αφού μελέτησε την προτεινόμενη τροποποίηση του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου σχετικά με τη χορήγηση περιστασιακής άδειας άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος σε ιατρούς τρίτων χωρών, εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις και διαφωνεί με την προτεινόμενη ρύθμιση στην παρούσα μορφή της.

Η άσκηση της ιατρικής εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να διέπεται από ενιαία πρότυπα ως προς την αναγνώριση προσόντων και ειδικότητας, την επαγγελματική επάρκεια, τη δεοντολογία, την εποπτεία και την ιατρονομική ευθύνη.

Θεωρούμε προβληματική τη δημιουργία ενός παράλληλου μηχανισμού άσκησης της ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών, με διαφορετικό καθεστώς αδειοδότησης, αποκλειστικά και μόνο επειδή οι ασθενείς στους οποίους θα παρέχονται οι υπηρεσίες δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου.

Η εθνικότητα ή το καθεστώς διαμονής του ασθενούς δεν μπορεί να αποτελεί λόγο εφαρμογής διαφορετικών προϋποθέσεων για την άσκηση της ίδιας ιατρικής πράξης εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παράλληλα, η έννοια της «περιστασιακής» άδειας δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο καταστρατήγησης. Χωρίς εξαιρετικά αυστηρούς περιορισμούς, μπορεί να εξελιχθεί σε μηχανισμό συστηματικής δραστηριοποίησης ιατρών τρίτων χωρών στην Κύπρο χωρίς τις διαδικασίες που απαιτούνται για την κανονική εγγραφή και άσκηση του επαγγέλματος.

Η ΝΕΚ θεωρεί επίσης ιδιαίτερα σοβαρό το ζήτημα της συνέχειας της φροντίδας και της ιατρικής ευθύνης. Το θέμα είναι ιδιαίτερα εμφανές στη Νευρολογία, όπου μεγάλο μέρος των ασθενών πάσχει από χρόνια νοσήματα και χρειάζεται μακροχρόνια παρακολούθηση. Η παροχή υπηρεσιών από ιατρό ο οποίος βρίσκεται περιστασιακά στην Κύπρο δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς το ποιος αναλαμβάνει τον ασθενή μετά την αναχώρησή του, ποιος αντιμετωπίζει πιθανές επιπλοκές και ποιος φέρει την ευθύνη για τη συνέχεια της θεραπείας.

Η ΝΕΚ υποστηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού και τη συνεργασία με καταξιωμένους ιατρούς και εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού. Δεν θεωρούμε όμως ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού προϋποθέτει τη δημιουργία ενός δεύτερου, ευνοϊκότερου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής στην Κύπρο.

Αντίθετα, οι ιατροί τρίτων χωρών που επιθυμούν να παρέχουν συστηματικά ιατρικές υπηρεσίες στην Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να πληρούν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις αναγνώρισης, εγγραφής και εποπτείας που ισχύουν για τους υπόλοιπους ιατρούς.

Εξαιρέσεις θα μπορούσαν να εξετάζονται μόνο σε πραγματικά εξαιρετικές και σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις, όπως η πρόσκληση διεθνώς αναγνωρισμένου ειδικού για συγκεκριμένη εξειδικευμένη ιατρική πράξη, και όχι μέσω μιας γενικότερης διαδικασίας περιστασιακής αδειοδότησης.

Για τους πιο πάνω λόγους, η Νευρολογική Εταιρεία Κύπρου δεν υποστηρίζει την προτεινόμενη τροποποίηση στην παρούσα μορφή της και εισηγείται την επανεξέτασή της.

Οποιαδήποτε εξαίρεση από το υφιστάμενο πλαίσιο εγγραφής και άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος θα πρέπει να είναι απολύτως περιορισμένη, σαφώς αιτιολογημένη και να μην δημιουργεί παράλληλη οδό άσκησης της ιατρικής στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Με εκτίμηση,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο
της Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου (ΝΕΚ)"
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",Orphanidou,"Το νομοσχέδιο απαξιώνει τον ρόλο και την προσφορά των Κυπρίων ιατρών, δημιουργώντας μια άνιση μεταχείριση εις βάρος τους. Πρόκειται για τους επιστήμονες που όλα αυτά τα χρόνια αποτελούν βασικό πυλώνα του συστήματος υγείας και που, ιδιαίτερα κατά την πανδημία COVID-19, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή, υπηρετώντας με συνέπεια και ευθύνη τον πολίτη.
Σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν εφαρμόζεται αντίστοιχη πρακτική με αυτή που προβλέπει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο. Αυτό που προτείνεται δεν έχει ουσιαστικά καμία σχέση με τον ιατρικό τουρισμό. Αντίθετα, δημιουργεί ένα σοβαρό προηγούμενο, καθώς επιτρέπει σε μια τρίτη χώρα να αποκτήσει έμμεση επιρροή σε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και τη χάραξη πολιτικής στον τομέα της υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Socrates Vascular","Το νομοσχέδιο , αν μη τι άλλο υποβαθμίζει τους ιατρούς της Κύπρου, καθιστώντας τους γιατρούς δευτέρας κατηγορίας. Εκείνους τους γιατρούς που οικοδόμησαν την υγεία του τόπου στα επίπεδα που είναι σήμερα . Εκείνους τους γιατρούς που έστησαν πλάτη τον καιρό της πανδημίας του COVID19. Εκείνους που αφιέρωσαν 15 χρόνια  από τη ζωή τους για να έχουν μια ειδικότητα  και να μπορούν να προσφέρουν ποιοτική υπηρεσία στην υγεία. 
Ουδέποτε και πουθενά στην Ευρώπη δεν εφαρμόστηκε παρόμοια τακτική με αυτήν που περιγράφει το νομοσχέδιο. Δινει σιγά σιγά την δυνατότητα στην  ""τρίτη χώρα""  να αποκτήσει λόγο στα εντος του κυρίαρχου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δίνει την δυνατότητα στην τρίτη χώρα , να εχει  λόγο στον τομεα της υγείας του τοπου. Ήδη η τρίτη χώρα , δραστηριοποιείται σε άλλους τομείς, αναρτώντας τεράστιες αφίσες προεκλογικής εκστρατείας της χώρας της , στον αυτοκινητόδρομο. Ήδη αγοράζει τεράστιες εκτάσεις γης και δεν επιτρέπει την είσοδο σε Κυπρίους. Ήδη αγοράζει συγκροτήματα ξενοδοχείων στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, και δεν επιτρέπει την είσοδο σε Κύπριους πολίτες.
Εάν όντως ψηφιστεί από την βουλή και εφαρμοστεί το νομοσχέδιο ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου. 
Όσοι το στηρίξουν θα είναι υπόλογοι."
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",entsociety,"Η Κυπριακή Εταιρεία ΩΡΛ Κεφαλής και Τραχήλου εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στο προτεινόμενο νομοσχέδιο, για τους ακόλουθους λόγους:

Εννοιολογική ανακρίβεια. Το νομοσχέδιο δεν περιγράφει ιατρικό τουρισμό με τη διεθνώς καθιερωμένη έννοια του όρου, όπου ο ασθενής ταξιδεύει και θεραπεύεται από αδειοδοτημένο ιατρικό προσωπικό της χώρας υποδοχής. Αντίθετα, επιτρέπει σε αλλοδαπούς ιατρούς να ασκούν ιατρική στην Κύπρο χωρίς τις προϋποθέσεις γλωσσικής επάρκειας και ένταξης που ισχύουν σε αντίστοιχα ευρωπαϊκά μοντέλα (π.χ. απαίτηση C1 στη Γερμανία ή Σουηδία).
Κίνδυνος για τη συνέχεια και ποιότητα της φροντίδας. Υπονομεύεται ο θεσμός του θεράποντος ιατρού, με ασθενείς να εγκαταλείπονται σε τρίτους για τη μετεγχειρητική παρακολούθηση — πρακτική που αντιβαίνει σε βασικές αρχές ιατρικής δεοντολογίας και ασφάλειας ασθενών.
Έλλειψη διεθνούς προηγούμενου. Δεν έχουμε εντοπίσει ανάλογο νομοθετικό μοντέλο σε άλλη χώρα, και καλούμε τους αρμόδιους να τεκμηριώσουν τυχόν αντίστοιχο παράδειγμα, αν υπάρχει.
Απουσία οφέλους. Το νομοσχέδιο δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος ούτε στους ασθενείς, ούτε στους ιατρούς, ούτε στο σύστημα υγείας της Κύπρου, και δεν συμβάλλει στην αναβάθμιση του επιπέδου της ιατρικής, όπως ισχυρίζονται οι εισηγητές του.

Η ΩΡΛ Εταιρεία Κύπρου  ταυτίζεται πλήρως με τις θέσεις που έχει διατυπώσει ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος επί του θέματος και καλεί την Κυβέρνηση/Βουλή να αποσύρει το νομοσχέδιο στην παρούσα μορφή του, μέχρι να τεθούν αυστηρές προϋποθέσεις αδειοδότησης, γλωσσικής επάρκειας και συνέχειας φροντίδας, αντίστοιχες με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Με εκτίμηση,
Διοικητικό Συμβούλιο ΩΡΛ Εταιρείας Κύπρου"
"Ο ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΙΑΤΡΩΝ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026",ΟΣΑΚ,"Η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου χαιρετίζει και στηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στην Κύπρο, ως μια σημαντική στρατηγική που μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, στην ενίσχυση της οικονομίας, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην αξιοποίηση του υψηλού επιπέδου των επαγγελματιών υγείας και των υγειονομικών υποδομών της χώρας μας.

Η ΟΣΑΚ συμμερίζεται τον στόχο που επιδιώκουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και ανταγωνιστικού πλαισίου ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού.

Παράλληλα, θεωρούμε ότι η επίτευξη του στόχου αυτού προϋποθέτει ένα σαφές, ολοκληρωμένο και λειτουργικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει πρωτίστως ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα επηρεάζει αρνητικά την πρόσβαση των πολιτών και των ασθενών της Κύπρου σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, αλλά αντίθετα θα δημιουργεί προστιθέμενη αξία για το γενικό σύστημα υγείας και για όλους τους εμπλεκόμενους. 

Επισημαίνουμε ότι η αύξηση των επεμβάσεων ή η παροχή άλλων υπηρεσιών υγείας, στο πλαίσιο του ιατρικού τουρισμού, δεν απαιτεί μόνο ιατρικό προσωπικό, το οποίο δυνητικά εξασφαλίζεται με τη σχετική τροποποίηση αλλά και νοσηλευτικό προσωπικό, χειρουργεία, αναισθησιολογική κάλυψη, κλίνες αυξημένης φροντίδας, εργαστηριακή και απεικονιστική υποστήριξη, μονάδες αίματος και υπηρεσίες αποστείρωσης - δηλαδή ακριβώς τους πόρους που ήδη τελούν υπό πίεση. 

Δεδομένης της υφιστάμενης έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού και της προβλεπόμενης έλλειψης ιατρών σε συγκεκριμένες ειδικότητες την επόμενη δεκαετία, η αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς μεταφράζεται αναπόφευκτα σε αυξημένους χρόνους αναμονής για τους δικαιούχους του ΓεΣΥ. Εισηγούμαστε η εφαρμογή της ρύθμισης να συνοδεύεται από τεκμηριωμένη εκτίμηση επιπτώσεων στο ανθρώπινο δυναμικό υγείας και από τη δέσμευση ότι η χορήγηση αδειών θα αναστέλλεται εκεί όπου διαπιστώνεται δυσμενής επίπτωση."
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.",KEAEX-CSVES,-
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.",KEAEX-CSVES,"ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ (ΚΕΑΕΧ)

Επί της δημόσιας διαβούλευσης για το νομοσχέδιο
«Ο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026»

1. Εισαγωγική θέση της ΚΕΑΕΧ

Η Κυπριακή Εταιρεία Αγγειακής και Ενδαγγειακής Χειρουργικής (ΚΕΑΕΧ) αναγνωρίζει ότι η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό δύναται, υπό κατάλληλες προϋποθέσεις, να δημιουργήσει οικονομική, επιστημονική και υγειονομική δραστηριότητα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Η ΚΕΑΕΧ δεν αποδέχεται, όμως, ότι κάθε μορφή αποκαλούμενου «ιατρικού τουρισμού» συνιστά αυτομάτως δημόσιο, οικονομικό ή υγειονομικό όφελος για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ιδίως όταν ο ασθενής εισέρχεται στην Κύπρο προκειμένου να θεραπευθεί από συγκεκριμένο ιατρό τρίτης χώρας και σημαντικό μέρος της ιατρικής αμοιβής καταβάλλεται στον επισκέπτη ιατρό και εξέρχεται από την κυπριακή οικονομία, το όφελος για την εγχώρια ιατρική κοινότητα, την ανάπτυξη κυπριακής τεχνογνωσίας και το κυπριακό σύστημα υγείας δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο.

