Post,Author,Content "Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γενικό Σχόλιο – Προσθήκη νέου άρθρου «Διατήρηση αρμοδιοτήτων των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας» Γίνεται εισήγηση όπως προστεθεί νέο άρθρο ως ακολούθως: «Καμία διάταξη του παρόντος Νόμου δεν ερμηνεύεται ότι μεταφέρει, περιορίζει, υποκαθιστά ή επηρεάζει τις αρμοδιότητες των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, όπως αυτές απορρέουν από την κείμενη νομοθεσία, το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις διεθνείς υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας». Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη σαφή οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας και των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, ώστε να αποφεύγονται αλληλοεπικαλύψεις, συγκρούσεις αρμοδιοτήτων ή ερμηνευτικές αμφιβολίες κατά την εφαρμογή του παρόντος Νόμου. Παράλληλα, διασφαλίζεται η συνέχεια της άσκησης των αρμοδιοτήτων που έχουν ήδη ανατεθεί στις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι αρμοδιότητες αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την επιδημιολογική επιτήρηση, την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμωδών νοσημάτων, τη λειτουργία και διαχείριση του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών και λοιπών εθνικών μητρώων Δημόσιας Υγείας, την εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, τη διερεύνηση και διαχείριση επιδημιών και εξάρσεων, την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 σχετικά με τις σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας, του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού (2005), καθώς και κάθε άλλης αρμοδιότητας που τους ανατίθεται δυνάμει της κείμενης νομοθεσίας, του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των διεθνών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.»" "Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γενικό Σχόλιο – Προστασία των Εθνικών Μητρώων Δημόσιας Υγείας Γίνεται εισήγηση όπως προστεθεί ειδική διάταξη με την οποία να διασφαλίζεται ότι τα εθνικά μητρώα Δημόσιας Υγείας, περιλαμβανομένου του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών και κάθε άλλου μητρώου που λειτουργεί ή δημιουργείται δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας ή των ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραμένουν υπό την αποκλειστική αρμοδιότητα, ευθύνη, εποπτεία και διαχείριση των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας. Παράλληλα, να προβλεφθεί ότι η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας δύναται να έχει πρόσβαση αποκλειστικά στα αναγκαία δεδομένα, στον βαθμό που απαιτείται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της και σύμφωνα με τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων και της κείμενης νομοθεσίας. Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση της θεσμικής αρμοδιότητας των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας για τη διαχείριση και εποπτεία των εθνικών μητρώων Δημόσιας Υγείας, καθώς και στην αποφυγή αλληλοεπικάλυψης αρμοδιοτήτων μεταξύ δημόσιων αρχών. Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας θα μπορεί να ζητά δεδομένα των μητρώων αποκλειστικά στον βαθμό που είναι αναγκαίος για την άσκηση των νόμιμων αρμοδιοτήτων της, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας, της ελαχιστοποίησης των δεδομένων και του περιορισμού του σκοπού επεξεργασίας, όπως προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679." "Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γενικά σχόλια: 1. Το Νομοσχέδιο είναι ορθότερο να προωθηθεί μετά την αναδιοργάνωση του Υπουργείου Υγείας η οποία είναι σε εξέλιξη. 2. Να προβλεφθεί ότι η Μονάδα εφαρμόζει διαδικασίες διασφάλισης της ποιότητας των δεδομένων, περιλαμβανομένων ελέγχων πληρότητας (completeness), εγκυρότητας (validity), ακρίβειας (accuracy), συνέπειας (consistency), επικαιρότητας (timeliness) και ιχνηλασιμότητας της προέλευσης και των μεταβολών των δεδομένων (data lineage), πριν από την αξιοποίηση ή διάθεσή τους. 3. Να προβλεφθεί η τήρηση μηχανισμού καταγραφής όλων των ενεργειών πρόσβασης, επεξεργασίας και διαβίβασης δεδομένων (audit trail), ώστε να διασφαλίζεται η λογοδοσία και η δυνατότητα ελέγχου κάθε χρήσης των δεδομένων. 4. Να προβλεφθεί περιοδική επανεξέταση των δικαιωμάτων πρόσβασης των χρηστών στα αρχεία και στα πληροφοριακά συστήματα της Μονάδας, σύμφωνα με την αρχή της ελάχιστης αναγκαίας πρόσβασης (least privilege). 5. Να προβλεφθεί ότι συλλέγονται και τηρούνται μόνο τα δεδομένα που είναι απολύτως αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού κάθε αρχείου δεδομένων, σύμφωνα με την αρχή της ελαχιστοποίησης των δεδομένων (data minimisation). 6. Να προβλεφθεί περιοδική αξιολόγηση όλων των αρχείων δεδομένων ως προς τη σκοπιμότητα διατήρησής τους, την ποιότητα των δεδομένων, τη χρησιμότητά τους για τη χάραξη πολιτικών υγείας και τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις προστασίας δεδομένων. 7. Να εξεταστεί ο καθορισμός υπεύθυνων διαχείρισης δεδομένων (Data Stewards) για κάθε αρχείο ή κατηγορία δεδομένων, με αρμοδιότητα τη διασφάλιση της ποιότητας, της πληρότητας, της ορθής τεκμηρίωσης και της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις διακυβέρνησης των δεδομένων." "Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Παραθέτουμε τις ακόλουθες γενικές παρατηρήσεις: 1. Το Νομοσχέδιο είναι ορθότερο να προωθηθεί μετά την αναδιοργάνωση του Υπουργείου Υγείας η οποία είναι σε εξέλιξη. 2. Να αποσαφηνιστεί ρητά ότι ο παρών Νόμος αφορά τη δημιουργία πλαισίου για τη συλλογή, επεξεργασία, ανάλυση και αξιοποίηση στατιστικών ή συγκεντρωτικών δεδομένων υγείας και ότι οι αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας δεν επηρεάζουν, δεν επικαλύπτουν και δεν υποκαθιστούν τις αρμοδιότητες των υφιστάμενων υπηρεσιών δημόσιας υγείας, ιδίως των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, σε θέματα επιδημιολογικής επιτήρησης, ελέγχου λοιμωδών νοσημάτων, υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων, διερεύνησης περιστατικών, διαχείρισης επιδημιών και εφαρμογής μέτρων δημόσιας υγείας. 3. Θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί ότι, πριν από την ανάπτυξη νέων αρχείων ή μηχανισμών συλλογής δεδομένων, προηγείται τεκμηριωμένη αξιολόγηση της νομικής βάσης, της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας, της διαλειτουργικότητας, της ποιότητας των δεδομένων και της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπρόσθετα, να διευκρινιστεί ότι το πεδίο εφαρμογής του Νόμου δεν εκτείνεται στα δεδομένα και τις διαδικασίες που αφορούν την επιδημιολογική επιτήρηση λοιμωδών νοσημάτων, τα οποία διέπονται από το ειδικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και τις αρμόδιες αρχές δημόσιας υγείας." "Ο ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2026","CHARIS HADJIGEORGIOU","Προτείνουμε να υπάρξει 1) καταγραφή του επιπέδου υγείας ψυχικής και σωματικής από την παιδική ηλικία . Πχ Παχυσαρκίας, Διατροφικών διαταραχών ,ποσοστά ΔΕΠΥ, Αυτισμού, κακή χρήσης των ΜΜΕ από έφηβους, κλπ, Χρήση οθονών από παιδιά νηπιαγωγείου δημοτικού, Επίδραση στην ψυχική και σωματική υγεία του παιδιού. Κάπνισμα - Άτμισμα , Μικροπλαστικά , ,Ποιότητα Αέρα και Νερου που χρησιμοποιούμε , κλπ 2) Λήψη δράσεων πρόληψης και βελτίωσης των πιο πάνω θεμάτων 3) Ερευνητικά- επιδημιολογικά δεδομένα για τον πληθυσμό μας 4) Παρακολούθηση και αξιολόγηση πιθανόν δράσεων 5) Συχνή επικαιροποιήση των επιστημονικών δεδομένων 6) Ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων και δράσεις στην κοινότητα κοινωνία για συλλογική δράση - διάδραση. 7) Εμπλοκή φορέων από τα Ακαδημαικά Ιδρύματα , Ερευνητικά Ινστιτούτα και Συνδέσμους οργανωμένων φορέων σχετικά με τα θέματα που θα συζητούνται- τις δράσεις που θα γίνουν Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου Ινστιτούτο ¨Υγεία του Παιδιού¨ ΚΥΠΡΟΣ" "01 - Προοίμιο","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Προϊμιο Γίνεται εισήγηση όπως τροποιηθεί ως ακολούθως: «Για σκοπούς προστασίας της δημόσιας υγείας και ενίσχυσης της δυνατότητας της Δημοκρατίας να παρακολουθεί και να αξιολογεί δεδομένα σχετικά με την υγεία των προσώπων που διαμένουν στη Δημοκρατία, μέσω συστηματικής, συνεχούς και επιστημονικά τεκμηριωμένης επιτήρησης μη λοιμωδών νοσημάτων.» Αιτιολόγηση Η προτεινόμενη προσθήκη διασφαλίζει ότι το πεδίο εφαρμογής του Νόμου είναι συνεπές με τις αρμοδιότητες που ανατίθενται στη Μονάδα στο άρθρο 12, όπου γίνεται ρητή αναφορά στην επιδημιολογική επιτήρηση μη λοιμωδών νοσημάτων, και αποφεύγεται οποιαδήποτε ερμηνεία ότι το νομοσχέδιο επεκτείνεται στην επιτήρηση λοιμωδών νοσημάτων, η οποία διέπεται από διαφορετικό θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο" "01 - Προοίμιο",konstantinos.makris@cut.ac.cy,"Είναι πολύ σημαντικό για την Κύπρο να δημιουργηθεί η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας και επικροτώ αυτή την πρωτοβουλία. Σε συγκεκριμένη μέρη, παραθέτω συγκεκριμένα σχόλια τα οποία κρίνω ως σημαντικά να ενσωματωθουν στο τελικό νομοσχέδιο. Ευχαριστώ, Κων/νος Μακρής, Καθηγητής ΤΕΠΑΚ" "03 - Ερμηνεία",OAY,"Επιπλέον, θα ήταν χρήσιμο να προσδιοριστούν στον νόμο τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη (ανάγκες δημόσιας υγείας, επιδημιολογική τεκμηρίωση, υποχρεώσεις που απορρέουν από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτίμηση αντικτύπου στην προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα), ώστε η κανονιστική εξουσιοδότηση να είναι επαρκώς οριοθετημένη και να ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου." "03 - Ερμηνεία",OAY,"Άρθρο 2(1) – Ερμηνεία – Ορισμός του όρου ""Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας"" - Αντιλαμβανόμαστε ότι η ΜΠΥ ήδη υφίσταται και λειτουργεί από το 2004 με βάση Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Εάν πρόκειται όντως για την ίδια μονάδα τότε θεωρούμε ότι θα πρέπει να είναι ξεκάθαρη από το προοίμιο του παρόντος Νομοσχεδίου η μετεξέλιξη της Μονάδας." "03 - Ερμηνεία",OAY,"Άρθρο 