Αντιθέτως, δύναται να δημιουργηθεί ένα μοντέλο στο οποίο η κύρια ιατρική αμοιβή και η επαγγελματική υπεραξία της θεραπείας αποδίδονται εκτός Κύπρου, ενώ η χώρα παρέχει τη νοσοκομειακή υποδομή και οι εγγεγραμμένοι στην Κύπρο ιατροί καλούνται να εξασφαλίζουν τη συνέχεια της θεραπείας και να αντιμετωπίζουν ενδεχόμενες επιπλοκές.

Για τον λόγο αυτό η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι το πραγματικό καθαρό δημόσιο όφελος της προτεινόμενης ρύθμισης πρέπει να αποδεικνύεται και να ποσοτικοποιείται και όχι απλώς να τεκμαίρεται μέσω της επίκλησης του όρου «ιατρικός τουρισμός».

Η ΚΕΑΕΧ δεν αντιτίθεται στη διεθνή επιστημονική συνεργασία, στην κινητικότητα των επαγγελματιών υγείας ή στην προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό.

Αντιτίθεται, όμως, στην προτεινόμενη τροποποίηση όπως αυτή έχει σήμερα διατυπωθεί, διότι η κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης ότι οι υπηρεσίες του ιατρού τρίτης χώρας «δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία», χωρίς ταυτόχρονη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος επαγγελματικού, κλινικού, ασφαλιστικού και οικονομικού ελέγχου, εγείρει σοβαρά ζητήματα:

1. συνταγματικής ισότητας,
2. ελευθερίας άσκησης επαγγέλματος,
3. αναλογικότητας,
4. ασφάλειας δικαίου,
5. προστασίας της δημόσιας υγείας,
6. κανονιστικής συνοχής με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
7. προστασίας του Γενικού Συστήματος Υγείας,
8. προστασίας υφιστάμενων συμβατικών σχέσεων,
9. και τήρησης των αρχών καλής νομοθέτησης.

Δύο κεντρικές νομικές αρχές

Η ΚΕΑΕΧ επισημαίνει εξαρχής δύο ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας.

Πρώτον, η προτεινόμενη ειδική πρόσβαση ιατρών τρίτων χωρών στην άσκηση ιατρικών πράξεων στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν επιβάλλεται από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ έχει ήδη θεσπίσει συγκεκριμένο και ελεγχόμενο σύστημα επαγγελματικής κινητικότητας μεταξύ κρατών μελών. Για την προσωρινή και περιστασιακή παροχή υπηρεσιών απαιτεί, μεταξύ άλλων, νόμιμη εγκατάσταση του παρόχου σε κράτος μέλος και επιβάλλει αξιολόγηση της προσωρινότητας με βάση τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και τη συνέχεια της δραστηριότητας. Ο επαγγελματίας εξακολουθεί επίσης να υπάγεται στους εφαρμοστέους επαγγελματικούς και πειθαρχικούς κανόνες του κράτους υποδοχής.

Δεν είναι συνεπώς εύλογο ένας ιατρός τρίτης χώρας, ο οποίος δεν αντλεί το συγκεκριμένο δικαίωμα πρόσβασης από το ευρωπαϊκό σύστημα επαγγελματικής κινητικότητας, να αποκτά μέσω εθνικής εξαίρεσης στην πράξη ευχερέστερη ή λιγότερο ελεγχόμενη πρόσβαση στην άσκηση της ιατρικής στην Κύπρο από εκείνη που προβλέπεται για την ενωσιακά κατοχυρωμένη κινητικότητα.

Δεύτερον, η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) πρέπει να διαχωριστεί απολύτως και ρητώς από το Γενικό Σύστημα Υγείας.

Η ειδική άδεια δεν πρέπει, λόγω και μόνο της χορήγησής της:

* να θεωρείται εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο,
* να θεωρείται αναγνώριση ιατρικής ειδικότητας ή εξειδίκευσης,
* να δημιουργεί δικαίωμα σύναψης σύμβασης με τον ΟΑΥ,
* να επιτρέπει παροχή υπηρεσιών στο ΓεΣΥ μέσω συμβεβλημένου νοσηλευτηρίου ή άλλου παροχέα,
* να επιτρέπει υποβολή DRG ή άλλης απαίτησης αποζημίωσης,
* ή να χρησιμοποιείται ως παράλληλη «πύλη εισόδου» στο ΓεΣΥ.

Οι Κανονισμοί του ΓεΣΥ για τους ειδικούς ιατρούς απαιτούν, μεταξύ άλλων, ετήσια άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος, πιστοποιητικό εγγραφής στο Μητρώο Ιατρών Κύπρου και πιστοποιητικό αναγνώρισης ιατρικής ειδικότητας.

Η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν πρέπει να εξομοιώνεται με τα πιο πάνω.

2. Αντικείμενο της προτεινόμενης τροποποίησης

Το ισχύον άρθρο 10(1) του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου επιτρέπει τη χορήγηση ειδικής άδειας σε ειδικό αναγνωρισμένου κύρους από το εξωτερικό για συγκεκριμένο ασθενή, αλλά απαιτεί η περίθαλψη να γίνεται σε συνεργασία με εγγεγραμμένο ιατρό στην Κύπρο.

Το άρθρο 10(2) επιτρέπει στο Ιατρικό Συμβούλιο να χορηγεί άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας για παροχή υπηρεσιών σε αλλοδαπούς ασθενείς, υπό την υφιστάμενη προϋπόθεση ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία.

Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο προτείνει να διαγράψει ακριβώς αυτή την προϋπόθεση και να προσθέσει τις λέξεις «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου».

Η μεταβολή επομένως δεν είναι απλή νομοτεχνική διόρθωση.

Μεταβάλλει τη φύση της εξαίρεσης:

από μηχανισμό κάλυψης υπηρεσίας που δεν είναι διαθέσιμη στην Κυπριακή Δημοκρατία σε δυνητικό μηχανισμό οργανωμένης εισόδου ιατρών τρίτων χωρών στην κυπριακή αγορά ιατρικών υπηρεσιών για ασθενείς από το εξωτερικό.

3. Σοβαρό νομοτεχνικό ζήτημα

Το κείμενο του νομοσχεδίου που τέθηκε υπόψη των ενδιαφερομένων αναφέρει τροποποίηση του άρθρου 9(2).

Η επίμαχη διάταξη βρίσκεται, όμως, στο άρθρο 10(2) του ισχύοντος περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου.

Η αναφορά πρέπει να διορθωθεί πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω νομοθετική διαδικασία.

Η ακριβής ταυτοποίηση της τροποποιούμενης διάταξης αποτελεί βασική προϋπόθεση ασφάλειας δικαίου και ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης.

4. Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιβάλλει την προτεινόμενη εξαίρεση

Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ ρυθμίζει την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εντός του ενωσιακού πλαισίου.

Το άρθρο 5 προβλέπει ότι το καθεστώς προσωρινής και περιστασιακής παροχής υπηρεσιών εφαρμόζεται όταν ο πάροχος είναι νομίμως εγκατεστημένος σε κράτος μέλος για την άσκηση του ίδιου επαγγέλματος. Η προσωρινότητα αξιολογείται κατά περίπτωση, ιδίως σε σχέση με τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και τη συνέχεια της δραστηριότητας.

Επιπλέον, ο προσωρινός πάροχος υπόκειται στους επαγγελματικούς και πειθαρχικούς κανόνες του κράτους υποδοχής που συνδέονται άμεσα με τα επαγγελματικά προσόντα, τη σοβαρή επαγγελματική πλημμέλεια, την προστασία του καταναλωτή και την ασφάλεια.

Η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη θεσπίσει ειδικό καθεστώς προσωρινής παροχής υπηρεσιών για ιατρούς κρατών μελών. Το άρθρο 10Α προβλέπει προσωρινή άδεια χωρίς πλήρη εγγραφή και ορίζει ότι ο ιατρός κράτους μέλους εξακολουθεί να υπάγεται στις ισχύουσες κυπριακές πειθαρχικές διατάξεις επαγγελματικού ή διοικητικού χαρακτήρα.

Κατά συνέπεια, η υπό συζήτηση διεύρυνση για ιατρούς τρίτων χωρών αποτελεί αυτοτελή εθνική πολιτική επιλογή και όχι ευρωπαϊκή υποχρέωση.

Η ΚΕΑΕΧ δεν ισχυρίζεται ότι το ενωσιακό δίκαιο απαγορεύει στην Κυπριακή Δημοκρατία να δημιουργεί, υπό προϋποθέσεις, ειδικό καθεστώς για ιατρούς τρίτων χωρών.

Ισχυρίζεται όμως ότι η Δημοκρατία οφείλει να αιτιολογήσει γιατί ένας τέτοιος επαγγελματίας πρέπει να έχει πρόσβαση μέσω συστήματος που ενδέχεται να είναι λιγότερο απαιτητικό από το ευρωπαϊκό καθεστώς επαγγελματικής κινητικότητας.

5. Η υγεία δεν αποτελεί απλώς εμπορική υπηρεσία

Το άρθρο 168 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και αναγνωρίζει ότι η οργάνωση και παροχή υπηρεσιών υγείας, η διαχείρισή τους και η κατανομή των σχετικών πόρων παραμένουν ευθύνη των κρατών μελών.

Επομένως, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει όχι μόνο τη δυνατότητα αλλά και την ευθύνη να καθορίζει υπό ποιες ουσιαστικές εγγυήσεις πραγματοποιούνται υψηλού κινδύνου ιατρικές πράξεις στο έδαφός της.

Ο αναπτυξιακός ή εμπορικός χαρακτήρας του ιατρικού τουρισμού δεν μπορεί να υπερισχύει της υποχρέωσης προστασίας της δημόσιας υγείας.

6. Διασυνοριακή περίθαλψη και ισότιμο επίπεδο ασφάλειας

Η Οδηγία 2011/24/ΕΕ έχει ως αντικείμενο τη διευκόλυνση πρόσβασης σε ασφαλή και υψηλής ποιότητας διασυνοριακή περίθαλψη εντός της Ένωσης.

Η διασυνοριακή περίθαλψη παρέχεται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους θεραπείας και τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας που αυτό έχει θεσπίσει.

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί συνεπώς ότι πρέπει να ισχύει ως θεμελιώδης νομοθετική αρχή ότι:

η ιδιότητα του ασθενούς ως ασθενούς ιατρικού τουρισμού ή μη μόνιμου κατοίκου δεν δικαιολογεί χαμηλότερο επίπεδο επαγγελματικού ελέγχου ή ασφάλειας της ιατρικής πράξης που πραγματοποιείται στην Κυπριακή Δημοκρατία.

7. Συνταγματική ισότητα - Άρθρο 28

Η συνταγματική αρχή της ισότητας απαιτεί ίση προστασία και μεταχείριση από τον νόμο και τη διοίκηση.

Η ΚΕΑΕΧ δεν υποστηρίζει ότι οι εγγεγραμμένοι στην Κύπρο ιατροί έχουν αποκλειστικό δικαίωμα επί συγκεκριμένων ασθενών ούτε δικαίωμα προστασίας από θεμιτό ανταγωνισμό.

Το ζήτημα είναι η δημιουργία κανονιστικά άνισων συνθηκών για την εκτέλεση της ίδιας ιατρικής δραστηριότητας.

Ο πλήρως εγγεγραμμένος ιατρός στην Κύπρο υπόκειται σε σύστημα:

* αναγνώρισης προσόντων,
* εγγραφής,
* αναγνώρισης ειδικότητας,
* αδειοδότησης,
* επαγγελματικού και πειθαρχικού ελέγχου,
* επαγγελματικής ευθύνης,
* νοσοκομειακού credentialing,
* συνεχούς κλινικής παρουσίας,
* και ευθύνης για τη συνέχεια της θεραπείας.

Αν ο ιατρός τρίτης χώρας μπορεί να πραγματοποιεί την ίδια ιατρική πράξη στο ίδιο νοσηλευτήριο μέσω σημαντικά ελαφρύτερου συστήματος ελέγχου, η διαφοροποίηση αυτή πρέπει να έχει αντικειμενική και αναλογική αιτιολόγηση.

8. Ελευθερία άσκησης επαγγέλματος - Άρθρο 25 του Συντάγματος

Το άρθρο 25 του Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα άσκησης επαγγέλματος, ενώ επιτρέπει τη ρύθμισή του για λόγους όπως τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα, η δημόσια υγεία και το δημόσιο συμφέρον.

Η τροποποίηση δεν αφαιρεί τυπικά την άδεια άσκησης επαγγέλματος από τους εγγεγραμμένους ιατρούς.

Μπορεί όμως να δημιουργήσει ουσιώδη ρυθμιστική ασυμμετρία, εάν επιτρέπει σε άλλους επαγγελματίες να ασκούν τις ίδιες δραστηριότητες υπό λιγότερες επαγγελματικές και κανονιστικές υποχρεώσεις.

Το ζήτημα συνεπώς δεν είναι η απαγόρευση ανταγωνισμού αλλά η απαίτηση για ίσους και αντικειμενικά δικαιολογημένους κανόνες.

9. Αναλογικότητα, καλή νομοθέτηση και συμμετοχή των ενδιαφερομένων

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει θεσπίσει τον Ν. 174(I)/2021, σε εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/958.

Ο νόμος προβλέπει εκ των προτέρων αξιολόγηση της αναλογικότητας κατά τη θέσπιση ή τροποποίηση ρυθμίσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, με λεπτομερή αιτιολόγηση και, όπου είναι εφικτό, ποσοτικά στοιχεία.

Προβλέπει επίσης ότι πρέπει να εξετάζονται:

* οι κίνδυνοι για τους αποδέκτες των υπηρεσιών,
* η συνέπεια και συστηματικότητα της ρύθμισης,
* η ποιότητα των υπηρεσιών,
* η ύπαρξη λιγότερο περιοριστικών μέσων,
* η επαγγελματική ευθύνη και ασφαλιστική κάλυψη,
* η απαιτούμενη κατάρτιση και εμπειρία,
* και ο βαθμός αυτονομίας ή εποπτείας του επαγγελματία.

Ειδικά για επαγγέλματα υγείας με επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο στόχος διασφάλισης υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας.

Ιδιαίτερα σημαντικό για τη διαδικασία της παρούσας διαβούλευσης είναι ότι πρέπει να εξασφαλίζεται η πληροφόρηση και η κατάλληλη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και των αντιπροσωπευτικών ενώσεων πριν από τη θέσπιση ή τροποποίηση σχετικών ρυθμίσεων.

Η ΚΕΑΕΧ αναγνωρίζει ότι, επειδή η υπό εξέταση τροπολογία αφαιρεί υφιστάμενο περιορισμό αντί να εισάγει απλώς νέο περιορισμό, απαιτείται ειδική νομική εξέταση ως προς την ακριβή έκταση εφαρμογής του Ν. 174(I)/2021.

Για τον λόγο αυτό ζητεί:

είτε να δημοσιοποιηθεί η αξιολόγηση αναλογικότητας και ρυθμιστικών επιπτώσεων που έχει πραγματοποιηθεί,

είτε, εφόσον το Υπουργείο θεωρεί ότι ο Ν. 174(I)/2021 δεν εφαρμόζεται στην προτεινόμενη τροποποίηση, να γνωστοποιηθεί η σχετική αιτιολογημένη νομική θέση.

10. Ο αμιγώς οικονομικός σκοπός δεν αρκεί ως νομική αιτιολογία

Η επίκληση της ανάπτυξης της οικονομίας ή του ιατρικού τουρισμού δεν μπορεί να υποκαταστήσει την απαιτούμενη αξιολόγηση δημόσιου συμφέροντος, δημόσιας υγείας, ασφάλειας ασθενών και κανονιστικής αναλογικότητας.

Η οικονομική σκοπιμότητα δεν αποτελεί από μόνη της επαρκή αιτιολογία για διαφοροποίηση επαγγελματικών κανόνων όταν διακυβεύονται η δημόσια υγεία, η ασφάλεια των ασθενών και η ισότητα της επαγγελματικής μεταχείρισης.

11. Το πραγματικό οικονομικό όφελος του ιατρικού τουρισμού πρέπει να αποδειχθεί

Η προτεινόμενη τροποποίηση φαίνεται να στηρίζεται στην παραδοχή ότι η διευκόλυνση ιατρών τρίτων χωρών θα ενισχύσει τον ιατρικό τουρισμό.

Ακόμη όμως και αν αυξηθεί ο αριθμός ασθενών που εισέρχονται στην Κύπρο, δεν προκύπτει αυτομάτως ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δημιουργεί αντίστοιχο καθαρό όφελος για την κυπριακή ιατρική κοινότητα ή το σύστημα υγείας.

Όταν η κύρια ιατρική αμοιβή καταβάλλεται στον επισκέπτη ιατρό τρίτης χώρας και εξέρχεται από την κυπριακή οικονομία, το μέρος αυτό της οικονομικής δραστηριότητας δεν αποτελεί εισόδημα της εγχώριας ιατρικής κοινότητας.

Το πιθανό οικονομικό όφελος:

* του ιδιωτικού νοσηλευτηρίου,
* των ξενοδοχειακών υπηρεσιών,
* των μεταφορών,
* ή άλλων συνδεδεμένων επιχειρήσεων,

δεν πρέπει να εξομοιώνεται άκριτα με όφελος για:

* την κυπριακή ιατρική κοινότητα,
* την ανάπτυξη εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας,
* το ανθρώπινο δυναμικό του συστήματος υγείας,
* ή τα δημόσια οικονομικά.

Αντιθέτως, πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσο το προτεινόμενο μοντέλο μπορεί να οδηγήσει σε:

* απώλεια ιατρικού έργου από εγγεγραμμένους ιατρούς της Κύπρου,
* εκροή ιατρικών αμοιβών,
* περιορισμό της συσσώρευσης εμπειρίας σε κυπριακά κέντρα,
* μείωση των ευκαιριών εκπαίδευσης νέων ειδικών,
* χρησιμοποίηση της τοπικής ιατρικής κοινότητας κυρίως για την κάλυψη επιπλοκών και τη μετεγχειρητική παρακολούθηση,
* και ενδεχόμενη μετακύλιση κόστους προς το εγχώριο σύστημα υγείας.

Για τον λόγο αυτό, η ΚΕΑΕΧ ζητεί Μελέτη Ρυθμιστικών και Οικονομικών Επιπτώσεων πριν από την προώθηση της τροποποίησης.

Η μελέτη πρέπει να εξετάζει τουλάχιστον:

1. το συνολικό οικονομικό όφελος που αναμένεται από τη ρύθμιση,
2. ποιο ποσοστό της δαπάνης κάθε περιστατικού παραμένει στην Κυπριακή Δημοκρατία,
3. ποιο ποσοστό της ιατρικής αμοιβής καταβάλλεται σε επαγγελματίες εγκατεστημένους εκτός Κύπρου,
4. τον τρόπο φορολογικής μεταχείρισης των αμοιβών αυτών,
5. τις επιπτώσεις στα εισοδήματα και στην επαγγελματική δραστηριότητα των εγγεγραμμένων ιατρών,
6. τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων κέντρων,
7. την επίπτωση στην εκπαίδευση και διατήρηση εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού στην Κύπρο,
8. το αναμενόμενο κόστος επιπλοκών,
9. ποιος αναλαμβάνει το κόστος ΜΕΘ, επανεπέμβασης, παρατεταμένης νοσηλείας και αποκατάστασης,
10. και το πραγματικό καθαρό, μετά την αφαίρεση όλων των άμεσων και έμμεσων δαπανών, όφελος για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η έννοια του «ιατρικού τουρισμού» δεν μπορεί να λειτουργεί ως αυτοτεκμαιρόμενη απόδειξη δημόσιου συμφέροντος.

12. Εσωτερική ασυνέπεια μεταξύ άρθρων 10(1) και 10(2)

Το άρθρο 10(1) απαιτεί συνεργασία του προσκεκλημένου ειδικού με εγγεγραμμένο ιατρό στην Κύπρο.

Αντίθετα, στο άρθρο 10(2) δεν προβλέπεται αντίστοιχη σαφής υποχρέωση συνεργασίας κατά:

* την αρχική αξιολόγηση,
* τη λήψη της θεραπευτικής απόφασης,
* την εκτέλεση της επέμβασης,
* και τη διαχείριση των άμεσων επιπλοκών.

Ο ισχύων νόμος απαιτεί μόνο να διασφαλίζεται ότι, μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας, η ανάρρωση γίνεται υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας.

Αυτό δημιουργεί το ενδεχόμενο ο επισκέπτης ιατρός:

1. να επιλέξει τη θεραπεία,
2. να εκτελέσει την πράξη,
3. να αναχωρήσει,

ενώ άλλος ιατρός στην Κύπρο καλείται στη συνέχεια να αντιμετωπίσει τις συνέπειες ή επιπλοκές.

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι αυτό δεν είναι επαρκές σύστημα κλινικής ευθύνης.

13. Η θεραπευτική απόφαση πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τις τεχνικές δυνατότητες του εκτελεστή

Ιδίως στις χειρουργικές και επεμβατικές ειδικότητες, η ασφάλεια του ασθενούς δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική δυνατότητα εκτέλεσης μιας πράξης.

Ο ασθενής πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με ολόκληρο το επιστημονικά αποδεκτό θεραπευτικό φάσμα.

Ο ιατρός που αποφασίζει για τη θεραπεία πρέπει είτε:

* να μπορεί να αξιολογήσει και να προσφέρει το κατάλληλο εύρος θεραπευτικών επιλογών,

είτε

* η τελική απόφαση να λαμβάνεται στο πλαίσιο κατάλληλης πολυεπιστημονικής ομάδας που καλύπτει το πλήρες θεραπευτικό φάσμα.

Διαφορετικά δημιουργείται εγγενής κίνδυνος επιλογής της θεραπείας με βάση εκείνο που μπορεί τεχνικά να εκτελέσει ο συγκεκριμένος επαγγελματίας και όχι αποκλειστικά με βάση εκείνο που είναι καταλληλότερο για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Στις αγγειακές παθήσεις η θεραπεία μπορεί να είναι:

* συντηρητική,
* ανοικτή χειρουργική,
* ενδαγγειακή,
* υβριδική,
* ή συνδυασμός των ανωτέρω.

Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να επιτρέπεται η τελική θεραπευτική ένδειξη να τίθεται αποκλειστικά από επαγγελματία ο οποίος είναι εκπαιδευμένος ή εξουσιοδοτημένος μόνο σε μία επιμέρους θεραπευτική τεχνική.

14. Υποχρεωτικές ασφαλιστικές δικλίδες για ιατρούς τρίτων χωρών

Εάν η Πολιτεία επιμείνει στην κατάργηση του υφιστάμενου κριτηρίου, η ΚΕΑΕΧ ζητεί κάθε άδεια του άρθρου 10(2) να είναι:

ασθενοκεντρική, πράξη-ειδική, νοσηλευτήριο-ειδική και χρονικά περιορισμένη.

Το ισχύον άρθρο 10(3) απαιτεί σήμερα ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης στην Κύπρο, άδεια άσκησης από την τρίτη χώρα, βιογραφικό και κατάλογο των ασθενών, ενώ η αίτηση ιδιωτικού νοσηλευτηρίου συνοδεύεται και από συμφωνητικό συνεργασίας με τον αλλοδαπό ιατρό.

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί τις προϋποθέσεις αυτές ανεπαρκείς για τη σημαντική διεύρυνση που επιχειρείται και ζητεί επιπλέον:

1. πρωτογενή επαλήθευση του βασικού ιατρικού τίτλου,

2. πρωτογενή επαλήθευση του τίτλου ειδικότητας,

3. επιβεβαίωση ότι ο ιατρός έχει νόμιμο δικαίωμα να εκτελεί τη συγκεκριμένη πράξη στη χώρα κύριας επαγγελματικής εγκατάστασής του,

4. πρόσφατο πιστοποιητικό professional good standing,

5. έλεγχο πειθαρχικού ιστορικού,

6. τεκμηρίωση επάρκειας για τη συγκεκριμένη πράξη,

7. τεκμηρίωση πρόσφατης κλινικής δραστηριότητας και επαρκούς όγκου αντίστοιχων πράξεων,

8. επαρκή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης με πλήρη ισχύ στην Κυπριακή Δημοκρατία,

9. ονομαστικό καθορισμό του νοσηλευτηρίου,

10. ονομαστικό καθορισμό των ασθενών,

11. σαφή προσδιορισμό των πράξεων που επιτρέπεται να πραγματοποιήσει,

12. ονομαστικό καθορισμό εγγεγραμμένου στην Κύπρο ιατρού της αντίστοιχης ή κατάλληλης ειδικότητας,

13. υποχρεωτικό σχέδιο άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών,

14. εξασφάλιση δυνατότητας επείγουσας επανεπέμβασης και, όπου σχετίζεται με την πράξη, ανοικτής μετατροπής,

15. σαφή κατανομή της κλινικής ευθύνης,

16. σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης,

17. υποχρεωτική αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων,

18. κατάλληλες γλωσσικές εγγυήσεις,

19. και συμμόρφωση με τις μεταναστευτικές, εργασιακές, φορολογικές και λοιπές εφαρμοστέες υποχρεώσεις.