2(1) - Ερμηνεία - Ορισμός του όρου ""Δεδομένα"" - το είδος/κατηγορία των δεδομένων καθώς και το διάστημα διατήρησης αυτών θα πρέπει να εγκριθούν εκ των προτέρων από την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι θέσεις των Υπόχρεων Προσώπων από τα οποία θα συλλέγονται τα δεδομένα αυτά. Επίσης, τα δεδομένα καρκίνου δεν θα είναι ψευδωνυμοποιημένα?" "03 - Ερμηνεία","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 2 – Ερμηνεία Να εξεταστεί η προσθήκη ορισμών για βασικές έννοιες, όπως: «παρακολούθηση υγείας», «επιτήρηση νοσημάτων», «επιδημιολογική επιτήρηση λοιμωδών νοσημάτων», «μητρώο υγείας», «στατιστικά δεδομένα υγείας», «δεδομένα δημόσιας υγείας»." "04 - Πεδίο Εφαρμογής","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταίρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας - Cyprus Epidemiology and Public Health Association. Σχόλιο επί του Άρθρου 3(β): Η διατύπωση «φυσικά και νομικά πρόσωπα, δημόσια και ιδιωτικά, τα οποία διατηρούν ιατρικά αρχεία ή/και δεδομένα υγείας» είναι ιδιαίτερα ευρεία και ενδέχεται να ερμηνευθεί ότι περιλαμβάνει και ακαδημαϊκά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα και άλλους φορείς που τηρούν δεδομένα υγείας στο πλαίσιο ερευνητικών δραστηριοτήτων. Προτείνεται να διευκρινιστεί ρητά ότι το πεδίο εφαρμογής αφορά δεδομένα που τηρούνται για σκοπούς παροχής υπηρεσιών υγείας, διοίκησης ή επίσημης καταγραφής υγείας και δεν καταλαμβάνει πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων από ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα. Τα δεδομένα αυτά διέπονται από ειδικές ρυθμίσεις δεοντολογίας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και εμπιστευτικότητας, περιλαμβανομένων των εγκρίσεων της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής Κύπρου. Η υφιστάμενη διατύπωση ενδέχεται να δημιουργήσει πρακτικά και νομικά ζητήματα, ιδιαίτερα για τα δημόσια πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα. Παράλληλα, θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί ειδικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Μονάδας και της ερευνητικής κοινότητας για σκοπούς δημόσιας υγείας. Προτεινόμενη προσθήκη στο άρθρο 3(β): «[...] διατηρούν ιατρικά αρχεία ή/και δεδομένα υγείας στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών υγείας, της διοίκησης του συστήματος υγείας ή της επίσημης συλλογής και παραγωγής στατιστικών δεδομένων υγείας, περιλαμβανομένων των νοσηλευτηρίων, κλινικών, ιατρικών κέντρων και εργαστηρίων·και εξαιρουμένων δεδομένων που συλλέγονται και τηρούνται στο πλαίσιο ερευνητικών έργων από ακαδημαϊκά ή ερευνητικά ιδρύματα, τα οποία διέπονται από το οικείο νομοθετικό και δεοντολογικό πλαίσιο.»" "05 - Σκοπός",OAY,"Άρθρο 4 - Σκοπός - Αντιλαμβανόμαστε ότι η ΜΠΥ ήδη υφίσταται και λειτουργεί από το 2004 με βάση Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Επίσης από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας αντιλαμβανόμαστε ότι η ΜΠΥ ήδη ετοιμάζει και δημοσιεύει εκθέσεις και στατιστικές/έρευνες, συνεπώς ποιος ο σκοπός του εν λόγω νομοσχεδίου? Εάν πρόκειται όντως για την ίδια μονάδα τότε θεωρούμε ότι θα πρέπει να είναι ξεκάθαρη από το προοίμιο του παρόντος Νομοσχεδίου η μετεξέλιξη της Μονάδας." "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 5 -Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας Εισήγηση Να τροποποιηθεί το άρθρο 5 εδάφιο (θ) ως ακολούθως: «τη διασύνδεση του Συστήματος Παρακολούθησης Υγείας με άλλα υφιστάμενα εθνικά ή/και ευρωπαϊκά πληροφοριακά συστήματα και μητρώα υγείας, καθώς και με άλλα συστήματα συλλογής δεδομένων, στον βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας, τηρουμένων των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και της κείμενης νομοθεσίας, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της αρμόδιας αρχής που έχει τη θεσμική ευθύνη του αντίστοιχου πληροφοριακού συστήματος ή μητρώου και χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες, η διαχείριση ή η εποπτεία αυτού.» Αιτιολόγηση Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι η διαλειτουργικότητα και η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων πραγματοποιούνται με θεσμικά καθορισμένο τρόπο, σε συνεργασία με την αρμόδια αρχή που έχει την ευθύνη του αντίστοιχου μητρώου ή πληροφοριακού συστήματος, χωρίς να επηρεάζονται οι αρμοδιότητες διαχείρισης ή εποπτείας του. Η προσθήκη αυτή ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, αποσαφηνίζει τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και συνάδει με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, της διακυβέρνησης δεδομένων και της διαλειτουργικότητας των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων." "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Άρθρο 5(γ) - Το είδος/κατηγορία των δεδομένων καθώς και το διάστημα διατήρησης αυτών θα πρέπει να εγκριθούν εκ των προτέρων από την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι θέσεις των Υπόχρεων Προσώπων από τα οποία θα συλλέγονται τα δεδομένα αυτά. Άρθρο 5(δ) - Κρίνεται αναγκαίος ο καθορισμός της έκτασης της αρμοδιότητας της Μονάδας, για αποσαφήνιση του καθεστώτος χρήσης, διάθεσης και προστασίας των παραγόμενων αποτελεσμάτων. Άρθρο 5(στ) - Κρίνεται αναγκαίος ο καθορισμός της έκτασης της αρμοδιότητας της Μονάδας, δεν είναι ξεκάθαρο ποιοι είναι οι αποδέκτες της πληροφόρησης και πώς θα γίνεται η αξιοποίηση των δεδομένων. Άρθρο 5(ζ) - Ο ΟΑΥ χρησιμοποιεί το διεθνές σύστημα ICD-10. Ενδεχομένως ο όρος αυτός να τίθεται σε σύγκρουση με σύστημα κωδικοποίησης που ήδη τηρούν τα υπόχρεα πρόσωπα. Άρθρο 5(η) - Η αναφορά σε «αποκλειστική αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων» σε σχέση με το περιεχόμενο και την επεξεργασία των δεδομένων που συλλέγονται, πρέπει να αναδιατυπωθεί, ώστε να καθίσταται σαφές ότι αφορά την επιστημονική ή/και τεχνική αρμοδιότητα της Μονάδας να καθορίζει τις στατιστικές μεθόδους, τα πρότυπα, κοκ που διέπουν τη συλλογή, επεξεργασία και ανάλυση των Δεδομένων. Η υφιστάμενη διατύπωση ενδέχεται να δημιουργήσει σύγχυση ως προς την έκταση της αρμοδιότητας της Μονάδας για λήψη αποφάσεων. Επαναλαμβάνουμε το σχόλιό μας για εκ των προτέρων λήψη έγκρισης από την Επίτροπο." "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 5 – Ίδρυση και Αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 5 εδάφιο (β) να τροποποιηθεί και να γίνει ως ακολούθως: «Η Μοναδα Παρακολούθησης Υγείας ασκεί αρμοδιότητες που αφορούν τη συλλογή, επεξεργασία, ανάλυση και διάθεση στατιστικών ή συγκεντρωτικών δεδομένων υγείας ή δεδομένων που υποβάλλονται από τα Υπόχρεα Πρόσωπα, σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους ΙΙΙ, και τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας προς επίτευξη των αναφερομένων στο άρθρο 12 σκοπών, χωρίς να υποκαθιστά τις αρμόδιες Υπηρεσίες που έχουν επιχειρησιακή ευθύνη για την επιδημιολογική επιτήρηση, τη διερεύνηση περιστατικών, τη διαχείριση επιδημιών και τη λήψη μέτρων δημόσιας υγείας» Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 5 εδάφιο (ε) να τροποποιηθεί και να γίνει ως ακολούθως: « τη χρήση στατιστικών δεδομένων για σκοπούς διεξαγωγής τακτικών ή εκτάκτων ερευνών υγείας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Μονάδας και προς επίτευξη των σκοπών του παρόντος Νόμου, αναφορικά με την παρακολούθηση μη λοιμωδών νοσημάτων». Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 5 εδάφιο (ζ) να τροποποιηθεί και να γίνει ως ακολούθως: «την κωδικοποίηση Δεδομένων σύμφωναμε τις διεθνείς ταξινομήσεις νοσημάτων, η οποία αφορά αποκλειστικά σκοπούς στατιστικής επεξεργασίας και δεν επηρεάζει τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα ταξινόμησης ή επιτήρησης ειδικών νοσημάτων» Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 5 εδάφιο (θ) να τροποποιηθεί και να γίνει ως ακολούθως: «τη διασύνδεση...... των δεδομένων αυτών Νόμου, για τους σκοπούς του παρόντος νόμου» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στην αποσαφήνιση ότι η διασύνδεση με άλλα εθνικά ή ευρωπαϊκά πληροφοριακά συστήματα και μητρώα υγείας πραγματοποιείται αποκλειστικά για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου και εντός του καθορισμένου σκοπού επεξεργασίας, με τρόπο που να διασφαλίζεται ότι δεν επηρεάζονται οι υφιστάμενες θεσμοθετημένες αρμοδιότητες ούτε οι σχετικές εθνικές και διεθνείς υποχρεώσεις της Δημοκρατίας." "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας",konstantinos.makris@cut.ac.cy,"Σχόλια επι του νομοσχεδίου 1. Η προτεινόμενη μονάδα πρεπει να δώσει περισσότερη εμφαση στη συλλογή και αξιοποιηση δεδομένων για τον υγιή πληθυσμό της Κύπρου, και όχι κατα κόρον στα δεδομένα ασθενών που επισκέπτονται τα κατα τόπους πασης φύσεως νοσηλευτήρια. 2. Η μονάδα θα ειναι χρήσιμο και σημαντικό να στηριχθεί σε υφιστάμενες υποδομές που συλλεγουν ηδη στοιχεία επιδημιολογικής επιτήρησης και υγείας για τον πληθυσμό της Κύπρου όπως πχ κοορτές και παρατηρητήρια. 3. Η μονάδα να επικεντρωθεί και στη συλλογή και παραγωγή νέων στοιχείων σε συστηματική βάση για ευάλωτους υποπληθυσμούς της Κύπρου. 4. Περισσότερη και ουσιαστικότερη εμπλοκή ακαδημαϊκών ιδρυμάτων για τη συστηματική συλλογή και παραγωγη νέων δεδομένων υγείας και των βιολογικά σχετικών παραγόντων ρίσκου υγείας με τα εν λόγω χρονια νοσήματα." "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Σχόλιο επί του Άρθρου 5(ε) και (στ): Οι προβλεπόμενες αρμοδιότητες της Μονάδας καλύπτουν σημαντικές λειτουργίες συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων, ωστόσο η φιλοσοφία και ο προσανατολισμός της Μονάδας φαίνεται να επικεντρώνονται κυρίως στη δευτερογενή χρήση υφιστάμενων δεδομένων. Η προσέγγιση αυτή δεν συνάδει πλήρως με τις λοιπές πρόνοιες του Νομοσχεδίου, οι οποίες αναγνωρίζουν επίσης τη διεξαγωγή τακτικών ή έκτακτων ερευνών υγείας και συνεπώς την πιθανότητα πρωτογενούς συλλογής δεδομένων. Συγκριμένα, οι διατάξεις των παραγράφων (ε) και (στ) χρήζουν περαιτέρω αποσαφήνισης. Ειδικότερα, η διατύπωση «τη χρήση στατιστικών δεδομένων για σκοπούς διεξαγωγής τακτικών ή εκτάκτων ερευνών υγείας» δεν καθιστά σαφές εάν η Μονάδα θα διεξάγει η ίδια έρευνες υγείας, εάν θα υποστηρίζει τον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους ή απλώς θα αξιοποιεί δεδομένα υγείας που συγκεντρώνει από άλλους φορείς που συλλέγουν και καταγράφουν τέτοια δεδομένα. Στα περισσότερα σημεία, το Νομοσχέδιο φαίνεται να επικεντρώνεται κυρίως στη δευτερογενή χρήση διοικητικών δεδομένων, χωρίς να διευκρινίζει τον ρόλο της Μονάδας στην πρωτογενή συλλογή δεδομένων, όταν αυτή είναι αναγκαία για την κάλυψη κενών πληροφόρησης ή την υποστήριξη εθνικών στρατηγικών δημόσιας υγείας. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να αποσαφηνιστεί ότι η Μονάδα δύναται όχι μόνο να συγκεντρώνει και να επεξεργάζεται δεδομένα που προέρχονται από υφιστάμενα αρχεία και συστήματα υγείας, αλλά και να συμβάλλει στη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω ερευνών υγείας, αυτοδίκαια ή σε συνεργασία με τη στατιστική Υπηρεσία, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού και την κάλυψη κενών πληροφόρησης, όπως και την υποστήριξη εθνικών στρατηγικών δημόσιας υγείας. Αντίστοιχα, η διατύπωση «την παροχή πληροφόρησης και την αξιοποίηση συγκεντρωτικών δεδομένων» παραμένει γενική και δεν συνδέεται ρητά με τον σκοπό της παραγωγής τεκμηρίωσης για τη λήψη αποφάσεων και τη χάραξη πολιτικής. Θα ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί ότι η παροχή πληροφόρησης και η αξιοποίηση των δεδομένων αποσκοπούν στην παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού, στην αξιολόγηση αναγκών και ανισοτήτων υγείας, στην υποστήριξη τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων και στη διαμόρφωση, εφαρμογή και αξιολόγηση πολιτικών δημόσιας υγείας. Η σαφέστερη σύνδεση των αρμοδιοτήτων της Μονάδας με την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής θα αναδείκνυε πληρέστερα τη στρατηγική της σημασία και θα ευθυγραμμιζόταν περισσότερο με τη διεθνή πρακτική αντίστοιχων οργανισμών και παρατηρητηρίων Δημόσιας Υγείας. Περαιτέρω, η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία ενός σύγχρονου Παρατηρητηρίου Δημόσιας Υγείας (Public Health Observatory), με αποστολή όχι μόνο τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων αλλά και την παραγωγή γνώσης για τη Δημόσια Υγεία (public health intelligence). Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμοδιότητές της θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ρητά την παρακολούθηση δεικτών υγείας, την ανίχνευση ανισοτήτων, την εκπόνηση προφίλ υγείας πληθυσμών και κοινοτήτων, την υποστήριξη τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής, καθώς και τη διάχυση των αποτελεσμάτων και των σχετικών μηνυμάτων τόσο προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων όσο και προς το ευρύ κοινό. Θα ήταν χρήσιμο να αναγνωρίζεται ρητά ως αρμοδιότητα της Μονάδας η διάχυση και δημοσιοποίηση πληροφοριών υγείας μέσω κατάλληλων εργαλείων πληροφόρησης και οπτικοποίησης δεδομένων. Διεθνώς, η «καλή πρακτική» είναι οι Μονάδες Παρακολούθησης Υγείας/ Παρατηρητήρια Δημόσιας Υγείας να λειτουργούν ως κόμβοι παραγωγής και διάδοσης γνώσης, καθιστώντας δείκτες υγείας, αναλύσεις και τεκμηριωμένα ευρήματα προσβάσιμα τόσο στους φορείς χάραξης πολιτικής και την ερευνητική κοινότητα όσο και στο ευρύ κοινό μέσω διαδικτυακών πυλών, διαδραστικών πινάκων ελέγχου (dashboards), θεματικών αναφορών και προφίλ υγείας πληθυσμών ή γεωγραφικών περιοχών. Η λειτουργία αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στη διαφάνεια, στην ενίσχυση του υγειονομικού εγγραμματισμού, στη λογοδοσία του συστήματος υγείας και στην προώθηση τεκμηριωμένου δημόσιου διαλόγου γύρω από ζητήματα υγείας και ανισοτήτων υγείας. Ενδεικτική τροποποίηση: (ε) «τη διεξαγωγή ή/και τον συντονισμό τακτικών ή εκτάκτων ερευνών υγείας, καθώς και τη συλλογή πρωτογενών δεδομένων όπου αυτό είναι αναγκαίο για την παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού.» (στ) «την παραγωγή, διάχυση και αξιοποίηση πληροφοριών και δεικτών δημόσιας υγείας για σκοπούς παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού, τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής, ενημέρωσης της ερευνητικής κοινότητας και του κοινού, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης κατάλληλων εργαλείων δημοσιοποίησης και οπτικοποίησης δεδομένων.»" "06 - Ίδρυση και αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 5(β) και (γ) σε συνδυασμό με τον ορισμό των «Υπόχρεων Προσώπων»: Οι αρμοδιότητες της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας, όπως περιγράφονται στο άρθρο 5(β) και (γ), βασίζονται στην υποβολή δεδομένων από τα «Υπόχρεα Πρόσωπα». Επομένως, η ασάφεια στον ορισμό του άρθρου 3 μεταφέρεται και στις διατάξεις του παρόντος άρθρου. Στα «Υπόχρεα Πρόσωπα» δεν νοείται να περιλαμβάνονται και ακαδημαϊκά ή ερευνητικά ιδρύματα που τηρούν δεδομένα αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς, αφού θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι υποχρεούνται να διαβιβάζουν πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα στη Μονάδα, γεγονός που εγείρει σοβαρά νομικά και δεοντολογικά ζητήματα. Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ότι ως «Υπόχρεα Πρόσωπα» νοούνται οι φορείς που τηρούν δεδομένα στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών υγείας, διοικητικών ή επίσημων στατιστικών σκοπών του συστήματος υγείας και ότι εξαιρούνται τα πρωτογενή δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο εγκεκριμένων ερευνητικών έργων από ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα – δες σχετικό σχόλιο στο άρθρο 3." "07 - Εσωτερική οργάνωση της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Άρθρο 6(1) - Θα πρέπει να γίνει αναφορά στα προσόντα, αρμοδιότητες και ευθύνη του επικεφαλής της Μονάδας, λαμβανομένης υπόψη της ειδικής φύσης των αρμοδιοτήτων της Μονάδας αναφορικά με τη διαχείριση, επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων υγείας. Άρθρο 6(2) - Η διάταξη για τη στελέχωση της Μονάδας χρήζει μεγαλύτερης σαφήνειας. Συγκεκριμένα, συγκεντρώνει στην ίδια πρόνοια διαφορετικά καθεστώτα στελέχωσης (προσωπικό του Υπουργείου, αποσπάσεις, τοποθετήσεις και αγορά υπηρεσιών), χωρίς να καθορίζει τον ρόλο και τα όρια κάθε μηχανισμού. Δεδομένου ότι η Μονάδα θα επεξεργάζεται ειδικές κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και θα παράγει επίσημες στατιστικές δημόσιας υγείας, θα ήταν σκόπιμο ο νόμος να προβλέπει ότι ο βασικός πυρήνας της στελέχωσής της αποτελείται από προσωπικό του Υπουργείου ή άλλους δημόσιους λειτουργούς, ενώ η αγορά υπηρεσιών να χρησιμοποιείται μόνο για εξειδικευμένες τεχνικές ή υποστηρικτικές ανάγκες. Παραπέμπουμε ενδεικτικά στον περί Ίδρυσης Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας Νόμο όπου υπάρχει σχετική αναφορά στο προσωπικό." "07 - Εσωτερική οργάνωση της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας",konstantinos.makris@cut.ac.cy,"Αναφορικά με το θέμα αναθεσης για παραγωγή στατιστικών δεδομένων και τη διεξαγωγή ερευνών υγείας σε πρόσωπα, να διασαφηνιστεί οτι δυναται η αναθεση να γίνεται σε οργανισμούς με την απαραίτηση σχετική τεχνογνωσία και ειδικοτερα σε ακαδημαικα ιδρύματα και ερευνητικους οργανισμούς." "07 - Εσωτερική οργάνωση της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 6(1) – Επικεφαλής και διοικητική υπαγωγή της Μονάδας Δεν προσδιορίζονται τα απαιτούμενα ακαδημαϊκά, επιστημονικά ή επαγγελματικά προσόντα του Επικεφαλής της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας, παρά το γεγονός ότι η Μονάδα θα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτήρηση της υγείας του πληθυσμού, στην ανάλυση δεδομένων και στην τεκμηρίωση πολιτικών υγείας. Κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν ελάχιστα προσόντα και τεκμηριωμένη εμπειρία σε τομείς όπως η Δημόσια Υγεία, η Επιδημιολογία, η Βιοστατιστική, τα Συστήματα Υγείας ή άλλοι συναφείς κλάδοι. Περαιτέρω, η δημιουργία της Μονάδας προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για αποσαφήνιση του θεσμικού και οργανωτικού πλαισίου της Δημόσιας Υγείας εντός του Υπουργείου Υγείας. Σήμερα, οι Ιατρικές Υπηρεσίες και οι Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας λειτουργούν υπό κοινή διεύθυνση, χωρίς σαφή οργανωτικό διαχωρισμό μεταξύ των δύο πεδίων. Δεδομένου ότι η αποστολή της Μονάδας συνδέεται πρωτίστως με τη λειτουργία της επιτήρησης υγείας, την επιδημιολογική παρακολούθηση και την παραγωγή τεκμηρίωσης για σκοπούς πολιτικής δημόσιας υγείας, θα ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί η διοικητική της υπαγωγή και η θέση της στο μελλοντικό οργανόγραμμα του Υπουργείου. Η παρατήρηση αυτή υπερβαίνει το στενό πλαίσιο της συγκεκριμένης Μονάδας και αφορά τη γενικότερη προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης και ενίσχυσης της Δημόσιας Υγείας ως διακριτού πεδίου τόσο σε επίπεδο πρακτικής όσο και σε επίπεδο χάραξης πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να εξεταστεί η υπαγωγή της Μονάδας σε μια ενισχυμένη δομή Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, με κατάλληλη επιστημονική και διοικητική εποπτεία. Προτεινόμενη προσθήκη: Να προβλεφθούν τα ελάχιστα προσόντα του Επικεφαλής και η διοικητική υπαγωγή της Μονάδας στο οργανόγραμμα του Υπουργείου. Σχόλιο επί του Άρθρου 6(2) – Στελέχωση της Μονάδας Η πρόβλεψη ότι η Μονάδα στελεχώνεται με προσωπικό του Υπουργείου Υγείας ή/και πρόσωπα που υπηρετούν στο Υπουργείο Υγείας μέσω διαδικασιών απόσπασης ή/και τοποθέτησης χρήζει περαιτέρω αποσαφήνισης. Συγκεκριμένα, δεν καθορίζεται η προέλευση των αποσπάσεων, δηλαδή κατά πόσον αυτές περιορίζονται σε υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας ή δύνανται να προέρχονται και από άλλους φορείς του δημόσιου τομέα, περιλαμβανομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα , και συγκεκριμένα ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, ερευνητικών οργανισμών ή άλλων κρατικών υπηρεσιών με σχετική τεχνογνωσία. Επιπρόσθετα, δεν είναι σαφές τι νοείται με τον όρο «τοποθέτηση» ούτε ποια διαδικασία θα ακολουθείται για την επιλογή και τοποθέτηση προσωπικού στη Μονάδα. Δεδομένης της εξειδικευμένης φύσης του έργου της Μονάδας, προτείνεται να καθοριστούν σαφέστερα οι πηγές στελέχωσης, οι διαδικασίες επιλογής και τα απαιτούμενα προσόντα του προσωπικού, ώστε να διασφαλίζεται η στελέχωση της Μονάδας με το αναγκαίο διεπιστημονικό προσωπικό (Δημόσια Υγεία, επιδημιολογία, βιοστατιστική, πληροφορική υγείας, επιστήμη δεδομένων κ.