20. Αποτροπή de facto μόνιμης άσκησης της ιατρικής

Η ειδική άδεια δεν πρέπει να μετατραπεί σε εναλλακτικό τρόπο μόνιμης επαγγελματικής εγκατάστασης.

Πρέπει να οριστούν ανώτατα όρια ως προς:

* διάρκεια,
* αριθμό ημερών,
* αριθμό επισκέψεων,
* αριθμό ασθενών,
* αριθμό πράξεων,
* περιοδικότητα,
* και δυνατότητα ανανέωσης.

Η ενωσιακή νομοθεσία θεωρεί τη διάρκεια, συχνότητα, περιοδικότητα και συνέχεια κρίσιμα στοιχεία για τον χαρακτηρισμό μιας δραστηριότητας ως προσωρινής και περιστασιακής.

Το ίδιο αντικειμενικό τεστ πρέπει κατ' ελάχιστον να χρησιμοποιηθεί και εδώ.

Δεν πρέπει να επιτρέπεται σε ιατρό τρίτης χώρας να πραγματοποιεί τακτικές χειρουργικές λίστες στην Κύπρο μέσω διαδοχικών «προσωρινών» αδειών, υποκαθιστώντας στην πράξη την κανονική διαδικασία εγγραφής.

16. Απόλυτος νομοθετικός διαχωρισμός από το ΓεΣΥ

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί απαραίτητη την εισαγωγή ρητής νομοθετικής διάταξης.

Προτεινόμενη διάταξη:

«Για αποφυγή οποιασδήποτε αμφιβολίας, άδεια χορηγούμενη δυνάμει του εδαφίου (2) δεν συνιστά εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο, αναγνώριση τίτλου ιατρικής ειδικότητας ή εξειδίκευσης ή ετήσια άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος και δεν παρέχει στον κάτοχό της, λόγω και μόνο της άδειας αυτής, δικαίωμα εγγραφής ή σύναψης σύμβασης με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας, παροχής υπηρεσιών σε δικαιούχους του Γενικού Συστήματος Υγείας εκ μέρους συμβεβλημένου παροχέα ή υποβολής, άμεσα ή έμμεσα, απαίτησης για αποζημίωση από το Γενικό Σύστημα Υγείας.»

Οι ισχύοντες Κανονισμοί του ΓεΣΥ απαιτούν από τον ειδικό ιατρό, μεταξύ άλλων, ετήσια άδεια άσκησης, πιστοποιητικό εγγραφής στο Μητρώο Ιατρών Κύπρου και πιστοποιητικό αναγνώρισης ειδικότητας.

Η ασφαλέστερη νομική λύση συνεπώς δεν είναι η δημιουργία γενικής προϋπόθεσης «κατοικίας στην Κύπρο», η οποία θα μπορούσε να εγείρει διαφορετικά ζητήματα ενωσιακού δικαίου για επαγγελματίες της ΕΕ.

Η σωστή λύση είναι η ρητή πρόβλεψη ότι η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν υποκαθιστά καμία από τις κανονικές προϋποθέσεις συμμετοχής στο ΓεΣΥ.

17. Απαγόρευση έμμεσης παράκαμψης του ΓεΣΥ

Η απαγόρευση πρέπει να καλύπτει όχι μόνο την απευθείας εγγραφή του επισκέπτη ιατρού στον ΟΑΥ αλλά και οποιαδήποτε έμμεση χρηματοδότηση.

Πρέπει να απαγορεύεται:

* η χρήση αριθμού παροχέα άλλου ιατρού,
* η καταχώριση της πράξης ως πράξης συμβεβλημένου ιατρού,
* η χρήση συμβεβλημένου νοσηλευτηρίου ως ενδιάμεσου για υποβολή DRG που αφορά την πράξη του επισκέπτη ιατρού,
* η αποζημίωση υλικών ή υπηρεσιών της προγραμματισμένης θεραπείας μέσω του ΓεΣΥ,
* και κάθε άλλη οικονομική διευθέτηση που μετατρέπει την ιδιωτική πράξη ιατρικού τουρισμού σε έμμεση δαπάνη του ΟΑΥ.

Το περιστατικό πρέπει να χαρακτηρίζεται εξαρχής και διαφανώς ως ιδιωτικό περιστατικό ή περιστατικό ιατρικού τουρισμού, με πλήρη λογιστικό και κλινικό διαχωρισμό.

18. Το κόστος των επιπλοκών δεν πρέπει να κοινωνικοποιείται

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό να αντιμετωπιστεί το ζήτημα του οικονομικού κινδύνου.

Δεν είναι αποδεκτό η αμοιβή και το οικονομικό όφελος μιας ιδιωτικής προγραμματισμένης πράξης να κατευθύνονται στον αλλοδαπό ιατρό και στους ιδιωτικούς συμβαλλομένους, ενώ το κόστος της επιπλοκής να μεταφέρεται στο ΓεΣΥ, στο δημόσιο νοσηλευτικό σύστημα ή στους εγγεγραμμένους στην Κύπρο ιατρούς.

Για κάθε περιστατικό πρέπει να υπάρχει πριν από την επέμβαση αποδεδειγμένη οικονομική και ασφαλιστική κάλυψη για:

* επείγουσα επανεπέμβαση,
* ΜΕΘ,
* παρατεταμένη νοσηλεία,
* αντιμετώπιση σοβαρών επιπλοκών,
* αποκατάσταση,
* και, όπου απαιτείται, επαναπατρισμό.

Η ειδική άδεια του άρθρου 10(2) δεν πρέπει από μόνη της να δημιουργεί δικαίωμα μεταφοράς του οικονομικού κινδύνου μιας ιδιωτικής θεραπείας στο ΓεΣΥ.

Τυχόν αυτοτελή δικαιώματα συγκεκριμένου ασθενούς που απορρέουν από δεσμευτικό κυπριακό ή ενωσιακό δίκαιο παραμένουν φυσικά ανεπηρέαστα.

19. Ο όρος «μη μόνιμος κάτοικος Κύπρου» πρέπει να οριστεί

Η προτεινόμενη τροποποίηση εισάγει τον όρο «μη μόνιμους κατοίκους Κύπρου» χωρίς να τον ορίζει.

Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς:

* εργαζομένους που διαμένουν προσωρινά στην Κύπρο,
* φοιτητές,
* κατόχους προσωρινής άδειας διαμονής,
* πρόσωπα που ζουν σημαντικό μέρος του έτους στην Κύπρο,
* και πρόσωπα που ενδέχεται να έχουν αυτοτελή δικαιώματα στο ΓεΣΥ.

Η ΚΕΑΕΧ θεωρεί προτιμότερο ο νόμος να αναφέρεται σε «ασθενή ιατρικού τουρισμού» και να ορίζει συγκεκριμένα την έννοια.

Προτείνεται:

«Ασθενής ιατρικού τουρισμού σημαίνει πρόσωπο του οποίου η συνήθης κατοικία βρίσκεται εκτός της Δημοκρατίας και το οποίο εισέρχεται στη Δημοκρατία ειδικά ή κυρίως για να λάβει την καθορισμένη ιατρική υπηρεσία για την οποία έχει χορηγηθεί η ειδική άδεια.»

20. Υφιστάμενες συμβάσεις και clinical privileges

Η νέα ρύθμιση δεν πρέπει να αποτελεί αυτοτελή εξουσιοδότηση προς ιδιωτικά νοσηλευτήρια ή άλλους φορείς να παραμερίζουν υφιστάμενες συμβατικές δεσμεύσεις.

Πρέπει να διαφυλάσσονται ιδίως συμβάσεις που αφορούν:

* clinical privileges,
* αποκλειστικότητα ή συγκεκριμένη κατανομή κλινικών υπηρεσιών,
* εφημερίες,
* κλινική ευθύνη,
* κάλυψη επιπλοκών,
* χρήση εξειδικευμένης υποδομής,
* αμοιβές,
* και επενδύσεις που έχουν αναληφθεί βάσει υφιστάμενων συμβατικών σχέσεων.

Προτείνεται:

«Η χορήγηση άδειας δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν επηρεάζει ούτε τροποποιεί υφιστάμενα συμβατικά δικαιώματα ή υποχρεώσεις τρίτων προσώπων και δεν μεταβάλλει την κατανομή κλινικής, επαγγελματικής ή οικονομικής ευθύνης χωρίς τη συναίνεση των επηρεαζόμενων μερών ή άλλη ειδική νόμιμη βάση.»

21. Μητρώο, διαφάνεια και λογοδοσία

Πρέπει να δημιουργηθεί ειδικό μητρώο αδειών του άρθρου 10(2).

Στο μητρώο πρέπει να καταγράφονται:

* ο ιατρός,
* η χώρα κύριας επαγγελματικής εγκατάστασης,
* η ειδικότητα,
* η διάρκεια της άδειας,
* το νοσηλευτήριο,
* οι εγκεκριμένες πράξεις,
* ο αριθμός των ασθενών,
* ο συνεργαζόμενος εγγεγραμμένος ιατρός,
* και οι σοβαρές επιπλοκές ή ανεπιθύμητα συμβάντα.

Πρέπει να δημοσιεύονται ετησίως ανωνυμοποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία.

Έτσι θα μπορεί να αξιολογείται τόσο η ασφάλεια όσο και το εάν η «περιστασιακή» δραστηριότητα παραμένει πραγματικά περιστασιακή.

22. Συγκριτικό ευρωπαϊκό κριτήριο

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να χρησιμεύσει ως κατώτατο σημείο αναφοράς ως προς τις αρχές που πρέπει να διέπουν την προσωρινή άσκηση ρυθμιζόμενου επαγγέλματος.

Στο εναρμονισμένο ευρωπαϊκό σύστημα:

* εξετάζεται η νόμιμη εγκατάσταση,
* ελέγχονται τα επαγγελματικά προσόντα,
* ελέγχεται η πραγματική προσωρινότητα της δραστηριότητας,
* εφαρμόζονται οι σχετικοί επαγγελματικοί και πειθαρχικοί κανόνες,
* και προστατεύεται η ασφάλεια του αποδέκτη των υπηρεσιών.

Η ειδική εθνική ρύθμιση για τρίτες χώρες δεν πρέπει να οδηγεί σε χαμηλότερο ουσιαστικό επίπεδο προστασίας.

23. Συγκεκριμένα αιτήματα της ΚΕΑΕΧ

Με βάση τα ανωτέρω, η ΚΕΑΕΧ ζητεί κατά κύριο λόγο:

Α. Διατήρηση της υφιστάμενης ασφαλιστικής δικλίδας

Να μην καταργηθεί η προϋπόθεση ότι η υπηρεσία που προτίθεται να παρέχει ο ιατρός τρίτης χώρας δεν παρέχεται ήδη από ιατρό στη Δημοκρατία.

Εάν η Πολιτεία θεωρεί ότι πρέπει να επιτρέπονται εξαιρέσεις για πραγματικά ειδικές περιπτώσεις, αυτές μπορούν να προβλεφθούν ως ειδικά και εξατομικευμένα αιτιολογημένες εξαιρέσεις αντί της πλήρους κατάργησης του κανόνα.

Β. Επικουρικά, σε περίπτωση κατάργησης της προϋπόθεσης, ζητούνται:

1. διόρθωση της παραπομπής στο άρθρο 10(2),
2. σαφής νομοθετικός ορισμός του ασθενούς ιατρικού τουρισμού,
3. άδεια μόνο ανά συγκεκριμένο ασθενή, πράξη και νοσηλευτήριο,
4. αυστηρός χρονικός περιορισμός,
5. ανώτατος αριθμός επισκέψεων και πράξεων,
6. έλεγχος διάρκειας, συχνότητας, περιοδικότητας και συνέχειας,
7. πρωτογενής επαλήθευση τίτλων,
8. επαλήθευση ειδικότητας,
9. professional good standing,
10. έλεγχος πειθαρχικού ιστορικού,
11. πιστοποίηση επάρκειας για τη συγκεκριμένη πράξη,
12. απόδειξη πρόσφατης εμπειρίας και επαρκούς όγκου πράξεων,
13. υποχρεωτική συνεργασία με ονομαστικά καθορισμένο εγγεγραμμένο ιατρό κατάλληλης ειδικότητας στην Κύπρο,
14. σαφής κατανομή κλινικής και αστικής ευθύνης,
15. σχέδιο αντιμετώπισης επιπλοκών,
16. διασφάλιση δυνατότητας επείγουσας μετατροπής της θεραπείας όπου απαιτείται,
17. ανεξάρτητη αξιολόγηση της θεραπευτικής ένδειξης όταν ο επισκέπτης ιατρός δεν καλύπτει το πλήρες θεραπευτικό φάσμα,
18. επαρκής ασφαλιστική κάλυψη,
19. πλήρης οικονομική κάλυψη επιπλοκών,
20. υποχρεωτική αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων,
21. ειδικό μητρώο και ετήσια δημοσίευση συγκεντρωτικών στοιχείων.

Γ. Ειδικά ως προς το ΓεΣΥ:

22. ρητή διάταξη ότι η άδεια δεν αποτελεί εγγραφή στο Ιατρικό Μητρώο,
23. ρητή διάταξη ότι δεν αποτελεί αναγνώριση ειδικότητας ή εξειδίκευσης,
24. ρητή διάταξη ότι δεν υποκαθιστά την ετήσια άδεια και τις λοιπές προϋποθέσεις συμμετοχής στο ΓεΣΥ,
25. ρητή διάταξη ότι δεν γεννά δικαίωμα σύμβασης με τον ΟΑΥ,
26. απαγόρευση παροχής υπηρεσίας στο ΓεΣΥ εκ μέρους συμβεβλημένου παροχέα βάσει της συγκεκριμένης άδειας,
27. απαγόρευση άμεσης ή έμμεσης υποβολής DRG ή άλλης απαίτησης αποζημίωσης,
28. απαγόρευση χρήσης αριθμού παροχέα τρίτου,
29. πλήρης λογιστικός διαχωρισμός των περιστατικών ιατρικού τουρισμού,
30. διασφάλιση ότι το κόστος της ιδιωτικής προγραμματισμένης θεραπείας και των προβλέψιμων συνεπειών της δεν μετακυλίεται στο ΓεΣΥ, με επιφύλαξη τυχόν αυτοτελών νόμιμων δικαιωμάτων του ασθενούς.

Δ. Ως προς το πραγματικό δημόσιο και οικονομικό όφελος:

31. εκπόνηση και δημοσιοποίηση Μελέτης Ρυθμιστικών και Οικονομικών Επιπτώσεων,
32. ποσοτικοποίηση του ποσοστού της δαπάνης του ασθενούς ιατρικού τουρισμού που παραμένει στην κυπριακή οικονομία,
33. καταγραφή του ποσοστού των ιατρικών αμοιβών που καταβάλλεται εκτός Κύπρου,
34. αξιολόγηση των φορολογικών συνεπειών,
35. αξιολόγηση των επιπτώσεων στην εγχώρια ιατρική απασχόληση και δραστηριότητα,
36. αξιολόγηση της επίδρασης στην ανάπτυξη κυπριακής τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων κέντρων,
37. αξιολόγηση των επιπτώσεων στην εκπαίδευση και διατήρηση ειδικευμένων ιατρών στην Κύπρο,
38. ποσοτικοποίηση του αναμενόμενου κόστους αντιμετώπισης επιπλοκών,
39. και παρουσίαση του πραγματικού καθαρού οικονομικού και δημοσιονομικού οφέλους για τη Δημοκρατία.

Ε. Θεσμικές εγγυήσεις:

40. προστασία υφιστάμενων συμβατικών δικαιωμάτων και clinical privileges,

41. δημοσιοποίηση αξιολόγησης αναλογικότητας ή αιτιολογημένης θέσης ως προς τη μη εφαρμογή του Ν. 174(I)/2021,

42. συγκριτική αξιολόγηση άλλων κρατών μελών,

43. ουσιαστική συμμετοχή των αντιπροσωπευτικών επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων πριν από την προώθηση της ρύθμισης.

44. Καταληκτική θέση της ΚΕΑΕΧ

Η ΚΕΑΕΧ δεν αποδέχεται ως αυτονόητη την παραδοχή ότι η προτεινόμενη τροποποίηση προάγει το δημόσιο συμφέρον απλώς επειδή χαρακτηρίζεται μέτρο ανάπτυξης του «ιατρικού τουρισμού».

Ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να αποτελεί θετική οικονομική και επιστημονική δραστηριότητα όταν δημιουργεί πραγματική προστιθέμενη αξία στην Κύπρο, ενισχύει την εγχώρια ιατρική τεχνογνωσία, αξιοποιεί τους εγγεγραμμένους επαγγελματίες της χώρας και δεν μεταφέρει ιδιωτικούς κινδύνους στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Δεν αποτελεί όμως κατ' ανάγκην τέτοιο όφελος ένα μοντέλο στο οποίο:

* οι ιατρικές αμοιβές καταβάλλονται σε επισκέπτες επαγγελματίες και εξέρχονται από την Κύπρο,
* το αντίστοιχο ιατρικό έργο αφαιρείται από επαγγελματίες που είναι μόνιμα ενταγμένοι στο κυπριακό σύστημα,
* η εγχώρια συσσώρευση εμπειρίας περιορίζεται,
* και η κλινική ή οικονομική ευθύνη για τις επιπλοκές παραμένει στη χώρα.

Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιβάλλει στην Κυπριακή Δημοκρατία να δημιουργήσει αυτή την ειδική και διευρυμένη οδό για ιατρούς τρίτων χωρών.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικής κινητικότητας αντιθέτως συνδυάζει την ελεύθερη κυκλοφορία με επαγγελματικούς ελέγχους, αξιολόγηση της προσωρινότητας και εφαρμογή κανόνων προστασίας του ασθενούς.

Παράλληλα, το ενωσιακό δίκαιο αφήνει στην Κυπριακή Δημοκρατία την ευθύνη για την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας και την κατανομή των σχετικών πόρων, υπό την αρχή υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας.

Η προτεινόμενη τροποποίηση, όπως σήμερα είναι διατυπωμένη, καταργεί μία ουσιώδη υφιστάμενη ασφαλιστική δικλίδα χωρίς να την αντικαθιστά με ισοδύναμο σύστημα:

* ελέγχου επαγγελματικών προσόντων,
* ελέγχου της συγκεκριμένης επεμβατικής επάρκειας,
* κλινικής ευθύνης,
* αντιμετώπισης επιπλοκών,
* οικονομικής ευθύνης,
* προστασίας της εγχώριας ιατρικής κοινότητας,
* και προστασίας του ΓεΣΥ.

Για τους λόγους αυτούς, η ΚΕΑΕΧ θεωρεί ότι το νομοσχέδιο δεν πρέπει να προωθηθεί προς ψήφιση στην παρούσα μορφή του.

Η ΚΕΑΕΧ ζητεί:

κατά κύριο λόγο, τη διατήρηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης ότι οι υπηρεσίες δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία,

και,

επικουρικά, εφόσον η Πολιτεία αποφασίσει την κατάργηση της προϋπόθεσης αυτής, τη συνολική αναδιατύπωση του άρθρου 10(2) με όλες τις ανωτέρω δεσμευτικές ασφαλιστικές δικλίδες πριν από την ψήφισή του.

Η διεθνής συνεργασία, η κινητικότητα επαγγελματιών και η προσέλκυση ασθενών από το εξωτερικό μπορούν να αναπτύσσονται μόνο εφόσον δημιουργούν αποδεδειγμένο δημόσιο όφελος, δεν εισάγουν προνομιακό και λιγότερο εποπτευόμενο καθεστώς άσκησης της ιατρικής, δεν αποδυναμώνουν την εγχώρια ιατρική κοινότητα, δεν μετακυλίουν τον οικονομικό κίνδυνο στο ΓεΣΥ και, πάνω από όλα, δεν υποβαθμίζουν την ασφάλεια και τη συνέχεια της περίθαλψης των ασθενών.

Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα της ΚΕΑΕΧ.

Εκ του ΔΣ της ΚΕΑΕΧ"
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.","Angelos Rigas","Αξιότιμοι κύριοι,
Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι η πιο πάνω τροποποίηση δεν λαμβάνει υπόψιν το νομοθετικό πλαίσιο και τους κανονισμούς λειτουργίας του ιατρικού επαγγέλματος και των νοσηλευτηρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
1. Πως θα γίνει η αξιολόγηση και η ισοτιμία των διπλωμάτων ιατρικής, ειδικοτήτων και ιατρικών εξειδικεύσεων τα οποία αποτελούν προϋπόθεση για εγγραφή στο μητρώο ιατρών.
2.Πως θα γίνει εγγραφή στον ιατρικό σύλλογο από τη στιγμή που μιλούμε για αλλοδαπούς των οποίων τα προσόντα θα είναι άγνωστα.
3. Πώς θα εργαστούν από τη στιγμή που δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα η οποία αποτελεί προϋπόθεση για εργασία.
4. Ποιός θα αξιολογεί τις ιατρικές πράξεις αφού δεν θα υπόκεινται σε έλεγχο.
5. Σε περίπτωση ιατρικής αμέλειας ποιό θα είναι το νομικό πλαίσιο για ιατρούς και νοσηλευτήριο.
6. Το ίδιο το νοσηλευτήριο πως θα αξιολογείται και πως θα ελέγχεται και από ποιούς. Αυτό συνεπάγεται ξεχωριστό νομικό πλαίσιο.
7. Η λειτουργία νοσηλευτηρίων με προσωπικό από τρίτες χώρες και ασθενείς από τρίτες χώρες δημιουργεί αυτόματα παροχή υπηρεσιών δύο ταχυτήτων.
Σε περίπτωση που τροποποιηθεί ο νόμος αυτό συνεπάγεται παρεκκλίσεις από το εύθραυστο νομικό πλαίσιο της υγείας. Αυτό θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις με αποτέλεσμα την αλλαγή της φιλοσοφίας του ΓΕΣΥ"
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.","C. Parpounas","Αξιότιμες κυρίες και αξιότιμοι κύριοι,

Απευθύνομαι στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του πιο πάνω νομοσχεδίου, όχι με σκοπό να αντιταχθώ στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού ως τομέα, αλλά με σκοπό να καταθέσω, με νηφαλιότητα και με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της παρεχόμενης ιατρικής φροντίδας, ορισμένες επαγγελματικές παρατηρήσεις και συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Θεωρώ ότι η Κύπρος μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει τον ιατρικό τουρισμό. Παράλληλα, όμως, η ανάπτυξή του θα πρέπει να σχεδιαστεί με τρόπο που να ενισχύει και όχι να αποδυναμώνει το εγχώριο σύστημα υγείας.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προσωρινή άσκηση ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών, θεωρώ σημαντικό το σχετικό καθεστώς να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη ιατρική υποδομή και να συνοδεύεται από σαφείς εγγυήσεις ως προς την ποιότητα, τη συνέχεια της φροντίδας, τη λογοδοσία και, όπου είναι εφικτό, τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

1. Το υφιστάμενο πλαίσιο και η σημασία του

Η άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος στην Κυπριακή Δημοκρατία διέπεται από συγκεκριμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και τελεί υπό την εποπτεία του Ιατρικού Συμβουλίου.
Το πλαίσιο αυτό δεν αποτελεί απλώς διοικητική διαδικασία. Οι απαιτήσεις που διέπουν την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος αποσκοπούν στη διασφάλιση της ποιότητας, της επαγγελματικής επάρκειας και της ασφάλειας των ασθενών.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το ισχύον άρθρο 10 του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπει, για τη χορήγηση άδειας σε ιατρό τρίτης χώρας, ότι το Ιατρικό Συμβούλιο πρέπει να ικανοποιείται ότι οι υπηρεσίες που προτίθεται να παρέχει ο εν λόγω ιατρός δεν παρέχονται από ιατρό στη Δημοκρατία. Η ίδια νομοθεσία προβλέπει, μεταξύ άλλων, ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης και υποχρέωση διασφάλισης της ανάρρωσης του ασθενούς υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας. [1]
Κατά την άποψή μου, οι συγκεκριμένες δικλίδες αποτελούν ουσιώδη στοιχεία ενός ισορροπημένου πλαισίου και θα ήταν σκόπιμο να διατηρηθούν και να ενισχυθούν, αντί να αποδυναμωθούν.