ά.).» Προτεινόμενη προσθήκη: Να διευκρινιστούν οι επιτρεπόμενες πηγές στελέχωσης, η έννοια της «τοποθέτησης» και τα βασικά προσόντα του προσωπικού" "08 - Υποβολή Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Άρθρο 7(1) - Ο νόμος επιβάλλει στα Υπόχρεα Πρόσωπα υποχρέωση υποβολής δεδομένων, τα οποία καθορίζονται με Διάταγμα, δηλαδή δεδομένα τα οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να αλλάζουν (δείτε σχόλια ανωτέρω). Επίσης, η διαδικασία υποβολής των εν λόγω δεδομένων και πάλι καθορίζεται με Διάταγμα γεγονός το οποίο την καθιστά μεταβλητή. Ως αποτέλεσμα, ο νόμος δεν καθορίζει με επαρκή σαφήνεια τα ουσιώδη στοιχεία της υποχρέωσης, όπως τις βασικές κατηγορίες δεδομένων που υποβάλλονται και το βασικό πλαίσιο υποβολής τους με αποτέλεσμα να τίθεται ζήτημα ασφάλειας δικαίου και ένα ασαφές νομικά και διαδικαστικά πλαίσιο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων φυσικών προσώπων." "08 - Υποβολή Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 7- Υποβολή δεδομένων στο σύστημα παρακολούθησης υγείας Γίνεται εισήγηση όπως στο άρθρο 7 προστεθεί νέο εδάφιο ως ακολούθως: «Πριν από την οριστική ένταξη των δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας, διενεργείται έλεγχος της πληρότητας, της εγκυρότητας, της ακρίβειας και της συνέπειας των δεδομένων, σύμφωνα με διαδικασία που καθορίζεται με διάταγμα του Υπουργού» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη ενισχύει τη διασφάλιση της ποιότητας των δεδομένων και διασφαλίζει ότι τα δεδομένα που εισάγονται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας πληρούν προκαθορισμένα κριτήρια ποιότητας πριν από την αξιοποίησή τους. Επίσης γίνεται εισήγηση όπως αποσαφηνιστούν τα Υπόχρεα Πρόσωπα που υποχρεούνται να υποβάλλουν δεδομένα στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας, ενδεχομένως με την παράθεσή τους σε Παράρτημα του Νόμου ή με σαφή παραπομπή σε σχετικό διάταγμα. Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στη διασφάλιση της σαφήνειας ως προς το πεδίο εφαρμογής του Νόμου και στη διευκόλυνση της ομοιόμορφης εφαρμογής του. Δεδομένου ότι το άρθρο 3 καθορίζει γενικές κατηγορίες Υπόχρεων Προσώπων, κρίνεται σκόπιμο να προσδιοριστούν με σαφήνεια τα πρόσωπα που υπέχουν υποχρέωση υποβολής δεδομένων, προς αποφυγή ζητημάτων ερμηνείας και εφαρμογής του Νόμου." "08 - Υποβολή Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 7 και του Μέρους ΙΙΙ Ο τίτλος του Μέρους ΙΙΙ («Υποβολή Δεδομένων και Διαδικασία Υποβολής Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας – Αρχεία Δεδομένων – Χρόνος Διατήρησης Δεδομένων») δημιουργεί την προσδοκία ότι θα καθορίζονται οι βασικές κατηγορίες δεδομένων που θα τηρούνται, όπως και οι αρχές που διέπουν τη διατήρησή τους. Ωστόσο, το άρθρο 7 περιορίζεται ουσιαστικά στην υποχρέωση υποβολής δεδομένων και στην εξουσιοδότηση του Υπουργού να καθορίζει τεχνικές προδιαγραφές μέσω διατάγματος. Αναγνωρίζεται η ανάγκη ύπαρξης ευελιξίας, ώστε μέσω διατάγματος να μπορούν να προστεθούν νέες κατηγορίες δεδομένων ή νέες πηγές δεδομένων όταν προκύπτουν νέες ανάγκες Δημόσιας Υγείας ή έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, θα ήταν σκόπιμο ο Νόμος να καθορίζει ένα βασικό πλαίσιο ή στρατηγική για τις κύριες κατηγορίες δεδομένων που θεωρούνται απαραίτητες για τη συστηματική παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού (άρθρο 8), καθώς και τις αρχές βάσει των οποίων αξιολογούνται οι υφιστάμενες και μελλοντικές ανάγκες δεδομένων, ενώ οι τεχνικές προδιαγραφές και οι μελλοντικές προσαρμογές μπορούν να ρυθμίζονται με διάταγμα. Επιπλέον, δεν είναι σαφές γιατί η σχετική σύσταση ή γνωμοδότηση παρέχεται από τα «Μέλη» της Μονάδας, δηλαδή από τα πρόσωπα που τη στελεχώνουν, χωρίς να προβλέπεται η συμμετοχή ευρύτερων επιστημονικών, ακαδημαϊκών και άλλων αρμόδιων φορέων. Η απόφαση για τα δεδομένα που συλλέγονται και τις τεχνικές προδιαγραφές τους αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας για το σύστημα επιτήρησης υγείας και επηρεάζει άμεσα τη διοικητική επιβάρυνση των φορέων, την ποιότητα των δεδομένων και τη χρησιμότητα των παραγόμενων δεικτών. Θα ήταν σκόπιμο να υποστηρίζονται από Συμβουλευτική Επιστημονική Επιτροπή με συμμετοχή εκπροσώπων της δημόσιας υγείας, της επιδημιολογίας, της βιοστατιστικής, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της Στατιστικής Υπηρεσίας και άλλων συναρμόδιων φορέων. Προτεινόμενη προσθήκη: Να προβλεφθεί Συμβουλευτική Επιστημονική Επιτροπή που να γνωμοδοτεί για τον καθορισμό νέων κατηγοριών δεδομένων, δεικτών και πηγών δεδομένων και για τη στρατηγική ανάπτυξης του Συστήματος Παρακολούθησης Υγείας. Η πρόβλεψη αυτή θα ενίσχυε τη διαφάνεια και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του Συστήματος Παρακολούθησης Υγείας, διασφαλίζοντας παράλληλα την αναγκαία ευελιξία για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων." "09 - Διαδικασία υποβολής Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Άρθρο 8(1) - Είναι αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον η ενιαία εξαμηνιαία υποβολή ανταποκρίνεται στις ανάγκες και δυνατότητες όλων των Υπόχρεων Προσώπων. Πρέπει να υπάρχει δυνατότητα διαφοροποίησης ανάλογα με τη φύση των δεδομένων ή/και του κάθε υπόχρεου φορέα. Άρθρο 8(3) - Εντός 5 εργάσιμων ημερών από πότε? Με ημερομηνία αναφοράς την τελευταία ημερολογιακή ημέρα κάθε εξαμήνου ως το άρθρο 8(1) ή στην περίπτωση έκδοσης διατάγματος εντός 5 ημερών από την έκδοσή του ως το άρθρο 8(2);" "09 - Διαδικασία υποβολής Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 8 εδάφιο (1) να τροποποιηθεί και να γίνει ως ακολούθως: «Με την επιφύλαξη.....εξαμηνιαία βάση......που έπεται της ημερομηνίας αναφοράς, εκτός εάν καθορίζεται διαφορετικά με διάταγμα του Υπουργού δυνάμει του άρθρου 8, εδαφίου (2), ανάλογα με το είδος των δεδομένων ή του αρχείου δεδομένων.» Γίνεται εισήγηση όπως το χρονικό πλαίσιο υποβολής δεδομένων θα καθορίζεται από τον Υπουργό με διάταγμα για το κάθε μητρώο που θα τηρείται." "10 - Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 9 – Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων Γίνεται εισήγηση όπως προστεθεί νέο εδάφιο στο παρόν άρθρο ως ακολούθως: 9 (3)«Η δημιουργία νέων Αρχείων Δεδομένων δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν επηρεάζει, δεν υποκαθιστά ούτε μεταβάλλει τις αρμοδιότητες, την ευθύνη διαχείρισης ή την εποπτεία υφιστάμενων εθνικών μητρώων και αρχείων δεδομένων Δημόσιας Υγείας που λειτουργούν από τις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι η δημιουργία νέων Αρχείων Δεδομένων στο πλαίσιο του παρόντος Νόμου δεν συνεπάγεται μεταφορά, περιορισμό ή αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων σε σχέση με υφιστάμενα εθνικά μητρώα και αρχεία Δημόσιας Υγείας, τα οποία λειτουργούν δυνάμει ειδικής νομοθεσίας ή προς εκπλήρωση εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρόνοια αυτή ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, διασφαλίζει τη θεσμική συνέχεια και αποτρέπει τη δημιουργία παράλληλων δομών ή επικαλύψεων αρμοδιοτήτων μεταξύ των αρμόδιων αρχών." "10 - Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Άρθρο 9(2) - Δεδομένου ότι κάθε νέο αρχείο συνεπάγεται τη συστηματική συλλογή και επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η δημιουργία του συνιστά ουσιώδη νομοθετική επιλογή και όχι απλή τεχνική ρύθμιση. Για τον λόγο αυτό, θα ήταν σκόπιμο ο νόμος να καθορίζει σαφέστερα τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορούν να δημιουργούνται νέα αρχεία ή να προβλέπει ειδική νομοθετική διαδικασία για τη δημιουργία τους. Επιπλέον, θα ήταν χρήσιμο να προσδιοριστούν στον νόμο τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη (ανάγκες δημόσιας υγείας, επιδημιολογική τεκμηρίωση, υποχρεώσεις που απορρέουν από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτίμηση αντικτύπου στην προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα), ώστε η κανονιστική εξουσιοδότηση να είναι επαρκώς οριοθετημένη και να ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου." "10 - Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 9(1) τροποποιηθεί ως ακολούθως: «9.(1) Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας δημιουργεί και τηρεί στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας τα Αρχεία Δεδομένων που καθορίζονται στο Παράρτημα του παρόντος Νόμου. Στο Παράρτημα καθορίζονται, για κάθε Αρχείο Δεδομένων, τουλάχιστον: (α) η ονομασία του Αρχείου Δεδομένων· (β) τα Υπόχρεα Πρόσωπα που υποβάλλουν δεδομένα· (γ) ο χρόνος και η συχνότητα υποβολής των δεδομένων· και (δ) οποιαδήποτε άλλη πληροφορία ή τεχνική προδιαγραφή απαιτείται για την εφαρμογή του παρόντος Νόμου. Το Παράρτημα δύναται να τροποποιείται με διάταγμα του Υπουργού.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στην επικαιροποίηση των Αρχείων Δεδομένων και διασφαλίζει την ομοιόμορφη εφαρμογή του Νόμου, χωρίς να απαιτείται τροποποίηση της πρωτογενούς νομοθεσίας. Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 9(2) τροποποιηθεί και γίνει ως ακολούθως: 9.(2) Ο Υπουργός δύναται, μετά από σχετική εισήγηση της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας, να εκδίδει διάταγμα για την τροποποίηση του Παραρτήματος, περιλαμβανομένης της προσθήκης, τροποποίησης ή διαγραφής Αρχείων Δεδομένων, καθώς και της τροποποίησης των στοιχείων που καθορίζονται σε αυτό. Γίνεται εισήγηση όπως γίνει προσθήκη νέου εδαφίου 9(3) Πριν από τη δημιουργία νέου Αρχείου Δεδομένων δυνάμει του εδαφίου (2), διενεργείται τεκμηριωμένη αξιολόγηση της αναγκαιότητας, του σκοπού επεξεργασίας, της νομικής βάσης, των δεδομένων που πρόκειται να συλλέγονται, της διάρκειας διατήρησής τους, των δικαιωμάτων πρόσβασης, της διαλειτουργικότητας και των μέτρων προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης εξετάζεται επίσης κατά πόσον τα απαιτούμενα δεδομένα συλλέγονται ήδη μέσω υφιστάμενου πληροφοριακού συστήματος ή Αρχείου Δεδομένων.