2. Η συνέχεια της φροντίδας και οι κίνδυνοι της διασυνοριακής θεραπείας

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διασυνοριακής παροχής ιατρικών υπηρεσιών είναι ότι ο θεράπων ιατρός ενδέχεται να μην παραμένει στη χώρα όπου πραγματοποιήθηκε η θεραπεία.
Η διεθνής βιβλιογραφία έχει επισημάνει ότι η συνέχεια της φροντίδας αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση στον ιατρικό τουρισμό. Η μεταφορά των ιατρικών πληροφοριών, η οργάνωση της μετεγχειρητικής παρακολούθησης και η σαφής κατανομή των ευθυνών μεταξύ των επαγγελματιών υγείας είναι ουσιώδεις παράμετροι για την ασφάλεια του ασθενούς. [2][3]
Η πρόσφατη έκδοση του CDC Yellow Book για το 2026 επισημαίνει επίσης τη σημασία της κατοχής πλήρους ιατρικού φακέλου από τον ασθενή και της εξασφάλισης κατάλληλης παρακολούθησης μετά την επιστροφή του. Το ίδιο κείμενο παραπέμπει στις συστάσεις του American College of Surgeons για τη λήψη πλήρους ιατρικού φακέλου πριν από την επιστροφή του ασθενούς στη χώρα κατοικίας του, ώστε να διευκολύνεται η συνέχεια της φροντίδας. [4]
Οι κίνδυνοι αυτοί δεν αποτελούν επιχείρημα εναντίον του ιατρικού τουρισμού καθαυτού. Αποτελούν, όμως, ισχυρό επιχείρημα υπέρ ενός πλαισίου που δεν περιορίζεται στην ασφαλή πραγματοποίηση της ίδιας της ιατρικής πράξης, αλλά καλύπτει ολόκληρη την πορεία του ασθενούς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία.
Ενδεικτικά, η British Association of Aesthetic Plastic Surgeons (BAAPS) ανέφερε το 2023 ότι ο αριθμός των ατόμων που χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από αισθητική χειρουργική στο εξωτερικό αυξήθηκε κατά 94% μέσα σε τρία χρόνια, με ορισμένους ασθενείς να χρειάζονται πολλαπλές επεμβάσεις ή εντατική θεραπεία. Το εύρημα αφορά ειδικά την αισθητική χειρουργική και δεν πρέπει να γενικεύεται στο σύνολο του ιατρικού τουρισμού. Αναδεικνύει, όμως, τη σημασία της οργανωμένης μετεγχειρητικής φροντίδας. [5]

3. Διατήρηση της προϋπόθεσης πραγματικής ανάγκης

Η δημόσια διαβούλευση αφορά την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 10(2), με σκοπό τη χορήγηση περιστασιακής άδειας σε ιατρούς τρίτων χωρών για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε ασθενείς που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου και επιλέγουν την Κύπρο για να λάβουν υπηρεσίες από ιατρό της επιλογής τους. [6]
Κατά την άποψή μου, η δυνατότητα αυτή μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθεί ένα σαφές κριτήριο πραγματικής ανάγκης.
Ειδικότερα, θεωρώ σημαντικό να διατηρηθεί στο νομοθετικό πλαίσιο η αρχή ότι προσωρινή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται μόνο όταν η συγκεκριμένη ιατρική υπηρεσία ή εξειδικευμένη πράξη δεν μπορεί να αναληφθεί από ιατρό που ήδη ασκεί νόμιμα το επάγγελμα στη Δημοκρατία.
Η αρχή αυτή δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού. Αντιθέτως, διασφαλίζει ότι η δυνατότητα εισαγωγής εξειδικευμένης ιατρικής τεχνογνωσίας χρησιμοποιείται για την κάλυψη πραγματικών αναγκών και όχι για τη δημιουργία ενός παράλληλου καθεστώτος άσκησης ιατρικής.
Εισηγούμαι, συνεπώς, όπως η προϋπόθεση αυτή διατηρηθεί ρητά στο νομοθετικό πλαίσιο και όπως το Ιατρικό Συμβούλιο διαθέτει σαφή διαδικασία τεκμηρίωσης της ανάγκης πριν από κάθε χορήγηση προσωρινής άδειας.

4. Η προσωρινή άδεια ως μηχανισμός μεταφοράς τεχνογνωσίας

Πέραν της διατήρησης του πιο πάνω κριτηρίου, θεωρώ ότι το νομοθετικό πλαίσιο θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια σημαντική ευκαιρία: την οργανωμένη μεταφορά εξειδικευμένης τεχνογνωσίας προς την Κύπρο.
Όταν ένας διεθνώς καταξιωμένος ιατρός καλείται να πραγματοποιήσει στην Κύπρο μια εξειδικευμένη πράξη που δεν μπορεί να αναληφθεί από το εγχώριο ιατρικό δυναμικό, η παρουσία του θα μπορούσε να έχει διπλό όφελος
α) να προσφέρει στον ασθενή πρόσβαση στην απαιτούμενη εξειδικευμένη θεραπεία
β) να δημιουργεί παράλληλα δυνατότητα εκπαίδευσης και μεταφοράς τεχνογνωσίας σε ιατρούς που ασκούν την αντίστοιχη ειδικότητα στην Κύπρο.
Εισηγούμαι, επομένως, όπως για τις πράξεις εκείνες που είναι κατάλληλες για εκπαίδευση θεσπιστεί, ως όρος της προσωρινής άδειας, πρόγραμμα μεταφοράς τεχνογνωσίας προς συγκεκριμένο ή συγκεκριμένους ιατρούς της αντίστοιχης ειδικότητας που ασκούν το επάγγελμα στην Κύπρο.
Η μεταφορά αυτή θα μπορούσε, ανάλογα με τη φύση της πράξης, να περιλαμβάνει συμμετοχή του τοπικού ιατρού στην προετοιμασία του ασθενούς, στην ίδια την πράξη, στην άμεση μετεγχειρητική φροντίδα και, όπου είναι επιστημονικά και δεοντολογικά ενδεδειγμένο, σε διαδοχικά εποπτευόμενα περιστατικά.
Δεν θεωρώ σκόπιμο ο αριθμός των απαιτούμενων περιστατικών να καθοριστεί οριζόντια από τον νομοθέτη. Η απαιτούμενη εμπειρία διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη φύση και την πολυπλοκότητα της πράξης.
Θα ήταν προτιμότερο τα σχετικά κριτήρια να καθορίζονται ανά ιατρική πράξη από επιστημονικά αρμόδιο όργανο, βάσει της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, των κατευθυντήριων οδηγιών της αντίστοιχης ειδικότητας και των απαιτήσεων ασφάλειας των ασθενών.
Με τον τρόπο αυτό, η προσωρινή άδεια δεν θα μετατρεπόταν σε μόνιμη εξάρτηση από επισκέπτες ιατρούς, αλλά θα μπορούσε να λειτουργεί ως μηχανισμός σταδιακής ανάπτυξης εγχώριας εξειδίκευσης.

5. Ενιαία πρότυπα ποιότητας και λογοδοσίας

Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα πρέπει να οδηγήσει στη δημιουργία διαφορετικών προτύπων ως προς την ασφάλεια και τη λογοδοσία.
Ο ασθενής που ταξιδεύει στην Κύπρο για να υποβληθεί σε ιατρική πράξη παραμένει ασθενής και δικαιούται το ίδιο υψηλό επίπεδο ασφάλειας, ενημέρωσης, προστασίας και συνέχειας της φροντίδας.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ σημαντικό κάθε προσωρινά αδειοδοτημένος ιατρός να υπόκειται σε σαφώς καθορισμένες υποχρεώσεις έναντι των αρμόδιων κυπριακών αρχών και να υπάγεται στο εφαρμοστέο πλαίσιο επαγγελματικής δεοντολογίας, εποπτείας και λογοδοσίας.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται επαρκής και ενεργή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης για τη συγκεκριμένη πράξη και για όλη την περίοδο κατά την οποία ο ιατρός παρέχει υπηρεσίες στη Δημοκρατία.

6. Η συνέχεια της φροντίδας ως ουσιώδης προϋπόθεση

Η ασφάλεια του ασθενούς δεν ολοκληρώνεται με την επιτυχή πραγματοποίηση μιας ιατρικής ή χειρουργικής πράξης. Ιδιαίτερα στις επεμβατικές πράξεις, η μετεγχειρητική παρακολούθηση, η έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών και η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας.
Η υφιστάμενη νομοθεσία ήδη αναγνωρίζει τη σημασία του ζητήματος, προβλέποντας ότι, μετά την αποχώρηση του ιατρού τρίτης χώρας από τη Δημοκρατία, η ανάρρωση του ασθενούς πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη ιατρού σχετικής ειδικότητας. [1]
Θεωρώ, ωστόσο, ότι η αρχή αυτή θα πρέπει να μετατραπεί σε σαφές και λειτουργικό πρωτόκολλο συνέχειας της φροντίδας και όχι να παραμένει σε επίπεδο γενικής νομοθετικής πρόβλεψης.
Ειδικότερα, πριν από την πραγματοποίηση κάθε επεμβατικής πράξης θα πρέπει, ανάλογα με τη φύση και τον βαθμό επικινδυνότητάς της, να υπάρχει προκαθορισμένο σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης, στο οποίο να προσδιορίζεται:
•	ο χρόνος και η διάρκεια της αναγκαίας παραμονής του ασθενούς στην Κύπρο
•	η ευθύνη του θεράποντος ιατρού για την άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση
•	ο ιατρός ή η δομή που θα αναλάβει τη συνέχεια της φροντίδας μετά την αποχώρηση του επισκέπτη ιατρού
•	η διαδικασία αντιμετώπισης τυχόν επιπλοκής
•	και ο τρόπος άμεσης επικοινωνίας μεταξύ του τοπικού ιατρού και του θεράποντος ιατρού.
Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρώ ότι η μετεγχειρητική φροντίδα δεν θα πρέπει να αφήνεται στην πρωτοβουλία του ασθενούς μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού. Όταν υπάρχει προβλεπόμενος κίνδυνος επιπλοκών ή ανάγκη στενής παρακολούθησης, η σχετική συνέχεια της φροντίδας θα πρέπει να έχει οργανωθεί πριν από την πραγματοποίηση της πράξης.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η παράδοση πλήρους ιατρικού φακέλου στον ασθενή και στον ιατρό που αναλαμβάνει τη συνέχεια της θεραπείας. Ο φάκελος θα πρέπει να περιλαμβάνει, όπου εφαρμόζεται, το ιστορικό, τις προεγχειρητικές εξετάσεις, την περιγραφή της επέμβασης, τα χρησιμοποιηθέντα υλικά ή εμφυτεύματα, τις οδηγίες μετεγχειρητικής φροντίδας, τη φαρμακευτική αγωγή, τις πιθανές επιπλοκές και το προβλεπόμενο πρόγραμμα παρακολούθησης.
Θεωρώ επίσης σημαντικό ο τοπικός ιατρός που πρόκειται να αναλάβει τη συνέχεια της φροντίδας να έχει ενημερωθεί και να έχει συμφωνήσει εκ των προτέρων να αναλάβει τον συγκεκριμένο ασθενή. Δεν είναι δεοντολογικά ορθό να δημιουργείται κατάσταση στην οποία ένας Κύπριος ιατρός καλείται εκ των υστέρων να αντιμετωπίσει έναν ασθενή με μετεγχειρητική επιπλοκή, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, χωρίς πλήρη ιατρικό φάκελο και χωρίς σαφή γνώση της επέμβασης που έχει πραγματοποιηθεί.
Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία διότι, όπως έχει επισημανθεί στη διεθνή βιβλιογραφία, η διασυνοριακή μεταφορά ασθενών μπορεί να δημιουργήσει κενά στη συνέχεια της φροντίδας, ιδιαίτερα όταν οι πληροφορίες για την προηγηθείσα θεραπεία δεν μεταφέρονται έγκαιρα και με πληρότητα στον επαγγελματία υγείας που αναλαμβάνει τον ασθενή. [2][3]
Για τον ίδιο λόγο, θεωρώ σκόπιμο να προβλεφθεί ότι, για επεμβάσεις οι οποίες απαιτούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετεγχειρητικής παρακολούθησης, ο επισκέπτης ιατρός θα πρέπει να παραμένει στην Κύπρο για εύλογο και προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τη φύση της επέμβασης, αντί η αναχώρησή του να καθορίζεται αποκλειστικά από το πρόγραμμα του ίδιου ή του ασθενούς.
Με τον τρόπο αυτό, η προσωρινή άδεια δεν θα περιορίζεται στην αδειοδότηση της ίδιας της ιατρικής πράξης, αλλά θα καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα της φροντίδας: προετοιμασία – πράξη – άμεση μετεγχειρητική παρακολούθηση – συνέχεια της φροντίδας – αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.
Αυτό, κατά την άποψή μου, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού να συμβαδίζει με τα ίδια υψηλά πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας που πρέπει να ισχύουν για κάθε ασθενή που λαμβάνει ιατρική φροντίδα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

7. Μακροπρόθεσμη επίδραση στην εγχώρια ιατρική

Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική οικονομική και επιστημονική ευκαιρία για την Κύπρο. Για να συμβεί αυτό, όμως, θα πρέπει να δημιουργεί προστιθέμενη αξία και για το εγχώριο σύστημα υγείας.
Ένα καθεστώς προσωρινής άσκησης που δεν συνδέεται με πραγματική ανάγκη, με μεταφορά τεχνογνωσίας και με ισχυρούς μηχανισμούς εποπτείας θα μπορούσε, μακροπρόθεσμα, να περιορίσει τα κίνητρα για ανάπτυξη και διατήρηση εγχώριας εξειδίκευσης.
Αντίθετα, ένα καλά σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση: να προσελκύσει κορυφαίους διεθνείς ειδικούς, να προσφέρει θεραπευτικές επιλογές σε ασθενείς από το εξωτερικό και ταυτόχρονα να ενισχύσει την επιστημονική και κλινική ικανότητα των ιατρών που εργάζονται στην Κύπρο.
Αυτό, κατά την άποψή μου, θα πρέπει να αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της πολιτικής για τον ιατρικό τουρισμό.