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη διασφαλίζει ότι η δημιουργία νέων Αρχείων Δεδομένων βασίζεται σε τεκμηριωμένη ανάγκη, αποφεύγεται η δημιουργία επικαλυπτόμενων αρχείων ή μηχανισμών συλλογής δεδομένων και προάγεται η αποτελεσματική αξιοποίηση των υφιστάμενων πληροφοριακών συστημάτων, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης. Γίνεται εισήγηση όπως γίνει προσθήκη νέου εδαφίου 9(4) «(4) Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας τηρεί αρχείο των δεδομένων, πληροφοριών ή στατιστικών στοιχείων που διαβιβάζονται ή αποστέλλονται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου. Ο χρόνος διατήρησης του εν λόγω αρχείου καθορίζεται στο Παράρτημα του παρόντος Νόμου.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας των διαβιβάσεων δεδομένων και της δυνατότητας επαλήθευσης των ενεργειών που διενεργούνται στο πλαίσιο εφαρμογής του παρόντος Νόμου." "10 - Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 9 – Δημιουργία και τήρηση Αρχείων Δεδομένων Το Άρθρο 9 αποτελεί την πρώτη ουσιαστική αναφορά στα αρχεία δεδομένων που θα τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας και, κατ’ επέκταση, παρέχει μια πρώτη εικόνα του εύρους της δραστηριότητας της Μονάδας. Ωστόσο, τα αρχεία που απαριθμούνται στο εδάφιο (1) φαίνεται να είναι περιορισμένα σε σχέση τόσο με την υφιστάμενη πρακτική όσο και με τις ανάγκες παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στα δεδομένα περιγεννητικής υγείας, δεδομένου ότι η Μονάδα ήδη διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή των σχετικών εθνικών εκθέσεων. Τα δεδομένα αυτά περιλαμβάνουν σημαντικές πληροφορίες οι οποίες δεν μπορούν να αντληθούν αποκλειστικά από διοικητικές ή ασφαλιστικές βάσεις δεδομένων (ΟΑΥ/ΓεΣΥ), όπως δείκτες θηλασμού, χαρακτηριστικά υγείας και συμπεριφορών των μητέρων (π.χ. κάπνισμα, δείκτης μάζας σώματος), καθώς και άλλες μεταβλητές κρίσιμες για την παρακολούθηση της μητρικής και νεογνικής υγείας. Η απουσία πρόβλεψης για τη συστηματική συλλογή και τήρηση δεδομένων περιγεννητικής υγείας δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη μελλοντική συνέχιση και θεσμοθέτηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας, η οποία συνδέεται άμεσα με υφιστάμενες εθνικές στρατηγικές και πολιτικές, περιλαμβανομένων της Εθνικής Στρατηγικής για τον Μητρικό Θηλασμό και των πολιτικών προαγωγής του φυσιολογικού τοκετού και περιορισμού των μη ιατρικώς αναγκαίων καισαρικών τομών. Αντί η δραστηριότητα αυτή να αποδυναμωθεί ή να παραμείνει αποσπασματική, κρίνεται ότι θα πρέπει να θεσμοθετηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω μέσω της δημιουργίας οργανωμένου αρχείου περιγεννητικής υγείας. Ένα τέτοιο αρχείο θα μπορούσε να εναρμονιστεί με τους ορισμούς, τους δείκτες και τις μεθοδολογικές απαιτήσεις των ευρωπαϊκών συστημάτων παρακολούθησης της περιγεννητικής υγείας (European Perinatal Survey) και να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά με τις πρακτικές των μαιευτηρίων (π.χ. 10 βήματα για την υποστήριξη του μητρικού θηλασμού) και την εναρμόνιση με τη Εθνική Πολιτική για την υποστήριξη του μητρικού θηλασμού και τα φιλικά-προς-το βρέφος μαιευτήρια. Περαιτέρω παρατηρήσεις επί του Άρθρου 9 και του εύρους των Αρχείων Δεδομένων Πέραν των ειδικότερων παρατηρήσεων (πιο πάνω), το προτεινόμενο πλαίσιο δημιουργεί προβληματισμό ως προς το συνολικό εύρος της παρακολούθησης υγείας που αναμένεται να υποστηρίζει η Μονάδα. (1) Πρώτον, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, δεν προκύπτει σαφώς κατά πόσον η Μονάδα θα έχει τη δυνατότητα να υποστηρίζει ή να διενεργεί έρευνες υγείας που βασίζονται σε πρωτογενή συλλογή δεδομένων σε πληθυσμιακά δείγματα. Η απουσία σχετικής αναφοράς ενδεχομένως να αντανακλά τον υφιστάμενο διαχωρισμό αρμοδιοτήτων με τη Στατιστική Υπηρεσία. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή φαίνεται να βρίσκεται σε αντίφαση με άλλες πρόνοιες του Νομοσχεδίου που αναφέρονται στη διεξαγωγή τακτικών ή έκτακτων ερευνών υγείας και ενδέχεται να περιορίσει τη δυνατότητα της Μονάδας να καλύπτει σημαντικά κενά πληροφόρησης όταν τα αναγκαία δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα μέσω διοικητικών πηγών. (2) Δεύτερον, απουσιάζει οποιαδήποτε ειδική αναφορά σε δεδομένα ή μηχανισμούς παρακολούθησης της ψυχικής υγείας του πληθυσμού. Με εξαίρεση τα στοιχεία θνησιμότητας από αυτοκτονίες που περιλαμβάνονται στο αρχείο αιτιών θανάτου (ως ο μόνος πληθυσμιακός δείκτης Ψυχικής Υγείας), δεν διαφαίνεται η ύπαρξη συστηματικής υποδομής παρακολούθησης άλλων δεικτών ψυχικής υγείας. Η παράλειψη αυτή είναι αξιοσημείωτη δεδομένης της ύπαρξης Εθνικής Στρατηγικής για την Ψυχική Υγεία και του γεγονότος ότι δεν φαίνεται να υφίσταται άλλος φορέας με σαφή θεσμική αρμοδιότητα για την πληθυσμιακή παρακολούθηση των σχετικών δεικτών. (3) Τρίτον, δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς ο ρόλος της Μονάδας σε σχέση με την επιδημιολογική επιτήρηση μεταδοτικών - λοιμωδών νοσημάτων. Η απουσία σχετικών αρχείων ή λειτουργιών αντανακλά τη διατήρηση του υφιστάμενου διαχωρισμού μεταξύ συστημάτων επιτήρησης λοιμωδών νοσημάτων και συστημάτων παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού. Ωστόσο, το Νομοσχέδιο δεν διευκρινίζει επαρκώς τις διασυνδέσεις, τις αλληλεπικαλύψεις ή τις συμπληρωματικές αρμοδιότητες μεταξύ των υφιστάμενων μηχανισμών επιτήρησης και της Μονάδας. Η αποσαφήνιση αυτή είναι σημαντική τόσο για την αποφυγή κατακερματισμού των πληροφοριακών συστημάτων όσο και για τη διασφάλιση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στην επιτήρηση της Δημόσιας Υγείας." "11 - Χρόνος διατήρησης Δεδομένων",OAY,"Από πότε άρχεται η προσμέτρηση των 30 ετών? Από την ημερομηνία εξασφάλισης των πληροφοριών από την Μονάδα? Ποιος ο σκοπός καθορισμού του χρονικού διαστήματος διατήρησης στα 30 έτη? Θα πρέπει να εξυπηρετείται ο σκοπός. Δεν αιτιολογείται η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής διάρκειας ούτε συνδέεται ρητά με τους σκοπούς της επεξεργασίας. Επιπλέον, προτείνεται να αποσαφηνιστεί ποια διαδικασία ακολουθείται μετά τη συμπλήρωση της περιόδου διατήρησης (π.χ. διαγραφή), καθώς και να προβλεφθούν βασικές εγγυήσεις ως προς τη διαδικασία ανωνυμοποίησης των δεδομένων που διατηρούνται για ιστορικούς, επιστημονικούς ή στατιστικούς σκοπούς." "11 - Χρόνος διατήρησης Δεδομένων","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 10(1) τροποποιηθεί και γίνει ως ακολούθως: «10.(1) Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας διατηρεί τα Δεδομένα που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας για χρονικό διάστημα το οποίο καθορίζεται με διάταγμα του Υπουργού.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση παρέχει την αναγκαία ευελιξία για τον καθορισμό του χρόνου διατήρησης των δεδομένων, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τον σκοπό κάθε Αρχείου Δεδομένων, τις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας και τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας." "11 - Χρόνος διατήρησης Δεδομένων","Νίκος Μίτλεττον","Σχόλιο επί του Άρθρου 10 – Χρόνος διατήρησης Δεδομένων Η πρόβλεψη για διατήρηση των δεδομένων για περίοδο τριάντα (30) ετών δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα του συγκεκριμένου χρονικού περιορισμού. Η μακροχρόνια διατήρηση δεδομένων γεννήσεων, θνησιμότητας, καρκίνου και άλλων αρχείων δημόσιας υγείας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μελέτη διαχρονικών τάσεων, γενεών πληθυσμού, ανισοτήτων υγείας και της επίδρασης πολιτικών δημόσιας υγείας. Η διεθνής πρακτική είναι η διατήρηση τέτοιων δεδομένων για πολύ μεγαλύτερες περιόδους, που σε ορισμένες περιπτώσεις εκτείνονται σε αιώνες από την έναρξη τήρησης αρχείων! Επιπλέον, το εδάφιο (2) επιτρέπει ήδη τη διατήρηση ανωνυμοποιημένων δεδομένων πέραν των 30 ετών για ιστορικούς, επιστημονικούς ή στατιστικούς σκοπούς, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα ως προς την αναγκαιότητα του χρονικού περιορισμού του εδαφίου (1). Δεν προκύπτει προφανής επιστημονικός, επιδημιολογικός ή νομικός λόγος για την επιβολή συγκεκριμένου ανώτατου χρονικού ορίου των 30 ετών Προτείνεται να επανεξεταστεί η ανάγκη θέσπισης συγκεκριμένου ανώτατου χρονικού ορίου ή, εναλλακτικά, να τεκμηριωθεί σαφέστερα η επιλογή του και σε ποια δεδομένα αφορά, λαμβάνοντας υπόψη τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα παρακολούθησης της πληθυσμικής υγείας." "12 - Πρόσβαση στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Δεδομένου ότι το Σύστημα περιλαμβάνει ειδικές κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί ότι η πρόσβαση παρέχεται αποκλειστικά στον βαθμό που είναι αναγκαίος για την άσκηση των καθηκόντων κάθε εξουσιοδοτημένου μέλους (αρχή της ελάχιστης αναγκαίας πρόσβασης), καθώς και ότι τα δικαιώματα πρόσβασης επανεξετάζονται και επικαιροποιούνται περιοδικά. Επιπλέον, η τήρηση μητρώου εξουσιοδοτημένων μελών αποτελεί σημαντικό μέτρο, αλλά θα μπορούσε να συμπληρωθεί με πρόβλεψη για την καταγραφή και τον έλεγχο των προσβάσεων στο Σύστημα, ώστε να ενισχύεται η λογοδοσία και η ασφάλεια της επεξεργασίας." "13 - Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 12 – Σκοποί επεξεργασίας δεδομένων Γίνεται εισήγηση όπως, στο άρθρο 12, εδάφιο (γ), διαγραφεί η λέξη «επιδημιολογική» στην πρώτη γραμμή. Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου και στη σαφή διάκριση μεταξύ των αρμοδιοτήτων της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας και των αρμοδιοτήτων των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας. Η έννοια της «επιδημιολογικής επιτήρησης» αποτελεί καθιερωμένο όρο της δημόσιας υγείας και συνδέεται με τις αρμοδιότητες των Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, όπως αυτές απορρέουν από την κείμενη νομοθεσία και το ευρωπαϊκό και διεθνές θεσμικό πλαίσιο. Η χρήση της διατύπωσης στατιστική και πληθυσμιακή παρακολούθηση της υγείας ίσως να αποδίδει πληρέστερα τον σκοπό της Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας, χωρίς να δημιουργούνται ερμηνευτικά ζητήματα ή αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Η εισήγηση για διαγραφή της λεξης «επιδημιολογική» διατηρεί τον προσανατολισμό της Μονάδας στην παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού και παράλληλα αναδεικνύει τον στατιστικό και πληθυσμιακό χαρακτήρα της λειτουργίας της." "13 - Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",OAY,"Σε συνδυασμό με τα άρθρα 7, 8 και 9, προκύπτει εμφανής αναντιστοιχία μεταξύ των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στη Μονάδα και των μηχανισμών συλλογής δεδομένων που προβλέπει το ίδιο το νομοσχέδιο. Ειδικότερα, η Μονάδα καλείται να παράγει στατιστικά στοιχεία για ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού, οι παράγοντες κινδύνου για την υγεία, τα πληθυσμιακά προγράμματα και οι υπηρεσίες φροντίδας υγείας. Ωστόσο, από τα προηγούμενα άρθρα δεν προκύπτει με σαφήνεια ποιες θα είναι οι πηγές των δεδομένων, ούτε προβλέπονται επαρκείς μηχανισμοί συλλογής πρωτογενών δεδομένων ή διασύνδεσης με άλλα διοικητικά συστήματα, ώστε οι σκοποί αυτοί να μπορούν να επιτευχθούν στην πράξη. Για λόγους εσωτερικής συνοχής του νομοσχεδίου και ασφάλειας δικαίου, προτείνεται να εναρμονιστούν οι σκοποί του άρθρου 12 με τις αρμοδιότητες, τα αρχεία δεδομένων και τους μηχανισμούς συλλογής δεδομένων που προβλέπονται στα προηγούμενα άρθρα, ώστε οι προβλεπόμενοι στόχοι να στηρίζονται σε σαφές και επαρκές νομοθετικό πλαίσιο." "13 - Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",konstantinos.makris@cut.ac.cy,"Στο σημείο στ αναφέρονται γενικά οι παραγοντες κινδυνου για την υγεία, χωρις να υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα. Ειναι πολυ σημαντικό να αναφερθούν και στοχοποιηθούν συγκεκριμενοι παραγοντες κινδυνου υγείας." "13 - Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας",konstantinos.makris@cut.ac.cy,"Η περιγεννητική υγεία όπως αναφέρετια στο σημείο γ θα ηταν χρήσιμο και σημαντικό να συμπεριλάβει και την παιδική υγεία με ηλικίες τουλάχιστον 3-11." "13 - Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας. Σχόλιο επί του Άρθρου 12 – Σκοποί επεξεργασίας των Δεδομένων Το Άρθρο 12 περιγράφει σκοπούς και πεδία δραστηριότητας τα οποία είναι σημαντικά για ένα σύγχρονο σύστημα παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού. Ωστόσο, ορισμένες πρόνοιες δεν φαίνεται να συνάδουν πλήρως με τις αρμοδιότητες, τα αρχεία δεδομένων και τις διαδικασίες που περιγράφονται στα προηγούμενα άρθρα του Νομοσχεδίου. Ειδικότερα, η πρόνοια του εδαφίου (1)(β) για «διεξαγωγή τακτικών ή εκτάκτων ερευνών υγείας» εξακολουθεί να μην αποσαφηνίζει τον ακριβή ρόλο της Μονάδας. Δεν είναι σαφές εάν η Μονάδα θα σχεδιάζει και θα υλοποιεί η ίδια πληθυσμιακές έρευνες υγείας, εάν θα συντονίζει τέτοιες δραστηριότητες ή εάν απλώς θα αξιοποιεί τα αποτελέσματα ερευνών που διενεργούνται από άλλους φορείς. Η αποσαφήνιση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πολλές από τις πληροφορίες που απαιτούνται για την παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού δεν μπορούν να προκύψουν αποκλειστικά από διοικητικά αρχεία ή μητρώα νοσημάτων. Παράλληλα, η πρόνοια του εδαφίου (1)(γ) αναφέρεται στη συστηματική παρακολούθηση και επιδημιολογική επιτήρηση μη λοιμωδών νοσημάτων και στην τήρηση αρχείων νοσημάτων δημόσιας υγείας. Ωστόσο, το Άρθρο 9 προβλέπει ρητά μόνο το αρχείο καρκίνου ως αρχείο νοσήματος, χωρίς να προσδιορίζονται άλλα νοσήματα ή μηχανισμοί επιτήρησης που να δικαιολογούν την ευρύτερη διατύπωση του παρόντος άρθρου. Ως εκ τούτου, δεν είναι σαφές ποια μη λοιμώδη νοσήματα ή ποια αρχεία νοσημάτων εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης. Επίσης, δεν αποσαφηνίζεται ο ρόλος της Μονάδας σε σχέση με την επιδημιολογική επιτήρηση μεταδοτικών - λοιμωδών νοσημάτων. Η απουσία σχετικών αρχείων ή λειτουργιών αντανακλά τη διατήρηση του υφιστάμενου διαχωρισμού μεταξύ συστημάτων επιτήρησης λοιμωδών νοσημάτων και συστημάτων παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού. Το Νομοσχέδιο δεν διευκρινίζει επαρκώς τις διασυνδέσεις, τις αλληλεπικαλύψεις ή τις συμπληρωματικές αρμοδιότητες μεταξύ των υφιστάμενων μηχανισμών επιτήρησης και της Μονάδας. Η αποσαφήνιση αυτή είναι σημαντική τόσο για την αποφυγή κατακερματισμού των πληροφοριακών συστημάτων όσο και για τη διασφάλιση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στην επιτήρηση της Δημόσιας Υγείας. Περαιτέρω, το εδάφιο (2) προβλέπει την παραγωγή στατιστικών στοιχείων για ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα θεμάτων, περιλαμβανομένων της κατάστασης υγείας του πληθυσμού, της περιγεννητικής υγείας, των παραγόντων κινδύνου για την υγεία, των πληθυσμιακών προγραμμάτων και των υπηρεσιών φροντίδας υγείας. Οι τομείς αυτοί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί και συνάδουν με τη διεθνή πρακτική στην παρακολούθηση της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, δεν καθίσταται σαφές από τα προηγούμενα άρθρα ποιες πηγές δεδομένων θα χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή των συγκεκριμένων δεικτών, ούτε με ποιον τρόπο θα συλλέγονται τα απαιτούμενα δεδομένα. Για αρκετούς από τους τομείς που αναφέρονται στο εδάφιο (2), και ιδιαίτερα για τους παράγοντες κινδύνου, την κατάσταση της υγείας του πληθυσμού και ορισμένες πτυχές της περιγεννητικής υγείας, απαιτείται συνήθως πρωτογενής συλλογή δεδομένων μέσω πληθυσμιακών ερευνών υγείας, νοικοκυριακών ερευνών ή διαχρονικών (panel) μελετών. Εντούτοις, το Νομοσχέδιο δεν αποσαφηνίζει επαρκώς εάν η Μονάδα διαθέτει τη σχετική αρμοδιότητα, τις αναγκαίες εξουσίες ή τους μηχανισμούς για την ανάπτυξη και υλοποίηση τέτοιων συστημάτων συλλογής δεδομένων, ή αν αυτό θα γίνεται με ανάθεση, και μέσω ποιου μηχανισμού/ σε ποιούς φορείς. Κατά συνέπεια, προκύπτει μια εμφανής αναντιστοιχία μεταξύ του εύρους των στατιστικών πληροφοριών που η Μονάδα καλείται να παράγει και των δεδομένων, μητρώων και διαδικασιών που περιγράφονται στα υπόλοιπα άρθρα του Νομοσχεδίου. Προτείνεται να εναρμονιστούν οι σκοποί του άρθρου 12 με τις αρμοδιότητες, τα αρχεία δεδομένων και τους μηχανισμούς συλλογής δεδομένων που προβλέπονται στα προηγούμενα άρθρα, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι προβλεπόμενοι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν στην πράξη." "14 - Υποχρεώσεις Υπόχρεων Προσώπων",OAY,"Δεδομένου ότι τα Υπόχρεα Πρόσωπα θα υποβάλλουν δεδομένα στην Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας, παρατηρείται ότι οι υποχρεώσεις ασφάλειας που εμπεριέχονται στο άρθρο 13(1) αφορούν κυρίως τη γενική τήρηση/αποθήκευση των Δεδομένων, χωρίς να προβλέπεται ειδική πρόνοια για την ασφάλεια κατά τη μεταφορά/διαβίβασή τους. Επίσης, δεδομένου ότι τα Υπόχρεα Πρόσωπα δυνατόν να είναι και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ενδεχομένως ήδη να είναι τα εξουσιοδοτημένα για αυτά πρόσωπα επιφορτισμένα με καθήκον εχεμύθειας. Αναφορικά με το εδάφιο (ε): Θα πρέπει να τηρούνται αρχεία καταγραφής των ενεργειών των εξουσιοδοτημένων χρηστών που θα υποβάλλουν τα Δεδομένα στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας. Γενικότερα, θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν οι δυνατότητες των Υπόχρεων Προσώπων στο να τηρήσουν τις εν λόγω υποχρεώσεις. Αναφορικά με το άρθρο 13(1)(ιζ) και την υποχρέωση υποβολής έκθεσης ανεξάρτητων εξωτερικών ελεγκτών με αντικείμενο την αξιολόγηση της ασφαλούς φύλαξης και συντήρησης των Δεδομένων, θα ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί κατά πόσο θα καθοριστεί συγκεκριμένο πλαίσιο ή διαδικασία εφαρμογής της εν λόγω υποχρέωσης ή εάν προβλέπεται η αξιοποίηση υφιστάμενων πλαισίων και ελέγχων ασφάλειας πληροφοριών (ενδεικτικά, ελέγχου ωριμότητας κυβερνοασφάλειας δυνάμει της Κ.Δ.Π. 245/2024, πιστοποίηση ISO/IEC 27001)." "14 - Υποχρεώσεις Υπόχρεων Προσώπων","Νίκος Μίτλεττον","Σχόλιο επί του Άρθρου 13(2) Το Άρθρο 13 περιλαμβάνει ένα εκτενές και ιδιαίτερα λεπτομερές σύνολο τεχνικών, οργανωτικών και επιχειρησιακών απαιτήσεων που αφορούν τα πληροφοριακά συστήματα των Υπόχρεων Προσώπων. Οι περισσότερες από τις πρόνοιες αυτές αφορούν θέματα κυβερνοασφάλειας, διαχείρισης πληροφοριακών συστημάτων, διασφάλισης ποιότητας, ελέγχου πρόσβασης, διαχείρισης αντιγράφων ασφαλείας και επιχειρησιακής συνέχειας. Παρότι οι απαιτήσεις αυτές είναι εύλογες από πλευράς προστασίας δεδομένων και ασφάλειας πληροφοριών, δημιουργείται προβληματισμός ως προς το κατά πόσον είναι σκόπιμο να περιγράφονται με τόσο λεπτομερή τρόπο σε πρωτογενή νομοθεσία, δεδομένου ότι πρόκειται για τεχνικές προδιαγραφές οι οποίες ενδέχεται να μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου λόγω τεχνολογικών εξελίξεων και μεταβολών στα διεθνή πρότυπα. Επίσης, η πρόβλεψη για αναλογική εφαρμογή των υποχρεώσεων είναι θετική. Ωστόσο, η ουσιαστική εφαρμογή της διάταξης εξαρτάται από τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν με μελλοντικό διάταγμα του Υπουργού, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να εκτιμηθεί στο παρόν στάδιο η πραγματική έκταση των υποχρεώσεων που θα βαρύνουν τις διαφορετικές κατηγορίες Υπόχρεων Προσώπων. Η αβεβαιότητα αυτή εντείνεται από το γεγονός ότι εξακολουθεί να μην είναι απολύτως σαφές ποιες κατηγορίες φορέων εμπίπτουν τελικά στον ορισμό των «Υπόχρεων Προσώπων», δεδομένης της ιδιαίτερα ευρείας διατύπωσης του σχετικού ορισμού και των προβληματισμών που έχουν ήδη διατυπωθεί αναφορικά με το πεδίο εφαρμογής του Νόμου." "15 - Υποχρεώσεις Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 14- Υποχρεωσεις μονάδας παρακολούθησης υγείας Γίνεται εισήγηση στο άρθρο 14 προστεθεί νέο εδάφιο (3) «Με διάταγμα του Υπουργού καθορίζονται, για κάθε Αρχείο Δεδομένων που τηρείται δυνάμει του παρόντος Νόμου, ο σκοπός επεξεργασίας, οι κατηγορίες δεδομένων που συλλέγονται, τα Υπόχρεα Πρόσωπα, οι χρήστες που έχουν πρόσβαση και τα επίπεδα πρόσβασης, ο χρόνος διατήρησης των δεδομένων, η διαδικασία ανωνυμοποίησης ή διαγραφής των δεδομένων, καθώς και οι απαιτήσεις τήρησης αρχείων καταγραφής (audit