8. Παρατήρηση επί της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης

Σημειώνω, με τη δέουσα επιφύλαξη και χωρίς να αποδίδω οποιαδήποτε πρόθεση, ότι η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2026 και η προθεσμία υποβολής σχολίων έχει οριστεί για τις 10 Αυγούστου 2026. [6]
Η συγκεκριμένη χρονική περίοδος συμπίπτει σε σημαντικό βαθμό με το θερινό διάστημα αδειών, γεγονός που αντικειμενικά μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα πλήρους συμμετοχής επαγγελματικών και επιστημονικών φορέων.
Δεδομένης της σημασίας του νομοσχεδίου και των πιθανών επιπτώσεών του στην άσκηση της ιατρικής και στην ασφάλεια των ασθενών, θεωρώ ότι θα ήταν χρήσιμη μια παράταση της περιόδου διαβούλευσης, καθώς και στοχευμένη ενημέρωση και πρόσκληση προς τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο και τις επιστημονικές εταιρείες των σχετικών ειδικοτήτων.
Μια τέτοια διαδικασία δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως καθυστέρηση της μεταρρύθμισης, αλλά ως επένδυση στην ποιότητα του τελικού νομοθετικού πλαισίου.

9. Συγκεκριμένες εισηγήσεις

Με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα της ιατρικής φροντίδας και την ανάπτυξη της εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας, εισηγούμαι όπως εξεταστούν τα ακόλουθα:
1.	Διατήρηση της προϋπόθεσης πραγματικής ανάγκης: Η προσωρινή άδεια ιατρού τρίτης χώρας να χορηγείται μόνο όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία ή εξειδικευμένη πράξη δεν μπορεί να αναληφθεί από ιατρό που ήδη ασκεί νόμιμα το επάγγελμα στη Δημοκρατία.
2.	Τεκμηρίωση της ανάγκης πριν από κάθε άδεια: Να καθοριστεί σαφής διαδικασία με την οποία το Ιατρικό Συμβούλιο θα τεκμηριώνει την ανυπαρξία αντίστοιχης διαθέσιμης εγχώριας εξειδίκευσης.
3.	Μεταφορά τεχνογνωσίας: Όπου η φύση της ιατρικής πράξης το επιτρέπει, η προσωρινή άδεια να συνοδεύεται από οργανωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης και μεταφοράς τεχνογνωσίας προς ιατρό ή ιατρούς που ασκούν την αντίστοιχη ειδικότητα στην Κύπρο.
4.	Επιστημονικά καθορισμένα κριτήρια επάρκειας: Ο αριθμός και το είδος των απαιτούμενων εποπτευόμενων περιστατικών να καθορίζονται ανά ιατρική πράξη από επιστημονικά αρμόδιο όργανο, βάσει της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, των κατευθυντήριων οδηγιών και των απαιτήσεων ασφάλειας.
5.	Σταδιακή απεξάρτηση από την προσωρινή εξειδίκευση: Όπου έχει επιτευχθεί επαρκής μεταφορά τεχνογνωσίας και υπάρχει πλέον εγχώρια δυνατότητα ασφαλούς διενέργειας της συγκεκριμένης πράξης, να επανεξετάζεται η ανάγκη ανανέωσης της αντίστοιχης προσωρινής άδειας.
6.	Υποχρεωτικό σχέδιο συνέχειας της φροντίδας: Πριν από την πραγματοποίηση επεμβατικών πράξεων να υπάρχει, όπου απαιτείται, σαφώς καθορισμένο σχέδιο μετεγχειρητικής παρακολούθησης και ανάληψης του ασθενούς στην Κύπρο.
7.	Πλήρης μεταφορά ιατρικού φακέλου: Να διασφαλίζεται η παράδοση πλήρους και κατανοητού ιατρικού φακέλου στον ασθενή και στον ιατρό που αναλαμβάνει τη συνέχεια της φροντίδας.
8.	Επαρκής ασφαλιστική κάλυψη: Να διασφαλίζεται ότι κάθε προσωρινά αδειοδοτημένος ιατρός διαθέτει επαρκή και ενεργή ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης για τη συγκεκριμένη πράξη και για όλη την περίοδο παροχής των υπηρεσιών του στην Κυπριακή Δημοκρατία.
9.	Σαφής λογοδοσία και εποπτεία: Να καθορίζεται με σαφήνεια η υπαγωγή του προσωρινά αδειοδοτημένου ιατρού στις σχετικές υποχρεώσεις επαγγελματικής δεοντολογίας, εποπτείας και λογοδοσίας που εφαρμόζονται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
10.	Παράταση της δημόσιας διαβούλευσης: Να εξεταστεί παράταση της προθεσμίας και να εξασφαλιστεί ουσιαστική συμμετοχή του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου και των επιστημονικών εταιρειών.

Επίλογος

Καταθέτω τις πιο πάνω παρατηρήσεις με πλήρη σεβασμό προς τον σκοπό της νομοθετικής πρωτοβουλίας και με επίγνωση των σημαντικών οικονομικών και αναπτυξιακών δυνατοτήτων που μπορεί να προσφέρει ο ιατρικός τουρισμός στην Κύπρο.
Δεν θεωρώ ότι η επιλογή είναι μεταξύ «ιατρικού τουρισμού» και «προστασίας της εγχώριας ιατρικής». Αντιθέτως, θεωρώ ότι ο σωστά σχεδιασμένος ιατρικός τουρισμός μπορεί να υπηρετήσει και τους δύο στόχους.
Η Κύπρος μπορεί να προσελκύσει ασθενείς από το εξωτερικό και ταυτόχρονα να προσελκύσει διεθνή ιατρική τεχνογνωσία. Η πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι η δεύτερη δεν θα λειτουργήσει ως υποκατάστατο της εγχώριας εξειδίκευσης, αλλά ως καταλύτης για την ανάπτυξή της.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι κάθε προσωρινή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας θα πρέπει, όπου αυτό είναι εφικτό, να αφήνει πίσω της κάτι περισσότερο από μια ολοκληρωμένη ιατρική πράξη: θα πρέπει να αφήνει πίσω της γνώση, εμπειρία και αυξημένη δυνατότητα της Κύπρου να παρέχει η ίδια, στο μέλλον, την αντίστοιχη υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα.
Ο στόχος μου είναι αποκλειστικά η διασφάλιση ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα γίνει εις βάρος της ποιότητας και της ασφάλειας της ιατρικής φροντίδας — ούτε για τον επισκέπτη ασθενή ούτε, μεσοπρόθεσμα, για τον Κύπριο πολίτη — αλλά θα αποτελέσει πραγματική ευκαιρία διαχρονικής αναβάθμισης της εγχώριας ιατρικής τεχνογνωσίας.

Με εκτίμηση,
Δρ Κωνσταντίνος Παρούνας

________________________________________

Βιβλιογραφία
[1] Κυπριακή Δημοκρατία, Ο περί Εγγραφής Ιατρών Νόμος, ΚΕΦ. 250, άρθρο 10, όπως ισχύει. Η κωδικοποιημένη νομοθεσία περιλαμβάνει και την τροποποίηση Ν.78(Ι)/2026.
[2] Xu T, Wang W, Du J. An Integrative Review of Patients' Experience in Medical Tourism. INQUIRY. 2020;57. doi:10.1177/0046958020926762. PMCID: PMC7285947.
[3] Weis JL, Sirard RB, Palmieri PA. Medical tourism: the role of the primary care provider. BJGP Open. 2017;1(2). doi:10.3399/bjgpopen17X100617. PMCID: PMC6169951.
[4] Centers for Disease Control and Prevention. CDC Yellow Book 2026: Medical Tourism. 2025. Η έκδοση παραπέμπει, μεταξύ άλλων, στις συστάσεις του American College of Surgeons για πλήρη ιατρικό φάκελο και συνέχεια της φροντίδας μετά από διασυνοριακή θεραπεία.
[5] British Association of Aesthetic Plastic Surgeons (BAAPS). BAAPS Cosmetic Tourism Update. 13 November 2023. Αναφορά σε αύξηση κατά 94% των ατόμων που χρειάστηκαν νοσοκομειακή θεραπεία στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από αισθητική χειρουργική στο εξωτερικό σε διάστημα τριών ετών.
[6] Υπουργείο Υγείας Κυπριακής Δημοκρατίας. Δημόσια Διαβούλευση επί του νομοσχεδίου με τίτλο «Ο περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», άρθρο 10 εδάφιο 2. Ιούλιος 2026. Προθεσμία υποβολής σχολίων: 10 Αυγούστου 2026.
[7] England C, Bromham N, Needham-Taylor A, et al. Complications and costs to the UK National Health Service due to outward medical tourism for elective surgery: a rapid review. BMJ Open. 2026;16. doi:10.1136/bmjopen-2025-109050."
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.","Nicoletta Orphanou","Αναγνωρίζεται ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική προοπτική για την Κυπριακή Δημοκρατία. Ωστόσο, η προτεινόμενη κατάργηση της υφιστάμενης προϋπόθεσης, σύμφωνα με την οποία περιστασιακή άδεια σε ιατρό τρίτης χώρας χορηγείται όταν η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν παρέχεται ήδη στην Κύπρο, δεν θεωρώ ότι έχει επαρκώς τεκμηριωθεί.

Η ισχύουσα νομοθεσία ήδη επιτρέπει την πρόσκληση ιατρών τρίτων χωρών όταν υπάρχει υπηρεσία ή εξειδικευμένη τεχνογνωσία που δεν είναι διαθέσιμη στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν έχει παρουσιαστεί μελέτη που να καταδεικνύει γιατί η κατάργηση αυτής της δικλείδας είναι αναγκαία για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού ή ποιο συγκεκριμένο πρόσθετο όφελος αναμένεται να προκύψει.

Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην **ασφάλεια των ασθενών**. Για την προσωρινή παροχή υπηρεσιών από ιατρούς κρατών μελών της ΕΕ, τα άρθρα 10Γ και 10Δ του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπουν συγκεκριμένους ελέγχους επαγγελματικών προσόντων, επαγγελματικής κατάστασης και πειθαρχικών κυρώσεων. Είναι εύλογο, επομένως, να απαιτούνται τουλάχιστον ισοδύναμες εγγυήσεις για ιατρούς τρίτων χωρών, περιλαμβανομένης της επαλήθευσης τίτλου ειδικότητας, πρόσφατης κλινικής εμπειρίας, good standing και, όπου πρόκειται για επεμβατικές πράξεις, της αποδεδειγμένης επάρκειας στη συγκεκριμένη πράξη.

Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα της **γλωσσικής επάρκειας**. Η γλώσσα δεν αφορά μόνο την επικοινωνία μεταξύ ιατρού και αλλοδαπού ασθενούς. Αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ασφαλή συνεννόηση με το νοσηλευτικό προσωπικό, τους αναισθησιολόγους, τους εργαστηριακούς και απεικονιστικούς ιατρούς και γενικότερα την ομάδα που αναλαμβάνει τον ασθενή. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε επείγουσες καταστάσεις ή σε περίπτωση επιπλοκής, όπου η άμεση και ακριβής επικοινωνία μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια του ασθενούς. Η προστασία αυτή συνάδει και με τις αρχές του περί Κατοχύρωσης και Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών Νόμου, ο οποίος απαιτεί ασφαλή, επαρκή ενημέρωση και συνέχεια της φροντίδας.

Τέλος, πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια τι συμβαίνει σε περίπτωση επιπλοκής μετά την αναχώρηση του επισκέπτη ιατρού: ποιος αναλαμβάνει την κλινική ευθύνη, πώς γίνεται η υποχρεωτική παράδοση του περιστατικού, ποιος αποφασίζει για ενδεχόμενη επανεπέμβαση και με ποιον τρόπο μπορεί ο ασθενής να αναζητήσει επαγγελματική ή πειθαρχική ευθύνη.

Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα πρέπει να συνεπάγεται χαμηλότερο επίπεδο ελέγχου ή προστασίας των ασθενών. Κάθε ιατρός που ασκεί ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και περιστασιακά, πρέπει να υπόκειται σε ισοδύναμες απαιτήσεις επαγγελματικής επάρκειας, εποπτείας, λογοδοσίας και ασφάλειας.

Για τους πιο πάνω λόγους, είμαι αντίθετη με την προτεινόμενη τροποποίηση και θεωρώ ότι η υφιστάμενη προϋπόθεση πρέπει να διατηρηθεί."
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.",EPEK,"Η Επιστημονική Ρευματολογική Εταιρεία Κύπρου (ΕΡΕΚ), αναγνωρίζοντας τη σημασία της δημόσιας διαβούλευσης και της συμμετοχής των επιστημονικών φορέων στη διαμόρφωση της πολιτικής υγείας, επιθυμεί να καταθέσει τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί του προτεινόμενου περί Εγγραφής Ιατρών (Τροποποιητικού) Νομοσχεδίου.

Καταρχάς, θεωρούμε ότι η προσπάθεια ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της Κύπρου και η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού αποτελούν θεμιτούς στόχους. Η χώρα μας διαθέτει ήδη υψηλού επιπέδου ιδιωτικές υποδομές υγείας και μπορεί να αποτελέσει ελκυστικό προορισμό για ασθενείς από το εξωτερικό.

Ωστόσο, το προτεινόμενο νομοσχέδιο εγείρει σημαντικά ερωτήματα, τα οποία θεωρούμε ότι χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας πριν από την ψήφισή του.

Πρώτον, δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί τεκμηριωμένη μελέτη επιπτώσεων της προτεινόμενης ρύθμισης. Δεν παρουσιάζονται στοιχεία σχετικά με τον αναμενόμενο αριθμό αδειών που θα χορηγούνται, τις ιατρικές ειδικότητες που θα αφορά το μέτρο, τον αναμενόμενο αριθμό ασθενών, ούτε εκτιμήσεις ως προς την επίδραση του στην αγορά υπηρεσιών υγείας και στο υφιστάμενο σύστημα παροχής ιατρικών υπηρεσιών στην Κύπρο. Η απουσία τέτοιων στοιχείων δυσχεραίνει την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της προτεινόμενης ρύθμισης.

Δεν τεκμηριώνεται επίσης ποια συγκεκριμένη ανάγκη του συστήματος υγείας καλείται να αντιμετωπίσει η προτεινόμενη ρύθμιση, ούτε παρουσιάζονται αντικειμενικά στοιχεία που να δικαιολογούν την εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η απουσία τέτοιας τεκμηρίωσης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την αναγκαιότητα και τη σκοπιμότητα της συγκεκριμένης νομοθετικής παρέμβασης.

Δεύτερον, το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα διαφορετικό καθεστώς άσκησης της ιατρικής εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι εγγεγραμμένοι ιατροί της χώρας ασκούν το επάγγελμά τους υπό ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποχρεώσεων, εποπτείας, επαγγελματικής ευθύνης και συνεχούς επιστημονικής εκπαίδευσης. Αντίθετα, προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών μέσω ειδικής άδειας, χωρίς να καθίσταται σαφές ότι το κανονιστικό πλαίσιο θα είναι ισοδύναμο ως προς τις υποχρεώσεις, τη λογοδοσία και την εποπτεία. Θεωρούμε ότι κάθε πρόσωπο που ασκεί ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και περιστασιακά, θα πρέπει να υπάγεται σε ισοδύναμες απαιτήσεις διαφάνειας, ευθύνης και ελέγχου.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι με την προτεινόμενη τροποποίηση καταργείται η υφιστάμενη προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία οι υπηρεσίες που προτίθεται να παρέχει ο εν λόγω ιατρός δεν πρέπει να παρέχονται ήδη από ιατρό στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, η περιστασιακή άδεια θα μπορεί πλέον να χορηγείται και για υπηρεσίες που παρέχονται ήδη από κατάλληλα καταρτισμένους και εγγεγραμμένους ιατρούς στη χώρα, γεγονός που ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες άνισου ανταγωνισμού και στρεβλώσεις στην αγορά ιατρικών υπηρεσιών.

Παράλληλα, δεν καθίσταται σαφές από το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η συνέχεια της ιατρικής φροντίδας και η ευθύνη του θεράποντος ιατρού στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι υπηρεσίες παρέχονται από ιατρούς που ασκούν την ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία μόνο περιστασιακά. Η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ποιοτικής και ασφαλούς άσκησης της ιατρικής και οφείλει να διασφαλίζεται με σαφή τρόπο σε κάθε νομοθετική ρύθμιση που αφορά την παροχή υπηρεσιών υγείας.

Τρίτον, δημιουργείται στην πράξη μια διαφοροποίηση μεταξύ ομάδων ασθενών που βρίσκονται εντός της ίδιας χώρας. Το γεγονός ότι συγκεκριμένοι ιατροί θα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά σε μη μόνιμους κατοίκους ή σε μη δικαιούχους του ΓεΣΥ, ενώ οι Κύπριοι πολίτες ή οι δικαιούχοι του συστήματος δεν θα έχουν πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ισότιμη μεταχείριση των ασθενών.

Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στην Κύπρο διαμένει σημαντικός αριθμός αλλοδαπών κατοίκων, οι οποίοι δεν είναι δικαιούχοι του Γενικού Συστήματος Υγείας και σήμερα εξυπηρετούνται από τον ιδιωτικό τομέα της χώρας. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά αποκλειστικά νέους ασθενείς που θα ταξιδεύουν στην Κύπρο ειδικά για θεραπεία. Είναι πιθανό να επηρεάσει και την ήδη υφιστάμενη αγορά ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική αξιολόγηση.

Η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει σήμερα ιατρούς υψηλού επιστημονικού επιπέδου, με εκπαίδευση, εξειδίκευση και πολυετή εμπειρία σε κορυφαία πανεπιστήμια και νοσοκομεία της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων κέντρων. Δεν τεκμηριώνεται γιατί η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού προϋποθέτει την εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής από ιατρούς τρίτων χωρών, αντί της αξιοποίησης και περαιτέρω ενίσχυσης του ήδη υπάρχοντος ιατρικού δυναμικού της χώρας.

Η Επιστημονική Ρευματολογική Εταιρεία Κύπρου θεωρεί ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μπορεί να αποτελέσει σημαντική αναπτυξιακή προοπτική για τη χώρα. Πιστεύουμε όμως ότι η επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τρόπο που να διασφαλίζει την ισότιμη εφαρμογή των κανόνων άσκησης της ιατρικής, την ορθολογική αξιοποίηση του ήδη υψηλού επιπέδου ιατρικού δυναμικού της Κύπρου και την αποφυγή δημιουργίας παράλληλων συστημάτων παροχής υπηρεσιών υγείας χωρίς επαρκή τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς τους.

Για τους πιο πάνω λόγους, θεωρούμε ότι η αναγκαιότητα της προτεινόμενης νομοθετικής τροποποίησης δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί. Η εισαγωγή ενός νέου καθεστώτος άσκησης της ιατρικής στην Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να βασίζεται σε σαφή επιστημονικά, κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα, καθώς και σε πλήρη αξιολόγηση των επιπτώσεών της στο σύστημα υγείας και στο ήδη υφιστάμενο ιατρικό δυναμικό της χώρας. Μέχρι να τεκμηριωθούν επαρκώς τα πιο πάνω, θεωρούμε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την υιοθέτηση της προτεινόμενης ρύθμισης.

Διοικητικό Συμβούλιο Επιστημονικής Ρευματολογικής Εταιρείας Κύπρου"
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.","Cyprus Medical Association","Ο  Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) εκφράζει τις ανησυχίες του και διαφωνεί με την άρση του περιορισμού που φέρει η προτεινόμενη από το Υπουργείο Υγείας τροποποίηση του εδαφίου 2, του άρθρου 9 του Περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου. 
Θεωρούμε ότι η άρση του εν λόγω περιορισμού ενδέχεται να διαμορφώσει ένα άνισο ρυθμιστικό πλαίσιο, και θα επιτρέπει την παροχή και προβολή ιατρικών υπηρεσιών από πρόσωπα που δεν ασκούν μόνιμα το επάγγελμα στην Κυπριακή Δημοκρατία. 
Μια τέτοια εξέλιξη δύναται να επηρεάσει δυσμενώς τους συναδέλφους που ασκούν μόνιμα την ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, τους οποίους αποτελεί καθήκον μας να προστατεύσουμε. 
Αυτό δεν αποτελεί αντίθεση του Συλλόγου στον Ιατρικό Τουρισμό ο οποίος θεωρούμε πρέπει να έχει άλλη μορφή και με πιο ενισχυμένο εποπτικό μηχανισμό. 
Ο ΠΙΣ είναι στη διάθεση της Πολιτείας να συζητήσει τις προτάσεις του."
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.",ΟΣΑΚ,"Η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου χαιρετίζει και στηρίζει την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στην Κύπρο, ως μια σημαντική στρατηγική που μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, στην ενίσχυση της οικονομίας, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην αξιοποίηση του υψηλού επιπέδου των επαγγελματιών υγείας και των υγειονομικών υποδομών της χώρας μας.

Η ΟΣΑΚ συμμερίζεται τον στόχο που επιδιώκουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και ανταγωνιστικού πλαισίου ανάπτυξης του ιατρικού τουρισμού.

Παράλληλα, θεωρούμε ότι η επίτευξη του στόχου αυτού προϋποθέτει ένα σαφές, ολοκληρωμένο και λειτουργικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει πρωτίστως ότι η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν θα επηρεάζει αρνητικά την πρόσβαση των πολιτών και των ασθενών της Κύπρου σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, αλλά αντίθετα θα δημιουργεί προστιθέμενη αξία για το γενικό σύστημα υγείας και για όλους τους εμπλεκόμενους. 

Επισημαίνουμε ότι η αύξηση των επεμβάσεων ή η παροχή άλλων υπηρεσιών υγείας, στο πλαίσιο του ιατρικού τουρισμού, δεν απαιτεί μόνο ιατρικό προσωπικό, το οποίο δυνητικά εξασφαλίζεται με τη σχετική τροποποίηση αλλά και νοσηλευτικό προσωπικό, χειρουργεία, αναισθησιολογική κάλυψη, κλίνες αυξημένης φροντίδας, εργαστηριακή και απεικονιστική υποστήριξη, μονάδες αίματος και υπηρεσίες αποστείρωσης - δηλαδή ακριβώς τους πόρους που ήδη τελούν υπό πίεση. 

Δεδομένης της υφιστάμενης έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού και της προβλεπόμενης έλλειψης ιατρών σε συγκεκριμένες ειδικότητες την επόμενη δεκαετία, η αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς μεταφράζεται αναπόφευκτα σε αυξημένους χρόνους αναμονής για τους δικαιούχους του ΓεΣΥ. Εισηγούμαστε η εφαρμογή της ρύθμισης να συνοδεύεται από τεκμηριωμένη εκτίμηση επιπτώσεων στο ανθρώπινο δυναμικό υγείας και από τη δέσμευση ότι η χορήγηση αδειών θα αναστέλλεται εκεί όπου διαπιστώνεται δυσμενής επίπτωση."
"02 - Τροποποίηση  του άρθρου 9 του βασικού νόμου.","Konstantinos Charalampous","Η τροποποίηση αφορά το εδάφιο 2 του άρθρου 10 και οχι του άρθρου 9."