trail).» Αιτιολόγηση; Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι οι ουσιώδεις παράμετροι λειτουργίας, επεξεργασίας και διαχείρισης κάθε Αρχείου Δεδομένων καθορίζονται με ενιαίο και διαφανή τρόπο, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας, της ασφάλειας επεξεργασίας και της λογοδοσίας, παρέχοντας παράλληλα την απαιτούμενη ευελιξία για την επικαιροποίησή τους χωρίς τροποποίηση του παρόντος Νόμου." "15 - Υποχρεώσεις Μονάδας Παρακολούθησης Υγείας","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιλογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 14(1)(δ) Η απαγόρευση πώλησης των δεδομένων που τηρούνται στο Σύστημα Παρακολούθησης Υγείας είναι απολύτως εύλογη και αναγκαία. Ωστόσο, η αναφορά σε απαγόρευση «πώλησης ή διάθεσης» του συνόλου ή μέρους των δεδομένων χρήζει περαιτέρω διευκρίνισης. Συγκεκριμένα, δεν είναι σαφές κατά πόσον η έννοια της «διάθεσης» περιλαμβάνει και την παροχή πρόσβασης ή τη χορήγηση ανωνυμοποιημένων ή κατάλληλα προστατευμένων δεδομένων για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, αξιολόγησης πολιτικών, διεθνούς συγκριτικής παρακολούθησης ή άλλων σκοπών δημόσιου συμφέροντος. Η δυνατότητα αυτή εφαρμόζεται ήδη στο πλαίσιο της υφιστάμενης λειτουργίας της Μονάδας, μέσω της παροχής δεδομένων σε ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος και τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών και εγγυήσεων προστασίας δεδομένων. Η πρόσβαση της ερευνητικής κοινότητας σε δεδομένα δημόσιας υγείας αποτελεί καθιερωμένη διεθνή πρακτική και σημαντική λειτουργία αντίστοιχων αρχείων, μητρώων και παρατηρητηρίων δημόσιας υγείας, συμβάλλοντας στην παραγωγή νέας γνώσης, στην αξιολόγηση πολιτικών και στη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού. Προτείνεται να διευκρινιστεί ότι η απαγόρευση αφορά την εμπορική εκμετάλλευση ή μη εξουσιοδοτημένη διάθεση των δεδομένων και δεν αποκλείει τη χορήγηση πρόσβασης σε ανωνυμοποιημένα ή κατάλληλα προστατευμένα δεδομένα, υπό καθορισμένες διαδικασίες και εγγυήσεις, για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, δημόσιας υγείας και τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής. Ενδεικτική διατύπωση: «...απαγορεύεται η πώληση ή άλλη μη εξουσιοδοτημένη διάθεση των δεδομένων, χωρίς επηρεασμό της δυνατότητας παροχής πρόσβασης σε ανωνυμοποιημένα ή κατάλληλα προστατευμένα δεδομένα για σκοπούς επιστημονικής έρευνας και δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.»" "16 - Στατιστικές αρχές","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 15(3) Η αναφορά στις εκάστοτε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και βέλτιστες στατιστικές πρακτικές είναι ιδιαίτερα θετική. Ωστόσο, θα ήταν χρήσιμο να αναγνωρίζεται ότι οι σύγχρονες διεθνείς πρακτικές στον τομέα των επίσημων στατιστικών και της δημόσιας υγείας δεν περιορίζονται μόνο στην ποιότητα, αξιοπιστία και μεθοδολογία παραγωγής των δεδομένων, αλλά επεκτείνονται και στη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστικότητας των παραγόμενων πληροφοριών. Στο πλαίσιο αυτό, πολλές χώρες και διεθνείς οργανισμοί υιοθετούν πολιτικές ανοικτής πρόσβασης σε συγκεντρωτικά και ανωνυμοποιημένα στατιστικά στοιχεία, καθώς και σύγχρονα εργαλεία διάχυσης της πληροφορίας, όπως διαδικτυακές πύλες δεδομένων, διαδραστικούς πίνακες ελέγχου (dashboards), παρατηρητήρια υγείας και δυναμικές πλατφόρμες οπτικοποίησης δεικτών υγείας. Προτείνεται να διευκρινιστεί ότι η ανάπτυξη, παραγωγή και διάδοση των επίσημων στατιστικών περιλαμβάνει και τη συστηματική δημοσιοποίηση και διάχυσή τους προς τους φορείς χάραξης πολιτικής, την ερευνητική κοινότητα και το ευρύ κοινό, σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Ενδεικτική προσθήκη: «…λαμβάνει υπόψη τις εκάστοτε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και βέλτιστες στατιστικές πρακτικές, περιλαμβανομένων των αρχών της διαφάνειας, της προσβασιμότητας και της ενεργού διάχυσης των επίσημων στατιστικών.»" "17 - Κώδικας Ορθής Πρακτικής για τις Ευρωπαϊκές Στατιστικές","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 16(2) Η πρόνοια ότι η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας «μεριμνά για την εφαρμογή» του Κώδικα Ορθής Πρακτικής για τις Ευρωπαϊκές Στατιστικές είναι θετική ως προς την πρόθεση συμμόρφωσης με τα σχετικά πρότυπα. Ωστόσο, δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο θα διασφαλίζεται στην πράξη «η εμπιστοσύνη του κοινού», ούτε ποιοι μηχανισμοί παρακολούθησης, αξιολόγησης ή λογοδοσίας θα χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό. Η εμπιστοσύνη του κοινού στις επίσημες στατιστικές δεν εξαρτάται μόνο από την ποιότητα των δεδομένων, αλλά και από τη διαφάνεια, την προσβασιμότητα, την έγκαιρη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων και την αποτελεσματική διάχυση των αποτελεσμάτων μέσω χρήσης σύγχρονων εργαλείων επικοινωνίας και οπτικοποίησης δεδομένων που καθιστούν την πληροφορία κατανοητή και αξιοποιήσιμη από τους φορείς λήψης αποφάσεων, την ερευνητική κοινότητα και το ευρύ κοινό. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν χρήσιμο να ενισχυθεί η αναφορά σε πρακτικές δημοσιοποίησης στατιστικών πληροφοριών και δεικτών υγείας, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης σύγχρονων εργαλείων όπως διαδικτυακές πύλες δεδομένων και διαδραστικοί πίνακες ελέγχου (dashboards), τα οποία συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της εμπιστοσύνης του κοινού. Προτείνεται να προβλεφθεί ότι η Μονάδα εφαρμόζει τεκμηριωμένες διαδικασίες συμμόρφωσης με τον Κώδικα Ορθής Πρακτικής και μεριμνά για τη συστηματική δημοσιοποίηση στατιστικών πληροφοριών και δεικτών υγείας, σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Ενδεικτική διατύπωση: «Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας εφαρμόζει τις αρχές του Κώδικα Ορθής Πρακτικής για τις Ευρωπαϊκές Στατιστικές μέσω κατάλληλων διαδικασιών διασφάλισης ποιότητας, διαφάνειας και λογοδοσίας, καθώς και μέσω της τακτικής δημοσιοποίησης επίσημων στατιστικών και δεικτών υγείας.»" "19 - Διάθεση Στατιστικών και Διασφάλιση Στατιστικού Απορρήτου",OAY,"Όλα τα σώματα/φορείς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο θα πρέπει να περιληφθούν στο ερμηνευτικό άρθρο." "19 - Διάθεση Στατιστικών και Διασφάλιση Στατιστικού Απορρήτου","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Άρθρο 18- Διάθεση στατιστικών και διασφάλιση στατιστικού απορρήτου Γίνεται εισήγηση όπως στο άρθρο 18 προστεθεί νέο εδάφιο (8) «(8) Η διάθεση στατιστικών, αναλύσεων και επιστημονικών ερευνών δυνάμει του παρόντος άρθρου πραγματοποιείται σύμφωνα με διαδικασία που καθορίζεται με διάταγμα του Υπουργού. Σε κάθε δημοσίευση ή άλλη χρήση των εν λόγω στατιστικών, αναλύσεων ή επιστημονικών ερευνών γίνεται αναφορά ότι τα στοιχεία προέρχονται από το Υπουργείο Υγείας.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση ενιαίας και διαφανούς διαδικασίας διάθεσης των στατιστικών στοιχείων, καθώς και στην ορθή αναφορά της πηγής προέλευσης των στοιχείων κατά τη δημοσίευση ή χρήση τους. Γίνεται εισήγηση στο άρθρο 18 προστεθεί νέο εδάφιο (9) «Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας τηρεί αρχείο όλων των δεδομένων, στατιστικών στοιχείων, αναλύσεων ή άλλων πληροφοριών που διαβιβάζει ή αποστέλλει σε τρίτους, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου. Ο χρόνος διατήρησης του εν λόγω αρχείου καθορίζεται με διάταγμα του Υπουργού.» Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη αποσκοπεί στη διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας των διαβιβάσεων δεδομένων και της λογοδοσίας κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Μονάδας, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ορθή διακυβέρνηση των δεδομένων." "19 - Διάθεση Στατιστικών και Διασφάλιση Στατιστικού Απορρήτου","Νίκος Μίτλεττον","Εκ μέρους της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Σχόλιο επί του Άρθρου 18(2) και (3) – Διάθεση δεδομένων για ερευνητικούς σκοπούς Οι πρόνοιες των εδαφίων (2) και (3) αναφέρονται στη διάθεση “στατιστικών, αναλύσεων και επιστημονικών ερευνών” που παράγονται από τη Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας. Ωστόσο, δεν είναι σαφές κατά πόσον η διάταξη καλύπτει και τη χορήγηση πρόσβασης σε ανωνυμοποιημένα ή κατάλληλα προστατευμένα σύνολα δεδομένων για σκοπούς επιστημονικής έρευνας. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η πρόσβαση της ερευνητικής κοινότητας σε δεδομένα δημόσιας υγείας δεν περιορίζεται στη λήψη έτοιμων αναλύσεων ή δημοσιευμένων αποτελεσμάτων, αλλά περιλαμβάνει και τη δυνατότητα διεξαγωγής ανεξάρτητων αναλύσεων σε δεδομένα που έχουν συλλεχθεί για σκοπούς δημόσιου συμφέροντος. Η δυνατότητα αυτή εφαρμόζεται ήδη στο πλαίσιο της υφιστάμενης λειτουργίας της Μονάδας και αποτελεί καθιερωμένη διεθνή πρακτική και σε συμφωνία με τις ευρωπαϊκές αρχές αξιοποίησης δεδομένων, επιτρέποντας την ανεξάρτητη επιστημονική αξιοποίηση δεδομένων που συλλέγονται για σκοπούς δημόσιου συμφέροντος. Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η Μονάδα δύναται να παρέχει πρόσβαση σε ανωνυμοποιημένα ή κατάλληλα προστατευμένα δεδομένα σε ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, υπό καθορισμένες διαδικασίες και όρους. Ενδεικτική διατύπωση: «Οι στατιστικές, αναλύσεις και επιστημονικά αποτελέσματα που παράγονται από τη Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας έπειτα από επεξεργασία των Δεδομένων, καθώς και ανωνυμοποιημένα ή άλλως κατάλληλα προστατευμένα δεδομένα για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, δύνανται να παρέχονται …» Και ενδεικτική διατύπωση για προτεινόμενο νέο εδάφιο «(2Α) Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας δύναται να παρέχει πρόσβαση σε ανωνυμοποιημένα ή άλλως κατάλληλα προστατευμένα δεδομένα σε ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, αξιολόγησης πολιτικών δημόσιας υγείας και άλλους σκοπούς δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με καθορισμένες διαδικασίες, όρους και εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη επιστημονική και κοινωνική αξιοποίηση δεδομένων που συλλέγονται για σκοπούς δημόσιου συμφέροντος» Σχόλιο επί του Άρθρου 18(3) – Επιστημονικές δημοσιεύσεις Η διατύπωση του εδαφίου (3) είναι ιδιαίτερα περιοριστική καθώς αναφέρεται αποκλειστικά στη δημοσίευση σε «επιστημονικά περιοδικά» και χρήζει αποσαφήνισης. Δεν είναι σαφές εάν αφορά τη δημοσίευση των στατιστικών, αναλύσεων και επιστημονικών αποτελεσμάτων που παράγει η ίδια η Μονάδα ή εάν καλύπτει γενικότερα την επιστημονική αξιοποίηση των δεδομένων από τρίτους ερευνητές. Επίσης, η αξιοποίηση και διάχυση αναλύσεων και αποτελεσμάτων επιστημονικής έρευνας πραγματοποιείται μέσω πολλών διαφορετικών μορφών, όπως επίσημες εκθέσεις, ετήσιες εκθέσεις, αναφορές πολιτικής, θεματικές εκδόσεις, διαδικτυακές πλατφόρμες, συνέδρια και όχι μόνο μέσω δημοσιεύσων σε «επιστημονικά περιοδικά». Παράλληλα, δεν είναι σαφές κατά πόσο η διάταξη αναφέρεται αποκλειστικά σε αποτελέσματα που παράγει η ίδια η Μονάδα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι μέρος της επιστημονικής αξιοποίησης των δεδομένων ενδέχεται να πραγματοποιείται από ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα στα οποία έχουν διατεθεί δεδομένα σύμφωνα με τις σχετικές πρόνοιες του Νόμου. Προτείνεται η διάταξη να αναδιατυπωθεί ώστε να αναφέρεται γενικότερα στη δημοσιοποίηση ή επιστημονική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, ανεξαρτήτως του μέσου διάδοσης, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται πλήρως το στατιστικό απόρρητο και αποκλείεται η άμεση ή έμμεση ταυτοποίηση προσώπων ή στατιστικών μονάδων. Επίσης, δεδομένου ότι μέρος της επιστημονικής αξιοποίησης των δεδομένων ενδέχεται να πραγματοποιείται σε συνεργασία με ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, θα ήταν χρήσιμο να διασφαλιστεί ότι ζητήματα επιστημονικής δεοντολογίας, συγγραφικής ιδιότητας και αναγνώρισης συνεισφοράς διέπονται από τις διεθνώς αποδεκτές αρχές επιστημονικής δημοσίευσης και όχι αποκλειστικά από τη διοικητική συμμετοχή στη διαχείριση των δεδομένων. Ενδεικτική διατύπωση: «Τα αποτελέσματα των στατιστικών αναλύσεων και της επιστημονικής έρευνας που βασίζονται στα δεδομένα του Συστήματος Παρακολούθησης Υγείας δύνανται να δημοσιοποιούνται ή να δημοσιεύονται με κάθε πρόσφορο μέσο, περιλαμβανομένων επιστημονικών δημοσιεύσεων, επίσημων εκθέσεων, αναφορών και άλλων μορφών διάδοσης, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται το στατιστικό απόρρητο και αποκλείεται η άμεση ή έμμεση ταυτοποίηση προσώπων ή στατιστικών μονάδων. Σε περιπτώσεις επιστημονικής δημοσίευσης, η συγγραφική ιδιότητα, η αναγνώριση της συνεισφοράς και η επιστημονική δεοντολογία διέπονται από τις διεθνώς αποδεκτές αρχές και πρότυπα επιστημονικής δημοσίευσης.» Σχόλιο επί του Άρθρου 18(4) – Ορισμός «στατιστικής μονάδας» Η διάταξη αναφέρεται σε «στατιστική μονάδα», αλλά ο όρος δεν ορίζεται στο τμήμα των ορισμών του Νομοσχεδίου. Ως εκ τούτου, δεν είναι σαφές εάν ο όρος αναφέρεται αποκλειστικά σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, σε παρόχους υπηρεσιών υγείας ή και σε γεωγραφικές ή άλλες μονάδες ανάλυσης. Η αποσαφήνιση αυτή είναι σημαντική, ειδικότερα σε περιπτώσεις χωρικών επιδημιολογικών αναλύσεων που βασίζονται σε συγκεντρωτικά δεδομένα ανά γεωγραφική περιοχή. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δημοσιοποίηση δεικτών υγείας ή χαρτογραφικών απεικονίσεων αποτελεί καθιερωμένη πρακτική δημόσιας υγείας και δεν θα πρέπει να υπόκειται σε διαδικασίες συγκατάθεσης που προορίζονται για την προστασία ταυτοποιήσιμων προσώπων ή οργανισμών. Προτείνεται να προστεθεί σχετικός ορισμός της «στατιστικής μονάδας» ή να διευκρινιστεί ότι η διάταξη αφορά μόνο περιπτώσεις όπου είναι δυνατή η ταυτοποίηση φυσικών ή νομικών προσώπων. Σχόλιο επί του Άρθρου 18(7) Παρότι είναι εύλογο ο χρόνος και ο τρόπος δημοσιοποίησης να καθορίζονται από τη Μονάδα σύμφωνα με τις στατιστικές αρχές και τις απαιτήσεις ποιότητας, θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί η τακτική και έγκαιρη δημοσιοποίηση βασικών στατιστικών και δεικτών δημόσιας υγείας. Ειδικότερα, για θεμελιώδη αρχεία όπως το αρχείο καρκίνου και το αρχείο αιτιών θανάτου, η ετήσια δημοσίευση επικαιροποιημένων στοιχείων συνάδει με τη διεθνή πρακτική και είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού και την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής. Ενδεικτική διατύπωση του εδαφίου (7): «Η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας καθορίζει τον χρόνο και τον τρόπο δημοσιοποίησης των στατιστικών στοιχείων, αναλύσεων και επιστημονικών αποτελεσμάτων που παράγει, σύμφωνα με τις στατιστικές αρχές, την ανάγκη διασφάλισης της ποιότητας των δεδομένων και το στατιστικό απόρρητο. Η Μονάδα μεριμνά για την τακτική δημοσιοποίηση των βασικών επίσημων στατιστικών και δεικτών δημόσιας υγείας και δημοσιεύει, τουλάχιστον σε ετήσια βάση, τις κύριες εκθέσεις που αφορούν τα θεμελιώδη αρχεία του Συστήματος Παρακολούθησης Υγείας.»" "20 - Αδικήματα και Ποινές",OAY,"Το άρθρο 19 προβλέπει ποινικές κυρώσεις για ευρύ φάσμα παραβάσεων του νομοσχεδίου. Ωστόσο, ορισμένες διατάξεις εγείρουν ζητήματα σαφήνειας, αναλογικότητας και νομοτεχνικής ποιότητας. Ιδίως, η παράγραφος (1)(δ) ποινικοποιεί την παράβαση οποιασδήποτε υποχρέωσης του άρθρου 13, το οποίο περιλαμβάνει πολυάριθμες οργανωτικές, τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις διαφορετικής φύσης και βαρύτητας. Ως αποτέλεσμα, η ίδια ποινική κύρωση δύναται να εφαρμόζεται τόσο σε σοβαρές παραβάσεις που επηρεάζουν την ασφάλεια των δεδομένων όσο και σε παραλείψεις οργανωτικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα. Θα ήταν σκόπιμο να εξεταστεί η διαβάθμιση των παραβάσεων και η επιφύλαξη της ποινικής κύρωσης για τις πλέον σοβαρές ή εκ προθέσεως παραβάσεις, με πρόβλεψη διοικητικών ή άλλων μέτρων συμμόρφωσης για τις λοιπές περιπτώσεις. Δείτε Άρθρο 63 και 61 του περί Γενικού Συστήματος Υγείας Νόμου. Επιπλέον, ορισμένες διατυπώσεις, όπως «αρνείται, παραλείπει ή αμελεί» και «ενέργειες που καταστρατηγούν και επηρεάζουν την επαγγελματική ανεξαρτησία της Μονάδας», είναι ιδιαίτερα γενικές για διατάξεις ποινικού χαρακτήρα και θα μπορούσαν να αποσαφηνιστούν περαιτέρω, ώστε να προσδιορίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι συμπεριφορές που συνιστούν ποινικό αδίκημα, σύμφωνα με την αρχή της ασφάλειας δικαίου και της προβλεψιμότητας των ποινικών διατάξεων. Τέλος, δεν προβλέπεται πρόνοια για τη διεξαγωγή ελέγχου ως προς την εκ πρώτης όψεως διαπίστωση των αδικημάτων. Δείτε για παράδειγμα νόμο 198(Ι)/2025, νόμο 35(Ι)/2026." "20 - Αδικήματα και Ποινές","Νίκος Μίτλεττον","Σχόλιο επί του Άρθρου 19 – Αδικήματα και Ποινές Οι προβλεπόμενες κυρώσεις για άρνηση παροχής δεδομένων, παροχή ελλιπών ή ανακριβών δεδομένων ή μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις του Νόμου είναι εύλογες όταν αφορούν φορείς που έχουν θεσμική υποχρέωση τήρησης και διαβίβασης δεδομένων προς τη Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας. Ωστόσο, σε συνδυασμό με τον ιδιαίτερα ευρύ ορισμό των «Υπόχρεων Προσώπων», δεν είναι σαφές σε ποιους ακριβώς εφαρμόζονται οι ποινικές αυτές διατάξεις. Ειδικότερα, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι κυρώσεις αφορούν φορείς και οργανισμούς που υποχρεούνται να παρέχουν διοικητικά ή κλινικά δεδομένα. Δεν είναι απολύτως σαφές ότι οι πρόνοιες αυτές δεν επεκτείνονται σε φυσικά πρόσωπα που καλούνται να συμμετάσχουν σε δειγματοληπτικές έρευνες ή άλλες διαδικασίες πρωτογενούς συλλογής δεδομένων. Η υποχρέωση ενός οργανισμού να διαβιβάζει δεδομένα που τηρεί στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του είναι διαφορετικής φύσης από τη συμμετοχή πολιτών σε ερευνητικές ή επιδημιολογικές μελέτες και δεν θα πρέπει να υπόκειται στο ίδιο ποινικό πλαίσιο. Η συμμετοχή φυσικών προσώπων σε έρευνες υγείας βασίζεται, κατά κανόνα, στην αρχή της εθελοντικής συμμετοχής και δεν θα πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση ότι η άρνηση συμμετοχής μπορεί να επισύρει ποινικές κυρώσεις.» Διαφορετικά, δημιουργείται η εντύπωση ότι ένας οργανισμός ο οποίος αρνείται να διαβιβάσει διοικητικά δεδομένα ή παρέχει εσφαλμένα στοιχεία και ένα φυσικό πρόσωπο που δεν επιθυμεί να συμμετάσχει σε μια έρευνα υγείας ενδέχεται να αντιμετωπίζονται υπό το ίδιο ποινικό πλαίσιο. Εφόσον αυτό δεν αποτελεί την πρόθεση του νομοθέτη, χρειάζεται σαφής διάκριση μεταξύ της υποχρέωσης φορέων, οργανισμών ή αρχών να παρέχουν δεδομένα τα οποία τηρούν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και της συμμετοχής φυσικών προσώπων σε δειγματοληπτικές έρευνες ή άλλες δραστηριότητες συλλογής πρωτογενών δεδομένων. Ενδεικτική προσθήκη στο τέλος του εδαφίου 19(1): «Οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου εφαρμόζονται αποκλειστικά στα Υπόχρεα Πρόσωπα που υπέχουν υποχρέωση τήρησης και διαβίβασης δεδομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και δεν αφορούν φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε έρευνες υγείας ή άλλες διαδικασίες πρωτογενούς συλλογής δεδομένων που αναλαμβάνει η Μονάδα»" "21 - Έκδοση διαταγμάτων και υποχρέωση συμμόρφωσης","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 21 τροποποιηθεί ως ακολούθως: Ο παρών Νόμος τίθεται σε ισχύ τρεις μήνες μετά την ημερομηνία δημοσίευσης του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Αιτιολόγηση; Πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου για τα υπόχρεα πρόσωπα, ώστε να προσαρμοστούν στις τεχνικές προδιαγραφές, τις διαδικασίες υποβολής και τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας." "22 - Έναρξη ισχύος του παρόντος Νόμου","Ιατρικες Υπηρεσίες Και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας","Γίνεται εισήγηση όπως το άρθρο 21 τροποποιηθεί ως ακολούθως: Ο παρών Νόμος τίθεται σε ισχύ τρεις μήνες μετά την ημερομηνία δημοσίευσης του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Αιτιολόγηση; Πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου για τα υπόχρεα πρόσωπα, ώστε να προσαρμοστούν στις τεχνικές προδιαγραφές, τις διαδικασίες υποβολής και τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας."